Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Wikipedia

Logo van Wikipedia
Iprichtere Jimmy 'Jimbo' Wales
**Wikipedia** is een project van de Wikimedia Foundation, nen vzw uut Florida. De Wikimedia Foundation eit verschillige projectn ounder eur vleirn woavan da Wikipedia 't gekendste is.

De bedoelinge is om in olle toaln ne vryen en neutroaln encyclopedie te schryvn die olleman êlegans vo nietn meugt gebruukn vo informoasje ip te zoekn, toe te voegn of te bewerkn.

De West-Vlamsche versie stoat ip vls.wikipedia.org en eit vo de moment **8.342** artikels. Den Iengelsn es de grotstn met mêer of 4.500.000 artikels. In zyn hêle zyn der mêer of 8.000.000 artikels in 250 verschillige toaln.

Den êestn Wikipedia, den Iengelsn, is ipgericht in 2001. De West-Vlamsche versie in 2006.

## Kwaliteit

Een vergelykienge in september 2004 van den Duutsche Wikipedia en twêe andere gekende Duutsche encyclopedieën, Brockhaus en Encarta, viel in 't vôordêel van Wikipedia uut.

In december 2005 eit 't tydschrift Nature een ounderzoek gedoane woaruut bleek da je ip Wikipedia e bitje minder koste betrouwn dan ip de vrêe serieuzn en gekendn Encyclopædia Britannica. 't Gemiddeld oantal missn per artikel lag by Wikipedia ip viere, by Britannica ip drie. 't Ging over e redelik klêne selectie, moa de professionele redacteurs van Britannica woarn serieus in under gat gebeetn.

In 't olgemêen zyn der vele artikels die vrêe degelik zyn en andere die moa poverkes zyn. Bepoalde ounderwerpn krygn in Wikipedia ôok systemoatisch mêer oandacht lik techniek en IT - ounderwerpn lik Afrika en geschiedenisse minder. Vôorstanders zeggn ton were dat da ol tydelikke effectn zyn.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Mêer ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien ip Wikipedia ip Wikimedia Commons. |
# 1 april

|  |
| --- |
| mrt - **april** - meie |
| << | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |   |   |   | >> |

**1 april** es den dag woarby dat er traditioneel graptjes wordn uutg'hoald. Ouk de televiezje, radio en gazettn doen doa lustig an mei.

## Geboorn

* 1974 - Paolo Bettini, Italioansche coureur

## Gestorvn

* 1814 - Joseph de Ferraris, Ôostnryksche generoal en cartograaf, gekend van zyn Ferrariskoartn
* 1922 - Karel I, de latste keizer van Ôostnryk
* 1985 - Herman Roelstraete, West-Vlamsche componist en dirigent
# Bevolkienge

|  |  |
| --- | --- |
| Dat artikel ier is nog moa e klêen begun. Ge zyt g'inviteerd vôor ip **bewerkn** te klikkn vo mêer encyclopedische kennisse toe te voegn. |  |

De **bevolkienge** betekent olle mensn die in e bepoald land, stoat of gebied weunn. Da wordt ook wel *populoasje* of *inweuners* genoemd. Dikkers wordt 't begrip bevolkienge tôpe mè 't inweuneroantal gebruukt voe ' aantal inweuners were te geevn.

E bevolkiengsdichtheid gift an oevele menschn of organismen da'n der ip e bepoalde ippervlakte-eenhied leevn.
# Oogte

**Oogte**, **ôogte** of **ogte**, kut op verschillige maniern ginterpreteerd worn, die in essentie wel al ip mekoar nerekomn. In ze zuverste definitie is den oogte et verschil tusschen e referentiepunt en et bovenste punt van et te beschouwn lichoam. De SI-êenheid is de meter. Andere êenheden zyn byvoorbeeld voet, myl, etc.

In de geografie es et referentiepunt meestol et oppervlak van den eirde of de zêespiegel. Byvoorbeeld, den oogte van de vluchte van e lynvliegtuug is over 't algemeen round de tien kilometers oge, of ter is e verschil van 10 000 meiters tusschen et vliegtuug en et oppervlak van den eirde, verticoal gemeetn.

Den oogte van etwa is in praktische êenheden assan positief, afankelik van et assenstelstel kat et echter ôok negatief zyn. Das ton echter wel zuver fysisch of wiskundig.

Den oogte van e lichoam wor ton were gedefinieerd deur et verschil tusschen et bovenste punt en et ounderste punt, da dus of referentiepunt fungeert. Byvoorbeeld, den oogte van e mens is gegeven deur et verschil tusschen ze top en zen ounderkant, oungeacht woa dat 'n em bevindt.
# 1860

1857 - 1858 - 1859 - **1860** - 1861 - 1862 - 1863
't Joar **1860** is 't 60e joar in de 19e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.

## Geboorn

april
* 13 - James Ensor

## Gestorvn

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien in de categorie **1860** van Wikimedia Commons. |
# 1982

1979 - 1980 - 1981 - **1982** - 1983 - 1984 - 1985
't Joar **1982** is 't 82e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.

## Gebeurtenissn

De vôorkant en den achterkant van ê stikstjie van vuuf frang
Ipstellienge van de spelers voe de mats Argentinië - België den dertiensten Juni 1982
* 22 februoari - De regerienge Martens V beslist van de Belgische frang te devalueern met 8.5%. Doarip volgn stoakiengn en demonstroasjes.
* 31 moarte - 3500 Britsche militairn landn ip de deur Argentinië bezette Falklandeilandn. Den oorloge deurt 2,5 moand en kost 't leevn an 250 Brittn en 700 Argentiniërs.

## Muziek

Numero 1-hits in de BRT Top 30:

* *One of us* - ABBA
* *Wunderbar* - Tenpole Tudor
* *I won't let you down* - Ph.D.
* *Don't you want me* - Human League
* *The land of make believe* - Bucks Fizz
* *The maid of Orleans (The waltz Joan of Arc)* - Orchestral Manoeuvres In The Dark
* *The lion sleeps tonight* - Tight Fit
* *Aurora* - Nova
* *Ein bißchen Frieden* - Nicole
* *Ebony and ivory* - Paul McCartney & Stevie Wonder
* *Girl crazy* / *It started with a kiss* - Hot Chocolate
* *Can't take my eyes off you* - Boys Town Gang
* *I will follow* - José
* *Someone loves you honey* - June Lodge & Prince Mohammed
* *Abracadabra* - Steve Miller Band
* *Words* - F.R. David
* *I know there's something goin' on* - Frida
* *Don't go* - Yazoo
* *Private investigations* - Dire Straits
* *Come on Eileen* - Dexy's Midnight Runners
* *Pass the dutchie* - Musical Youth
* *Do you really want to hurt me* - Culture Club
* *I don't wanna dance* - Eddy Grant

## Geboorn

* Paolo Giordano, Italioansche schryver

januoari
* 5 - Karel Geraerts, Vlamsche voetboller
* 25 - Noemi, Italioansche zangeresse

moarte
* 14 - François Sterchele, Woalsche voetboller

april
* 10 - Chyler Leigh, Amerikoansche actrice, zangeresse en model

meie
* 17 - Tony Parker, Franschn basketter
* 19 - Klaas Vantornout, West-Vlamsche cyclocrosser

juni
* 1 - Justine Henin, Woalsche tennister
* 21 - Joerie Vansteelant, West-Vlamschn duatleet

juli
* 7 - Philippe Gilbert, Woalsche coureur
* 12 - Elise Crombez, West-Vlams model

ogustus
* 30 - Benjamin Dalle, West-Vlamsche polletieker
* 31 - Lien Huyghebaert, West-Vlamsche atlete

oktober
* Thomas Blondelle, West-Vlamschn operazanger en componist
* 30 - Lien Van de Kelder, West-Vlamsche actrice

november
* 8 - Petra Santy, West-Vlamsche kajakster

december
* 6 - Alberto Contador, Spoansche coureur

## Gestorvn

januoari
* 18 - Huang Xianfan, Chineeschn historicus

meie
* 24 - Jean-Léon Huens, Belgischn illustrateur

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien in de categorie **1982** van Wikimedia Commons. |
# 20 januoari

|  |
| --- |
| dec - **januoari** - feb |
| << | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 31 |   |   | >> |

**20 januoari** is de 20stn dag van 't joar in de Gregorioansche kalender. Der volgn nog 345 doagn (346 doagn in e schrikkeljoar) toet 't ende van 't joar.

## Gebeurtenissn

* 1841 - Hongkong eiland wordt deur de Brittn bezet binst den Êerstn Opiumoorloge.
* 1936 - Keunink George V van 't Verênigd Keuninkryk sterft. Zyn oudste zeune volgt hem ip ols Edward VIII.
* 1937 - Franklin D. Roosevelt wordt beëdigd ols Amerikoansche president. 't Is den êerste kêe dat e presidentiële inauguroasje deuregoat ip 20 januoari.
* 1961 - John F. Kennedy wordt beëdigd ols 35e president van de Verênigde Stoatn en is de joengstn die ôois wordt verkoozn.
* 1981 - Twientig minuutn achter da Ronald Reagan is beëdigd ols 40e president van de Verênigde Stoatn van Amerika, lat Iran 52 Amerikoansche gyzeloars vry.
* 1996 - Yasser Arafat wint d' êerste presidentsverkiezingn in d' autonome Palestynsche gebiedn.
* 1998 - The Washington Post bericht over e verhoudinge van president Clinton met de stagiaire Monica Lewinsky.
* 2009 - Barack Obama wordt ols êerste Afro-Amerikoansche president van de Verênigde Stoatn g'inaugureerd.
* 2021 - Joe Biden wordt de 46e president van de Verênigde Stoatn en an zyn 78 joar den oudstn ôois beëdigd. Kamala Harris wordt d'êerste vrouwelike Vice President.

## Geboorn

* 1654 - Michiel de Swaen, Frans-Vlamsche schryver en dichter (gestorvn 1707)
* 1775 - André-Marie Ampère, Fransche nateurkundign (gestorvn 1836)
* 1920 - Federico Fellini, Italioansche filmmoaker (gestorvn 1993)
* 1930 - Buzz Aldrin, Amerikoanschn astronaut
* 1962 - Hans Bonte, West-Vlamsche polletieker
* 1973 - Mathilde d'Udekem d'Acoz, keuniginne van België
* 1989 - Jorn Steinbach, Vlamschn basketter

## Gestorvn

* 882 - Lodewyk III van Oost-Francië
* 1612 - Rudolf II (59), keizer van 't Heilig Rooms Ryk
* 1745 - Karel VII (47), keurvorst van Beiern, keunienk van Boheemn en keizer en Rooms-Duutsche keunienk van 't Heilig Rooms Ryk
* 1901 - Zénobe Gramme (74), Belgischn uutviender van de Gramme-dynamo
* 1984 - Johnny Weissmuller (79), Amerikoansche olympische zwemmer en filmacteur (Tarzan)
* 1993 - Audrey Hepburn (63), Hollands-Britsche actrice
* 2022 - Carla Galle (73), Vlamsche zwemster en politica
* 2022 - Meat Loaf (74), Amerikoansche zanger en acteur

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien in de categorie **20 January** van Wikimedia Commons. |
# Grôot-Brittannië

Locoatie van Grôot-Brittannië in Europa
**Grôot-Brittannië** (Iengels: Great Britain) is een eiland in 't nôordwestn van 't Europees vasteland. 't Is 't ôostelik eiland van 't Verênigd Keunienkryk en pollitiek gezien bestoat 't uut Iengeland, Schotland, Wales en ênigte eilandjes lik Wight, Anglesey, de Scilly-eilandn, de Hebriden, de Orkney-eilandn en de Shetlandeilandn. 't Eiland Man en de Kanoaleilandn zyn doa nie by omda ze gin dêel uutmoakn van 't Verênigd Keunienkryk.

Et eiland noemn ze Grôot-Brittannië vo nie te missn met de Fransche streke Bretagne.

De grotste steedn zyn Aberdeen, Birmingham, Blackpool, Cambridge, Cardiff, Edinburgh, Glasgow, Ipswich, Londn, Leicester, Liverpool, Manchester, Northampton, Norwich, Oxford, Plymouth, Preston, Sheffield, Southampton, York.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien in de categorie **Great Britain** van Wikimedia Commons. |
# 1639

1636 - 1637 - 1638 - **1639** - 1640 - 1641 - 1642
't Joar **1639** is 't 39e joar in de 17e eeuwe volgenst de christelyke joartellienge.

## Gebeurtenisn

* januoari - Rembrandt kopt e grôot huus in d' Amsterdamsche Breestroate (loater wordt da 't Rembrandthuus).
* Joost van den Vondel schryft 't tonêelstik *Maeghden*.
* Begun van den bouw van de parochiekerke gewyd an Onze-Lieve-Vrouwe van Goeie Wille in Duffel ten ôostn van de Nete.

## Geboorn

december
* 21 - Jean Racine, Franschn dramadichter

## Gestorvn

juni
* 1 - Melchior Franck, Duutsche componist

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien in de categorie **1639** van Wikimedia Commons. |
# Namibië

| Republiek Namibië Republic of Namibia (en) |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
|  Liggienge van Namibië |
| Officiële toale | Iengels Afrikoans Duuts Khoekhoegowab Oshiwambo Otjiherero RuKwangali Setswana siLozi |
| Hoofdstad | Windhoek |
| Stoatsvorm | Republiek |
| Stoatshoofd | Netumbo Nandi-Ndaitwah |
| Êerste minister | Elijah Ngurare |
| Ippervlak | 825.615 km² |
| Inweuners | 3.022.401 (2025) |
| Bevolkiengsdichtheid | 3,7 inw./km² |
| Munte | Namibiese dollar (NAD) Rand (ZAR) |
| Tydzone | UTC+2 |
| Landcode | NA |
| Telefongcode | (+) 264 |
| Internet-TLD | .na |
| Nationale fêestdag | 21 moarte |

**Namibië**, officieel de **Republiek Namibië** (Iengels: Republic of Namibia, Duuts: Republik Namibia), is e land in 't zuydwest'n van Afrika. 't Land grenst in 't noordwest'n an Angola, in 't noordoost'n an Zambia, in 't oost'n an Botswana en in 't zuyd'n an Zuyd-Afrika. An de westkant ligt den Atlantischn Oceoan.

Namibië is in 1990 ounofhankelik geword'n van Zuyd-Afrika, achter e periode van Duutsche en loater Zuyd-Afrikoansche overheersinge. Den hoofdstad is Windhoek. 't Land is bekend vo zyn uutgestrekte woestyn'n, lik de Namibwoestyne langst de kust en de Kalahari in 't binneland.

D' economie steunt voral ip mynbouw (diamant'n, uranium), landbouw en toerisme.

In Namibië kunn'n de mêeste menschn Iengels en Afrikoans klapp'n en verstoan. Tout 1990 woarn Iengels, Duuts en Afrikoans d' officiële toaln. Lange vo d' ounofhankelikheid van Zuyd-Afrika wos SWAPO (South West Africa People’s Organisation) van meninge da 't land officieel eentoalig moste word'n, in kontrast me 't buurland Zuyd-Afrika (dat al zyn 12 grote toaln officieel erkend het), wat dan ze zoagn lik e doelbewuste polletiek van etnolinguïstische verdelinge.

Doarom hè SWAPO Iengels ingesteld lik d' enigste officiële toale van Namibië, ook al klapt moar 2,3% van de bevolkinge die toale as moedertaele. Sommigte hèn doa kritiek ip omdat in andere postkolonioale Afrikoansche moatschappiën, de keuze vor eentoalig ounderwys en beleid gezorgd hèt vor een hoge schooluutval en vo menschn die in gineen toale echt goed geleerd zyn.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien in de categorie **Namibia** van Wikimedia Commons. |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| {{{ofb\_links}}} | Landn in Afrika | {{{ofb\_rechts}}} | {{{ofb\_groot}}} |
|
Algereye • Angola • Benin • Botswana • Burkina Faso • Burundi • Centraal-Afrikoansche Republiek • Comoorn • Congo-Brazzaville • Congo-Kinshasa • Djibouti • Egypte • Equatorioal-Guinea • Eritrea • Eswatini • Ethiopië • Gabon • Gambia • Ghana • Guinee • Guinee-Bissau • Ivôorkust • Kameroen • Kenia • Koapverdië • Lesotho • Liberië • Libië • Madagaskar • Malawi • Mali • Marokko • Mauritanië • Mauritius • Mozambique • Namibië • Niger • Nigeria • Oeganda • Rwanda • Sao Tomé en Principe • Senegal • Seychelln • Sierra Leone • Soedan • Somalië • Tanzania • Togo • Tsjad • Tunesië • Zambia • Zimbabwe • Zuud-Afrika • Zuud-Soedan
**Frans overzees departement:** Mayotte • Réunion
**Andere gebiedn:** Sint-Helena, Ascension en Tristan da Cunha • Westelikke Sahara |