Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 16 tháng 7

Ngày **16 tháng 7** là ngày thứ 197 (198 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 168 ngày trong năm.

|  |
| --- |
| << **Tháng 7 năm 2026** >> |
| CN | T2 | T3 | T4 | T5 | T6 | T7 |
|   | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
|  |

## Sự kiện

* 622 – Ngày đầu tiên của Lịch Hồi giáo, năm đầu tiên trong lịch là năm nhà tiên tri Muhammad di cư từ Mecca đến Medina.
* 1054 – Ba sứ tiết được Giáo hoàng Lêô IX đến Constantinopolis gặp thượng phụ Michael Cerularius, bắt đầu cuộc Đại Ly giáo giữa phương Đông và phương Tây.
* 1212 – Trận Navas de Tolosa, trong quá trình Reconquista hình thành nước Tây Ban Nha, bước ngoặt quan trọng dẫn tới chấm dứt quyền lực Hồi giáo của người Moor ở bán đảo Iberia.
* 1782 – Buổi trình diến đầu tiên của vở opera *Die Entführung aus dem Serail* của Wolfgang Amadeus Mozart.
* 1790 – Tổng thống Hoa Kỳ George Washington ký Đạo luật Dinh cư, chọn một địa điểm ven sông Potomac làm thủ đô của liên bang, nơi này về sau trở thành Washington, D.C. *(hình)*.
* 1969 – Chuyến bay của *Apollo 11*, chuyến bay đầu tiên đưa con người lên bề mặt Mặt Trăng.
* 1945 - Mỹ chế tạo được bom nguyên tử và thử nghiệm lần đầu tiên
* 1951 – Tiểu thuyết *Bắt trẻ đồng xanh* của nhà văn J. D. Salinger được phát hành lần đầu tiên, tác phẩm gây tranh luận với các ngôn từ tục tĩu.
* 1979 – Saddam Hussein trở thành tổng thống của Iraq.
* 1981 – Mahathir Mohamad bắt đầu nhiệm kỳ Thủ tướng Malaysia, liên bang trải qua một giai đoạn hiện đại hóa nhanh chóng trong thời gian ông nắm quyền.

## Sinh

* 1943 – Lệ Thu, ca sĩ người Việt Nam (m. 2021).
* 1977 - Lâm Khánh Chi (Lâm Chí Khanh), ca sĩ, diễn viên chuyển giới người Việt Nam
* 1984 - Tuấn Tú, người dẫn chương trình Việt Nam
* 1988 – Sergio Busquets, cầu thủ bóng đá người Tây Ban Nha
* 1989 – Gareth Bale, cầu thủ bóng đá người Wales
* 1991 – Andros Townsend, cầu thủ bóng đá người Anh

## Mất

* 1557 - Anne xứ Cleves, vương hậu nước Anh ( s.1515)
* 1997 – Dora Maar, nhiếp ảnh gia Pháp, người tình của Picasso (s. 1907)
* 1998 – Nhạc sĩ Hoàng Trọng
* 1999 - John F. Kennedy Jr (s. 1960),nhà báo, luật sư Mỹ, con trai Tổng Thống John F. Kennedy tử nạn trên chiếc máy bay loại Piper Saratoga do ông lái, số hiệu N9253N, rơi xuống Đại Tây Dương trên đường bay từ phi trường Quận Essex ở Fairfield, New Jersey, đến đảo Martha's Vineyard.
* 2009 – Tế Hanh, nhà thơ người Việt Nam (s. 1921)

## Những ngày lễ và kỷ niệm

## Tham khảo
# Nốt nhạc

Nốt *A* *(La)*
Trong âm nhạc, **nốt nhạc** có 2 ý nghĩa chính:

1. Nó là một ký hiệu dùng ký hiệu âm nhạc(♪, ♩) để biểu thị thời gian tương đối về độ cao của âm thanh;
2. Một âm thanh cao độ của chính nó.

Để ghi lại một bản nhạc một cách chính xác, người ta dùng sử dụng các ký hiệu âm nhạc như khuông nhạc, khóa nhạc... và **nốt nhạc**. Nốt nhạc giúp nhận biết được cao độ và trường độ của âm thanh.

Nốt nhạc là thành phần cơ bản của âm nhạc phương Tây: phân tích âm nhạc của hiện tượng âm nhạc để tiện trình bày, hiểu rõ, và phân tích âm nhạc.

## Tên nốt nhạc

Tên nốt nhạc
Để ghi lại độ cao thấp của âm thanh người ta dùng 7 âm, thứ tự từ thấp đến cao là: Đô (C), Rê (D), Mi (E), Fa (F), Sol (G), La (A), Si (B). Nốt thứ 8, hay quãng tám, có tên giống hệt như nốt thứ nhất, nhưng gấp đôi tần số so với nốt thứ nhất. Để phân biệt, người ta thường ghép chữ cái Latin ký hiệu nốt và số thứ tự. Ví dụ, Nốt La (440 Hz) được ký hiệu là A4.

## Tham khảo

## Sách chuyên khảo

* Nattiez, Jean-Jacques (1990). *Music and Discourse: Toward a Semiology of Music* (*Musicologie générale et sémiologue*, 1987). Translated by Carolyn Abbate (1990). ISBN 0-691-02714-5.

## Liên kết ngoài

* Converter: Frequencies to note name, +/- cents
* Note names, keyboard positions, frequencies and MIDI numbers
* Music notation systems − Frequencies of equal temperament tuning - The English and American system versus the German system
* Frequencies of musical notes Lưu trữ ngày 19 tháng 12 năm 2008 tại Wayback Machine
# Tông nhạc

Ký hiệu này cho biết cao độ, động lực, khớp nối, nhạc cụ, âm sắc và nhịp điệu khác nhau (thời lượng và bắt đầu / thứ tự).
Trong âm nhạc truyền thống phương Tây, một **tông nhạc (*tone*)** là một âm thanh có chu kì ổn định. Một Tông nhạc được đặc trưng bởi trường độ, cao độ, cường độ(hay độ lớn), âm sắc(hay chất lượng) của nó. Những nốt dùng trong âm nhạc có thể phức tạp hơn những tông nhạc, vì nó có thể bao gồm sự xuất hiện đột ngột (transients), sự rung (vibrato) và sự thay đổi (envelope modulation).

Một tông đơn giản hay tông cơ bản có dạng sóng hình sin. Một tông phức tạp là sự kết hợp của hai hay nhiều tông cơ bản có chu kì lặp lại.

## Tông cơ bản

Một tông cơ bản là một tông có dạng sóng hình sin, ví dụ một sóng sin hay cosin. Điều này có nghĩa là không quan tâm đến những đặc tính khác như là biên độ(amplitude) hay sự thay đổi (phase), sóng này chứa một chu kì đơn giản. Sóng sin và cosin là loại sóng cơ bản nhất so với các loại sóng khác, và khi một chu kì bổ sung(tức là, những sóng sin và cosin bổ sung với những chu kì khác nhau) được kết hợp, thêm vào, sóng chuyển từ dạng đơn giản sang dạng phức tạp hơn.

Sóng sin được đặc trưng bởi tần số của nó, số chu kì mỗi giây – hay độ dài sóng của nó (wavelength), khoảng cách mà sóng di chuyển thông qua môi trường của nó trong một khoảng thời gian – và *biên độ*, độ lớn của mỗi chu kì. Một Tông cơ bản có những quy luật đặc trưng đó là hình dạng và âm thanh của nó thay đổi chỉ trong biên độ và giai đoạn bởi một hệ thống âm thanh tuyến tính (linear acoustic systems)..

Một dạng sóng sin cơ bản là âm thanh nhân tạo. Hermann von Helmholtz được cho là người đầu tiên tạo ra sóng sin, sử dụng "the Helmholtz siren", một thiết bị gửi thổi khí nén thông qua những cái lỗ trong một tấm quay. Đây có lẽ là âm thanh gần với sóng sin nhất trước khi sáng tạo ra các thiết bị âm thanh điện tử.

Sóng sin thường không tạo cảm giác dễ chịu khi nghe, và có thể là nguyên nhân của việc suy giảm thính lực dù phát ra tiếng nhỏ so với các âm thanh khác. Việc xác định vị trí âm thanh là khó đối với sóng sin, những âm thanh này dường "vang lên khắp nơi trong phòng".

## Định luật Fourier

Định luật Fourier tuyên bố rằng bất kì dạng sóng tuần hoàn nào cũng có thể ước lượng gần đúng như mong muốn về tổng của các chuỗi sóng sin với những chu kì trong một chuỗi hài hòa (harmonic series) và tại các mối quan hệ ở một điểm cụ thể trong hình sóng (phase) giữa chúng với nhau.

Chu kì nhỏ nhất (the fundamental frequency), cũng ngược về mặt thời gian của sóng, xác định cao độ của một tông mà con người có thể nghe được. Trong âm nhạc, các nốt đại diện cho các tông với những chu kì nhỏ nhất khác nhau, để mô tả cao độ của các nốt được chơi.

## Tham khảo
# Hợp âm

**Hợp âm** được tạo thành bởi ba hoặc nhiều nốt nhạc cùng vang lên 1 lúc. Thông thường, một hợp âm được xây dựng từ hai hay nhiều quãng 3. Ví dụ, các nốt C-E-G tạo thành một hợp âm trưởng. Nốt nhạc mà theo đó hợp âm dùng làm nền thì gọi là nốt chủ âm (nốt nền). Các nốt khác được gọi theo tên của quãng mà chúng tạo thành với nốt chủ âm.

## Chuỗi hòa âm

Chuỗi hòa âm là một hiện tượng vật lý, nó giải thích âm sắc của các nhạc cụ cũng như các vật khác. Khi bạn nghe một âm thanh, không chỉ nghe một âm đơn lẻ mà là một chuỗi các âm thanh được gọi là họa âm chồng chéo lên nhau. Khi lấy nốt Đô làm nốt cơ bản, thì thứ tự của các nốt họa âm được sắp xếp như sau:

Đây là cách tạo ra hợp âm theo chuỗi hòa âm. Các hợp âm ba nốt chứa họa âm 4; các hợp âm 7 chứa họa âm 6 và các hợp âm chín chứa họa âm 8. Các hợp âm ba nốt và hợp khác không phải hình thành từ việc chồng chéo các quãng 3 mà là sự chồng chéo của các họa âm trong chuỗi của nốt chủ âm. Nhưng để thuận tiện thì người ta tạo hợp âm bằng cách kết hợp các quãng 3.

## Tham khảo
# Lý thuyết âm nhạc

Trang tiêu đề của "Hệ thống lý thuyết âm nhạc mới của Rameau"
**Lý thuyết âm nhạc** (tức **nhạc lý**) là ngành nghiên cứu các cách thực hành âm nhạc thực tế. Nói chung, nó bắt nguồn từ sự quan sát làm cách nào mà nhạc công và nhà soạn nhạc có thể tạo ra âm nhạc. Người ta thường dùng thuật ngữ này để miêu tả môn học thuật về phân tích các yếu tố căn bản của âm nhạc như cao độ, nhịp điệu, hòa âm và thể thức. Do khái niệm về những thứ hợp thành âm nhạc càng ngày càng mở rộng nên lý thuyết âm nhạc còn được hiểu là sự xem xét tất cả các hiện tượng âm thanh có liên quan đến âm nhạc.

Nhạc lý thường được thể hiện dưới dạng tài liệu viết, nhưng không nhất thiết phải vậy. Những nhạc cụ cổ ở Ai Cập cổ đại, các di chỉ thời tiền sử ở Đức, Ireland và Trung Quốc hé lộ các chi tiết về sự hình thành âm nhạc từ chúng và qua đó còn cho thấy những lý thuyết âm nhạc dùng để tạo nên những thứ âm nhạc đó. Ví dụ, một chiếc sáo niên đại 35.000 năm làm bằng xương kền kền ở Đức có bốn lỗ để đặt ngón tay đã cho thấy hiểu biết về quãng, âm giai,... Ở Phi châu, Trung Quốc, Nhật Bản, Trung Đông và Ấn Độ, nguồn cội lâu dài và sâu sắc của nhạc lý thể hiện rõ ràng trên các nhạc cụ, qua lời truyền miệng và trong cách thức sáng tác nhạc hiện tại. Nhiều nền văn hóa trên thế giới qua các thời đại - ít nhất là từ thời văn minh Lưỡng Hà và Ai Cập. - đã nghiên cứu nhạc lý theo cách chính thức hơn, như dưới dạng chuyên luận về nhạc hoặc quy tắc ký hiệu nhạc

## Kiến thức căn bản

### Cao độ

Cao độ là độ cao hay thấp của một tông. Tần số của một sóng âm thanh sinh ra cao độ có thể được đo đạc một cách chính xác, nhưng việc cảm nhận được cao độ của một nốt nhạc phức tạp hơn vì một nốt thường là một sự hỗn hợp phức tạp của rất nhiều tần số. Từ đó, các nhà lý thuyết thường cho rằng cao độ chỉ là một cảm nhận mang tính chất chủ quan thay vì khách quan.

### Trường độ

Trường độ là một khoảng thời gian cụ thể, được tính bằng phách. Nó chính là độ dài của một nốt nhạc tùy thuộc vào thời gian tồn tại của sóng âm trong không khí. Trường độ là một đặc tính của nốt và cũng là một trong những nền tảng của nhịp điệu.

## Tham khảo
# Hòa âm

Bộ tứ hớt tóc, chẳng hạn như nhóm Hải quân Hoa Kỳ này, hát những đoạn 4 phần, tạo thành một dòng giai điệu (thường là phần dẫn) và 3 phần hòa âm.
Trong âm nhạc, **hòa âm** xem xét quá trình trong đó tổng hợp của các âm thanh riêng lẻ, hoặc là sự chồng chất của âm thanh, được phân tích bằng thính giác. Thông thường, điều này có nghĩa là sự đồng thời xuất hiện tần số, cao độ (âm, nốt) hoặc hợp âm.

Nghiên cứu về sự hòa âm bao gồm các hợp âm và tiến trình xây dựng và hợp âm của chúng và các nguyên tắc kết nối chi phối chúng.

Hòa âm thường được cho là đề cập đến khía cạnh "dọc" của âm nhạc, như được phân biệt với dòng giai điệu, hay khía cạnh "ngang".

Counterpoint đề cập đến mối quan hệ giữa các dòng giai điệu và đa âm, trong đó đề cập đến âm thanh đồng thời của các giọng độc lập riêng biệt, do đó đôi khi được phân biệt với hòa âm.

Trong hòa âm phổ biến và jazz, hợp âm được đặt tên theo gốc của chúng cộng với các thuật ngữ và ký tự khác nhau cho thấy phẩm chất của chúng. Trong nhiều loại âm nhạc, đáng chú ý là baroque, lãng mạn, hiện đại và jazz, các hợp âm thường được tăng cường với "căng thẳng". Một căng thẳng là một phần hợp âm bổ sung tạo ra một khoảng tương đối bất đồng liên quan đến âm trầm.

Thông thường, trong thời kỳ thực hành phổ biến cổ điển, một hợp âm không hòa hợp (hợp âm có độ căng) "giải quyết" thành hợp âm hài hòa. Sự hài hòa thường có vẻ dễ chịu cho tai khi có sự cân bằng giữa các âm hài hòa và âm không hài hòa. Nói một cách đơn giản, điều đó xảy ra khi có sự cân bằng giữa những khoảnh khắc "căng thẳng" và "thư giãn".

## Tham khảo