Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Wikipedia

Logo van Wikipedia
Iprichtere Jimmy 'Jimbo' Wales
**Wikipedia** is een project van de Wikimedia Foundation, nen vzw uut Florida. De Wikimedia Foundation eit verschillige projectn ounder eur vleirn woavan da Wikipedia 't gekendste is.

De bedoelinge is om in olle toaln ne vryen en neutroaln encyclopedie te schryvn die olleman êlegans vo nietn meugt gebruukn vo informoasje ip te zoekn, toe te voegn of te bewerkn.

De West-Vlamsche versie stoat ip vls.wikipedia.org en eit vo de moment **8.351** artikels. Den Iengelsn es de grotstn met mêer of 4.500.000 artikels. In zyn hêle zyn der mêer of 8.000.000 artikels in 250 verschillige toaln.

Den êestn Wikipedia, den Iengelsn, is ipgericht in 2001. De West-Vlamsche versie in 2006.

## Kwaliteit

Een vergelykienge in september 2004 van den Duutsche Wikipedia en twêe andere gekende Duutsche encyclopedieën, Brockhaus en Encarta, viel in 't vôordêel van Wikipedia uut.

In december 2005 eit 't tydschrift Nature een ounderzoek gedoane woaruut bleek da je ip Wikipedia e bitje minder koste betrouwn dan ip de vrêe serieuzn en gekendn Encyclopædia Britannica. 't Gemiddeld oantal missn per artikel lag by Wikipedia ip viere, by Britannica ip drie. 't Ging over e redelik klêne selectie, moa de professionele redacteurs van Britannica woarn serieus in under gat gebeetn.

In 't olgemêen zyn der vele artikels die vrêe degelik zyn en andere die moa poverkes zyn. Bepoalde ounderwerpn krygn in Wikipedia ôok systemoatisch mêer oandacht lik techniek en IT - ounderwerpn lik Afrika en geschiedenisse minder. Vôorstanders zeggn ton were dat da ol tydelikke effectn zyn.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Mêer ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien ip Wikipedia ip Wikimedia Commons. |
# 30 juni

|  |
| --- |
| meie - **juni** - jul |
| << | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |   |   |   | >> |

**30 juni** is den 181stn dag van 't joar (182stn dag in e schrikkeljoar) in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 184 doagn toet 't ende van 't joar.

## Geboorn

* 1979 - Sylvain Chavanel, Fransche coureur

## Gestorvn

* 2004 - Stive Vermaut, West-Vlamsche coureur
* 2008 - Albert Depreitere, West-Vlamsche coureur
* 2024 - Gilbert Desmet, West-Vlamsche coureur
# Karajiebn

*Dat artikel es geschreevn in 't Noordelik West-Vlams.*

---

De Karajiebiesche Ploate.
De **Karajiebn** is e streeke die bestoat uut de Karajiebiesche Zêe, eur eilandn (sommigte in de Karajiebiesche Zêe en sommigte ip de grenze van die zêe en de nôordlikke Atlantiesche Oceoane), en d' oemriengnde kustn. 't Gebied ligt in 't Zuudôostn van de Golve van Mexico en van 't nôord-amerikoans vasteland, ôostlik van Centroal-Amerika, en nôordlik van Zuud-Amerika.

Grôotndêels geleegn ip de Karajiebiesche Ploate bevat de streeke mêer of 700 eilandn, eilandjes, riffn en koroal-eilandjes. Die eilandn liggn dikkers in boogvormige groepn zodoanig da ze d' ôostlikke en de nôordlikke grenzn van de Karajiebiesche Zêe oflynn .

De Karajiebiesche eilandn, die bestoan uut de Grôote Antieln in 't Nôordn en de Klêene Antieln in 't Zuudn en 't Ôostn, zyn dêel van 't e bitje grotre West-Indje dat ook de Lucayan-Archipêl (die de Bahamas en de Turks- en Caicos-Eilandn insluut) te Nôordn van de Grôote Antieln en de Karajiebiesche Zêe. In e bridre betêeknisse wordn ook de landn Belize, Guyana, en Suriname inbegreepn.

Eirdrykskundig-polletetiek wordn de Karajiebiesche eilandn geweunlik bekeekn lik 'n oendredêel van Nôord-Amerika en ze bestoan uut 30 landstreekn woaroendre zelfstandige stoatn, oovrezêesche provinsjes, en ofanklikke gebiedn. Van 15 decembre 1954, toe 10 oktoobre 2010 wastr e gebied da gekend was lik de Needrlansche Antieln soamngesteld uut vuuf stoatn die Needrlansche ofanlikke gebiedn woarn .

## Zied ook noa

* Karajiebiesche ekoprovinsje

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien in de categorie **Caribbean** van Wikimedia Commons. |

## Verwyziengn

<references>
# Kwalle

| Kwalle |
| --- |
|  Ôorkwalle (*Aurelia aurita*) |
| Taxonomische indêlienge |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Ryk: | Animalia (Bêestn) |
| Stamme: | Cnidaria (Netelbêestn) |

 |
| Klasse |
| **Scyphozoa** Goette, 1887 |

E **kwalle** of e **galle**, klasse **schyfkwalln** (Scyphozoa), is e bêeste van de stamme Netelbêestn (Cnidaria). De noame "kwalle" wordt ook gebruukt vo de verwante klassn hydroïdpoliepn (Hydrozoa), kubuskwalln (Cubozoa) en steelkwalln (Staurozoa), en de nie verwante stamme Rebbekwalln (Ctenophora).

## Uutzicht

Kwalln zyn simpel gebouwde bêestn. Ze bestoan vo 95% uut woater. In 't klokvormig lyf ist er e grôte centrale holte woabinn dan al de processn gebeurn. Z' hen gin orgoann moa gespecialiseerde celln. De wandn van de holte hen e binn-en buutnloage. De binnloage zorgt vo de verteirienge van 't eetn. Der is moar één openienge noa buutn toe die vo d' ipnoame van voedienge zorgt en vo d' uutscheidienge. Die openienge zit van ounder in 't middn. Doa zittn ook de geslachtscelln. Round de moundopenienge zyn der vier moundoarms, moa by sommigte sôortn groein der vanof de bôord van de klokke nog tentoakels, e sôorte lange drendels.

## Leevn

Kwalln zyn roofbêestn die de prooi met de tentoakels noar hunder mound briengn. Z' eetn klêene kriftn, en klêene vissn. Hunder vangoarms zittn vul netelcelln, woamee dan z' hunder prooi verlammn. Ip 't vel van menschn verôorzoakn ze dikwils pynlikke blèinen lik van tiengels (nittels). De vôortplantienge gebeurt ip e speciale maniere. Kwalln hen gin sex. De vintjes stortn hunder spermacelln in de zêe die ton noa 't vrouwtje stroomn. De wuuvetjes leggn eitjes die bevrucht wordn. Uut zo e bevrucht eitje komt er êest e larvetje (planula) dat uutgroeit tout e klêene geleiachtige poliepe van 1 cm grôot. Da polieptje zet hem vaste ip e schelpe, stêen of wier. De tentoakels groein noa boovn. In bepoalde moandn van 't joar kommn van de top klêene schuttelvormige kwalletjes los (strobiloasje) die uutgroein tout grôte kwalln.

## Verspreidienge

In iedere zêe, van de Poolzêe tout an den Evenoare, leevn der kwalln. De sôortn die 't mêest vôornkommn zyn de ôorkwalle, de blauwe zêepaddestoel, de blauwe hoarkwalle en de kompaskwalle. De kwalln die je 't mêest ziet in de Nôordzêe zyn ôorkwalln.

Blauwe hoarkwalle (*Cyanea lamarckii*)

## Uutdrukkienge

* E kwalle van e vint: een ambetant persôon
# 23 januoari

|  |
| --- |
| dec - **januoari** - feb |
| << | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 31 |   |   | >> |

**23 januoari** is den 23stn dag van 't joar in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 342 doagn (343 doagn in e schrikkeljoar) toet 't ende van 't joar.

## Gebeurtenissen

* 1579: De Unie van Utrecht wordt getêkend, die de groendslag legt vo de Republiek van de Verênigde Nederlandn.
* 1719 - 't Vorstndom Liechtnstein wordt gevormd binnen 't Heilig Rooms Ryk.
* 1997 - Madeleine Albright is d' êerste vrouwe die minister van Buytnlandsche Zoakn wordt van de Verênigde Stoatn.
* 2005 - In Oekraïne wordt Viktor Jusjtsjenko beëdigd ols president.

## Geboorn

* 1832 - Édouard Manet, Fransche schilder (gestorvn 1883)
* 1928 - Jeanne Moreau, Fransche actrice (gestorvn 2017)
* 1931 - Armand Desmet, West-Vlamsche coureur (gestorvn 2012)
* 1937 - Gwij Mandelinck, West-Vlamschn dichter
* 1944 - Rutger Hauer, Hollandschn acteur (gestorvn 2019)
* 1948 - Anita Pointer, Amerikoansche zangeresse van The Pointer Sisters (gestorvn 2022)
* 1957 - Caroline, prinsesse van Monaco
* 1959 - Luk Wyns, Vlamschn acteur en regisseur
* 1984 - Arjen Robben, Hollandsche foetballist

## Gestorvn

* 1002 - Otto III (21), Duutsche keunienk en keizer van 't Hillig Rooms Ryk
* 1423 - Margaretha van Beyern (59 of 60), vrouwe van hertog Jan zoender Vrêes
* 1817 - Antoine Brice (64), Belgische kunstschilder
* 1944 - Edvard Munch (80), Noorsche kunstschilder
* 1989 - Salvador Dalí (84), Spoansche kunstschilder
* 2022 - Thierry Mugler (73), Fransche mode-oentwerper
# 23 juni

|  |
| --- |
| meie - **juni** - jul |
| << | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |   |   |   | >> |

## Gestorvn

* 1880 - Albrecht Rodenbach
# Bolivië

| Plurinationale Stoat Bolivië *Estado Plurinacional de Bolivia* *Bulibiya Mama Llaqta* *Wuliwya Suyu* *Tetã Volívia* |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
|  Bolivië in Zuud-Amerika |
| Officiële toale | Spoans, Quechua, Aymara, Guaraní en 33 andere inheemsche toaln |
| Hoofdstad | Sucre |
| Stoatsvorm | Presidentiële republiek |
| Stoatshoofd | President: Evo Morales |
| Ippervlak | 1.098.581 km² |
| Inweuners | 11.138.234 (2017) |
| Bevolkiengsdichtheid | 10.1 inw./km² |
| Munte | Boliviano (BOB) |
| Tydzone | UTC -4 |
| Landcode | BO, BOL |
| Telefongcode | 591 |
| Internet-TLD | .bo |
| Nationale fêestdag | 6 ogustus |

**Bolivië**, officieel de **Plurinationale Stoat Bolivië** (Spoans: *Estado Plurinacional de Bolivia*, Aymara: *Wuliwya Suyu*, Quechua: *Bulibya Mamallaqta*, Guaraní: *Tetã Volívia*) is e republiek in Zuud-Amerika die grenst an Peru, Brazilië, Paraguay, Argentinië en Chili.

In 't westn van Bolivië ligt 't Andesgebergte. 't Titicacameer is e grôot meer die ip de grenze ligt van Bolivië en Peru. De vier grotste steedn van Bolivië zyn Santa Cruz de la Sierra, El Alto, d'administratieve hoofdstad La Paz en Cochabamba.

De belangrykste toale is Spoans, geklapt deur vêertig percent van de bevolkienge. Der wordn ook 36 inhêemsche toaln gesprookn, woaroender Aymara, Quechua en Guaraní.

Koarte van Bolivië

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien in de categorie **Bolivia** van Wikimedia Commons. |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| {{{ofb\_links}}} | Landn in Zuud-Amerika | {{{ofb\_rechts}}} | {{{ofb\_groot}}} |
|
Argentinië • Bolivië • Brazilië • Chili • Colombia • Ecuador • Guyana • Paraguay • Peru • Suriname • Uruguay • Venezuela
**Frans overzees departement:** Frans-Guyana
**Overzees gebied van 't Verênigd Keunienkryk:** Falklandeilandn • Zuud-Georgia en de Zudelikke Sandwicheilandn |
# 20 juni

|  |
| --- |
| meie - **juni** - jul |
| << | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |   |   |   | >> |

**20 juni** is den 171stn dag van 't joar (172stn dag in e schrikkeljoar) in de gregorioansche kalender. 't Volgn nog 194 doagn toet 't ende van 't joar.

## Gebeurtenisse

* 1927 - Paus Pius XI benoemt twè nieuwe kardinoaln, woroender den Belgischen eirtsbisschop van Mecheln, Jozef Van Roey.

## Geboorn

* 1819 - Jacques Offenbach
* 1985 - Dieter Vanthourenhout

## Gestorvn

* 840 - Lodewyk den Vroomn
* 1732 - Richard van Orley