Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Knoagbeestn

*Dat artikel es geschreevn in 't Noordelik West-Vlams.*

---

| Knoagbeestn |
| --- |
|  Verschillige soortn knoagbeestn |
| Taxonomische indêlienge |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Ryk: | Animalia (Beestn) |
| Stamme: | Chordata (Chordabeestn) |
| Klasse: | Mammalia (Zoogbeestn) |

 |
| Orde |
| **Rodentia** Bowdich, 1821 |

**Knoagbeestn** (Rodentia) zyn 'n orde van zoogbeestn die gekenmerkt wordn deur één poar continu groeinde snytandn in de boovn-en oenderkoake. Oengeveer 40 percent van al de soortn zoogbeestn zyn knoagbeestn (2.277 soortn). Ze zyn te viendn ip al de continentn, uutgezoenderd ip Antarctica.

Bekende knoagbeestn zyn muuzn, rattn, eekhoorns, prairiehoendn, chinchilla's, bevers, cavia's en hamsters. Keuns, hoazn en pika's, die ook snytandn hèn die continu groein, wierdn vroeger geclassificeerd by de Rodentia, moa wordn nu ingedeeld by de Lagomorpha. Die twêe ordes zyn zustergroepn die e recentste gemeenschappelyke voorouder deeln en de clade Glires vormn.

De meeste knoagbeestn zyn kleene beestn met e robuust lyf, korte pootn en e lange steirt. Ze gebruukn hunder scherpe snytandn vor eetn te knabbeln, hooln te groavn en hunder te verdedign. De meeste eetn zoadn of ander plantoardig materioal, moa sommigte hèn meer gevarieerde dieetn. 't Zyn over 't algemeen sociale beestn. Vele soortn leevn t'hope en communiceern mè mekoar.

## Taxonomie

De volgnde indeelienge is teegnwoordig 't meest gebruukelyk:

Orde: **Rodentia** (Knoagbeestn)

Oenderorde: Anomaluromorpha
Familie: Anomaluridae (Stekkersteirteekhoorns)
Familie: Pedetidae (Sprienghoazn)
Oenderorde: Castorimorpha
Superfamilie: Castoroidea
Familie: Castoridae (Beverachtign)
Superfamilie: Geomyoidea
Familie: Geomyidae (Zakrattn)
Familie: Heteromyidae (Zakmuuzn)
Oenderorde: Hystricomorpha
Infraorde: incertae sedis
Familie: Ctenodactylidae (Goendi's of kamviengers)
Familie: Diatomyidae
Infraorde: Hystricognathi
Familie: Abrocomidae (Chinchillarattn)
Familie: Bathyergidae (Molrattn)
Familie: Capromyidae (Hutia's)
Familie: Caviidae (Cavia-achtign)
Familie: Chinchillidae (Chinchilla's)
Familie: Ctenomyidae (Kamrattn)
Familie: Cuniculidae (Paca's)
Familie: Dasyproctidae (Agoeti's en acouchy's)
Familie: Dinomyidae (Pacarana's)
Familie: Echimyidae (Stekkerrattn)
Familie: Erethizontidae (Stekkerzwyns van de Nieuwe Weireld)
Familie: Heptaxodontidae (Reuzehutia's)
Familie: Hystricidae (Stekkerzwyns van d' Oude Weireld)
Familie: Myocastoridae (Beverrattn)
Familie: Octodontidae (Schynrattn)
Familie: Petromuridae (Afrikoansche rotsrattn)
Familie: Thryonomyidae (Rietrattn)
Oenderorde: Myomorpha
Superfamilie: Dipodoidea
Familie: Dipodidae (Jerboa's)
Superfamilie: Muroidea
Clade: incertae sedis
Familie: Platacanthomyidae (Dwergslapmuuzn)
Familie: Spalacidae (Molrattn)
Clade: Eumuroida
Familie: Calomyscidae (Muushamsters)
Familie: Cricetidae (Woelmuusachtign)
Familie: Muridae (Muusachtign)
Familie: Nesomyidae
Oenderorde: Sciuromorpha
Familie: Aplodontiidae (Stompsteirteekhoorns)
Familie: Gliridae (Slapmuuzn)
Familie: Sciuridae (Eekhoorns)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien in de categorie **Rodentia** van Wikimedia Commons. |
# Ryk (biologie)

In de biologie is 't **ryk** (Latyn: *regnum*) de twidde ogste klassificoatiecategorie in de taxonomie achter 't domein.

Vroeger wierd er 'n indêlinge gemakt in drie rykn: bêestn, plantn en mineroaln.

Den dag van vandoage wordn d'r zes rykn gebruukt:

* De archaebacteriën (*Archaea*) (prokaryootn)
* De eubacteriën (*Bacteria*) (prokaryootn)
* De protistn (*Protista*): êencellign met celkern (eukaryootn)
* De plantn ('Plantae*)*
* De bêestn (*Animalia*)
* De schimmels (*Fungi*)

't Ryk kan ook nog ounderverdêeld wordn in een **ounderryk** (*subregnum*).
# Bêesten (ryk)

| Bêesten (ryk) |
| --- |
|  Kwalle, *Chrysaora quinquecirrha* |
| Taxonomische indêlienge |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Domein: | Eukaryoten |

 |
| Sorte |
| Bêesten (ryk) Linnaeus, 1758 |

Et **bêestnryk**, wok gekend lik de **Animalia**, is de taxonomische ounderverdêlienge die al de bêestn omvat. 't Makt dêel uut van 't doming Eukaryootn. E bêeste wordt gedefinieerd volgens zes criteria. De mêeste bêestn voldoen an e combinoatie van die kenmerkn:

* mobiel
* heterotroof
* mêercellig
* z'en e sôorte van zênuwstelsel
* de lichoamsbouw is georganiseerd, d'r bestoan celln met e gespecialiseerde functie
* de mêeste doen an seksuele vôortplantienge

Vo uutsluutsel te verkrygn, wordn organismn den dag van vandage geclassificeerd ip basis van moleculair-genetische kenmerkn.

Et ryk Animalia bestoat uut 38 stammn , oewel da d'r doar discuusje over is omda de wetenschappers ni al d'akkoord zyn vo sommige klassn under eigen stamme te geevn.
't Wordt ounderverdêeld in 3 ounderrykn:

* Parazoa
* Mesozoa
* Eumetazoa

Ounder de Metazoa e j'ounder andere ôok de bêestn met e ruggegroate: de visschn, d'amfibien, de reptieln, de veugels en de zoogbêestn.

D'r zyn ôok bêestjes zounder ruggegroate, lik de tettingn, de krabbn en de geirnoars, d'oarebêestn, de futtn en de slekkn. De Mesozoa omvattn vôornoamelik wurmachtige bêestn. Sommigte peizn da Mesozoa Annelida, Planaria, en Nemertea omvattn, andere viendn da ze vôornoamelik ip de Trematoda trekkn.
# Chordabêestn

| Chordabêestn |
| --- |
|  Mantelbêestn |
| Taxonomische indêlienge |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Ryk: | Animalia (Bêestn) |
| Superstamme: | Deuterostomia (Nieuwmoundign) |

 |
| Stamme |
| **Chordata** William Bateson, 1885 |

**Chordabêestn** (**Chordata**) zyn e stamme van 't bêestnryk, ounderverdêeld in de mantelbêestn (Tunicata), de schedelloozn (Cephalochordata) en de gewerveldn (Vertebrata).

De stamme bestoat uut bêestn die e *chorda* ountwikkeld hen, e sôorte van elastische weefselachtige kôorde, die over hêel de rik van de bêeste lopt. In vele gevalln is die chorda allêne moa were te viendn in 't embryonaal stadium en were weg by vulwassn bêestn.

### Taxonomie

* Stamme Chordata
	+ Ounderstamme Tunicata (Mantelbêestn) Lamarck, 1816 (2792 sôortn)
		- Klasse Ascidiacea (Zakpuupn) Nielsen, 1995
		- Klasse Thaliacea (Salpn) Nielsen, 1995
		- Klasse Appendicularia (Mantelvisjes) Fol, 1874
		- Klasse Sorberacea (Bentische mantelbêestn)
	+ Ounderstamme Cephalochordata (Schedelloozn) (30 sôortn)
		- Klasse Leptocardii (lancetvisjes)
	+ Ounderstamme Vertebrata (Craniata) (gewerveldn; 57.674 sôortn)
		- Infrastamme incertae sedis
			* Superklasse Agnatha (parafyletisch) (Koakloze vissn; 100+ sôortn)
				+ Klasse Myxini (Slympoaliengn; 65 sôortn)
				+ Klasse Petromyzontida
				+ Klasse †Conodonta
		- Infrastamme Gnathostomata (Koakbêestn)
			* Superklasse incertae sedis
				+ Klasse †Placodermi
				+ Klasse Chondrichthyes (Kroakbêenvissn; 900+ sôortn)
				+ Klasse †Acanthodii
			* Superklasse Osteichthyes (Bêenvisachtign; 30.000+ sôortn)
				+ Klasse Actinopterygii (Stroalvinnign; 30.000+ sôortn)
				+ Klasse Sarcopterygii (Kwastvinnign: 8 sôortn)
			* Superklasse Tetrapoda (Viervoeters; 28.000+ sôortn)
				+ Klasse Amphibia (Amfibieën; 6000 sôortn)
				+ Klasse Reptilia (Reptieln; 9000+ sôortn)
				+ Klasse †Synapsida (Synapsiedn; 4000+ sôortn)
				+ Klasse Aves (Veugels; 8.800–10.000 sôortn)
				+ Klasse Mammalia (Zoogbêestn; 5700+ sôortn)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien in de categorie **Chordata** van Wikimedia Commons. |
# Gewerveldn

| Gewerveld'n |
| --- |
|   |
| Taxonomische indêlienge |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Ryk: | Animalia (Beist'n) |
| Stamme: | Chordata (Chordabeist'n) |

 |
| Substamme |
| **Vertebrata** Cuvier, 1812 |

**Gewerveld'n** (Vertebrata) vormn e substamme van chordabeist'n. 't Kenmerk van gewervelde beist'n is dan z' e wervelkolomme hèn. 't Zyn de visn, lampreys of neegnoogn (Petromyzontidae), amfibieën, reptieln, veugels en de zoogbeist'n. De gewerveld'n moak'n 't grotste deil uyt van de Chordata, de beist'n die e *chorda* oentwikkeld hèn, e sowrte van elastische weefselachtige kowrde, die over heil de rik van de beiste lopt.

Oengeveer vuyf percent van al de beschreevn beistesowrt'n zyn gewerveld. D' overige 95% zyn oengewervelde beist'n, lyk de geleedpowtign en de mollusk'n.

Binn de gewerveld'n bestoat e growte varioasje in grotte. De grotste sowrte is de blauwe vinvis (*Balaenoptera musculus*) die toet 33 meter lank kan komn. De kleenste gewervelde sowrte is 't smalbekpuytje *Paedophryne amauensis*, die oengeveer 7,7 mm lank komt.

## Taxonomie

### Klassieke indeilynge

* Substamme: **Vertebrata** (**Gewerveld'n**)
	+ Superklasse: incertae sedis
		- Klasse: Amphibia (Amfibieën)
		- Klasse: Aves (Veugels)
		- Klasse: Chondrichthyes (Kroakbeinvisn)
		- Klasse: Mammalia (Zoogbeist'n)
		- Klasse: Reptilia (Reptieln)
	+ Superklasse: Agnatha (Koakloze visn)
		- Klasse: Cephalaspidomorphi
		- Klasse: Myxini
	+ Superklasse: Osteichthyes (Beinvisn)
		- Klasse: Actinopterygii (Stroalvinnign)
		- Klasse: Sarcopterygii (Kwastvinnign)

### Recente indeilynge

Die indeilynge hoedt meir rekenynge met d' evolutionaire oentwikkelynge:

* Craniata (Schedelbeist'n)
	+ Myxini
	+ **Vertebrata** (**Gewerveld'n**)
		- Petromyzontiformes (lampreys, visachtige beist'n zoender koak'n)
		- Gnathostomata (Koakbeist'n)
			* Chondrichthyes (Kroakbeinvisn)
			* Osteichthyes (Beinvisn)
				+ Actinopterygii (Stroalvinnign)
				+ Sarcopterygii (Kwastvinnign)
					- Coelacanthinimorpha
					- Choanata
						* Dipnoi (Loengvisn)
						* Tetrapoda (Viervoewters)
							+ Amphibia (Amfibieën)
							+ Amniota
								- Synapsida
									* Mammalia (Zoogbeist'n)
								- Anapsida
									* Testudines (Schildpad'n)
								- Diapsida
									* Archosauria (Archosauriërs)
										+ Crocodilia (Krokodielachtign)
										+ Pterosauria (Pterosauriërs)
										+ Dinosauria (Dinosauriërs)
											- Aves (Veugels)
									* Lepidosauria (Schubreptieln en tuatara)
# Klasse (biologie)

De belangrykste taxonomische rangn
De **klasse** is e niveau in de hiërarchie van de biologische taxonomie. De klasse komt ounder de stamme en boovn de orde. Tusschn de stamme en de klasse kut er nog e superklasse stoan. E klasse kan ook nog verdêeld wordn in een ounderklasse of subklasse die ook were verder kan ounderverdêeld wordn in een infraklasse.
# Orde (biologie)

De belangrykste taxonomische rangn
De **orde** is e niveau in de hiërarchie van de biologische taxonomie. De orde komt ounder de klasse en boovn de familie. Boovn de orde stoat er soms nog e superorde. Een orde kan ook nog ounderverdêeld wordn in een ounderorde of suborde. Een infraorde is e verdere indêlienge van de suborde.

By plantn, schimmels en protista endigt de latynsche noame van de orde ip –ales.
# Familie (biologie)

De **familie** is één van de belangrykste rangn in de hiërarchie van de biologische taxonomie. De familie komt ounder de orde en boven ‘t geslacht. Boven de familie stoat er soms nog een superfamilie. Een familie omvat één of mêer geslachtn die elk één of mêer sôortn bevattn. Een familie kan ook nog ounderverdêeld wordn in een ounderfamilie of subfamilie.

By plantn, schimmels en protista endigt de latynsche noame van de familie mêestol ip -aceae. (vb. *Asteraceae*, *Liliaceae*)
# Muyzefamilie

*Dat artikel es geschreevn in 't Noordelik West-Vlams.*

---

| Muyzefamilie |
| --- |
|  Busmuys (*Apodemus sylvaticus*) |
| Taxonomische indêlienge |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Ryk: | Animalia (Beestn) |
| Stamme: | Chordata (Chordabeestn) |
| Klasse: | Mammalia (Zoogbeestn) |
| Orde: | Rodentia (Knoagbeestn) |

 |
| Familie |
| **Muridae** Illiger, 1811 |

De **muyzefamilie** (Muridae) is de grotste familie van zoogbeestn en knoagbeestn mè meer of 700 soortn, woaroender vele soortn muyzn, ratn en woestynratn (gerbils) die van nateure voornkomn in Eurazië, Afrika en Australië.

Enigte van de bekendste soortn zijn de huysmuys, de bruyne en zwarte ratte en de Mongoolsche gerbil.

## Oenderfamilies

* Deomyinae
* Gerbillinae (woestynratn of gerbils)
* Leimacomyinae
* Lophiomyinae
* Murinae (Muyzn en ratn van d' Oude Weireld)
# Geslacht (biologie)

‘t **Geslacht** of **genus** (meervoud *genera*) is een niveau in de hiërarchie van de biologische taxonomie en bestoat uut één of mêer sôortn. Ounder ‘t geslacht komt er soms nog een oundergeslacht of subgenus.

Al de sôortn in een geslacht en een tweedêlige noame (binomen), die uut ’t geslacht en de sôorte bestoat. *Larus ridibundus*, de kokmêeuwe byvôorbeeld is een sôorte in ’t geslacht *Larus*.

Geslachtsnoamn wordn in gedrukte tekst *cursief* en met een oofdletter geschreven. Vo ’t gemak wordt ‘t geslacht in combinoatie met de sôortnoame dikwils ofgekort tout één oofdletter: *P. tigris*, *P. leo*. Soms komt de geslachtsnoame overêen met de sôortnoame bv. *Crangon crangon*, de nôordzêegernoare en zelfs met de noame van de oundersôorte.
# Sôorte

De acht belangrykste taxonomische rangen.
De **sôorte** (Latyn: *species*) is de basis in de biologische taxonomie en een ounderofdêlinge van 't geslacht.

't Is e groep van organismes me bepoalde erfelikke kenmerkn en eigenschappn die gelykig zyn. Ze zyn in stoat van hunder vôort te plantn me mekoar moa nie met andere groepn.

De weetnschappelikke noame stoat in 't Latyn en wordt assan cursief (schuins) gedrukt. De noame bestoat uut twêe dêeln. 't Êeste dêel is de noame van 't geslacht. E sôorte kan ook nog ounderverdêeld zyn in oundersôortn (*subspecies*).

## Vôorbeeldn

* Mens: *Homo sapiens* (geslacht: *Homo*)
* Kalissie: *Glycyrrhiza glabra* (geslacht: *Glycyrrhiza*)
* Vlas: *Linum usitatissimum* (geslacht: *Linum*)
* Zêevounksje: *Noctiluca scintillans* (geslacht: *Noctiluca*)
* Hound: *Canis lupus familiaris* (oundersôorte van de wolf: *Canis lupus*, geslacht: *Canis*)
* Zwyn: *Sus scrofa domesticus* (oundersôorte van 't wild zwyn: *Sus scrofa*, geslacht: *Sus*)
# 1904

1901 - 1902 - 1903 - **1904** - 1905 - 1906 - 1907
't Joar **1904** is 't 4e joar in de 20e eeuwe volgenst de christelikke joartellienge.

## Gebeurtenissen

## Geboorn

februoari
* 9 - Irma Laplasse

juli
* 21 - Jean-Marie Gantois

## Gestorvn

meie
* 1 - Antonín Dvořák

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien in de categorie **1904** van Wikimedia Commons. |
# Somalië

*Dat artikel es geschreevn in 't Noordelik West-Vlams.*

---

| Federoale Republiek Somalië *Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya* (Somalisch) جمهورية الصومال الفدرالية (Arabisch) *Jumhūriyyat aṣ-Ṣūmāl al-Fideraaliya* |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
|  Somalië in Afrika |
| Officiële toale | Somalisch en Arabisch |
| Hoofdstad | Mogadishu |
| Stoatsvorm | Federoale republiek |
| Stoatshoofd | President:Mohamed Abdullahi Mohamed |
| Êerste minister | Hassan Ali Khayre |
| Ippervlak | 637.657 km² |
| Inweuners | 18.143.378 (2023) |
| Bevolkiengsdichtheid | 27,2 inw./km² |
| Munte | Somalische shilling (SOS) |
| Tydzone | UTC+3 |
| Landcode | SOM |
| Telefongcode | 252 |
| Internet-TLD | .so |
| Nationale fêestdag | 1 juli: oenofhankelyk van Itoalië (1960) |

**Somalië** (Somalisch: *Soomaaliya*, Arabisch: الصومال, *As-Soemal*), officieel de **Federoale Republiek Somalië** (Somalisch: *Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya*, Arabisch: جمهورية الصومال الفيدرالية, *Jumhūriyyat aṣ-Ṣūmāl al-Fideraaliya*) is e land in Afrika die grenst an Ethiopië in 't westn, Djibouti en de Golf van Aden in 't noordn, den Indischn Oceoan in 't oostn en Kenia in 't zuudwesten. Den hoofdstad is Mogadishu. Somalië hèt de langste kustlyne van 't Afrikoans vasteland en 't bestoat surtout uut plateaus, vlaktes en hooglandn.

't Land is cultureel, historisch, etnisch, toalkundig, geografisch en religieus styf verboendn met d' Arabische weireld.

Koarte van Somalië
.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien in de categorie **Somalia** van Wikimedia Commons. |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| {{{ofb\_links}}} | Landn in Afrika | {{{ofb\_rechts}}} | {{{ofb\_groot}}} |
|
Algereye • Angola • Benin • Botswana • Burkina Faso • Burundi • Centraal-Afrikoansche Republiek • Comoorn • Congo-Brazzaville • Congo-Kinshasa • Djibouti • Egypte • Equatorioal-Guinea • Eritrea • Eswatini • Ethiopië • Gabon • Gambia • Ghana • Guinee • Guinee-Bissau • Ivôorkust • Kameroen • Kenia • Koapverdië • Lesotho • Liberië • Libië • Madagaskar • Malawi • Mali • Marokko • Mauritanië • Mauritius • Mozambique • Namibië • Niger • Nigeria • Oeganda • Rwanda • Sao Tomé en Principe • Senegal • Seychelln • Sierra Leone • Soedan • Somalië • Tanzania • Togo • Tsjad • Tunesië • Zambia • Zimbabwe • Zuud-Afrika • Zuud-Soedan
**Frans overzees departement:** Mayotte • Réunion
**Andere gebiedn:** Sint-Helena, Ascension en Tristan da Cunha • Westelikke Sahara |
# Ethiopië

*Dat artikel es geschreevn in 't Noordelik West-Vlams.*

---

| Federoale Democroatische Republiek Ethiopië የኢትጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ *ye-Ītyōṗṗyā Fēdēralāwī Dīmōkrāsīyāwī Rīpeblīk* |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
|  Ethiopië in Afrika |
| Officiële toale | Amhoars |
| Hoofdstad | Addis Abeba |
| Stoatsvorm | Republiek |
| Stoatshoofd | President: Sahle-Work Zewde |
| Êerste minister | Abiy Ahmed Ali |
| Ippervlak | 1.104.300 km² |
| Inweuners | 109.224.414 (2018) |
| Bevolkiengsdichtheid | 92,7 inw./km² |
| Munte | Ethiopische birr (ETB) |
| Tydzone | UTC+3 |
| Landcode | ETH |
| Telefongcode | 251 |
| Internet-TLD | .et |
| Nationale fêestdag | 28 meie |

**Ethiopië** (Amhoars: ኢትዮጵያ, *Ītyōṗṗyā*), officieel de **Federoale Democroatische Republiek Ethiopië**, is e land in Oost-Afrika. 't Grenst an Eritrea in 't noordn, Djibouti in 't noordoostn, Somalië in 't oostn, Kenia in 't zuudn, Zuud-Soedan in 't westn en Soedan in 't noordwestn. Den hoofdstad en grotste stad is Addis Abeba.

D' officiële toale in Ethiopië is 't Amhoars, e Semitische toale die gesprookn wordt deur 29,33% van de bevolkienge. Amhoars wordt geschreevn mè 't Ge'ezschrift. De noame komt van d' oude Semitische toale Ge'ez die uutgestorvn is. De grotste toale in Ethiopië is wel 't Oromo, 'n Afro-Azioatische toale gespookn deur 33,8% van de bevolkienge. 't Tigrinya is gerelateerd an 't Amhoars en wordt surtout gesprookn in 't noordn. In totoal wordn oengeveer 90 verschillige toaln gesprookn in Ethiopië.

Volgns e volkstellienge is 60.9% van de bevolkienge van Ethiopië anhanger van 't christndom en 35,4% van den islam. E kleene 2% van de bevolkienge gelooft in 't animisme.

Koarte van Ethiopië

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien in de categorie **Ethiopia** van Wikimedia Commons. |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| {{{ofb\_links}}} | Landn in Afrika | {{{ofb\_rechts}}} | {{{ofb\_groot}}} |
|
Algereye • Angola • Benin • Botswana • Burkina Faso • Burundi • Centraal-Afrikoansche Republiek • Comoorn • Congo-Brazzaville • Congo-Kinshasa • Djibouti • Egypte • Equatorioal-Guinea • Eritrea • Eswatini • Ethiopië • Gabon • Gambia • Ghana • Guinee • Guinee-Bissau • Ivôorkust • Kameroen • Kenia • Koapverdië • Lesotho • Liberië • Libië • Madagaskar • Malawi • Mali • Marokko • Mauritanië • Mauritius • Mozambique • Namibië • Niger • Nigeria • Oeganda • Rwanda • Sao Tomé en Principe • Senegal • Seychelln • Sierra Leone • Soedan • Somalië • Tanzania • Togo • Tsjad • Tunesië • Zambia • Zimbabwe • Zuud-Afrika • Zuud-Soedan
**Frans overzees departement:** Mayotte • Réunion
**Andere gebiedn:** Sint-Helena, Ascension en Tristan da Cunha • Westelikke Sahara |