Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Du Trung, Lan Châu

**Du Trung** (chữ Hán phồn thể: 榆中縣, chữ Hán giản thể: 榆中县) là một huyện thuộc địa cấp thị Lan Châu, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Du Trung giáp các huyện, quận sau: đông giáp Định Tây, Hội Ninh, Tĩnh Viễn; tây giáp Thất Lý Hà và Thành Quan; phía nam là Lâm Thao; phía bắc giáp (cách nhau qua sông Hoàng Hà): Cao Lan, Bạch Ngân. Huyện này có diện tích 3362 km², dân số năm 2003 là 420.000 người. Huyện lỵ đóng ở trấn Thành Quan. Mã số bưu chính là 730100. Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 8 trấn, 12 hương.

* Trấn: Thành Quan, Cam Thảo Điếm, Hạ Quan Dinh, Cao Nhai, Thanh Thành, Kim Nhai, Định Viễn và Hòa Bình.
* Hương: Tiểu Khang Dinh, Thanh Thủy Dịch, Trung Liên Xuyên, Viên Tử Xá, Thượng Hoa Xã, Cáp Hiện, Liên Đáp, Mã Pha, Tân Dinh, Long Tuyền, Vi Dinh và Cống Tỉnh.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Du Trung Lưu trữ ngày 9 tháng 3 năm 2010 tại Wayback Machine
# Lương Hưng (Đông Hán)

| Lương Hưng  |
| --- |
| Thông tin cá nhân |
| Sinh | thế kỷ 2 |
| Mất | 212 |
| Giới tính | nam |
| Quốc tịch | Đông Hán |
| x • t • s |

**Lương Hưng** (chữ Hán: 梁興, bính âm: Liang Xing; ?-212) là một thế lực quân phiệt cát cứ ở Tây Lương ở thời kỳ Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Khi Mã Siêu cất quân giao chiến với Triều đình nhà Hán ở Trận Đồng Quan (211), Lương Hưng đã hưởng ứng cuộc khởi sự này. Ông đã góp 10.000 binh lính trong liên quân Quan Trung. Khác với các viên tướng còn lại có xu hướng thân với Hàn Toại thì Lương Hưng cùng phe với Mã Siêu, trong trận Đồng Quan, Lương Hưng cũng đóng vai trò nhất định, là người chỉ huy một bộ phận kỵ binh của quân Tây Lương. Sau khi Từ Hoảng và Chu Linh vượt sông Bồ Phản thành công và xây dựng công sự thì quân Tây Lương mới phát hiện và khi đang quân Tào đang đào hào còn chưa xong, thì Lương Hưng dẫn hơn năm ngàn quân bộ kỵ Tây Lương lợi dụng đêm tối vây đánh Từ Hoảng. Quân Tào do Từ Hoảng chỉ huy đánh trả quyết liệt khiến quân Tây Lương phải bỏ chạy. Sau đó, trận Đồng Quan thất bại, Lương Hưng không đầu hàng mà bỏ trốn trở thành sơn tặc và tiếp tục có những hoạt động quấy nhiễu ở vùng Lũng Tây. Tào Tháo đã phái Hạ Hầu Uyên truy quét và giết ông. Trong Tam Quốc diễn nghĩa, La Quán Trung hư cấu ông là bộ tướng của Hàn Toại và giai đoạn sau của cuộc chiến ông cùng Hàn Toại và các tướng lập mưu chống lại Mã Siêu nhưng thất bại và bị Mã Siêu chém chết tại chỗ cùng với Mã Ngoạn.

## Tham khảo

* Trần Thọ. *Tam Quốc chí*.
* de Crespigny, Rafe (1996). "To Establish Peace: being the Chronicle of the Later Han dynasty for the years 201 to 220 AD as recorded in Chapters 64 to 69 of the Zizhi tongjian of Sima Guang". Volume 2. Lưu trữ ngày 29 tháng 3 năm 2012 tại Wayback Machine Faculty of Asian Studies, The Australian National University, Canberra. ISBN 0-7315-2526-4.
* de Crespigny, Rafe (2007), *A biographical dictionary of Later Han to the Three Kingdoms (23–220 AD)*, Leiden, The Netherlands: Brill, ISBN 978-90-04-15605-0.
* La Quán Trung. *Tam Quốc diễn nghĩa*.
* Tư Mã Quang. *Tự trị Thông giám*.

## Xem thêm

* Mã Siêu
* Hàn Toại
# Tân Bình (Đông Hán)

| Tân Bình  |
| --- |
| Tên chữ | Trọng Trị |
| Thông tin cá nhân |
| Sinh |  |
| Ngày sinh | thế kỷ 2 |
| Nơi sinh | Vũ Châu |
|  |
| Mất | 204 |
| Giới tính | nam |
| Nghề nghiệp | chính khách |
| Quốc tịch | Đông Hán |
| x • t • s |

**Tân Bình** (chữ Hán: 辛评), tự **Trọng Trị**, nguyên quán là quận Lũng Tây, sinh quán là Dương Địch, Dĩnh Xuyên, mưu sĩ tập đoàn quân phiệt Viên Thiệu cuối đời Đông Hán.

## Cuộc đời và sự nghiệp

Bình vốn là bộ hạ của Ký Châu mục Hàn Phức. Năm Sơ Bình thứ 2 (191), Viên Thiệu dùng kế "phản khách vi chủ" của Phùng Kỷ, lợi dung Công Tôn Toản gây sức ép, sai cháu bên ngoại là Cao Cán cùng bọn Tân Bình, Tuân Kham, Quách Đồ thuyết phục Hàn Phức nhường chức Mục cho Thiệu. Từ đây Bình phục vụ Viên Thiệu.

Sau trận Quan Độ, hai con của Thẩm Phối bị Tào Tháo bắt mất, Mạnh Đại vốn có hiềm khích với Phối, bèn lấy đó làm cớ gièm pha ông ta với Viên Thiệu, được Quách Đồ, Tân Bình tán đồng, nên Thiệu lấy Đại thay Phối trấn thủ Nghiệp Thành.

Năm Kiến An thứ 7 (202), Viên Thiệu mất, Phùng Kỷ, Thẩm Phối phù lập Viên Thượng, còn Quách Đồ, Tân Bình ủng hộ Viên Đàm; Đàm đồn trú tại Lê Dương.

Năm thứ 8 (203), Viên Đàm bị Viên Thượng vây ở Bình Nguyên, bèn sai em trai Bình là Tân Bì cầu cứu Tào Tháo, nhưng Bì thừa cơ bỏ Đàm đi theo Tào Tháo.

Sử cũ không chép kết cục của Tân Bình.

Khi xưa Viên Đàm chống lại Viên Thượng, gia đình của Quách Đồ và Tân Bì đều chạy thoát khỏi Nghiệp Thành, chỉ có gia đình của Tân Bình bị bắt lại. Năm thứ 9 (204), Tào Tháo công phá Nghiệp Thành, Thẩm Phối căm giận, giết chết cả nhà Tân Bình; cửa thành vừa mở, Tân Bì vội chạy vào ngục để cứu, nhưng không kịp.

## Tham khảo

* Tư Mã Quang (chủ biên) – Tư trị thông giám
* Phạm Diệp – Hậu Hán thư
* Trần Thọ – Tam quốc chí, Bùi Tùng Chi chú giải

## Chú thích
# Diêm Tượng

| Diêm Tượng |
| --- |
| Thông tin cá nhân |
| Sinh |  |
| Ngày sinh | thế kỷ 2 |
| Nơi sinh | Tây An |
|  |
| Mất |  |
| Ngày mất | thế kỷ 2 |
| Nơi mất | An Huy |
|  |
| Giới tính | nam |
| Nghề nghiệp | chính khách |
| Quốc tịch | Đông Hán |
| x • t • s |

**Diêm Tượng** (chữ Hán: 閻象; bính âm: Yan Xiang; 158-200) là một viên quan lại phục vụ dưới trướng của lãnh chúa Viên Thuật trong thời Tam Quốc của Lịch sử Trung Quốc. Dưới trướng của Viên Thuật, Diêm Tượng làm đến chức chủ bạ.

## Can gián

Khi Viên Thuật đang có nhiều đất đai và có Ngọc tỷ truyền quốc của Tôn Sách nên có ý muốn tiếm xưng đế hiệu, hội cả các bầy tôi bàn bạc thì Diêm Tượng đã can ngăn. Ông ta kể lại chuyện của Văn vương nhà Chu ngày xưa và cho rằng Hậu Tắc nhà Chu, chứa đức chất công đến đời Văn Vương, thiên hạ chia ba có hai phần, còn phải thờ nhà Ân. Viên Thuật chưa được thịnh bằng nhà Chu. Nhà Hán tuy rằng suy, nhưng chưa đến mức độ như nhà Ân. Cho nên không nên làm chuyện ấy. Tuy nhiên Viên Thuật mê tín tin rằng số trời cho mình làm Đế vương nên đã bác bỏ ý kiến của Diêm Tượng.

Sau đó không còn ghi chép gì về ông nữa cả.

## Xem thêm

* Danh sách nhân vật thời Tam Quốc

## Chú thích

## Tham khảo

* Tam quốc chí, Nguỵ thư, quyển 6.
* Tư trị thông giám, Hán kỷ, quyển 54.
# Nhạc Tựu

| Nhạc Tựu |
| --- |
| Thông tin cá nhân |
| Sinh | *không rõ* |
| Mất | 197 |
| Giới tính | nam |
| Quốc tịch | nhà Hán |
| x • t • s |

**Nhạc Tựu** (chữ Hán: 樂就; bính âm: Yue Jiu; ?-197) là một viên bộ tướng phục vụ dưới trướng của lãnh chúa Viên Thuật trong thời kỳ Tam Quốc của lịch sử Trung Quốc.

## Tiểu sử

Khi Viên Thuật đã có ngọc tỷ truyền quốc và binh đông lương nhiều liên xưng đế bất chấp sự can ngăn của Diêm Tượng, Viên Thuật muốn kết minh với Lã Bố nhưng đã bị mất mặt vì ông này liền sai Trương Huân thống lãnh bảy đạo quân đánh Lã Bố. Và sau đó Viên Thuật dẫn quan theo hỗ trợ, Nhạc Tựu cùng với Lý Phong và Lương Cương theo Viên Thuật đi đánh Lã Bố. Sau đó Lã Bố chiêu hàng Dương Phụng và Hàn Tiêm khiến quân Viên Thuật rối loạn, Trương Huân đại bại. Viên Thuật cũng phải rút lui.

Năm 197, khi thế lực của Viên Thuật suy vi, Tào Tháo dẫn binh tấn công Viên Thuật. Viên Thuật lúc này đã di chuyển sang Hoài Nam đem theo nhiều vàng bạc châu báu và giao Thọ Xuân cho các tướng Kiều Nhuy, Lý Phong, Trần Kỷ, Lương Cương và Nhạc Tựu canh giữ. Quan Tào tấn công mãnh liệt, Thọ Xuân thất thủ, Nhạc Tựu cùng các tướng thủ thành bị Tào Tháo bắt và xử tử.

## Tham khảo
# Thái Mạo

| Sái Mạo |
| --- |
| Tên |
| **Tự** | Đức Khuê (德珪) |
| **Thông tin chung** |
| **Chức vụ** | Đại tướng của Tào Tháo |
| **Mất** | 208 |

**Thái Mạo** (tiếng Hán: 蔡瑁; Phiên âm: Ts'ai Mao) còn gọi là **Sái Mạo** tự **Đức Khuê** (德珪), là một tướng lĩnh chuyên về thủy sư cuối thời kỳ nhà Hán. Ông là người Tương Dương, Kinh Châu và chỉ phục vụ dưới trướng Lưu Biểu trước khi quy hàng Tào Tháo. Địa vị của ông càng được củng cố khi chị gái (có tài liệu ghi là em gái) ông lấy Lưu Biểu.

Thuở đầu, Thái Mạo chịu một số thất bại khi giao chiến với Tôn Kiên. Mưu sĩ của Lưu Biểu là Khoái Lương đã nói rằng Thái Mạo phải bị khép tội chết vì những thất bại của ông, nhưng Lưu Biểu đã không đồng ý. Năm 208, Lưu Biểu hấp hối trong lúc Tào Tháo đã mang quân đến áp sát Kinh Châu. Bèn triệu Lưu Kỳ từ Giang hạ về nhưng bị ông ngăn cản vì sợ Lưu Biểu mến Lưu Kỳ hơn Lưu Tông cháu ông và không cho cháu ông làm Kinh Châu mục.

Sau khi Lưu biểu mất, ông ung dung lập Lưu Tông lên làm Kinh Châu mục khi Tào Tháo đang mang quân áp sát biên giới.Thái mạo xin Lưu Tông cùng quy hàng, Tông đồng ý. Táo Tháo phong ông làm đô đốc thủy sư nhằm chuẩn bị tiến công Giang Đông, tiêu diệt Tôn Quyền.

## Trong tiểu thuyết

Trong tiểu thuyết *Tam Quốc diễn nghĩa* của La Quán Trung, thủy quân của Tào Tháo dưới sự chỉ huy của Sái Mạo và Trương Doãn đã chịu thất bại một số trận nhỏ trước thủy quân Giang Đông do Chu Du chỉ huy. Sau đó, Chu Du đã dùng kế phản gián, làm giả một bức thư gửi cho Thái Mạo và lừa cho Tưởng Cán mang về dâng lên cho Tào Tháo. Cả Thái Mạo và Trương Doãn đều bị Tào Tháo xử trảm.

## Chức danh và chức vụ từng nắm giữ

* Tùng Sự Trung Lang (從事中郎)
* Tư Mã (司馬)
* Trường Thủy Hiệu Úy (長水校尉)
* Hán Dương Đình Hầu (漢陽亭侯)

## Tham khảo
# Lý Túc

| Lý Túc |
| --- |
| Tên |
| **Tên thật** | Lý Túc |
| **Tự** | Không rõ |
| **Thông tin chung** |
| **Thế lực** | Đổng Trác => Hán Hiến Đế |
| **Nghề nghiệp** | Tướng lĩnh |
| **Sinh** | Không rõ |
| **Mất** | 192 Trường An |

**Lý Túc** (chữ Hán: 李肅; bính âm: Li Su) (? - 192) là một viên tướng phục vụ dưới trướng của lãnh chúa Đổng Trác vào cuối thời nhà Đông Hán và giai đoạn đầu thời đại Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

## Tiểu sử

Lý Túc ban đầu phục vụ dưới trướng Đổng Trác và được phong chức Trung Lang tướng (骑都尉). Sau đó, vì bất mãn với Đổng Trác, Lý Túc giúp sức cho Lã Bố, người cùng quê với ông trong việc hành thích Đổng Trác. Lý Túc giả vờ hộ vệ Đổng Trác vào cung để tạo điều kiện cho Lã Bố bất ngờ tấn công và giết Đổng Trác. Khi quân lính của các cựu thần nhà Hán do Vương Doãn và Sỹ Tôn Thụy cầm đầu bao vây Đổng Trác, Đổng Trác gọi Lã Bố nhưng không ngờ lại bị chính ông này giết chết.

Sau khi Đổng Trác chết, bộ hạ của Đổng Trác là quân Tây Lương kéo về kinh đô để trả thù. Lúc này Lý Túc phục vụ dưới trướng của Lã Bố những đã bắt đầu nảy sinh mâu thuẫn. Khi con rể của Đổng Trác là Ngưu Phụ dẫn quân tấn công Lý Túc xung phong lãnh binh chiến đấu nhưng đã thất bại dưới tay của Ngưu Phụ, sau khi dẫn tàn quân thất bại trở về Lý Túc bị Lã Bố hành quyết.

## Trong Tam Quốc diễn nghĩa

Trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung, Lý Túc được giới thiệu là người cùng quê với Lã Bố. Khi Đổng Trác muốn chiêu dụ Lã Bố, Lý Túc đã tự mình xin làm thuyết khách, ông khuyên Đổng Trác biếu con ngựa Xích Thố cho Lã Bố. Lý Túc đem con ngựa cùng nhiều vàng bạc châu báu sang doanh trại của Lã Bố và thuyết khách thành công, khuyên được Lã Bố giết Đinh Nguyên và sang hàng Đổng Trác.

Sau đó khi đánh nhau với quân của Tôn Kiên tại Phí Thủy Quan, biết được tin quân Tôn Kiên đói ăn do Viên Thuật không cung cấp lương thảo nên tinh thần sa sút và rối loạn. Lý Túc bàn với tướng Tây Lương là Hoa Hùng bàn với dẫn quân tập kích Tôn Kiên vào ban đêm. Quân Hoa Hùng đến trại Tôn Kiên và tập kích nửa đêm, mặt sau Lý Túc kéo vào sai quân sĩ phóng hỏa. Quân Tôn Kiên rối loạn và đại bại. Tướng Tổ Mậu của Ngô bị Hoa Hùng chém chết.

## Xem thêm

* Danh sách nhân vật thời Tam Quốc
* Danh sách sự kiện hư cấu trong Tam Quốc diễn nghĩa

## Tham khảo
# Ngụy Tục

| Ngụy Tục |
| --- |
| Thông tin cá nhân |
| Sinh |  |
| Ngày sinh | thế kỷ 2 |
| Nơi sinh | Trung Quốc |
|  |
| Mất |  |
| Ngày mất | *không rõ* |
| Nơi mất | Trung Quốc |
|  |
| Giới tính | nam |
| Nghề nghiệp | quân nhân |
| Quốc tịch | nhà Hán |
| x • t • s |

**Ngụy Tục** (chữ Hán: 魏续; bính âm: Wei Xu) là một viên bộ tướng phục vụ dưới trướng của lãnh chúa Lã Bố trong thời kỳ nhà Hán của lịch sử Trung Quốc. Ngụy Tục xuất thân vốn là một tên sơn tặc bị lực lượng của Viên Thuật tiễu trừ. Khi Lã Bố đến địa bàn hoạt động của Ngụy Tục để chiêu dụ. Ngụy Tục đã theo về, Lã Bố cho Ngụy Tục theo Cao Thuận đánh trận. Năm 198, khi Tào Tháo tiến đánh Lã Bố trong trận Hạ Bì, Ngụy Tục cùng người bạn cùng quê là Hầu Thành và Tống Hiến phản bội Lã Bố và bắt trói Lã Bố cùng với quân sư Trần Cung dâng cho Tào Tháo. Tào Tháo sau đó đã hành quyết Lã Bố.

## Trong *Tam Quốc diễn nghĩa*

Trong tác phẩm *Tam Quốc diễn nghĩa* của nhà văn La Quán Trung, vào Hồi 19, khi quân Lã Bố có một số thắng lợi nhỏ với Tào Tháo, người bạn đồng quê của Ngụy Tục là Hầu Thành vì muốn mừng thắng lợi nên đã đem rượu đến chúc mừng Lã Bố. Nhưng hiện Lã Bố đang có lệnh cấm rượu, vì vậy ông đã phạt Hầu Thành 50 trượng, vì quá ấm ức bất mãn nên Hầu Thành đã bàn với Ngụy Tục và Tống Hiến cùng làm phản. Hầu Thành trộm Xích Thố của Lã Bố rồi lẻn khỏi thanh đem đến dâng Tào Tháo. Tào Tháo phát động tấn công quyết liệt, Lã Bố phải đích thân lên tường thành phòng thủ, đánh từ sáng đến trưa Lã Bố mệt quá thiếp đi tại Bạch Môn Lầu. Tống Hiến cùng Ngụy Tục nhân cơ hội trói chặt Lã Bố và treo cờ trắng đầu hàng. Họ quăng cây Phương Thiên kích của Lã Bố xuống làm bằng chứng. Tào Tháo cho quân tràn vào thành.

Tại hồi 25, khi Viên Thiệu sai đại tướng Nhan Lương tấn công quân Tào ở trận Bạch Mã. Trông xa thấy cả một cánh đồng rộng, mười vạn tiền bộ tinh binh của Nhan Lương đều đã dàn thành trận thế. Tháo cho Tống Hiến xông vào đánh Nhan Lương nhưng chưa được ba hiệp, Nhan Lương đã đâm chết Tống Hiến ở trước trận. Ngụy Tục thấy bạn bị giết liền nói lớn: "Thừa tướng! Nhan Lương đã giết chết người anh em của tôi, tôi xin ra giết Nhan Lương để báo thù. Ngụy Tục xông ra báo thù cho bạn cũng bị Nhan Lương chém chết sau một hiệp đấu."

## Xem thêm

* Danh sách nhân vật thời Tam Quốc
* Danh sách sự kiện hư cấu trong Tam Quốc diễn nghĩa

## Tham khảo
# Tào Triệu

| Tào Triệu曹肇 |
| --- |
| Tên chữ | Trường Tư |
| Thông tin cá nhân |
| Sinh |  |
| Nơi sinh | Tiêu |
|  |
| Mất | 244 |
| Giới tính | nam |
| Gia quyến |  |
| Thân phụ | Tào Hưu |
|  |
| Quốc tịch | Tào Ngụy |
| x • t • s |

**Tào Triệu** (tiếng Trung: 曹肇; bính âm: *Cáo Zhào*; ? – 244), tự **Trường Tư** (長思), là tướng lĩnh Tào Ngụy thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

## Cuộc đời

Tào Triệu quê ở huyện Tiêu, nước Bái, Dự Châu. là con trai của đại tướng, tôn thất Tào Hưu, được sử sách mô tả là người có tài năng.

Năm 228, Tào Hưu uất hận mà chết, Tào Triệu được tập tước Trường Bình hầu của cha. Vào triều, nhận chức Tán kỵ thường thị, rồi Đồn kỵ hiệu úy, cùng Trung lĩnh quân Hạ Hầu Hiến thường bất mãn, đối chọi với bọn Lưu Phóng, Tôn Tư trên triều đình.

Đầu năm 238, Ngụy Minh đế Tào Duệ bệnh nặng, hạ chiếu triệu Yên vương Tào Vũ về triều, dự định lấy Yên vương Vũ làm Đại tướng quân, cùng Hạ Hầu Hiến, Tào Sảng, Tào Triệu, Tần Lãng cùng nhau phụ chính tân quân. Nhưng do Lưu Phóng, Tôn Tư gièm pha, Yên vương Vũ cùng bọn Hiến, Triệu, Lãng đều bị tước hết chức vụ, bắt trở về đất phong. Tào Duệ lấy Tào Sảng cùng Tư Mã Ý làm phụ chính, dẫn tới hệ lụy sau này.

Đầu năm Chính Thủy (244–249), Tào Triệu chết, truy tặng chức Vệ tướng quân, không thụy.

## Gia đình

* Tào Hưng (曹興), con trai của Tào Triệu, tập tước Trường Bình hầu.
* Tào Sư (曹摅), cháu trai của Tào Triệu, quan viên Tây Tấn.

## Trong văn hóa

Tào Triệu không xuất hiện trong tiểu thuyết *Tam quốc diễn nghĩa* của La Quán Trung.

## Tham khảo

* Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, *Tam quốc chí*.

## Chú thích
# Điền Tục

| Điền Tục |
| --- |
| Thông tin cá nhân |
| Sinh |  |
| Nơi sinh | Kế Châu |
|  |
| Giới tính | nam |
| Nghề nghiệp | tướng lĩnh quân đội |
| Quốc tịch | Tào Ngụy |
| x • t • s |

**Điền Tục** (chữ Hán: 田续, ? – ?), không rõ tên tự, người huyện Vô Chung, quận Hữu Bắc Bình, tướng lãnh nhà Tào Ngụy thời Tam Quốc.

## Cuộc đời và sự nghiệp

Điền Tục là cháu gọi Nghị lang Điền Trù bằng ông chú/bác (tức tòng tôn). Khi Điền Trù qua đời, Tào Ngụy Văn đế phong Tục làm Quan nội hầu để phụng tự Điền Trù.

Năm 263, Điền Tục làm hộ quân, theo Trấn tây tướng quân Đặng Ngải đánh Thục Hán. Điền Tục cùng Ngải vượt Âm Bình tiến đến Giang Do, tại đây ông kháng mệnh tiến quân, bị Ngải đòi giết, nhưng được tha.

Sau khi chiếm Thành Đô, Đặng Ngải bị Chung Hội, Vệ Quán vu cáo, bị bỏ xe tù giải về Lạc Dương. Chung Hội định chống lại Tư Mã Chiêu nhưng rồi bị giết, thuộc hạ của Đặng Ngải đuổi theo xe tù để giải thoát cho Ngải. Vệ Quán sợ Đặng Ngải thoát ra sẽ oán mình bắt giữ trước đây, bèn nói với Điền Tục: "Có thể báo nỗi nhục Giang Do rồi!"

Điền Tục nghe lời, bèn đem quân giết chết cha con Đặng Ngải ở phía tây Miên Trúc.

Sau này không rõ hậu sự của Điền Tục. Ông hoạt động trong khoảng hơn 40 năm, gần như toàn bộ thời gian tồn tại của nhà Tào Ngụy.

## Xem thêm

* Đặng Ngải
* Vệ Quán

## Tham khảo

* *Tam quốc chí* quyển 28, Ngụy thư 28 – Đặng Ngải truyện, Chung Hội truyện
* *Tam quốc chí* quyển 11, Ngụy thư 11 – Điền Trù truyện
* *Tấn thư* quyển 36, liệt truyện 6 – Vệ Quán truyện
* *Tư trị thông giám* quyển 78 – Ngụy kỷ 78

## Chú thích
# Hạ Hầu Nho

| Hạ Hầu Nho |
| --- |
| Tên chữ | Tuấn Lâm |
| Thông tin cá nhân |
| Giới tính | nam |
| Nghề nghiệp | chỉ huy quân đội |
| Quốc tịch | Tào Ngụy |
| x • t • s |

**Hạ Hầu Nho** (tiếng Trung: 夏侯儒; bính âm: *Xiahou Ru*; ? – ?), tự **Tuấn Lâm** (俊林), là tướng lĩnh Tào Ngụy thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

## Cuộc đời

Hạ Hầu Nho là em trai của Chinh nam đại tướng quân Hạ Hầu Thượng. Khoảng năm 218-219, Yên Lăng hầu Tào Chương giữ chức Kiêu kỵ tướng quân, Nho làm Kiêu kỵ tư mã dưới quyền Chương. Sau Nho chuyển làm Chinh Thục hộ quân dưới quyền Trấn tây tướng quân, Đô đốc hai châu Ung, Lương Tào Chân.

Năm 221, người Lư Thủy Hồ là Y Kiện Trĩ Thiếp cùng Trị Nguyên Đa nổi dậy chống Ngụy, các quận Hà Tây đại loạn. Tào Phi cử Trương Ký làm thứ sử Lương châu, sai hộ quân Hạ Hầu Nho, Phí Diệu đến chi viện. Hạ Hầu Nho theo Trương Ký bình định thành công Lương châu.

Không lâu sau, người Tửu Tuyền là Tô Hành liên kết với người Khương là Lân Đới tấn công các huyện biên cảnh. Trương Ký cùng Hạ Hầu Nho đánh bại Tô Hành, Lân Đới, ép hai người đầu hàng. Nho được Trương Ký tiến cử xây dựng công sự, phong hỏa đài để phòng bị người Khương, Hồ.

Năm 240, Hạ Hầu Bá thay Hạ Hầu Nho làm Chinh Thục hộ quân, Tư Mã Ý được thăng chức Chinh nam tướng quân, còn Hạ Hầu Nho được thăng chức Đô đốc hai châu Kinh, Dự.

Năm 241, tướng Ngô là Chu Nhiên tấn công Phàn Thành. Thủ tướng Ất Tu gửi công văn cầu viện. Hạ Hầu Nho dẫn quân tới cứu nhưng do quân ít, nên Nho chỉ cho quân Ngụy cắm trại ở Đặng tắc, chỉ cách trại của Chu Nhiên có 6, 7 dặm. Mấy tháng sau, Tư Mã Ý kéo quân đến, Hạ Hầu Nho mới hành quân, đẩy lui Chu Nhiên. Dù thắng trận nhưng hành động của Hạ Hầu Nho gây nên tranh cãi, có người cho rằng đây là kế lừa quân địch, có người lại cho rằng Nho nhát gan. Do đó Hạ Hầu Nho được triệu về triều, giữ chức Thái bộc. Vương Sưởng thay Nho làm Đô đốc.

## Trong văn hóa

Hạ Hầu Nho không xuất hiện trong tiểu thuyết *Tam quốc diễn nghĩa*, nhưng có giả thuyết cho rằng nhân vật Hạ Hầu Đức lấy nguyên hình từ Hạ Hầu Nho.

## Tham khảo

* Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, *Tam quốc chí*.

## Chú thích
# Bàng Dục

| Bàng Dục |
| --- |
| Tên chữ | Tử Dị |
|  |
| Trung tán đại phu |
| **Nhiệm kỳ** ?-? |
| Phụ mã đô úy Thái thú Tây Hải |
| **Nhiệm kỳ** ?-? |
| Quân chủ | Tào Phi |
| Lương Châu tùng sự Phá Khương trưởng |
| **Nhiệm kỳ** ?-209 |
| Thứ sử | Hàm Đan Thương |
|  |
| Thông tin cá nhân |
| Giới tính | Nam |
| Gia quyến |  |
| Thân phụ | Bàng mỗ |
| Thân mẫu | Bàng Nga Thân |
| Hậu duệ | Bàng Tăng |
|  |
| Nghề nghiệp | Chính khách |
| Quốc tịch | Đông Hán |
| x • t • s |

**Bàng Dục** (chữ Hán: 庞淯, ? - ?), tự **Tử Dị**, người huyện Biểu Thị, quận Tửu Tuyền, quan viên tập đoàn quân phiệt Tào Tháo cuối đời Đông Hán, đầu đời Tam Quốc.

## Cuộc đời và sự nghiệp

Mẹ Dục là Bàng Nga Thân, liệt nữ nổi tiếng thời bấy giờ.

Ban đầu Dục làm Lương Châu tùng sự, giữ chức Phá Khương trưởng (huyện Phá Khương thuộc quận Kim Thành, Lương Châu). Khi thái thú Vũ Uy Trương Mãnh nổi dậy, giết thứ sử Lương Châu Hàm Đan Thương (209), hạ lệnh giết bất kỳ ai dám đến viếng tang của Thương. Dục nghe tin, bỏ chức, đêm ngày chạy đến, kêu khóc ở nơi Thương bị hại; giắt trủy thủ đi tìm giết Mãnh. Mãnh thấy Dục là nghĩa sĩ, hạ lệnh không được làm hại, vì thế Dục có thể để tang cho Thương.

Sau đó, thái thú Tửu Tuyền Từ Ấp lấy Dục làm Chủ bộ. Bấy giờ cường hào nhân buổi loạn lạc, quen thói giấu diếm số tráng đinh trong hộ tịch để trốn thuế, chống đối chính quyền. Từ Ấp mạnh tay trấn ấp cường hào họ Hoàng trong quận, một thành viên họ Hoàng là Hoàng Ngang ở nơi khác nên thoát được, tập hợp hơn ngàn người bao vây quận thành. Dục bỏ vợ con, trong đêm trèo thành ra ngoài, cầu viện binh ở 2 quận Trương Dịch, Đôn Hoàng. Nhưng 2 quận e ngại bọn cường hào, tìm cớ thoái thác. Dục đòi tự sát, khiến họ cảm động, nhận lời giúp quân, thì thành quận Tửu Tuyền đã vỡ, Từ Ấp bị giết. Dục nhặt xác của Ấp, đưa về Tửu Tuyền, để tang 3 năm. Tào Tháo nghe được việc này, triệu làm Duyện thuộc.

Tào Phi lên ngôi, Dục được bái làm Phụ mã đô úy, thăng thái thú Tây Hải, ban tước Quan nội hầu. Về sau được triệu về, bái làm Trung tán đại phu. Không rõ Dục mất khi nào, con là Bàng Tăng được kế tự.

## Tham khảo

* Trần Thọ (Bùi Tùng Chi chú giải) - *Tam Quốc Chí*, *Ngụy thư* quyển 18, *Bàng Dục truyện*

## Chú thích
# Tào Lễ

| Tào Lễ |
| --- |
| Vương tước  |
| Nguyên Thành vương |
| Tại vị | 225 – 229 |
| Kế nhiệm | Tào Đễ (曹悌) |
| Kinh Triệu vương |
| Tại vị | 222 – 225 |
| Tần công |
| Tại vị | 221 – 222 |
| Thông tin chung |
| Sinh | 208 |
| Mất | 229 Đại Danh, Hà Bắc |
|

| Thụy hiệu |
| --- |
| Ai vương |

 |
| Hoàng tộc | Tào Ngụy |
| Thân phụ | Tào Phi |
| Thân mẫu | Từ Cơ (徐姬) |

**Tào Lễ** (giản thể: 曹礼; phồn thể: 曹禮; bính âm: *Cao Li*; 208 – 229), không rõ tên tự, là Hoàng tử nước Tào Ngụy thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

## Cuộc đời

Tào Lễ là người huyện Tiêu, nước Bái thuộc Dự Châu, là con trai thứ của Ngụy Văn đế Tào Phi với thiếp thất Từ Cơ.

Năm 221, Tào Lễ được phong tước Tần công. Đất phong ở Kinh Triệu.

Năm 222, Tào Phi bức tử Chân hoàng hậu, lo ngại con trưởng Tào Duệ (con của Chân hậu) mang lòng oán hận, nên dự định lập Tào Lễ làm Thái tử. Tào Lễ được phong làm Kinh Triệu vương, nhưng việc lập tự không thành.

Năm 225, Tào Lễ bị giáng xuống làm Nguyên Thành vương. Năm sau, Tào Phi bệnh nặng, lập Tào Duệ làm Thái tử, sau là Ngụy Minh đế.

Tháng 4 (ÂL) năm 229, Tào Lễ chết ở đất phong, không có con kế tự, thụy Ai.

## Thừa tự

Năm 231, Tào Duệ lấy con trai của Nhâm Thành vương Tào Khải (con trai của Tào Chương) là Tào Đễ làm người thừa tự của Tào Lễ.

Năm 232, Tào Đễ được phong Lương vương. Nước Lương về sau được các đời vua Tào Duệ, Tào Mao, Tào Hoán tăng thêm phong ấp, lên đến 4.500 hộ.

## Ghi chú

## Chú thích