Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Mộ Dung Nghĩ

| Mộ Dung Nghĩ |
| --- |
| Vua Trung Hoa (chi tiết...) |
| Vua Tây Yên |
| Trị vì | 386 |
| Tiền nhiệm | Đoàn Tùy |
| Kế nhiệm | Mộ Dung Dao |
| Thông tin chung |
| Mất | 386 |
|

| Niên hiệu |
| --- |
| Kiến Minh (建明) 3/386 |

 |
| Triều đại | Tây Yên |

**Mộ Dung Nghĩ** (tiếng Trung: 慕容顗; bính âm: *Mùróng Yǐ*) (?-386) là vua thứ 4 nước Tây Yên của người Tiên Ti vào thời Ngũ Hồ thập lục quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông là một trong số các con trai của Nghi Đô vương Mộ Dung Hoàn (慕容桓), Mộ Dung Hoàn là con trai của hoàng đế khai quốc Tiền Yên Mộ Dung Hoảng.

Năm 386, sau khi người cai trị tạm thời là Đoàn Tùy bị Mộ Dung Hằng (慕容恆) và Mộ Dung Vĩnh phục kích và giết chết, họ đã ủng hộ Mộ Dung Nghĩ lên làm Yên vương. Người dân Tây Yên, gồm 40 vạn người cả nam lẫn nữ, sau đó đã từ bỏ Trường An (vồn là kinh đô của Tiền Tần song đã bị vua Mộ Dung Xung của Tây Yên chiếm được trước đó) và tiến về phía đông để trở về quê hương. Tuy nhiên, trên hành trình, anh em của Mộ Dung Hằng là Mộ Dung Thao (慕容韜) đã giết chết Mộ Dung Nghĩa tại Lâm Tấn (臨晉, nay thuộc Vị Nam, Thiểm Tây). Thay thế Mộ Dung Nghĩa là một con trai của Mộ Dung Xung tên là Mộ Dung Dao.

## Tham khảo

* Tấn thư
* Tư trị thông giám
# Vũ Hương

**Vũ Hương** (chữ Hán giản thể: 武乡县 âm Hán Việt: *Vũ Hương huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Trường Trị, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Vũ Hương có diện tích 1610 km², dân số năm 2002 là 210.000 người. Huyện Vũ Hương được chia thành 5 trấn và 16 hương.

* Trấn: Thành Quan, Bàn Long, Hồng Thủy, Cố Thành, Lâm Chương.
* Hương: Diêu Loan, Hàn Bắc, Thạch Môn, Đông Câu, Đại Hữu, Cố Khoát, Cố Huyện, Thượng Ty, Thạch Bắc, Dũng Tuyền, Đông Lương, Phân Thủy Lĩnh, Tào Thôn, Thạch Bàn, Quảng Trí.

## Tham khảo
# Thạch Chi

| Hậu Triệu Mạt Đế |
| --- |
| Hoàng đế Trung Hoa (chi tiết...) |
| Vua Hậu Triệu |
| Trị vì | 350 – 351 |
| Tiền nhiệm | Thạch Giám |
| Thông tin chung |
| Mất | 351 Trung Quốc |
|

| Niên hiệu |
| --- |
| Vĩnh Ninh (永寧) 350-351 |
| Thụy hiệu |
| Mạt Đế |

 |
| Triều đại | Hán Triệu |
| Thân phụ | Thạch Hổ |

**Thạch Chi** (石祇, Shí Zhǐ) (?-351) là hoàng đế cuối cùng của nước Hậu Triệu trong lịch sử Trung Quốc. Ông là người cuối cùng trong bốn hoàng đế Hán Triệu có thời gian trị vì ngắn ngủi sau cái chết của Thạch Hổ. Ông cũng được đề cập tới với tước hiệu trước khi trở thành hoàng đế là **Tân Hưng vương** (新興王).

Sử sách gần như không nói gì về sự nghiệp của Thạch Chi trong thời gian trị vì của phụ thân ông, kể cả khi ông được lập làm vương. Khi cha ông qua đời, ông đang giữ tước hiệu Tân Hưng vương. Năm 349, khi hoàng huynh Thạch Giám trở thành hoàng đế bù nhìn, quyền lực trên thực tế rơi vào tay người cháu trai nuôi người Hán tên là Thạch Mẫn, Thạch Chi đã nổi dậy ở cố đô Tương Quốc (襄國, nay thuộc Tân Thái, Hà Bắc), liên minh với tộc trưởng Khương là Diêu Dặc Trọng và tộc trưởng Đê Bồ Hồng. Họ đã có một số thành công bước đầu trong việc đưa những người không phải là người Hán trong đế quốc cùng mình chống lại Thạch Mẫn, song sau đó người Hán đã liên kết lại xung quanh Thạch Mẫn, người này đã cải lại sang họ của cha đẻ là Nhiễm (冉). Đầu năm 350, Nhiễm Mẫn giết chết Thạch Giám và lập nên nước Ngụy (魏). Thạch Chi sau đó xưng đế, và tham gia cuộc chiến chống lại Nhiễm Mẫn. Trong lúc này, các tướng lĩnh địa phương trên toàn đế quốc đang chờ xem ai là người chiến thắng trong cuộc chiến, còn các nước lân cận là Tấn và Tiền Yên bắt đầu xâm phạm lãnh thổ Hậu Triệu. Tiền Yên, đã chiếm được vùng đất mà nay là Bắc Kinh, Thiên Tân, và bắc bộ Hà Bắc và tiếp tục tiến quân về phía nam.

Cuối năm 350 và đầu năm 351, con trai của Bồ Hồng là Phù Kiện (Bồ Hồng đã cải họ từ Bồ (蒲) sang Phù (苻) năm 350) đã chiếm phần phía tây của Hậu Triệu, xưng làm "Thiên Vương" và lập nước Tiền Tần. Thạch Chi, để tâm vào cuộc chiến với Nhiễm Mẫn nên không thể làm gì. Khi bị Nhiễm Mẫn bao vây tại Tương Quốc, ông đã tự hạ tước hiệu của mình từ đế thành Triệu vương và tìm kiếm sự giúp đỡ từ vua Tiền Yên Mộ Dung Tuấn chống lại Nhiễm Mẫn, người này ban đầu đồng ý liên minh với Thạch Chi để tạm thời đánh bại Nhiễm Mẫn. Thạch Chi sau đó cử tướng Lưu Hiển (劉顯) đến đánh Nhiễm Mẫn ở Nghiệp thành, song Lưu Hiển không những bị Nhiễm Mẫn đánh bại mà còn bị làm cho kinh hãi đến nỗi đã đồng ý với Nhiễm Mẫn rằng sẽ giết chết Thạch Chi. Khi Lưu Hiển trở về Tương Quốc, ông đã bắt và giết chết Thạch Chi cùng các triều thần cấp cao, mang thủ cấp đễn chỗ Nhiễm Mẫn. Nhiễm Mẫn đốt thủ cấp của Thạch Chi giữa phố tại Nghiệp thành. Hậu Triệu diệt vong.

## Tham khảo
# Hồ Quan

**Hồ Quan** (chữ Hán giản thể: 壶关县 âm Hán Việt: *Hồ Quan huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Trường Trị, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Hồ Quan có diện tích 1013 km², dân số năm 2002 là 280.000 người. Huyện Bình Quan được chia thành 5 trấn và 15 hương.

* Trấn: Thành Quan, Tấn Trang, Điếm Thượng, Bách Xích.
* Hương: Thụ Chưởng, Tây Xuyên Để, Tân Thôn, Tập Điếm, Đông Sùng Hiền, Hoàng Sơn, Hoàng gia Xuyên, Cố Thôn, Ngũ Long Sơn, Đông Bách Lâm, Thường Hành, Đông Tỉnh Lĩnh, Thạch Pha, Kiều Thượng, Thạch Hà Mộc, Nga Tầng.

## Tham khảo
# Anycast

|
Các kiểu định tuyến
 |
| --- |
|
anycast
 |
|
broadcast
 |
|
multicast
 |
|
unicast
 |

**Anycast** là một phương pháp sử dụng các địa chỉ mạng và định tuyến để gửi dữ liệu từ một nguồn duy nhất đến một trong những nút của một nhóm các thiết bị, dựa trên căn bản là gần nhất, ít tốn kém nhất, khỏe mạnh nhất, tuyến ít bị nghẽn nhất, hay các phương pháp đo lường khoảng cách khác. Kỹ thuật này xảy ra trong tầng mạng của mô hình OSI.

## Thực hiện

Anycast được thực hiện bằng cách rải các máy chủ cùng loại ra nhiều khu vực có mạng IP cách biệt nhau. Trên thực tế thường thì chúng được rải ra mọi lục địa, hoặc mỗi nước trong một vùng. Mỗi máy chủ này có cùng một địa chỉ IP và lan truyền theo một con đường thích hợp thông qua một giao thức định tuyến trên Internet. Trong trường hợp giả dụ máy bị hư, tuyến đường sẽ biến mất và tất cả các gói tiếp theo được chuyển đến máy chủ khác. Các dịch vụ mong muốn do đó có thể được cung cấp ngay cả khi một hoặc nhiều máy chủ không hoạt động. Điều này làm tăng được tính sẵn sàng để dùng (available). Để quản lý thì máy chủ phải được liên lạc trực tiếp. Do đó các máy chủ anycast ở hầu hết mọi trường hợp có thêm một địa chỉ unicast bổ sung.

## Chú thích
# Âu Dương Hột

| Âu Dương Hột |
| --- |
| Tên chữ | Phụng Thánh |
| Thông tin cá nhân |
| Sinh |  |
| Ngày sinh | 538 |
| Quê quán | huyện Trường Sa |
|  |
| Mất |  |
| Ngày mất | 570 |
| Nơi mất | Kiến Khang |
| Nguyên nhân mất | xử trảm |
|  |
| Giới tính | nam |
| Gia quyến |  |
| Thân phụ | Âu Dương Ngỗi |
| Hậu duệ | Âu Dương Tuân, Âu Dương Duẫn, Âu Dương Lượng, Âu Dương Đức, Âu Dương Khí |
|  |
| Nghề nghiệp | chính khách |
| Quốc tịch | nhà Trần |
| x • t • s |

**Âu Dương Hột** (giản thể: 欧阳纥; phồn thể: 歐陽紇; bính âm: *Ōuyáng Hé*, 538 – 570), tự **Phụng Thánh**, người Lâm Tương, Trường Sa, Đàm Châu, quan viên, tướng lĩnh nhà Trần vào thời Nam Bắc Triều trong lịch sử Trung Quốc.

## Cuộc đời và sự nghiệp

Hột xuất thân là dòng dõi hào tộc trong quận. Cha là Quảng Châu thứ sử Âu Dương Ngỗi.

Năm Thái Bình thứ 2 (557) nhà Lương, Lĩnh Nam loạn lạc. Thượng thư lệnh Trần Bá Tiên lấy Âu Dương Ngỗi làm Hành Châu thứ sử đi thảo phạt. Ngỗi chưa đến, Hột đã bình định được quận Thủy Hưng. Sau khi Ngỗi đến, tiến vào Quảng Châu, bình xong toàn cõi Lĩnh Nam.

Năm Thiên Gia thứ 4 (563) nhà Trần, Hột tập tước của cha, được phong Dương Sơn quận công, Đô đốc Giao, Quảng... 19 châu chư quân sự, Quảng Châu thứ sử.

Họ Âu Dương ở Quảng Châu hơn 10 năm, ân uy gồm đủ. Từ sau khi Hoa Kiểu làm phản, triều đình đâm ra nghi ngờ ông. Năm Thái Kiến đầu tiên (569) đời Trần Tuyên Đế, Hột được triệu về làm Tả vệ tướng quân. Ông sợ hãi không dám về, bộ hạ khuyên làm phản, ông bèn phát binh tấn công Hành Châu thứ sử Tiền Đạo Tập.

Tháng 10, Chương Chiêu Đạt nhận lệnh thảo phạt, ngày đêm không nghỉ, đến được Thủy Hưng. Hột không kịp trở tay, đưa quân ra đóng ở cửa sông, dùng lồng tre chứa đất đá thả ở mặt ngoài của thủy trại, hòng ngăn thủy quân triều đình. Chiêu Đạt sai binh sĩ ngậm đao lặn xuống, cắt đứt nan tre, đưa thủy quân từ thượng lưu tiến xuống, đột phá tuyến phòng thủ của Hột. Phản quân đại bại, Hột bị bắt sống, giải về Kiến Khang.

Hột bị chém đầu ở chợ, cả nhà đều bị tội, chỉ có con trai nhỏ là Tuân được tha. Âu Dương Tuân về sau là nhà thư pháp nổi tiếng thời Đường.

## Tham khảo

* Trần thư
* Nam sử

## Chú thích
# Đế quốc Hephthalite

| **Hephthalites** ηβοδαλο Ebodalo
 |
| --- |
|
Tên bản ngữ
* **Hephthalites** ηβοδαλο Ebodalo
 |
| Đế quốc: 440s–560 Công quốc đến năm 710 |
|
Ấn hiệu tamga của đế quốc
 |
| Lãnh thổ đế quốc Hepthalite, khoảng năm 500 |
| Tổng quan |
| Vị thế | Đế chế du mục |
| Thủ đô | * Kunduz (*Walwalij*, *Drapsaka*, hoặc *Badian*)
* Balkh (*Pakhlo*)
 |
| Ngôn ngữ thông dụng | * Tiếng Bactria (chính thức)
* Tiếng Sogdia
* và một số ngôn ngữ thuộc nhóm Đông Iran
 |
| Tôn giáo | * Phật giáo
* Minh giáo
* Hỏa giáo
* Cảnh giáo
 |
| Lịch sử |
| Thời kỳ | Hậu kỳ cổ đại |
|  |
| • Thành lập  | Đế quốc: 440s |
| • Giải thể  | 560 Công quốc đến năm 710 |
|  |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Tiền thân** | **Kế tục** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Kidarites |
|  | Đế quốc Quý Sương |
|  | Khương Cư |
|  | Alchon Huns |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Nezak Huns |  |
| Hãn quốc Đột Quyết |  |
| Đế quốc Sasan |  |
| Vương triều Shahis |  |
| Zunbils |  |
| Công quốc Chaghaniyan |  |

 |

 |
|  |

**Đế quốc Áp Đạt**, tức **Đế quốc Hephthalite** (tiếng Bactria: ηβοδαλο) là một đế quốc được thành lập bởi người Áp Đạt, còn gọi là người **Bạch Hung** hoặc **Bạch Hung Nô** sống ở Trung Á vào khoảng thế kỷ thứ 5 đến thế kỷ thứ 8. Vào thời hoàng kim của mình, lãnh thổ của họ trải dài từ dãy núi Pamir đến một phần của vùng Altishahr ở phía đông và lan rộng đến biển Caspi ở phía tây.

## Tham khảo
# 422

|  |  |
| --- | --- |
| Thiên niên kỷ: | thiên niên kỷ 1 |
| Thế kỷ: | * thế kỷ 4
* **thế kỷ 5 thế kỷ 6
 |
| Thập niên: | * thập niên 400
* thập niên 410
* **thập niên 420 thập niên 430
* thập niên 440
 |
| Năm: | * 419
* 420
* 421
* **422 423
* 424
* 425
 |

**Năm 422** là một năm trong lịch Julius.

## Sự kiện

## Sinh

422 trong lịch khác| Lịch Gregory | 422 *CDXXII* |
| Ab urbe condita | 1175 |
| Năm niên hiệu Anh | *N/A* |
| Lịch Armenia | *N/A* |
| Lịch Assyria | 5172 |
| Lịch Ấn Độ giáo |  |
|  - *Vikram Samvat* | 478–479 |
|  - *Shaka Samvat* | 344–345 |
|  - *Kali Yuga* | 3523–3524 |
| Lịch Bahá’í | −1422 – −1421 |
| Lịch Bengal | −171 |
| Lịch Berber | 1372 |
| Can Chi | Tân Dậu (辛酉年) 3118 hoặc 3058     *— đến —* Nhâm Tuất (壬戌年) 3119 hoặc 3059 |
| Lịch Chủ thể | *N/A* |
| Lịch Copt | 138–139 |
| Lịch Dân Quốc | 1490 trước Dân Quốc 民前1490年 |
| Lịch Do Thái | 4182–4183 |
| Lịch Đông La Mã | 5930–5931 |
| Lịch Ethiopia | 414–415 |
| Lịch Holocen | 10422 |
| Lịch Hồi giáo | 206 BH – 205 BH |
| Lịch Igbo | −578 – −577 |
| Lịch Iran | 200 BP – 199 BP |
| Lịch Julius | 422 *CDXXII* |
| Lịch Myanma | −216 |
| Lịch Nhật Bản | *N/A* |
| Phật lịch | 966 |
| Dương lịch Thái | 965 |
| Lịch Triều Tiên | 2755 |

## Mất

## Tham khảo
# Sinyang, Pyongan Nam

| Sinyang |
| --- |
| Chuyển tự Tiếng Triều Tiên |
|  • Hangul | 신양군 |
|  • Hanja | 新陽郡 |
|  • Romaja quốc ngữ | Sinyang-gun |
|  • McCune–Reischauer | Sinyang kun |
|  |
|  |
|  |
|  Vị trí tại Pyongan Nam |
| Sinyang |
| Quốc gia | Hàn Quốc |
| Diện tích |
|  • Tổng cộng | 737,2 km² km2 (**Lỗi định dạng: giá trị đầu vào không hợp lệ khi làm tròn** mi2) |
| Dân số (2008) |
|  • Tổng cộng | 59,115 người |

**Sinyang** (Hán Việt: *Tân Dương*) là một huyện của tỉnh Pyongan Nam tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Huyện giáp với Maengsan ở phía bắc, với Yodok ở tỉnh Hamgyong Nam ở phía đông, với Yangdok ở phía đông nam, với Hoechang ở tây nam, với Songchong và Pukchang ở phía tây. Năm 2008, dân số toàn huyện Sinyang là 59.115 người (28.112 nam và 31.003 nữ), trong đó, dân cư đô thị là 28.120 người (47,6%) còn dân cư nông thôn là 30.995 người (52,4%).

## Xem thêm

* Phân cấp hành chính Bắc Triều Tiên

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* (bằng tiếng Hàn Quốc) Bản đồ tỉnh Pyongan Lưu trữ ngày 11 tháng 3 năm 2012 tại Wayback Machine
* (bằng tiếng Hàn Quốc) Bản đồ chi tiết
# Hoắc Châu

Hội trường Hoắc Châu
**Hoắc Châu** (chữ Hán giản thể: 霍州市, âm Hán Việt: *Hoắc Châu thị*) là một thành phố cấp huyện thuộc địa cấp thị Lâm Phần, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố Hoắc Châu có diện tích 765 km², dân số năm 2002 là 290.000 người. Thành phố Hoắc Châu được chia ra thành 6 nhai đạo biện sự xứ, 4 trấn và 3 hương.

* Nhai đạo biện sự xứ: Nam Hoàn Lộ, Cổ Lâu, Bắc Hoàn Lộ, Khai Nguyên, Thoái Sa.
* Trấn: Tân Trí, Đại Trương, Bạch Long, Lý Tào.
* Hương: Tam Giáo, Sư Trang, Đào Đường Dục.

## Tham khảo
# Uiseong

| Uiseong |
| --- |
| Chuyển tự Tiếng Triều Tiên |
|  • Hangul | 의성군 |
|  • Hanja | 義城郡 |
|  • Romaja quốc ngữ | Uiseong-gun |
|  • McCune–Reischauer | Ŭisŏng-gun |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Uiseong |
| Quốc gia | Hàn Quốc |
| Phân cấp hành chính | 1 *eup*, 17 *myeon* |
| Diện tích |
|  • Tổng cộng | 1.175,89 km2 (454,01 mi2) |
| Dân số (2002) |
|  • Tổng cộng | 71.216 |
|  • Mật độ | 60,6/km2 (1,570/mi2) |

**Huyện Uiseong** (*Uiseong-gun*; âm Hán Việt: *Nghĩa Thành Quận*) là một huyện ở tỉnh Gyeongsang Bắc, Hàn Quốc. Huyện này có diện tích 1175,89 km², dân số năm 2002 là 71.216 người. Nằm gần trung tâm tỉnh, huyện này giáp Andong về phía bắc, Cheongsong về phía đông, Gunwi về phía nam, giáp Sangju và Yecheon về phía tây. Một chùa đá được xếp vào di sản quốc gia Hàn Quốc nằm ở Geumseong-myeon. Ở khu vực Geumseong-myeon có 300 dấu tích của khủng long thời đầu Cretaceous.

## Hành chính

Huyện Uiseong được chia thành 18 đơn vị hành chính (1 *eup* và 17 *myeon*). Các đơn vị này lại được chia thành 178 *ri*:

* Uiseong-eup
* Danchon-myeon
* Jeomgok-myeon
* Oksan-myeon
* Sagok-myeon
* Chunsan-myeon
* Gaeum-myeon
* Geumseong-myeon
* Bongyang-myeon
* Bian-myeon
* Gucheon-myeon
* Danmil-myeon
* Danbuk-myeon
* Angye-myeon
* Dain-myeon
* Sinpyeong-myeon
* Anpyeong-myeon
* Ansa-myeon

## Khí hậu

| Dữ liệu khí hậu của Uiseong |
| --- |
| Tháng | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | Năm |
| Trung bình ngày tối đa °C (°F) | 4.3 (39.7) | 7.1 (44.8) | 12.6 (54.7) | 20.1 (68.2) | 24.8 (76.6) | 28.1 (82.6) | 29.9 (85.8) | 30.6 (87.1) | 26.3 (79.3) | 21.1 (70.0) | 13.6 (56.5) | 7.0 (44.6) | 18.8 (65.8) |
| Trung bình ngày °C (°F) | −3.5 (25.7) | −0.8 (30.6) | 4.7 (40.5) | 11.5 (52.7) | 16.8 (62.2) | 21.2 (70.2) | 24.5 (76.1) | 24.8 (76.6) | 19.4 (66.9) | 12.3 (54.1) | 5.0 (41.0) | −1.2 (29.8) | 11.2 (52.2) |
| Tối thiểu trung bình ngày °C (°F) | −10.0 (14.0) | −7.6 (18.3) | −2.4 (27.7) | 3.1 (37.6) | 8.8 (47.8) | 14.8 (58.6) | 20.0 (68.0) | 20.2 (68.4) | 14.1 (57.4) | 5.5 (41.9) | −1.7 (28.9) | −7.6 (18.3) | 4.8 (40.6) |
| Lượng Giáng thủy trung bình mm (inches) | 18.0 (0.71) | 24.8 (0.98) | 41.5 (1.63) | 65.9 (2.59) | 78.3 (3.08) | 132.0 (5.20) | 231.2 (9.10) | 230.0 (9.06) | 131.7 (5.19) | 31.7 (1.25) | 31.5 (1.24) | 15.2 (0.60) | 1.031,7 (40.62) |
| Số ngày giáng thủy trung bình (≥ 0.1 mm) | 4.3 | 5.2 | 6.9 | 7.1 | 7.8 | 8.8 | 13.3 | 12.6 | 8.4 | 4.8 | 5.2 | 4.5 | 88.9 |
| Độ ẩm tương đối trung bình (%) | 66.6 | 64.3 | 63.1 | 58.7 | 62.6 | 67.4 | 75.5 | 75.8 | 75.7 | 73.0 | 71.4 | 69.2 | 68.6 |
| Số giờ nắng trung bình tháng | 177.9 | 177.7 | 200.7 | 222.2 | 235.4 | 201.0 | 161.9 | 174.9 | 159.5 | 187.3 | 162.5 | 169.6 | 2.231,2 |
| Nguồn:  |

## Thanh phố kết nghĩa

* Hàm Dương, Trung Quốc

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Trang mạng chính quyền huyện Lưu trữ ngày 4 tháng 9 năm 2005 tại Wayback Machine
* Open Directory category Lưu trữ ngày 26 tháng 5 năm 2007 tại Wayback Machine
# 588

|  |  |
| --- | --- |
| Thiên niên kỷ: | thiên niên kỷ 1 |
| Thế kỷ: | * thế kỷ 5
* **thế kỷ 6 thế kỷ 7
 |
| Thập niên: | * thập niên 560
* thập niên 570
* **thập niên 580 thập niên 590
* thập niên 600
 |
| Năm: | * 585
* 586
* 587
* **588 589
* 590
* 591
 |

**Năm 588** là một năm trong lịch Julius.

## Sự kiện

## Sinh

588 trong lịch khác| Lịch Gregory | 588 *DLXXXVIII* |
| Ab urbe condita | 1341 |
| Năm niên hiệu Anh | *N/A* |
| Lịch Armenia | 37 ԹՎ ԼԷ |
| Lịch Assyria | 5338 |
| Lịch Ấn Độ giáo |  |
|  - *Vikram Samvat* | 644–645 |
|  - *Shaka Samvat* | 510–511 |
|  - *Kali Yuga* | 3689–3690 |
| Lịch Bahá’í | −1256 – −1255 |
| Lịch Bengal | −5 |
| Lịch Berber | 1538 |
| Can Chi | Đinh Mùi (丁未年) 3284 hoặc 3224     *— đến —* Mậu Thân (戊申年) 3285 hoặc 3225 |
| Lịch Chủ thể | *N/A* |
| Lịch Copt | 304–305 |
| Lịch Dân Quốc | 1324 trước Dân Quốc 民前1324年 |
| Lịch Do Thái | 4348–4349 |
| Lịch Đông La Mã | 6096–6097 |
| Lịch Ethiopia | 580–581 |
| Lịch Holocen | 10588 |
| Lịch Hồi giáo | 35 BH – 34 BH |
| Lịch Igbo | −412 – −411 |
| Lịch Iran | 34 BP – 33 BP |
| Lịch Julius | 588 *DLXXXVIII* |
| Lịch Myanma | −50 |
| Lịch Nhật Bản | *N/A* |
| Phật lịch | 1132 |
| Dương lịch Thái | 1131 |
| Lịch Triều Tiên | 2921 |

* Thánh Eligius
* Yu Zhining

## Mất

## Tham khảo
# 447

|  |  |
| --- | --- |
| Thiên niên kỷ: | thiên niên kỷ 1 |
| Thế kỷ: | * thế kỷ 4
* **thế kỷ 5 thế kỷ 6
 |
| Thập niên: | * thập niên 420
* thập niên 430
* **thập niên 440 thập niên 450
* thập niên 460
 |
| Năm: | * 444
* 445
* 446
* **447 448
* 449
* 450
 |

**Năm 447** là một năm trong lịch Julius.

## Sự kiện

## Sinh

447 trong lịch khác| Lịch Gregory | 447 *CDXLVII* |
| Ab urbe condita | 1200 |
| Năm niên hiệu Anh | *N/A* |
| Lịch Armenia | *N/A* |
| Lịch Assyria | 5197 |
| Lịch Ấn Độ giáo |  |
|  - *Vikram Samvat* | 503–504 |
|  - *Shaka Samvat* | 369–370 |
|  - *Kali Yuga* | 3548–3549 |
| Lịch Bahá’í | −1397 – −1396 |
| Lịch Bengal | −146 |
| Lịch Berber | 1397 |
| Can Chi | Bính Tuất (丙戌年) 3143 hoặc 3083     *— đến —* Đinh Hợi (丁亥年) 3144 hoặc 3084 |
| Lịch Chủ thể | *N/A* |
| Lịch Copt | 163–164 |
| Lịch Dân Quốc | 1465 trước Dân Quốc 民前1465年 |
| Lịch Do Thái | 4207–4208 |
| Lịch Đông La Mã | 5955–5956 |
| Lịch Ethiopia | 439–440 |
| Lịch Holocen | 10447 |
| Lịch Hồi giáo | 180 BH – 179 BH |
| Lịch Igbo | −553 – −552 |
| Lịch Iran | 175 BP – 174 BP |
| Lịch Julius | 447 *CDXLVII* |
| Lịch Myanma | −191 |
| Lịch Nhật Bản | *N/A* |
| Phật lịch | 991 |
| Dương lịch Thái | 990 |
| Lịch Triều Tiên | 2780 |

## Mất

## Tham khảo
# Tây Lương (Nam triều)

| Tây Lương |
| --- |
|
Tên bản ngữ
* 西梁
 |
| 555–587 |
| Năm 560   Tây Lương.  Trần   Bắc Tề   Bắc Chu.  |
| Vị thế | Đế quốc |
| Thủ đô | Giang Lăng |
| Chính trị |
| Chính phủ | * Quân chủ tuyệt đối
* Quốc gia tàn tồn
 |
| Hoàng đế |   |
|  |
| • 555-562  | Tuyên Đế |
| • 562-585  | Hiếu Minh Đế |
| • 585-587  | Hiếu Tĩnh Đế |
|  |
| Lịch sử |
| Thời kỳ | Nam-Bắc triều |
|  |
| • Kiến lập  | 555 |
| • Diệt vong  | 587 |
|  |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Tiền thân** | **Kế tục** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | nhà Lương |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| nhà Tùy |  |

 |

 |
|  |

**Tây Lương** (tiếng Trung: 西梁) là chính quyền do Tiêu Sát kiến lập trong thời kỳ Nam-Bắc triều trong lịch sử Trung Quốc sau khi Trần Bá Tiên soán ngôi để lập ra triều Trần. Nước này có quốc hiệu chính thức là **Lương**, nhưng vì thủ đô đặt ở Giang Lăng, thống trị khu vực biên cương phía tây của Nam triều Lương trước đó, vì thế còn được gọi là **Tây Lương** (西梁) hoặc **Hậu Lương** (giản thể: 后梁; phồn thể: 後梁). Vì lãnh thổ của Tây Lương tương đối nhỏ và thần phục các triều đại Bắc triều, Tây Lương không được chính sử xem là một triều đại chính thống của Nam triều.

Năm 554, Tây Ngụy công hãm Giang Lăng, sau khi Tây Ngụy sát hại Lương Nguyên Đế, Tiêu Sát- vốn được Tây Ngụy phong làm Lương vương- đã xưng đế vào năm 555, và xưng thần với Tây Ngụy. Tuy nhiên, Tây Lương có quốc thổ nhỏ hẹp, đất đai chỉ gồm các huyện phụ cận Giang Lăng, rộng 800 lý, trước sau là nước phụ dung cho Tây Ngụy, Bắc Chu và Tùy. Tây Lương tự xem mình là Nam triều chính thống, đối lập với Trần. Do Tây Lương kế thừa văn hóa của Nam triều Lương, nên đã trở thành một quốc gia có văn hóa phát triển cao độ.

Tây Lương tổng cộng truyền được ba đời vua: Tuyên Đế Tiêu Sát, Minh Đế Tiêu Khuy, Hậu Chủ Tiêu Tông. Năm 587, Tùy Văn Đế phế trừ Tây Lương, cải Tiêu Tông làm Cử quốc công, Tây Lương do đó diệt vong, tồn tại tổng cộng trong 33 năm. Tuy nhiên, do Tiêu thị có lịch sử phụng sự Bắc Chu, lại rất cung cẩn với triều Tùy, nữ nhi của Lương Minh Đế trở thành Dạng Mẫn hoàng hậu của Tùy Dạng Đế, nên sau khi Tây Lương bị phế trừ, Tiêu thị vẫn giữ lại được ảnh hưởng chính trị nhất định trong triều đình trung ương Tùy và tại Giang Lăng. Cuối thời Tùy, một hậu duệ của hoàng thất Tây Lương là Tiêu Tiển (蕭銑) đã lãnh đạo một trong các cuộc nổi dậy, ông xưng đế và đặt quốc đô tại Giang Lăng nhằm phục quốc Lương.

## Tham khảo

* Hậu Lương Xuân Thu (後梁春秋)
# 549

|  |  |
| --- | --- |
| Thiên niên kỷ: | thiên niên kỷ 1 |
| Thế kỷ: | * thế kỷ 5
* **thế kỷ 6 thế kỷ 7
 |
| Thập niên: | * thập niên 520
* thập niên 530
* **thập niên 540 thập niên 550
* thập niên 560
 |
| Năm: | * 546
* 547
* 548
* **549 550
* 551
* 552
 |

**Năm 549** là một năm trong lịch Julius.

## Sự kiện

## Sinh

549 trong lịch khác| Lịch Gregory | 549 *DXLIX* |
| Ab urbe condita | 1302 |
| Năm niên hiệu Anh | *N/A* |
| Lịch Armenia | *N/A* |
| Lịch Assyria | 5299 |
| Lịch Ấn Độ giáo |  |
|  - *Vikram Samvat* | 605–606 |
|  - *Shaka Samvat* | 471–472 |
|  - *Kali Yuga* | 3650–3651 |
| Lịch Bahá’í | −1295 – −1294 |
| Lịch Bengal | −44 |
| Lịch Berber | 1499 |
| Can Chi | Mậu Thìn (戊辰年) 3245 hoặc 3185     *— đến —* Kỷ Tỵ (己巳年) 3246 hoặc 3186 |
| Lịch Chủ thể | *N/A* |
| Lịch Copt | 265–266 |
| Lịch Dân Quốc | 1363 trước Dân Quốc 民前1363年 |
| Lịch Do Thái | 4309–4310 |
| Lịch Đông La Mã | 6057–6058 |
| Lịch Ethiopia | 541–542 |
| Lịch Holocen | 10549 |
| Lịch Hồi giáo | 75 BH – 74 BH |
| Lịch Igbo | −451 – −450 |
| Lịch Iran | 73 BP – 72 BP |
| Lịch Julius | 549 *DXLIX* |
| Lịch Myanma | −89 |
| Lịch Nhật Bản | *N/A* |
| Phật lịch | 1093 |
| Dương lịch Thái | 1092 |
| Lịch Triều Tiên | 2882 |

## Mất

## Tham khảo
# Vũ Ninh, Cửu Giang

**Vũ Ninh** (chữ Hán giản thể: 武宁县) là một huyện thuộc địa cấp thị Cửu Giang, tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 3506,6 ki-lô-mét vuông, dân số năm 1999 là 378.000 người. Mã số bưu chính của huyện là, 332800 Vũ Ninh 4 mặt giáp núi. Huyện này hệ thống giao thông đường bộ phát khá hoàn chính. Kinh tế huyện này chủ yếu là nông nghiệp. Ở đây có một số danh thắng và di tích như Tháp Văn Phong, Núi Liễu, Núi Cửu Cung, Động Lỗ Khê.

## Hành chính

Vũ Ninh được chia ra làm 20 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 1 nhai đạo, 8 trấn và 11 hương. Ngoài ra huyện này còn quản lí 1 đơn vị tương đương cấp hương khác

* Nhai đạo: Dự Ninh (豫宁街道)
* Trấn: Tân Ninh (新宁镇), Tuyền Khẩu (泉口镇), Lỗ Khê (鲁溪镇), Thuyền Than (船滩镇), Lễ Khê (澧溪镇), La Bình (罗坪镇), Thạch Môn Lâu (石门楼镇), Tống Khê (宋溪镇)
* Hương: Đại Động (大洞乡), Hoành Lộ (横路乡), Quan Liên (官莲乡), Cân Khẩu (巾口乡), Đông Lâm (东林乡), Thượng Thang (上汤乡), Phủ Điền (甫田乡), Thanh Giang (清江乡), Thạch Độ (石渡乡), Dương Châu (杨洲乡), La Khê (罗溪乡)

Đơn vị ngang cấp hương khác

* Khu khai phát kinh tế kĩ thuật Vạn Phúc (万福经济技术开发区管委会)

## Tham khảo
# Nguyên (họ người)

Họ Nguyên (Hán Tự: 元） là một họ ở của người Á Đông. Đây là họ của các vua nhà Ngụy.

## Nhân vật họ Nguyên nổi tiếng

* Bắc Ngụy Hiếu Minh Đế Nguyên Hủ vua Bắc Ngụy
* Nguyên Chiêu vị hoàng đế thứ mười, triều đại Bắc Ngụy.
* Bắc Ngụy Hiếu Trang Đế tên húy là Nguyên Tử Du.
* Nguyên Diệp hoàng đế Đại Ngụy.
* Nguyên Lãng hoàng đế Bắc Ngụy.
* Bắc Ngụy Tiết Mẫn Đế Nguyên Cung vua Bắc Ngụy.
* Tây Ngụy Văn Đế Nguyên Bảo Cự vua Tây Ngụy.
* Bắc Ngụy Hiếu Vũ Đế tên Nguyên Tu vua Tây Ngụy.
* Bắc Ngụy Tuyên Vũ Đế Nguyên Khác.
* Bắc Ngụy Hiếu Văn Đế Nguyên Hoành.
* Nguyên Hồng, nhà thơ Việt Nam (tên thật là Nguyễn Nguyên Hồng)

## Tham khảo