Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Môn Thần

Một cặp Môn Thần được vẽ trên 2 cánh cửa ở một ngôi đền tại Đài Trung, Đài Loan.
**Môn Thần** hay còn gọi là **thần giữ cửa** (tiếng Trung Quốc giản thể: 门神, phồn thể: 門神, bính âm: *ménshén*) là một vị thần Trung Quốc thường được đặt ở hai bên cổng vào một ngôi chùa, nhà ở hay tiệm kinh doanh được cho là để trấn giữ không cho những linh hồn hay ma quỷ vẫn vương xâm nhập vào căn nhà. Các vị thần này thường đi theo cặp, phải đối mặt với nhau, nếu đặt đấu lưng lại thì là điềm gỡ chẳng lành. Có nhiều hình thức khác nhau của các Môn Thần, phổ biến nhất là 2 vị tướng Tần Thúc Bảo và Uất Trì Cung. Các tranh vẽ Ngụy Trưng hoặc Chung Quỳ (鍾馗) được sử dụng ở cửa đơn (một cánh cửa).

## Chú thích

## Xem thêm

* Bát Quái
* Sư tử đá

## Tham khảo

* Tang, Rose. "Twilight of the Door Gods" *The Standard*. Hong Kong.

## Liên kết ngoài

* Door Gods and Goddesses Lưu trữ ngày 15 tháng 4 năm 2009 tại Wayback Machine from Tainan, Taiwan Tourism Bureau
# Cảm Ứng Thiên

**Cảm Ứng Thiên** (chữ Hán: 感應篇) là một kinh sách khuyến thiện rất cổ xưa trong vô số các kinh sách khuyến thiện của Trung Quốc. Nguyên tựa kinh này là **Thái Thượng Cảm Ứng Thiên** (太上感應篇). Tựa kinh tiết lộ tác giả là Đức Thái Thượng Lão Quân tức Thái Thượng Đạo Tổ. Tuy nhiên cho đến nay, chưa ai biết về tác giả của Cảm Ứng Thiên.

Quyển Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Linh Dị Ký (Ghi chép về những linh nghiệm kỳ lạ do trì tụng Cảm Ứng Thiên) của ngài Vô Tích Vạn Quân Thúc Hào ghi rằng:

*Tự Tấn dĩ lai, y thử tu thân thành chân giả đa nhân, phú quý giả dĩ bất kế kỳ số hĩ, phổ thiên hạ nhai cù lý hạng, vô bất truyền bố.*
Tạm dịch:

*[Kinh này xuất hiện] từ đời Tấn đến nay, người noi theo đó tu thân thành tiên (chân nhân) thì rất nhiều, người trở nên phú quý thì vô số kể; kinh này phổ biến khắp nơi*
Câu văn ngắn gọn này cho biết:

1. Kinh xuất hiện từ đời Tấn (265-420);
2. Kinh này rất linh nghiệm giúp người trì tụng trở nên phú quý hoặc tu luyện thành chân nhân; và
3. vì sự linh nghiệm ấy kinh được phổ biến khắp nơi.

Cảm Ứng Thiên hấp thụ tư tưởng và luân lý Nho gia. Các điều thiện trong kinh liệt kê thành 26 loại, các điều ác 170 loại. Cảm Ứng Thiên rất có ảnh hưởng đến hậu thế và được đưa vào Đạo Tạng.

## Tham khảo
# Động thiên

Động thiên
**Động thiên** (chữ hán: 洞天) là một địa điểm thần tiên được nhắc đến trong Đạo giáo Trung Quốc. Theo như mô tả thì động thiên nằm trong núi, có những hang động thông ra bên ngoài, có ánh sáng mặt trời và mặt trăng, thảm thực vật, chim muông. Khung cảnh thần tiên này được kết nối với nhau bằng những đường hầm. Những Đạo sĩ tu hành chân chính thường vào động thiên để cư ngụ và tu luyện, thỉnh thoảng cũng bắt gặp một số phàm nhân đi lạc vào đây. Truyền thuyết về động thiên được hình thành từ thời nhà Tấn, có 10 hang động lớn và 36 hang động nhỏ, nó đã ảnh hưởng đến các tác phẩm văn học Trung Quốc và truyền cảm hứng cho những câu chuyện du hành đến xứ sở thần tiên trong những tiểu thuyết sau này.

## Tham khảo
# Thổ phỉ

Trung úy của Carmine Crocco là Agostino Sacchitiello cùng các thành viên của băng nhóm đến từ thị trấn Bisaccia, vùng Campania nước Ý. Ảnh chụp năm 1862
**Thổ phỉ** (chữ Hán: 土匪), tùy từng trường hợp còn gọi là **cường đạo** (强盗), **đạo tặc** (盜賊), **giặc cỏ** hay **thảo khấu** (草寇), là một dạng tội phạm có tổ chức bao gồm toàn những người sống ngoài vòng pháp luật đặc biệt có dính líu đến việc đe dọa hoặc sử dụng bạo lực. Đảng cướp trên núi thì gọi là **sơn tặc** (山賊), cướp trên biển thì gọi là **hải tặc** (海賊), cướp ven đường thì gọi là **thảo tặc** (草賊), cướp trên lưng ngựa thì gọi là **mã tặc** (馬賊). Cá nhân tham gia vào nhóm thổ phỉ thường được gọi là **phỉ tặc** (匪賊) và chủ yếu phạm vào các tội như tống tiền, trộm cướp và giết người, theo quy mô riêng lẻ hoặc cả một **băng cướp**/**toán cướp**. Thổ phỉ hay đạo tặc là một khái niệm mơ hồ về hoạt động tội phạm và trong bối cảnh hiện đại có thể sử dụng đồng nghĩa với băng đảng, lục lâm thảo khấu, cướp giật và trộm cắp.

## Lịch sử

### Châu Âu

#### Thời kỳ Trung Cổ

Khoảng 5.000 tên phỉ đã bị Giáo hoàng Xíttô V đem ra xử tử trong vòng 5 năm trước khi ông qua đời năm 1590, thế nhưng người ta cho rằng phải có đến hơn 27.000 tên vẫn tự tung tự tác bên ngoài trên khắp miền Trung nước Ý.

#### Nước Nga Xô viết

Lực lượng thổ phỉ Ka-dắc (Cozak) ở vùng sông Đông và Cuban từng được nhắc đến trong truyện ngắn "*Cái bớt*" của nhà văn Mikhail Aleksandrovich Sholokhov, trong thế đối đầu với Hồng quân Nga và chính quyền Xô viết non trẻ.

### Trung Quốc

#### Thời nhà Minh

Thổ phỉ dưới triều Minh (1368–1644) được triều đình định rõ là "lũ cường đạo (强盗) có thể trừng trị bằng tội chết." Thế nhưng xuyên suốt triều đại này, người ta vẫn cứ dấn thân vào hành nghề thổ phỉ vì nhiều lý do khác nhau và nghề thổ phỉ thì linh động và chỉ mang tính chất tạm thời.

### Việt Nam

## Xem thêm

* Dân giang hồ
* Băng đảng
* Tội phạm có tổ chức
* Dân tù tội
* *Ali Baba và bốn mươi tên cướp*
* Xã hội đen
* Lâm tặc
* Săn bắn trái phép hay *săn bắt trái phép*
* Hải tặc hay *cướp biển*
* *Cướp biển vùng Ca-ri-bê*

## Tham khảo
# Mã Ngoạn

| Mã Ngoạn |
| --- |
| Thông tin cá nhân |
| Giới tính | nam |
| Nghề nghiệp | quân phiệt |
| Quốc tịch | Đông Hán |
| x • t • s |

**Mã Ngoạn** (chữ Hán: 馬玩, bính âm: Ma Wan) là một thế lực quân phiệt cát cứ ở Tây Lương ở thời kỳ Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Khi Mã Siêu cất quân giao chiến với Triều đình nhà Hán ở Trận Đồng Quan (211), Mã Ngoạn đã hưởng ứng cuộc khởi sự này. Ông đã góp 10.000 binh lính trong liên quân Quan Trung tuy vận Mã Ngoạn chưa thể hiện vai trò gì lớn trong trận chiến này. Trong Tam Quốc diễn nghĩa, La Quán Trung hư cấu ông là bộ tướng của Hàn Toại và giai đoạn sau của cuộc chiến ông cùng Hàn Toại và các tướng lập mưu chống lại Mã Siêu nhưng thất bại và bị Mã Siêu phát hiện xông vào đánh giết. Mã Ngoạn bị Mã Siêu chém chết tại chỗ.

## Tham khảo

## Xem thêm

* Mã Siêu
* Hàn Toại
# Dư Can

**Dư Can** (chữ Hán giản thể: 余干县, âm Hán Việt: *Dư Can huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Thượng Nhiêu, tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2326 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2003 là 849.000 người. Mã số bưu chính là 335100, mã vùng điện thoại là 0793. Chính quyền huyện đóng ở trấn Ngọc Đình.

## Lịch sử

Thời nhà Tần lập huyện, sau này đã từng được đổi tên thành Dư Hãn, Trị Cán. Năm 1296 nâng thành châu. Năm 1952 thuộc Thượng Nhiêu và có tên như hiện nay.

## Hành chính

Huyện Dư Can được chia ra làm 20 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 9 trấn và 11 hương. Ngoài ra huyện này còn quản lí 7 đơn vị tương đương cấp hương khác.

* Trấn: Ngọc Đình (玉亭镇), Thụy Hồng (瑞洪镇), Hoàng Kim Phụ (黄金埠镇), Cổ Phụ (古埠镇), Ô Nê (乌泥镇), Thạch Khẩu (石口镇), Dương Phụ (杨埠镇), Cửu Long (九龙镇), Xã Canh (社赓镇)
* Hương: Khang Sơn (康山乡), Đông Đường (东塘乡), Đại Đường (大塘乡), Lộ Tư Cảng (鹭鸶港乡), Tam Đường (三塘乡), Hồng Gia Chủy (洪家嘴乡), Bạch Mã Kiều (白马桥乡), Giang Phụ (江埠乡), Phong Cảng (枫港乡), Đại Khê (大溪乡), Mai Cảng (梅港乡)

Đơn vị ngang cấp hương khác:

* Khu thủy sản hồ ao cá (渔池湖水产场)
* Khu trữ giống tốt của huyện (县良种场)
* Lâm trường: Lý Mai (李梅林场), Hạp Sơn (峡山林场)
* Khu khai khẩn: Khang Sơn (康山垦总场), Hòa Hộc Lĩnh (禾斛岭垦殖场), Tín Phong (信丰垦殖场)

## Tham khảo
# Tô giới Anh (Hạ Môn)

|  |
| --- |
| Khu tô giới của Anh tại Amoy 廈門英租界 |
| Tô giới của Anh |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **1852–1930** |  |

 |
| Vị trí của Khu tô giới của Anh tại Amoy |
| **Lịch sử** |  |
|  -  | Thành lập | 9 tháng 2 1852 |
|  -  | Giải thể | 17 tháng 9 1930 |
| **Hiện nay là một phần của** |  Trung Quốc |

**Tô giới Anh tại Amoy** (nay là Hạ Môn, Trung Quốc) tồn tại từ năm 1852 đến năm 1930. Đây là một trong bảy tô giới của Anh tại Trung Quốc thời cận đại và là một trong hai tô giới tại Hạ Môn, cùng với Khu định cư quốc tế Cổ Lãng Tự. Khu vực này nằm ở phía tây quận Tư Minh, thành phố Hạ Môn ngày nay.

Khu tô giới của Anh tại Amoy
Theo Hiệp ước Nam Kinh năm 1842 giữa Trung Quốc và Anh, Hạ Môn (Amoy) trở thành một trong năm cảng thông thương đầu tiên được mở cửa. Đảo Cổ Lãng Tự (Kulangsu) tại đây bị quân đội Anh chiếm đóng cho đến năm 1845, sau khi triều đại nhà Thanh thanh toán đầy đủ khoản bồi thường chiến phí.

Đến tháng 2 năm 1852, người Anh được quan chức địa phương cấp một khu đất ven biển thuộc cảng nội địa Hạ Môn để thành lập khu nhượng địa, nơi này sau đó phát triển thành một khu vực thịnh vượng. Khu nhượng địa của Anh chính thức chấm dứt hoạt động và được chính phủ Quốc dân đảng tiếp quản lại vào ngày 17 tháng 9 năm 1930.

## Phạm vi

Bãi biển được cấp nằm giữa bến tàu Đạo Mỹ và bến tàu Tân, có chiều dài 55 trượng (khoảng 189m) và chiều sâu 20 trượng (khoảng 69m) hướng ra biển, tính từ đầu hai bến tàu này (gồm cả bến Cảng Tử Khẩu ở giữa), với giá thuê một lạng bạc trên mỗi trượng vuông. Năm 1852, người Anh chọn bãi biển Hải Hậu làm nơi cư trú cho thương nhân và gia đình. Khu vực ban đầu trải dài từ bến tàu Đạo Mỹ đến Tân Lộ Đầu (Hạ Môn).

Vào những năm 1860, khu nhượng địa được mở rộng khi năm lô đất ven biển dọc Cảng Nội (được Lãnh sự quán Anh tại Amoy đăng ký là Lô số 7 đến 11) cho chính phủ và thương gia Anh thuê. Sau đó, các lô số 7, 10 và 11 liền kề bãi biển được đưa vào khu nhượng địa của Anh với sự đồng ý ngầm của chính quyền địa phương Trung Quốc, trong khi các lô số 8 và 9 thì không. Qua việc lấn biển và sáp nhập các lô đất liền kề, người Anh đã mở rộng diện tích tô giới. Đến khoảng năm 1875, Khu tô giới Anh tại Hạ Môn bao gồm hầu hết các tuyến đường Hải Hậu, Sinh Bình, phố Tân Lộ, ngõ Hối Thông, đường Đại Đồng, ngõ Đại Thạch và một phần đường Lộ Giang ngày nay, kéo dài đến gần đường Từ Nhai. Với diện tích hơn 24 mẫu, đây là khu tô giới nhỏ nhất của Anh tại Trung Quốc.

## Tài liệu tham khảo
# Chính phủ Nhân dân Phúc Kiến

| Chính phủ Cách mạng Nhân dân nước Cộng hòa Trung Hoa |
| --- |
|
Tên bản ngữ
* 中華共和國人民革命政府 *Zhōnghuá Gònghéguó Rénmín Gémìng Zhèngfǔ*
 |
| 1933 - 1934 |
|

Quốc kỳ |
| Tổng quan |
| Thủ đô | Phúc Châu |
| Chính trị |
| Chính phủ | Cộng hòa |
| Chủ tịch |   |
|  |
| • 1933-1934  | Lý Tế Thâm |
|  |
| Lịch sử |   |
|  |
| • Sự biến Phúc Kiến  | ngày 22 tháng 11 năm 1933 |
| • Giải thể  | ngày 13 tháng 1 năm 1934 |
|  |
| Địa lý |
| Diện tích |   |
| • 1933 | 121.400 km2 (46.873 mi2) |
| Dân số |   |
|  |
| • 1933  | 10.853.200 |
|  |
| Kinh tế |
| Đơn vị tiền tệ | Tiền giấy Ngân hàng Trung Nam và tiền giấy Ngân hàng Trung Quốc |
| Thông tin khác |
| Cách ghi ngày tháng | * nnnn-tt-nn
* nnnn年t月n日 (CE; CE+2697)
* 中華共和國nn年t月n日 (CE−1933)
 |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Tiền thân** | **Kế tục** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Trung Hoa Dân quốc |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Trung Hoa Dân quốc (1912–1949) |  |

 |

 |
|  |
| Hiện nay là một phần của |  Trung Quốc  **∟**  Phúc Kiến (đại lục)  Đài Loan  **∟**  Phúc Kiến (Kim Môn)  **∟**  Phúc Kiến (Mã Tổ) |

**Chính phủ Nhân dân Phúc Kiến** (tiếng Trung: 福建人民政府; bính âm: *Fújiàn Rénmín Zhèngfǔ*; *Phúc Kiến Nhân dân Chính phủ*) (còn được gọi là Chính phủ Cách mạng Nhân dân nước Cộng hòa Trung Hoa **(tiếng Trung: 中華共和國人民革命政府; bính âm: *Zhōnghuá Gònghéguó Rénmín Gémìng Zhèngfǔ*; Hán-Việt: *Trung Hoa Cộng hòa Quốc Nhân dân Cách mạng Chính phủ*))** (hoặc trước đây đơn giản gọi là **Chính phủ Cách mạng nước Trung Hoa Dân quốc** (1933–1934) **(tiếng Trung: 中華共和國人民革命政府; bính âm: *Zhōnghuá Gònghéguó Rénmín Gémìng Zhèngfǔ*))** là một chính quyền tồn tại ngắn ngủi tại tỉnh Phúc Kiến của Trung Hoa Dân Quốc, có chủ trương thiên tả, chống Quốc dân Đảng. Chính quyền được thành lập bởi một số nhân vật như Trần Minh Xu, Lý Tế Thâm và Quân đoàn 19 Quân đội cách mạng quốc dân thành lập ở Phúc Kiến trong sự biến Phúc Kiến năm 1933, thủ đô đặt ở Phúc Châu. Chủ tịch chính phủ là Lý Tế Thâm.

## Ghi chú

## Tham khảo

* William F. Dorrill. The Fukien Rebellion and the CCP: A Case of Maoist Revisionism *The China Quarterly*, No. 37. (Jan. - Mar., 1969), hlm. 31–53.
* Frederick S. Litten. "The CCP and the Fujian Rebellion." *Republican China*, vol. XIV, number 1, November 1988, hlm. 57–74. Đã truy cập 20 tháng 2 năm 2007.
# Tương Lạc

**Tương Lạc** (tiếng Trung: 将乐县, Hán Việt: *Tương Lạc huyện*) Là một huyện của thành phố Tam Minh (三明市), tỉnh Phúc Kiến, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2247 km2, dân số 170.000 người, mã số bưu chính 353300. Huyện lỵ Tương Lạc đóng tại trấn Cổ Dung. Huyện Tương Lạc được chia thành 6 trấn và 7 hương.

## Tham khảo
# Người Mân Nam

Người Mân Nam
Người Phúc Kiến
閩南儂| Ảnh chụp một gia đình người Mân Nam tại vùng Mân Nam, năm 1920. |
| Tổng dân số |
| ~40.000.000 |
| Khu vực có số dân đáng kể |
|  Trung Quốc đại lục | Phúc Kiến Chiết Giang Quảng Đông |
|  Đài Loan | Thiểu số trong cộng đồng người Đài Loan gốc Hán (~16.321.075) |
|  Malaysia | Một trong những nhóm lớn nhất của người Malaysia gốc Hoa |
|  Philippines | Nhóm lớn nhất trong người Philippines gốc Hoa |
|  Singapore | Nhóm lớn nhất trong người Singapore gốc Hoa |
|  Indonesia | Nhóm lớn nhất trong người Indonesia gốc Hoa |
|  Myanmar | Nhóm lớn nhất trong người Myanmar gốc Hoa (*figured combined with Cantonese*) |
|  Hoa Kỳ | >70.000 |
|  Hồng Kông | Thiểu số |
|  Ma Cao | Thiểu số |
|  Madagascar | Nhóm đáng kể trong dân tộc Sinoa |
| Ngôn ngữ |
| Tiếng bản địa: Tiếng Mân Tuyền Chương (Tiếng Phúc Kiến Đài Loan)
 Khác: Hán ngữ tiêu chuẩn, Tiếng Anh; ngôn ngữ quốc gia của các quốc gia tương ứng họ sinh sống |
| Tôn giáo |
| Tôn giáo dân gian Trung Quốc (chủ yếu là Đạo giáo, Nho giáo, thờ cúng tổ tiên và khác), Đại thừa và Không tôn giáo; thiểu số: Kitô giáo. |
| Sắc tộc có liên quan |
| Khác Người Hán, Người Đài Loan gốc Mân Nam, Người Mỹ gốc Mân Nam, Người Mân Việt cổ† và nhóm nói tiếng Mân  |

**Người Mân Nam** hay **người Phúc Kiến** là người Hán sống ở vùng Mân Nam, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc, sử dụng tiếng Mân Nam (còn gọi là tiếng Phúc Kiến) là ngôn ngữ chính. Còn có các tên gọi khác như người **Phúc Lão**, **Hạc Lão** (Bạch thoại tự: *Hok-ló-lâng/Hō-ló-lâng/Ho̍h-ló-lâng/Hô-ló-lâng*), người **Người Mân Nam** (閩南儂; *Bân-lâm-lâng*) hoặc **Người Phúc Kiến** (福建儂; *Hok-kiàn-lâng*)

"Người Mân Nam" của trang này đề cập đến những người có tiếng bản địa là tiếng Mân Nam với phương ngữ chủ đạo là tiếng Mân Tuyền Chương được nói ở Mân Nam (tỉnh của Trung Quốc), Đài Loan, Malaysia, Singapore, Indonesia, Philippines và bởi nhiều người Hoa ở khắp Đông Nam Á.

## Xem thêm

* Tiếng Mân Nam
* Tiếng Mân Bắc
* Người Mân Đông

## Chú thích

## Tham khảo

* Brown, Melissa J (2004). *Is Taiwan Chinese?: The Impact of Culture, Power and Migration on Changing Identities*. Berkeley: University of California Press. ISBN 0-520-23182-1.
* Davidson, James W. (1903). *The Island of Formosa, Past and Present*. London and New York: Macmillan. OCLC 1887893. OL 6931635M.
* *The Republic of China Yearbook 2014* (PDF). Executive Yuan, R.O.C. 2014. ISBN 9789860423020. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2016.
* *The Republic of China Yearbook 2015*. Executive Yuan, R.O.C. 2015. ISBN 9789860460131. Bản gốc lưu trữ ngày 31 tháng 5 năm 2016. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2016.
# Huệ An Nữ

Huệ An Nữ
**Huệ An Nữ** (chữ Hán: 惠安女) là một nhóm dân tộc sống ở huyện Huệ An, thành phố Tuyền Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Họ được phân vào nhóm dân tộc Hán, nhưng lại tự nhận là người Mân Việt. Địa thế cách biệt của bán đảo phía đông Huệ An giúp người Huệ An Nữ tránh sự giao thoa văn hóa với người Hán, vì thế nhiều phong tục tập quán đặc trưng của họ vẫn còn được truyền lại đến ngày nay.

Người Huệ An Nữ nổi tiếng vì tính chăm chỉ và tốt bụng. Phụ nữ làm hầu hết công việc nhà, đồng áng, sửa chữa đường sá khi chồng họ đánh cá ngoài biển khơi.

## Văn hóa

### Trang phục

Người Huệ An Nữ mặc áo cánh ngắn màu xanh biển, hở bụng, và quần đen bó sát người, ống quần loe ở phía dưới. Áo cánh ngắn bó sát của họ giống như của người Thái ở Tây Song Bản Nạp. Họ choàng đầu bằng khăn choàng sặc sỡ. Người Huệ An Nữ đội nón lá, gần giống như người Lê và người Kinh. Vào mùa lễ hội, họ búi tóc thành hình cánh bướm, đó chính là một trong những con vật linh thiêng đối với dân tộc họ ngày xưa (từng thuộc nước Mân Việt).

### Hôn nhân

Người Huệ An Nữ có những tập tục đặc trưng về hôn nhân. Những cặp vợ chồng mới cưới không được gần nhau vào đêm tân hôn, chú rể phải ở nhà của bạn chú rể. Ngày hôm sau, cô dâu tặng tiền cho gia đình chú rể để tỏ lòng tôn kính và tặng quà cho người già. Vào ngày thứ ba, chị em ruột của chú rể dẫn cô dâu đến giếng làng rồi kéo hai gầu nước. Sau năm ngày thực hiện các nghi lễ, cô dâu trở về nhà ba mẹ đẻ. Cô dâu và chú rể bị cấm sống cùng một nhà, thậm chí là nói chuyện với nhau cho đến khi cô dâu sinh con đầu lòng.

Tuy nhiên, ngày nay, phụ nữ dân tộc này tiếp xúc với bên ngoài nhiều hơn và tuân thủ theo Luật Hôn Nhân nên các thế hệ trẻ ngày nay thường từ chối tuân theo các tập tục truyền thống kể trên.

## Xem thêm

* Các sắc tộc không được phân loại tại Trung Quốc

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Hui'an Women Lưu trữ ngày 1 tháng 12 năm 2008 tại Wayback Machine
* Beauty of Hui'an women
* Hui'an Women's Clothing Lưu trữ ngày 24 tháng 10 năm 2008 tại Wayback Machine
* Hui'an women's dance practice
# Cổ Lâu, Phúc Châu

**Cổ Lâu** (tiếng Trung: 鼓楼区, Hán Việt: *Cổ Lâu khu*) là một quận thuộc thành phố Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Quận này có diện tích 35 km², dân số 669,090 người (2020), mã số bưu chính 350001, quận lỵ ở đường Tân Thái. Quận Cổ Lâu có 9 nhai đạo, 1 trấn.

## Tham khảo
# Bộc Dương

| Bộc Dương 濮阳市 |
| --- |
| —  Địa cấp thị  — |
| Chuyển tự Chữ Hán |
|  • Chữ Hán | 濮阳 |
|  • Bính âm | Pǔyáng |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  Vị trí của thành phố Bộc Dương ở tỉnh Hà Nam |
| Bộc Dương |
| Quốc gia | Trung Quốc |
| Tỉnh | Hà Nam |
| Diện tích |
|  • Tổng cộng | 4.188 km2 (1,617 mi2) |
| Dân số (2004) |
|  • Tổng cộng | 3.585.600 |
|  • Mật độ | 860/km2 (2,200/mi2) |
| Múi giờ | UTC+8 |
| Mã điện thoại | 393 |
| GDP | 145 tỷ ¥ (21,8 tỷ USD) Đầu người: 40.059 ¥ (6.031 USD) |
| Các dân tộc chính | Hán – 99,7% Hồi – 0,16% Mông Cổ – 0,04% |
| Số đơn vị cấp huyện | 6 |
| Số đơn vị cấp hương | 89 |
| Website | Trang web chính thức |

**Bộc Dương** (giản thể: 濮阳市; phồn thể: 濮陽市; bính âm: *Púyáng Shì*, âm Hán-Việt: *Bộc Dương thị*) là một địa cấp thị nằm ở phía bắc tỉnh Hà Nam, Trung Quốc. Thành phố có diện tích 4.261 km², dân số năm 2020 là 3.772.088 người, mật độ dân số đạt 885,3 người/km². Vùng đô thị có diện tích 310 km², dân số là 963.512 người. Nằm ở bờ bắc của Hoàng Hà, Bộc Dương giáp An Dương về phía tây, Tân Hương về phía tây nam, tỉnh Sơn Đông về phía đông và tỉnh Hà Bắc về phía bắc.

## Các đơn vị hành chính

Địa cấp thị Bộc Dương quản lý 6 đơn vị cấp huyện gồm 1 quận và 5 huyện.

* Quận: Hoa Long (华龙区).
* Huyện: Bộc Dương (濮阳县), Nam Lạc (南乐县), Đài Tiền (台前县), Thanh Phong (清丰县), Phạm (范县).

| Bản đồ địa cấp thị Bộc Dương |
| --- |
|
**Hoa LongThanh PhongNam LạcPhạmĐài TiềnBộc Dương** |

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Trang web chính thức Lưu trữ ngày 10 tháng 10 năm 2021 tại Wayback Machine (bằng tiếng Trung giản thể)
# Nhân vật

Một **nhân vật** (đôi khi được gọi là một **nhân vật hư cấu**) là một người hoặc đối tượng trong một câu chuyện kể (như tiểu thuyết, vở kịch, phim truyền hình, phim hoặc trò chơi video). Nhân vật có thể là hoàn toàn hư cấu hoặc dựa trên một người thực, trong trường hợp đó có thể phân biệt một nhân vật "hư cấu" so với "thực". Nhân vật, đặc biệt khi được diễn viên trong nhà hát hoặc rạp chiếu phim, là việc "mô phỏng một con người". Trong văn học, các nhân vật hướng dẫn người đọc thông qua các câu chuyện của họ, giúp họ hiểu được cốt truyện và chủ đề cần suy ngẫm. Từ cuối thế kỷ 18, cụm từ "sống với nhân vật" đã được sử dụng để mô tả một sự nhập vai hiệu quả của một diễn viên. Từ thế kỷ 19, nghệ thuật tạo hình nhân vật, được thực hiện bởi các diễn viên hoặc nhà văn, đã được gọi là nhân vật hóa.

Một nhân vật đại diện cho một giai cấp hoặc một nhóm người cụ thể được gọi là một loại nhân vật. Các loại nhân vật này bao gồm cả các nguyên mẫu nhân vật được định hình trước hoặc được cá nhân hóa đầy đủ hơn. Các nhân vật trong *Hedda Gabler* (1891) của Henrik Ibsen và *Miss Julie* (1888) của August Strindberg, là đại diện của các vị trí cụ thể trong quan hệ xã hội của giai cấp và giới tính, đến mức mà mâu thuẫn giữa các nhân vật bộc lộ mâu thuẫn ý thức hệ.

Nghiên cứu về một nhân vật đòi hỏi phải phân tích mối quan hệ của nó với tất cả các nhân vật khác trong tác phẩm. Trạng thái cá nhân của một nhân vật được xác định thông qua mạng lưới các sự đối lập (proairetic, thực dụng, ngôn ngữ, không gian giao tiếp) mà nhân vật đó hình thành với các nhân vật khác. Mối quan hệ giữa các nhân vật và hành động của câu chuyện thay đổi trong lịch sử, thường bắt chước những thay đổi trong xã hội và ý tưởng của nó về tính cá nhân của con người, quyền tự quyết và trật tự xã hội.

## Tạo hình

Trong việc viết tiểu thuyết, các tác giả tạo ra các nhân vật năng động bằng nhiều phương pháp. Đôi khi các nhân vật được gợi lên từ trí tưởng tượng; trong các trường hợp khác, chúng được tạo ra bằng cách khuếch đại đặc điểm tính cách của một người thực thành một sáng tạo hư cấu.

## Tham khảo
# Tào (họ)

**Tào** (chữ Hán: 曹, Bính âm: Cao) là một họ của người Trung Quốc, Việt Nam và Triều Tiên (Hangul: 조, Romaja quốc ngữ: Jo).

Tại Trung Quốc họ này đứng thứ 26 trong danh sách *Bách gia tính*.

## Nguồn gốc

Nguồn gốc họ Tào xuất phát từ họ Tào (*Tào tính*) trong **Chúc Dung bát tính**, truy từ Chu tử Hiệp, người lập nên nước Chu (Trâu) thời nhà Chu. Chu tử Hiệp là con cháu của Yến An, con Lục Chung, một hậu duệ của Chuyên Húc.

Một nguồn gốc khác của họ Tào truy nguyên từ *Tào thị* họ Cơ, hậu duệ của Tào thúc Chấn Đạc, em trai Chu Vũ vương. Thời Xuân Thu, nước Tào bị nước Tống diệt, những người nước Tào vong quốc lấy tên nước làm họ của mình.

Nguồn gốc thứ ba bắt nguồn từ *Tào thị* ở huyện Tiêu, Túc Châu, gia tộc của Tào Tháo, vốn là con cháu họ Hạ Hầu. Họ Hạ Hầu là hậu duệ của Hạ hầu Đà, công tử nước Kỷ. Công tộc nước Kỷ, Kỷ thị của họ Tự, là con cháu của nhà Hạ.

Nguồn gốc thứ tư xuất phát từ nước Tào, tức Thân vương quốc Ushrusana của người Sogdia (nay thuộc Samarkand, Uzbekistan), trong Chiêu Vũ cửu tính thời Nam–Bắc triều cho đến Tuỳ-Đường.

## Người Việt Nam họ Tào nổi tiếng

* Tào Mạt (1930 - 1993), tên thật là *Nguyễn Duy Thục*, nhà soạn kịch hiện đại Việt Nam.
* Tào Văn Nghệ, nguyên Phó Chủ tịch Hiệp hội Khách sạn Việt Nam thuộc Hiệp hội Du lịch Việt Nam, nguyên Giám đốc Khách sạn REX Sài Gòn.
* Đại tá Tào Đức Thắng, Tổng giám đốc kiêm Chủ tịch HĐQT Viettel
* Tào Thị Thanh Xuân, Trưởng Ban Truyền hình Đối ngoại (VTV4), Đài Truyền hình Việt Nam

## Người Trung Quốc họ Tào nổi tiếng

* Tào Quế, đại phu nước Lỗ thời Xuân Thu
* Tào Mạt, thích khách
* Tào Huấn, đại thần nước Ngụy thời Chiến Quốc
* Tào Tham, thừa tướng của Hán Cao Tổ
* Tào Tháo, có bố là Tào Tung, đổi họ theo hoạn quan Tào Đằng, đại quyền thần thời cuối Đông Hán
* Các vua nhà Tào Ngụy bắt đầu từ Tào Phi (con trai thứ hai của Tào Tháo)
* Tào Thực, con út của Tào Tháo, thi sĩ nổi tiếng thời Tam Quốc
* Tào Quá Thuần, hoạn quan đầy quyền lực thời nhà Minh
* Tào Tỷ, Tào Dần, những đại thần thời vua Khang Hy nhà Thanh
* Tào Tuyết Cần, tác giả Hồng lâu mộng
* Tào Côn, một quân phiệt Trực Lệ Quân và là một Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc giai đoạn 1923-1924
* Tào Cương Xuyên, Thượng tướng Quân Giải Phóng Nhân dân Trung Quốc, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
* Tào Đạt Hoa, diễn viên Hồng Kông
* Tào Dĩnh, nữ diễn viên Trung quốc Đại lục.

## Người Triều Tiên họ Tào nổi tiếng

* Jo Yuri (Hán Việt: Tào Nhu Lí), cựu thành viên nhóm nhạc IZ\*ONE
* Cho Seungyoun (Hán Việt: Tào Thừa Diễn), thành víên nhóm nhạc UNIQ và X1
* Cho Mi-yeon (Hán Việt: Tào Vy Quyên), ca sĩ thần tượng của nhóm nhạc nữ (G)I-DLE ở Hàn Quốc

## Tham khảo
# Diên Tân, Tân Hương

**Diên Tân** (chữ Hán giản thể: 延津县, Hán Việt: *Diên Tân huyện*) là một huyện của địa cấp thị Tân Hương (新乡市), tỉnh Hà Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Diên Tân có diện tích 946 km2, dân số năm 2002 là 470.000 người. Mã số bưu chính của Diên Tân là 453200, quận lỵ tại trấn Thành Quan.
Diên Tân được chia thành các đơn vị hành chính gồm 4 trấn: Thành Quan, Phong Trang, Đông Đồn và Tiểu Điểm; các hương: Tăng Cố, Thạch Bà Cố, Ngụy Khâu, Ti Trại, Vương.

## Tham khảo