Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Legende (vertellienge)

E **legende** is e vertellienge over heilign, woarin dat er dikwyls e wounder beschreevn wordt.

De middelêeuwsche legendn wierdn vôorngeleezn in de kerke. Vandoar 't woord in 't Latyn *legendum* wa da wil zeggn: '*t leezn weird*. De vertelliengn goan nie allêne van mound tout mound moa wierdn vo 't êest ook ipgeschreevn en vastegeleid.

De gekendste verzoameloare van legendn was Jacobus de Voragine (1225-1289), eirtsbisschop van Genua en schryver van de *Legenda aurea* (Guldn Legende), e boek dat in de middelêeuwn styf vele geleezn wierd me stichtelikke vertelliengn.
In de Nederlandn is de Beatryslegende 't gekendst.

## Legendn

* Beatrys
* Onze-Lieve-Vrouwe van Meetkerke
* Adela van Mêesn
* De legende van Ridder Witsoone
* Sint-Nikloai
* Sint-Valentyn
* Sinte-Moartn
* Keunink Arthur
* Annatje van 't Pitje

De noame legende wordt teegnwoordig ook gebruukt vo beroemde persoonn noa wien da vele menschn ipkykn. De biografieën die verschynn achter under dôod zyn soms te vergelykn me vroegere beschryviengn van heilignleevns.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien in de categorie **Legends** van Wikimedia Commons. |
# Winter

Winters landschap mi snêeuw
'n **Winter** is êen van de vier sezoenn. Na volgens vanop wuffer kant da je wunt op d'eirde volt 'n winter op een ander moment.

Volgens d'astronomie begunt 'n winter op 't nôordelik oafround round 'n 21sn december. De zunne stoat ton 's noens an 'n Stêenbokskêerkrieng lôodrechte an 'n emel. Dezen is 'n kortsn dag op 't nôordelik oafround. 'n Astronimischen winter endigt bykan ossan op 'n 20sn moarte, nu en ton ouk op 'n 21sn moarte. Ton begunt 'n uutkom.

## Gevolgen vo mens en nateure

'n Winter is in nuze streekn 't koudste sezoen. 't Ku ton vriezn en snêeuwn. Da ku vo miserie zorn op de boane. Moa d'r zyn ouk gêestige kantn: de kinders moakn snêeuwmann, en je ku schatsen op de vyvers, of skien.

De boomn en de plantn stoppn mi groeien. En sommigte bêestn oudn ton nundern wintersloap.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien in de categorie **Winter** van Wikimedia Commons. |
# Tirana

| **Tirana**
 |
| --- |
| **Koarte** | **Woapn** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlagge** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Albanië |
|  **Ippervlak:** | 41.8 km² |
|  **Inweuners:** | 610.070 (2015) |
|  **Burgemêester:** | Erion Veliaj |
|  **Website** | www.tirana.gov.al |

**Tirana** (Albanees: *Tiranë*, regionoal Gegisch: *Tirona*) is d' hoofdstad en veruut grotste stad van Albanië. De stad ligt in 't center van 't land an de riviern de Tiranë en de Lanë, e stik of veertig kilometer ôostelyk van d' hoavestad Durrës. Tirana kwam in 1920 hoofdstad van 't land.

## Beziênsweirdigheedn

* Kastêel van Tirana
* Klokketorre van Tirana
* Et'hem Bey-moskee
* Lêerlooiersbrugge
* Skanderbegpling
* Dajt berg
* Petrelë kastêel
* Kathedroale St. Paulus
* Orthodoxe kathedroale van de Verryzenisse van Christus

* Klokketorre en Et'hem Bey-moskee
* Skanderbegpling
* Petrelë kastêel

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien in de categorie **Tirana** van Wikimedia Commons. |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| {{{ofb\_links}}} | Hoofdsteedn in Europa | {{{ofb\_rechts}}} | {{{ofb\_groot}}} |
|
Amsterdam • Andorra la Vella • Athene • Baku • Belgrado • Berlyn • Bern • Boedapest • Boekarest • Bratislava • Brussel • Chisinau • Dublin • Helsinki • Kiev • Kopenhagen • Lissabon • Londn • Ljubljana • Luxemburg • Madrid • Minsk • Monaco-Ville • Moskou • Nicosia • Parys • Podgorica • Praag • Pristina • Oslo • Reykjavik • Riga • Rome • San Marino • Sarajevo • Skopje • Sofia • Stockholm • Tallinn • Tbilisi • Tirana • Vaduz • Valletta • Vaticoanstad • Vilnius • Warschau • Weenn • Yerevan • Zagreb |
# Mali

|  |  |
| --- | --- |
| Dat artikel ier is nog moa e klêen begun. Ge zyt g'inviteerd vôor ip **bewerkn** te klikkn vo mêer encyclopedische kennisse toe te voegn. |  |

Liggienge van Mali in Afrika
**Mali**, officieel de **Republiek Mali**, is een Afrikoans land te zuudn van de Sahara. 't Is hêelegans ofgeslootn van de zêe en 't wordt begrensd deur Mauritanië, Algereye, Niger, Burkina Faso, Ivôorkust, Guinee en Senegal. Dêeln van 't land liggn in e gordel die de Sahel genoemd wordt.

Mali is êen van d' oarmste landn ter weireld met e goeie 19 miljoen inweuners woarvan dat er mêer of 10% in en round d'n hoofdstad Bamako weunt.

Koarte van Mali

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien in de categorie **Mali** van Wikimedia Commons. |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| {{{ofb\_links}}} | Landn in Afrika | {{{ofb\_rechts}}} | {{{ofb\_groot}}} |
|
Algereye • Angola • Benin • Botswana • Burkina Faso • Burundi • Centraal-Afrikoansche Republiek • Comoorn • Congo-Brazzaville • Congo-Kinshasa • Djibouti • Egypte • Equatorioal-Guinea • Eritrea • Eswatini • Ethiopië • Gabon • Gambia • Ghana • Guinee • Guinee-Bissau • Ivôorkust • Kameroen • Kenia • Koapverdië • Lesotho • Liberië • Libië • Madagaskar • Malawi • Mali • Marokko • Mauritanië • Mauritius • Mozambique • Namibië • Niger • Nigeria • Oeganda • Rwanda • Sao Tomé en Principe • Senegal • Seychelln • Sierra Leone • Soedan • Somalië • Tanzania • Togo • Tsjad • Tunesië • Zambia • Zimbabwe • Zuud-Afrika • Zuud-Soedan
**Frans overzees departement:** Mayotte • Réunion
**Andere gebiedn:** Sint-Helena, Ascension en Tristan da Cunha • Westelikke Sahara |
# Kluchtigoard

*Dat artikel es geschreevn in 't Zuudôostelik West-Vlams.*

---

Nen **kluchtigoard** es nen persôon die kluchtn bringt en zo de minsn an 't lachen probeert te bringen. G'eit verskillende sôorten kluchtigoards. G'eit verboale kluchtigoards, die byvoorbeeld in een theatershow nen kluchtshow geevn; nen anderen term voor zukke gasten es het Iengelse *stand-up comedian*. Stand-up komedianten geevn dikwyls, moa nie oltyd, polletieke commentaar en kritiek. In 2006 es ter een tv-programma ip Canvas, (Comedy Casino genoamd) da gewyd is an stand-up comedianten.
Andre kluchtigoards zyn mêer visueel, met andre woorden, ze gebruken situoatiehumor om kluchtn te bringn. Die latste discipline zie je vôoroal ip tv in grappig (bedoelde) programma's.

Vloanderen kent een lange tradisie van kluchtigoards.

## Vôorbeeldn

Urbanus in 2004
* Dirk Denoyelle
* Karel Declercq
* Piet De Praitere
* Martin De Jonghe
* Geert Hoste
* Gunter Lamoot
* Kamagurka
* Herr Seele
* Urbanus
* Gerard Vermeersch
* Piv Huvluv
* Gili
* Wouter Deprez
* Freddy De Vadder
* Jan-Bart De Muelenaere

## Externe koppelienge

* Comedy Casino, het tv-programma

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien in de categorie **Comedians** van Wikimedia Commons. |
# Texas

|  |  |
| --- | --- |
| Dat artikel ier is nog moa e klêen begun. Ge zyt g'inviteerd vôor ip **bewerkn** te klikkn vo mêer encyclopedische kennisse toe te voegn. |  |

Texas in de Verenigde Stoaten van Amerika
Zegel van Texas
**Texas** (ofkortynge TX) is e stoat in 't centroal zuyden van de Verenigde Stoaten. De bynoame is "Lone Star State".

't Grenst in 't oosten an Louisiana, in 't noordoosten an Arkansas, in 't noorden an Oklahoma, in 't westen an New Mexico en in 't zuyden en zuydwesten an de Mexicoansche stoaten Chihuahua, Coahuila, Nuevo León en Tamaulipas.

De stoat Texas besloat 695.662 km² en der weunen 30.503.301 menschen (2023). Den hoofdstad is Austin en de grotste stad is Houston. Andere belangryke grote steden zyn Dallas, El Paso en San Antonio.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien in de categorie **Texas** van Wikimedia Commons. |