Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Bolívar (bang)

**Bolívar** (tiếng Tây Ban Nha: *Estado Bolívar*); (phiên âm tiếng Việt đọc là *Bô-li-va*) là một bang nằm ở miền Đông Nam của Venezuela. Thủ phủ của bang là thành phố Ciudad Bolívar. Thành phố lớn nhất bang là thành phố Ciudad Guayana.

| Bolívar |
| --- |
| —  Bang  — |
|  |
|  **Hiệu kỳHuy hiệu** |
|  |
| Bolívar |
| Quốc gia |  Venezuela |
| Năm thành lập bang | 1901 |
| Đặt tên theo | Simón Bolívar |
| Thủ phủ bang | Ciudad Bolívar |
| Diện tích |
|  • Tổng cộng | 93,746 mi2 (242.801 km2) |
| Thứ hạng diện tích | Lớn nhất |
| Dân số (2020) |
|  • Tổng cộng | 1.720.000 người |
| Múi giờ | UTC-4 |
| Mã ISO 3166 | VE-F |

## Tên gọi

Bang Bolívar của Venezuela được đặt tên theo vị anh hùng dân tộc Simón Bolívar nhằm vinh danh những công lao của ông trong việc đấu tranh giành độc lập của các nước Mỹ Latinh khỏi ách thống trị của Đế quốc Tây Ban Nha.

## Lịch sử

## Địa lý

Bang Bolívar, Venezuela có vị trí địa lý như sau:

* Phía Bắc giáp các bang: Guárico, Anzoátegui, Monagas và Delta Amacuro.
* Phía Đông giáp Guyana.
* Phía Tây giáp bang Apure.
* Phía Nam giáp Brasil.
* Phía Tây Nam giáp bang Amazonas.

## Phân cấp hành chính

|  | Khu tự quản | Trung tâm hành chính | Diện tích (km²) | Dân số (thống kê 2011) | Dân số ước tính 30 tháng 6 năm 2016 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | Angostura | Ciudad Piar | 56.916 | 40.927 | 52.205 |
| 2. | Caroní | Ciudad Guayana | 1.612 | 704.585 | 892.269 |
| 3. | Cedeño | Caicara del Orinoco | 46.020 | 67.000 | 101.800 |
| 4. | El Callao | El Callao | 2.223 | 21.769 | 25.338 |
| 5. | Gran Sabana | Santa Elena de Uairén | 32.990 | 28.450 | 37.930 |
| 6. | Heres | Ciudad Bolívar | 5.851 | 342.280 | 414.154 |
| 7. | Padre Pedro Chien | El Palmar | 2.275 | 15.488 | 18.376 |
| 8. | Piar | Upata | 15.900 | 98.274 | 124.476 |
| 9. | Roscio | Guasipati | 6.182 | 21.750 | 27.226 |
| 10. | Sifontes | Tumeremo | 24.393 | 50.082 | 62.798 |
| 11. | Sucre | Maripa | 46.166 | 20.359 | 24.327 |
|  | Toàn bang | Ciudad Bolívar | 240.528 | 1.410.964 | 1.780.899 |

## Nhân khẩu

## Chính trị

## Kinh tế

Bang Bolívar có nhiều nguồn tài nguyên quan trọng. Về năng lượng, bang này sở hữu đập Guri - nhà máy thủy điện lớn nhất Venezuela và lớn thứ tư thế giới. Phần lớn điện năng của Venezuela là do công trình này cung cấp.

Bolívar cũng nổi tiếng với các sản phẩm nông nghiệp như pho mát, bông, sắn. Những nguồn tài nguyên khoáng sản có trữ lượng lớn tại Bolívar bao gồm sắt, vàng và bô xít.

## Văn hóa

## Chú thích
# Thập niên 1800

|  |  |
| --- | --- |
| **Thiên niên kỷ:** | thiên niên kỷ 2 |
| **Thế kỷ:** | thế kỷ 18 – **thế kỷ 19** – thế kỷ 20 |
| **Thập niên:** | thập niên 1790 – **thập niên 1800** – thập niên 1810 |
| **Năm:** | 1800 1801 1802 1803 1804 1805 1806 1807 1808 1809 |
| **Thể loại:** | Sinh – Mất – Kiến trúc Thành lập – Phá hủy |

**Thập niên 1800** (tương đương Thế kỉ 19) bắt đầu từ ngày 1 tháng 1, 1800 đến ngày 31 tháng 12, năm 1809.

## Thiên văn học

* Những tiểu hành tinh đầu tiên được biết đến trong thập kỷ này:
	+ Ceres (2 tháng 1 năm 1801). Ceres đã được xếp hạng lại là hành tinh lùn vào năm 2006.
	+ Pallas (28 tháng 3 năm 1802)
	+ Juno (1 tháng 9 năm 1804)
	+ Vesta (29 tháng 3 năm 1807)

## Tham khảo