# Quách Tử Hưng

| Quách Tử Hưng 郭子興 |
| --- |
| Trừ Dương vương (滁陽王) |
| Thông tin chung |
| Sinh | 1302 |
| Mất | 1355 Trừ Châu |
| Phối ngẫu | Trương thị (张氏) Tiểu Trương thị (小张氏) |
| Hậu duệ | ba con trai và một con gái |

**Quách Tử Hưng** (chữ Hán: 郭子興, 1302 - 1355) là một trong những thủ lĩnh quân phiệt thời "Nguyên *mạt Minh sơ"* trong lịch sử Trung Quốc.

Là nhân vật đóng vai trò then chốt tạo điều kiện cho sự trỗi dậy của Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương sau này, ông đồng thời cũng là nghĩa phụ của nguyên phối thê tử của Chu Nguyên Chương - Hiếu Từ Cao Hoàng hậu Mã thị.

## Tiểu sử

Quách Tử Hưng là người huyện Định Viễn (nay thuộc tỉnh An Huy), xuất thân trong một gia đình giàu có. Nhờ thế lực của gia đình nên từ trẻ, ông đã thích giao du với các nhân vật hào kiệt, tráng sĩ. Cuối thời Nguyên, ông tập hợp được hơn ngàn người và đánh chiếm thành công Hào Châu vào năm Chí Chính thứ 12 (1352). Tại Hào Châu, ông đã thu nhận Chu Nguyên Chương, trước đó vẫn còn là một hòa thượng tại chùa Hoàng Giác, giao cho ông chức Thập phu trưởng (quản lý 10 binh sĩ). Nhờ lập được nhiều chiến công xuất sắc, Chu Nguyên Chương nhanh chóng được ông tin tưởng và trọng dụng, dẫn theo đội ngũ bản thân chiêu tập được đánh nam dẹp bắc, số người thu nhập ngày càng đông. Quách Tử Hưng vì muốn thu phục Chu Nguyên Chương nên gả dưỡng nữ Mã thị cho ông làm thê tử. Vốn là người đa nghi, dễ nghe lời dèm, Quách Tử Nghi cũng từng nhiều lần ngờ vực Chu Nguyên Chương. Mã thị biết được, bà thường tự mình khuyên giải, giúp Chu Nguyên Chương giảng hòa với cha nuôi.

Mặc dù Quách Tử Hưng đã lãnh đạo đánh lui được quân Nguyên tiến xuống phía nam, nhưng trong nội bộ trận doanh của ông lại liên tục xảy ra tranh chấp quyền lực gay gắt với các tướng lĩnh khác như Tôn Đức Nhai, Triệu Quân Dụng. Năm 1355, do thất thế trong đấu tranh nội bộ, ông buộc phải rời khỏi Hào Châu và chuyển đến sinh sống tại Trừ Châu, khu vực mà Chu Nguyên Chương chiếm được không lâu trước đó. Sau khi đến Trừ Châu được một thời gian, ông qua đời tại đây, thọ 53 tuổi. Thế lực và quân đội của ông phần lớn đều do Chu Nguyên Chương kế thừa và phát triển. Đến năm Hồng Vũ thứ 3 (1370), Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương đã truy phong cho ông tước hiệu **Trừ Dương vương** (滁陽王).

## Gia quyến

### Thê thiếp

1. Phu nhân Trương thị (张氏), nguyên phối thê tử, sinh ba con trai. Bà là dưỡng mẫu của Hiếu Từ Cao Hoàng hậu.
2. Trắc thất Tiểu Trương thị (小张氏), em gái Trương phu nhân, là dắng thiếp nhập phủ cùng lúc với chị, sinh một con gái.

### Con cái

#### Con trai

1. Trưởng tử không rõ tên, mẹ là Trương thị, tử trận.
2. Nhị tử Quách Thiên Tự (郭天叙, ? - 1355), mẹ là Trương thị. Dẫn dắt bộ hạ cũ của cha quy thuận Hàn Lâm Nhi, được phong Đô nguyên soái, về sau cùng Chu Nguyên Chương vượt sông Trường Giang để đánh chiếm Giang Nam. Tại Nam Kinh, bị phản tướng Trần Dã Tiên (陈埜先) câu kết với tướng nhà Nguyên là Phúc Thọ (福壽) bao vây tấn công, Quách Thiên Tự bị giết ngay trước trận tiền.
3. Tam tử Quách Thiên Tước (郭天爵), mẹ là Trương thị. Được phong Phó nguyên soái, sau thăng Trung thư hữu thừa, Hành trung thư tỉnh Giang Nam, oán hận Chu Nguyên Chương được trọng dụng nên tìm cách đối phó. Sự việc bại lộ, bị Chu Nguyên Chương vu cáo tạo phản và xử chém đầu thị chúng.

#### Con gái

1. Trưởng nữ, mẹ là Tiểu Trương thị, sau trở thành thiếp của Chu Nguyên Chương, sinh ba hoàng tử và hai công chúa, năm Hồng Vũ thứ nhất (1368) sách phong Huệ phi (惠妃).

Vào những năm Tuyên Đức dưới triều Minh Tuyên Tông, một người cháu họ của Quách Tử Hưng là Quách Lão Xá (郭老舍) đã vào Bắc Kinh để triệu kiến hoàng đế. Đến năm Hoằng Trị thứ 6 (1493) đời Minh Hiếu Tông, có người tên Quách Hổ (郭琥) tự xưng là huyền tôn của Quách Lão Xá, đồng thời khẳng định Quách Lão Xá là con trai thứ tư của Quách Tử Hưng. Triều đình lúc bấy giờ đã tin lời, ban cho Quách Hổ quan đới và giao phó phụng tự cho Trừ Dương vương. Một thời gian sau, Lễ bộ đã điều tra lại và tấu thỉnh Hoàng đế rằng trong bia "Sắc tứ Trừ Dương vương miếu bi" (敕賜滁陽王廟碑) do chính tay Chu Nguyên Chương ngự bút đã sớm chiếu cáo rằng Quách Tử Hưng không còn con nối. Hệ quả là, quyền phụng tự và chức tước của Quách Hổ lập tức bị triều đình bãi bỏ.

## Tưởng niệm

Cấu kiện thuộc miếu Trừ Dương vương
Sau khi nhà Minh thành lập, Chu Nguyên Chương đã cho xây dựng miếu Trừ Dương vương ngay trên nền cũ của đạo quán Thiên Khánh để làm nơi thờ tự cho Quách Tử Hưng. Việc xây dựng ngôi miếu này là một hành động mang tính biểu tượng cao, thể hiện sự tri ân của vị Hoàng đế khai quốc đối với người cha vợ, cũng là người đã trao cho ông những cơ hội đầu tiên trong binh nghiệp.

Đến năm 2015, các cấu kiện kiến trúc của Miếu Trừ Dương vương đã được bàn giao lại cho cơ quan quản lý văn vật (di tích văn hóa) của thành phố Trừ Châu (tỉnh An Huy) để tiến hành lưu giữ và bảo quản chuyên sâu.

## Chú thích