Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Người Papua

**Người Papua**
 Orang Papua|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Frans Kaisiepo | Peter O'Neill | Michael Somare |
| Freddy Numberi | Oktovianus Maniani | Heather Watson |

 |
| Tổng dân số |
| 26.787.096 |
| Khu vực có số dân đáng kể |
| (New Guinea)  Indonesia,  Papua New Guinea,  Đông Timor |
| Ngôn ngữ |
| Ngoại New Guinea, Papua |
| Tôn giáo |
| Tin Lành, Catholic, Vật linh, Hồi giáo |
| Sắc tộc có liên quan |
| Người Melanesia, người Molucca  |

Một chiếc thuyền Papua.
**Người Papua** là một thuật ngữ chung cho các dân tộc bản địa khác nhau ở New Guinea và các đảo lân cận, những người nói *các ngôn ngữ Papua*. Họ được phân biệt về sắc tộc và ngôn ngữ với những người Nam Đảo là những người nói ngôn ngữ Nam Đảo đến New Guinea vào khoảng 3000 năm trước.

## Di truyền học

Trong nghiên cứu các biến thể gen ASPM, Mekel-Bobrov et al. năm 2005 thấy những người Papua nằm trong số có tần suất cao nhất của các tiến hóa mới ở ASPM haplogroup D, với biểu hiện 59,4% các allele khoảng 6.000 năm tuổi. Trong khi vẫn chưa được biết chính xác những gì ưu thế được chọn lọc cung cấp bởi biến thể gen này, các allele haplogroup D được cho là *lựa chọn tích cực* trong các quần thể và cho ra một số lợi thế đáng kể, mà đã gây ra tần suất của nó tăng lên nhanh chóng.

Theo các nghiên cứu khác nhau, người Papua, Melanesia, và thổ dân Úc là các quần thể người hiện đại được biết đến là khối mà tổ tiên thời tiền sử có lai giống với Hominin Denisova, và hiện chia sẻ 3-5% bộ gen của họ.

## Các nhóm sắc tộc

### Indonesia

* Amung
* Arfak
* Asmat
* Bauzi
* Dani
* Ekari
* Fayu
* Kombai
* Koteka
* Korowai
* Lani
* Marind
* Mek
* Moni
* Sawi
* Wolani
* Yali

### Papua New Guinea

* Abelam
* Angu
* Baining
* Baruya
* Bilibil
* Chambri
* Enga
* Etoro
* Fore
* Gadsup
* Gogodala
* Haroli
* Hewa
* Huli
* Iatmul
* Kaluli
* Kwoma
* Koteka
* Maisin
* Mian
* Min
* Motuan
* Mundugumor
* Ogea
* Orokaiva
* Sambia
* Swagap
* Tairora
* Takia
* Telefol
* Tolai
* Tsembaga
* Urapmin
* Wiru
* Wopkaimin
* Yimas
* Zia

## Chú thích

## Tham khảo
# Giờ chuẩn Singapore

| Giờ chuẩn Singapore |
| --- |
|  |
| UTC offset |
| SST | UTC+08:00 |
| 13:43, 12 tháng 7 năm 2026 SST [refresh] |
| Quy ước giờ mùa hè |
| DST không được áp dụng trong múi giờ này. |

**Giờ chuẩn Singapore** hay **SST** hoặc **Waktu Piawai Singapura** (**WPS**) (tiếng Trung: 新加坡標準時間) được sử dụng ở Singapore nó nhanh hơn 8 tiếng so với giờ GMT (UTC+08:00).

## Lịch sử

Khi còn là một phần của Malaya thuộc Anh, Singapore dùng theo giờ của Mã Lai nhanh hơn 7 tiếng 30 phút so với GMT.

Sau khi bị Nhật chiếm đóng, Malaya dùng giờ Tokyo là GMT+9 vào ngày 15 tháng 2 năm 1942. Mặc dù có văn bản chính thức về việc sử dụng giờ Tokyo nhưng theo thói quen người ta vẫn giữ cả hai: giờ theo trước khi chiếm đóng ở nhà và giờ Tokyo trên các đồng hồ đeo tay.

Kết thúc Thế chiến thứ hai Malaya trở về với Anh, Singapore lại sử dụng giờ như trước.

### Malaysia chuẩn hóa

Năm 1981, Malaysia quyết định sử dụng múi giờ chuẩn trên toàn lãnh thổ theo UTC+08:00. Singapore bầu làm theo, với lý do phù hợp với kinh doanh và du lịch. Ngày 1 tháng Giêng 1982 thay đổi có hiệu lực, Singapore tăng thêm thời gian lên nửa tiếng, hình thành "Giờ chuẩn Singapore" (SST). SST nhanh hơn 8 tiếng so với GMT và cùng thời điểm với Hong Kong, Đài Loan, Bắc Kinh, Manila và Perth.

|  |  |
| --- | --- |
| **Thời gian sử dụng** | **So với GMT** |
| 1 tháng 6 năm 1905 - 31 tháng 12 năm 1932 | UTC+07:00 |
| 1 tháng 1 năm 1933 - 31 tháng 8 năm 1941 | UTC+07:20 |
| 1 tháng 9 năm 1941 - 15 tháng 2 năm 1942 | UTC+07:30 |
| 15 tháng 2 năm 1942 - 11 tháng 9 năm 1945 | UTC+09:00 |
| 12 tháng 9 năm 1945 - 31 tháng 12 năm 1981 | UTC+07:30 |
| 1 tháng 1 năm 1982 – hiện tai | UTC+08:00 |

## Xem thêm

* ASEAN Common Time
* Giờ ở Indonesia
* Giờ ở Malaysia

## Liên kết ngoài

* Why is Singapore in the "Wrong" Time Zone?
* Singapore Standard Time Lưu trữ ngày 25 tháng 12 năm 2012 tại archive.today
* National Metrology Centre Lưu trữ ngày 16 tháng 12 năm 2013 tại Wayback Machine

## Tham khảo
# Hiệp định thương mại tự do

**Hiệp định thương mại tự do** (tiếng Anh: *free trade agreement*; viết tắt: **FTA**) là một hiệp ước thương mại giữa hai hoặc nhiều quốc gia. Theo đó, các nước sẽ tiến hành theo lộ trình việc cắt giảm hoặc xóa bỏ hàng rào thuế quan cũng như phi thuế quan nhằm tiến tới việc thành lập một khu vực mậu dịch tự do. Theo thống kê của Tổ chức Thương mại Thế giới có hơn 200 hiệp định thương mại tự do có hiệu lực. Các Hiệp định thương mại tự do có thể được thực hiện giữa hai nước riêng lẻ hoặc có thể đạt được giữa một khối thương mại và một quốc gia như Hiệp định thương mại tự do Liên minh châu Âu-Chi Lê, hoặc Hiệp định thương mại tự do ASEAN-Trung Quốc

## Sự phát triển của các hiệp định thương mại tự do

Số lượng các hiệp định thương mại tự do đã tăng đáng kể trong thập kỷ qua. Từ năm 1948 đến 1994, Hiệp ước chung về thuế quan và mậu dịch (GATT), tiền thân của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), đã nhận được 124 thư thông báo. Kể từ năm 1995 trên 300 hiệp định thương mại đã được ban hành.

Theo Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), số hiệp định thương mại tự do (FTA) ký kết giữa các quốc gia châu Á đã tăng từ 3 hiệp định năm 2000 lên 56 hiệp định vào cuối tháng 8 năm 2009. Mười chín trong tổng số 56 hiệp định thương mại tự do đó được ký giữa 16 nền kinh tế châu Á, một xu hướng có thể giúp cho khu vực này trở thành khối mậu dịch hùng mạnh.

## Các hiệp định thượng mại tự do Việt Nam tham gia

Cho đến nay, Việt Nam đã tham gia ký kết 15 hiệp định thương mại tự do với nhiều quốc gia.

### Các hiệp định đã ký kết

* ASEAN - AEC
* ASEAN - Ấn Độ
* ASEAN - Hàn Quốc
* ASEAN - Hồng Kông (Trung Quốc)
* ASEAN - Nhật Bản
* ASEAN - Trung Quốc
* ASEAN - Úc/New Zealand
* CPTPP (TPP11)
* RCEP (ASEAN+5)
* Việt Nam - Chile
* Việt Nam - EU (EVFTA)
* Việt Nam - Hàn Quốc
* Việt Nam - Liên minh Kinh tế Á - Âu
* Việt Nam - Nhật Bản
* Việt Nam - Vương quốc Anh (UKVFTA)
* Việt Nam - Israel (VIFTA)

## Tham khảo

## Xem thêm

* Khu vực Mậu dịch Tự do ASEAN (AFTA)
* Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện (CEPA)
* Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện ASEAN - Nhật Bản (AJCEP)
* Danh sách các khu vực mậu dịch tự do
* Danh sách các hiệp định thương mại tự do song phương
* Danh sách các hiệp định thương mại tự do
* Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ
* Hiệp định thương mại tự do Nam Á
* Hiệp định Mậu dịch Tự do Bắc Mĩ (NAFTA)

## Liên kết ngoài

* Hiệp định thương mại tự do dưới góc độ của Hàn Quốc Lưu trữ ngày 21 tháng 1 năm 2012 tại Wayback Machine
# Hệ thống giao thông đường sắt hạng nhẹ (Singapore)

Một tàu của tuyến Bukit Panjang LRT đang hoạt động.
**Hệ thống giao thông đường sắt hạng nhẹ**  (tiếng Anh: Light Rapid Transit; tiếng Trung: 轻轨列车系统; tiếng Mã Lai: Sistem Rel Ringan) là hệ thống đường sắt đô thị trên cao của Singapore. Hệ thống được đưa vào sử dụng từ năm 1999 và liên tục được mở rộng. Cho đến nay nó có ba tuyến phục vụ ba khu đô thị của Singapore.

## Các tuyến

* **Bukit Panjang LRT (BPLRT)**: có 13 ga ký hiệu từ **BP**1 đến **BP13**. Tại ga BP1 có kết nối với tuyến Bắc Nam (North South Line) của MRT Singapore.
* BP6 có kết nối với Tuyến Trung tâm (Downtown Line) của MRT Singapore
* **Sengkang LRT (SKLRT)**: có hai tuyến. Cánh Đông (East Loop) có 5 ga ký hiệu từ **SE**1 đến **SE**5. Cánh Tây (West Loop) có 8 ga ký hiệu từ **SW**1 đến **SW**8. Ngoài ra còn có ga Sengkang (ký hiệu STC) kết nối với tuyến Bắc Nam (North East Line) của MRT Singapore.
* **Punggol LRT (PGLRT)**: có hai tuyến . Cánh Đông (East Loop) có 7 ga ký hiệu từ **PE**1 đến **PE**7. Cánh Tây đang xây dựng. Ga Punggol (ký hiệu PTC) có kết nối với Tuyến Bắc Nam (North East Line) của MRT Singapore.

## Xem thêm

* Hệ thống giao thông đại chúng tốc độ cao (Singapore)

## Tham khảo
# Paya Lebar

| Paya Lebar 巴耶利峇 |
| --- |
| —  Vùng lân cận  — |
|  |
| Paya Lebar |
| Quốc gia | Singapore |
| Tên tiếng Anh | Paya Lebar |
| Tên tiếng Hoa | 巴耶利峇 |
| Bính âm | bāyēlîbā |
| Tên Mã Lai | Paya Lebar |
| Tên tiếng Tamil | பாய ளேபர் |

**Paya Lebar** là một khu quy hoạch nằm ở Vùng Đông của Singapore, giáp với Hậu Cảng về phía Tây, Thịnh Cảng về phía Tây Bắc, Tampines về phía Đông, Bedok về phía Nam và Pasir Ris về phía Bắc.

Đường Paya Lebar
## Tên gọi và lịch sử

Paya Lebar là một vùng đầm lầy rộng lớn gần với Sông Kallang. Trong tiếng Mã Lai, *Paya* nghĩa là "đầm lầy" và *lebar* nghĩa là "rộng lớn". Đây là một quận mới mở rộng, khét tiếng bởi nạn chiếm cư bất hợp pháp với các cư dân sinh sống bằng nghề trồng trọt và chăn nuôi heo và gia cầm.

Một trong những người thiết lập chế độ thuộc địa đầu tiên ở vùng đất này là Richard Owen Norris (mất năm 1905). Ông đã mua một phần đất của khu vực này vào năm 1865 để sống với gia đình.

Năm 1915, một đài phát thanh hải quân được xây dựng tại quận này.

Năm 1955, Sân bay Quốc tế Singapore (thường được biết với tên gọi "Sân bay Paya Lebar") được khánh thành và trở thành một điểm mốc quan trọng của vùng này, cùng với các công trình nhà ở, trường học và nhà máy khác.

Đường *Paya Lebar Street* được chính thức đặt tên vào năm 1958 trong khi một con đường cùng tên khác *Paya Lebar Way* chính thức xuất hiện năm 1972.

## Chính trị

Paya Lebar có đại diện là Dân biểu nhóm Aljunied và Dân biểu nhóm Marine Parade, tương ứng do Đảng Công nhân Singapore và Đảng Hành động Nhân dân lãnh đạo. Một trong những đại biểu Quốc hội của Paya Lebar là ông Lưu Trình Cường (刘程强, Low Thia Khiang), một lãnh đạo đối lập xuất thân từ giới quân nhân.

## Xem thêm

* Khu quy hoạch Singapore
* Vùng Đông, Singapore

## Tham khảo

* Victor R Savage, Brenda S A Yeoh (2003), *Toponymics - A Study of Singapore Street Names*, Eastern Universities Press, ISBN 981-210-205-1
# Sungei Kadut

| Sungei Kadut 双溪加株 (Hán-Việt: *Song-khê Gia-châu*) |
| --- |
| —  Vùng lân cận  — |
|  |
| Sungei Kadut |
| Quốc gia | Singapore |
| Tên tiếng Anh | Sungei Kadut |
| Tên tiếng Hoa | 双溪加株 (Hán-Việt: *Song-khê Gia-châu*) |
| Bính âm | shuang xi jia zhu |
| Tiếng Mân Nam POJ | sang-khe ka-tu |
| Tên Mã Lai | sungai kadut |

**Sungei Kadut** là khu công nghiệp và cũng là khu quy hoạch tọa lạc tại Vùng Bắc của Singapore. Khu quy hoạch này giáp với Bukit Panjang và Thái Thố Cảng về phía nam, Mandai về phía đông, cũng như Lâm Thố Cảng và Khu trữ nước Tây về hướng tây. Its northern boundary is defined by the Eo biển Johor.

## Từ nguyên và Lịch sử

Trong ngôn ngữ Mã Lai, *Sungei* nghĩa là sông còn *Kadut* nghĩa là vải bố. Thập niên 1900, xung quanh Sungei Kadut là những đầm lầy toàn cây đước mà hiện nay là Hồ trữ nước Kranji. Suốt Thế Chiến II, Sungei Kadut là một trong những ngõ mà quân đội Nhật Bản đặt chân đầu tiên lên đất Singapore. Những năm sau đó, khu vực này được phát triển thành một khu công nghiệp.

Trong suốt thập niên 1970 và 1980, các nhà máy chế tạo đồ nội thất và nhà máy xay xát mọc lên khắp vùng. Cụm nhà máy này khá dễ bắt lửa dẫn tới hư hại lớn để rồi sau đó, mối nguy cơ cháy nổ tiềm tàng ở khu vực này khiến cho chính quyền địa phương thiết lập một sở cứu hỏa tại đây. Vài năm trước, hỏa hoạn đã khiến tàu MRT trên tuyến MRT Bắc Nam phải dừng hoạt động. Ngày 3 tháng 8 năm 2008, một đám cháy kinh hoàng đã bốc lên từ một nhà máy. Những nỗ lực ban đầu nhằm kiểm soát đám cháy đã thất bại do nó đã lan qua các khối gỗ và vỏ bánh xe cận đó. Để dập tắt đám cháy này, người ta đã phải huy động 100 nhân viên cứu hỏa và mất hơn bốn tiếng đồng hồ. Nhiều công ty đã chịu tổn thất lớn vì đã không mua bảo hiểm cho nhà máy của mình.

## Giao thông

Hiện tại, Trạm MRT Kranji trên tuyến Bắc Nam là trạm duy nhất phục vụ khu phụ cận. Một trạm MRT giữa trạm Kranji và trạm Yew Tee ở khu công nghiệp này cũng đã được cân nhắc khá lâu, tuy vậy, đến nay vẫn chưa có kế hoạch are xây dựng trạm này mà nguyên do có lẽ nơi này thiếu vắng những điểm thu hút khách.

Dịch vụ Xe buýt SMRT 925 hoạt động tại khu công nghiệp Sungei Kadut, hoạt động từ Woodlands đến Trạm trung chuyển Xe buýt Thái Thố Cảng mỗi ngày trừ Chủ Nhật và ngày lễ. Các tuyến vận tải khác có đi ngang qua Đường Woodlands bao gồm 160, 170, 178, 927, 960, 961 và 961#.

## Tham khảo
# Phật giáo tại Singapore

**Phật giáo** là tôn giáo lớn nhất ở Singapore, với xấp xỉ 31,1% dân số vào năm 2020. Trong một khảo sát trên 3.276.190 người vào năm 2015, có 1.087.995 người được hỏi (chiếm 33,21%) tự nhận mình theo đạo Phật.

Phật giáo du nhập vào Singapore từ khắp nơi trên thế giới qua hàng thế kỉ. Những ghi chép lịch sử về Phật giáo ở quốc gia này có thể được tìm thấy trong các tu viện và đền chùa ngày nay, chẳng hạn như chùa Thiên Phúc Cung và Chùa Kim Long. Đó là những kiến trúc được dựng nên từ bàn tay các cư dân nhập cư từ nhiều nơi trên thế giới, đặc biệt là châu Á. Tại Singapore có các chùa và trung tâm Phật pháp từ cả ba tông phái truyền thống chính của Phật giáo là Thượng tọa bộ, Đại thừa, và Kim cương thừa. Hầu hết các tín đồ theo Phật giáo tại Singapore là người Hoa và theo truyền thống Đại thừa. Đại thừa Trung Hoa là tông phái Phật giáo chiếm ưu thế nhất tại Singapore, với các nhà sư đến truyền đến từ Đài Loan và Trung Quốc trong vài thập kỷ gần đây. Tuy nhiên, Phật giáo Thượng tọa bộ từ Thái Lan ngày càng phổ biến trong cư dân đảo quốc (không chỉ người Hoa) trong thập niên qua. Học hội Sáng giá Quốc tế là một tổ chức Phật giáo của Nhật Bản, hiện được nhiều người thực hành theo tại đảo quốc này. Song, hầu hết họ là người gốc Hoa. Phật giáo Tây Tạng cũng xâm nhập chậm vào quốc đảo trong những năm gần đây.

Có nhiều tổ chức Phật giáo khác nhau tồn tại ở Singapore, bao gồm các tổ chức Phật giáo nhà nước, vốn chiếm ưu thế hơn (chẳng hạn Liên đoàn Phật giáo Singapore.

Chùa Răng Phật tại Singpore* Bên trong một ngôi chùa Phật giáo Miến Điện tại Singpore

## Tham khảo
# Người Hoa ở Phan Thiết

**Người Hoa ở Phan Thiết** là cộng đồng người gốc Hoa đang sinh sống tại tỉnh Lâm Đồng. Đây là cộng đồng người dân tộc đông đảo, sau người Kinh.

## Lịch sử

Cuối thế kỷ 17, khi nhà Thanh lật đổ hoàn toàn nhà Minh bên Trung Quốc, những người Hoa mang tư tưởng *"phản Thanh phục Minh"* bị triều đình nhà Thanh đàn áp, họ đã tổ chức các cuộc di dân đến lãnh thổ Việt Nam. Trong đó có một bộ phận dừng chân ở cửa biển Phú Hài, trải dài đến xã Hàm Nhơn (phường Hàm Thắng ngày nay). Từ đó hình thành một cửa biển buôn bán sầm uất với thương thuyền nước ngoài. Do dân di cư ngày càng đông, cùng với hoàn cảnh lịch sử và điều kiện làm ăn, người Hoa dần dần di chuyển về vùng Phan Thiết.

Tại đây, các bang hội người Hoa đã lập ra các hội quán sinh hoạt theo nguồn gốc xuất thân là: Quảng Đông, Phúc Kiến, Triều Châu và Hải Nam để duy trì đời sống văn hóa, tín ngưỡng, tưởng nhớ cố hương và tạo quan hệ làm ăn. Hầu hết các hội quán này được xây dựng vào cuối thế kỷ 17 đến đầu thế kỷ 18. Ngoài các hội quán riêng đó, vào năm Canh Dần (1770), cộng đồng người Hoa còn cùng nhau xây dựng Miếu Quan Đế để thờ Quan Công nên người Việt thường gọi đó là *chùa Ông*. Có thể xem Miếu Quan Đế là trung tâm sinh hoạt chung của cộng đồng người Hoa ở Phan Thiết cho đến tận nay.

Dưới thời kỳ Pháp thuộc, người Hoa dần quy tụ sinh sống tại một số phường quanh cửa sông Cà Ty, ven bờ biển để thuận lợi xuất cảng hàng hóa. Phường Đức Nghĩa khi đó trở thành trung tâm giao thương của Phan Thiết, nơi có chợ Phan Thiết mà người Hoa sinh hoạt buôn bán nhộn nhịp, chiếm số đông.

## Sinh hoạt văn hóa

Người Hoa tại đây thỏa thuận cứ ba năm một lần (hiện nay là chỉ năm chẵn) vào tháng bảy Âm lịch sẽ cùng nhau tổ chức lễ hội Nghinh Ông Quan Thánh Đế Quân, tức là rước Quan Công tuần du qua các khắp các đường phố chính của thị xã Phan Thiết. Lễ hội này rất linh đình, đoàn xe của mỗi bang hội có hình thức, cờ xí, kiệu hoa khác nhau, chất bánh trái, tiền bạc lên trên. Theo đoàn xe có các diễn viên mặc xiêm y đóng giả các nhân vật lịch sử Trung Hoa, có múa lân, múa võ, trống chiêng, tiếng pháo nổ liên hồi. Hai bên đường phố lớn, các gia đình dọn sẵn bàn hương án có bình hoa, bánh trái, thắp nhang đèn nghênh đón đoàn. Sau khi "thỉnh Ông" tuần du khắp phố phường thì họ đều tập trung về Miếu Quan Đế để làm đại lễ.

## Chú thích
# Quốc kỳ ca

**Quốc kỳ ca** là một bài hát yêu nước của quốc kỳ của thế giới hiện đại. Hầu hết các bài hát quốc kỳ chỉ là những bài hát yêu nước cho quốc kỳ. Chúng không phải là những bài hát thay thế quốc ca khi quốc kỳ được giương lên. Tuy nhiên, bài hát quốc kỳ của Trung Hoa Dân Quốc khá đặc biệt. Đây là bài hát duy nhất trên thế giới có thể được chơi cho quốc ca. Đây là một trong những bài hát có địa vị gần với quốc ca.

## Danh sách các quốc gia có quốc kỳ ca

| Quốc gia | Bài hát | Năm | Tác giả | Soạn nhạc | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Bolivia | "El Himno a la Bandera" | 1947 | Ricardo Mujía | Manuel Benavente |  |
|  Brasil | "Hino à Bandeira Nacional"  | 1906 | Olavo Bilac | Francisco Braga |  |
|  Costa Rica | "El Himno a la Bandera" |  |  |  |  |
|  Cộng hòa Dominica | "El Himno a la Bandera" |  | Ramon Emilio Jimenez |  |  |
|  Ecuador | "El Himno a la Bandera" | 1936 | Ángel Rivadeneira Pérez | Ángel Rivadeneira Pérez |  |
|  Estonia | "Eesti lipp" | 1922 (nhạc), 1897 (lời) | Martin Lipp | Enn Võrk |  |
|  Phần Lan | "Lippulaulu" | 1927 | V.A. Koskenniemi | Yrjö Kilpinen |  |
|  Indonesia | "Berkibarlah Benderaku" | 1950 | Ibu Soed |  |  |
|  Ý | "Onori e Inno Nazionale" | 1847 | *Không lời* | Michele Novaro | Về cơ bản, một phiên bản rút gọn của quốc ca Ý được chơi với những chiếc xù lông và khởi sắc trước đó và bỏ qua phần giới thiệu. Bài hát kết luận nơi cây cầu của quốc ca sẽ bắt đầu. Hay còn gọi là "Alzabandiera". |
|  Malaysia | "Jalur Gemilang" | 1997 | Siso Kopratasa | Pak Ngah |  |
|  Hà Lan | "Het Vlaggelied" | 1863 (lời), 1853 (nhạc) | Jan Pieter Heije | Wilhelmus Smits |  |
|  Paraguay | "Himno a la Bandera" | 1944 | Mauricio Cardozo Ocampo | Mauricio Cardozo Ocampo |  |
|  Đài Loan | "Zhōnghuá Míngúo Gúoqígē"  | 1936 (nhạc), 1937 (lời) | Đới Quý Đào | Hoàng Tự | Tác giả của lời bài hát đang bị tranh cãi, mặc dù nó thường được quy cho Tai Chi-tao. Một tiêu đề thay thế là "Qīngtiān báirì mǎndìhóng" (*Thanh thiên Bạch nhật Mãn địa hồng*), có nghĩa là "Bầu trời xanh, mặt trời trắng và mặt đất đỏ hoàn toàn". |
|  Hoa Kỳ | "You're a Grand Old Flag" (không chính thức, *de facto*)  | 1906 |  | George M. Cohan | Không chính thức, *de facto*. Hoa Kỳ chính thức không có quốc kỳ ca, tuy nhiên, Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ thỉnh thoảng chơi bài hát này trước khi giương cờ Hoa Kỳ trong các nghi lễ, trong khi vận chuyển cờ đến cột cờ trong những gì quân đội Hoa Kỳ gọi là "cuộc diễu hành của màu sắc". Quốc ca của Hoa Kỳ hoặc "To the Colors" được phát trong quá trình giương cờ thực sự
. Đối với các nghi lễ trong nhà của Quân đội Hoa Kỳ, "Quốc huy" được sử dụng. |
|  Uruguay | "Mi Bandera" | 1939 | Nicolás Bonomi | José Usera |  |

### Cựu quốc gia có quốc kỳ ca

| Quốc gia | Bài hát | Sử dụng | Tác giả | Soạn nhạc | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Nam Phi | "Vlaglied" | 1961–1994 | Cornelis Jacobus Langenhoven | F.J. Joubert | Còn được gọi là "Ons eie vlag". |

## Xem thêm

* Quốc ca
* Quốc kỳ
* Quốc huy

## Tham khảo
# Abdelaziz Bouteflika

| Abdelaziz Bouteflika |
| --- |
| عبد العزيز بوتفليقة |
|  |
|  |
| Tổng thống Algérie |
| **Nhiệm kỳ** 27 tháng 4 năm 1999 – 2 tháng 4 năm 2019 19 năm, 340 ngày |
| Tiền nhiệm | Liamine Zéroual |
| Kế nhiệm | Abdelkader Bensalah |
| Bộ trưởng Bộ Quốc phòng |
| **Nhiệm kỳ** 5 tháng 5 năm 2003 – 2 tháng 4 năm 2019 15 năm, 332 ngày |
| Tiền nhiệm | Liamine Zéroual |
| Bộ trưởng Bộ Ngoại giao |
| **Nhiệm kỳ** 1963 – 1979 |
| Tiền nhiệm | Mohamed Khemisti |
| Kế nhiệm | Mohammed Seddik Benyahia |
|  |
| Thông tin cá nhân |
| Sinh | (1937-03-02)2 tháng 3 năm 1937 Oujda, Morocco |
| Mất | 17 tháng 9 năm 2021(2021-09-17) (84 tuổi) Zéralda, Algeria |
| Quốc tịch |  Algérie |
| Đảng chính trị | Quân đội Quốc gia Algeria |
| Phối ngẫu | Amal Triki (cưới 1990, ly dị) |
| Phục vụ trong quân đội |
| Thuộc |  Algérie |
| Phục vụ | Quân đội Quốc gia Algeria |
| Năm tại ngũ | 1954 – 1962 |
| Tham chiến | Chiến tranh Algérie |

**Abdelaziz Bouteflika** (phát âm tiếng Ả Rập: ʕa ː bd lʕziz butfliqa ː]; tiếng Ả Rập: عبد العزيز بوتفليقة) (2 tháng 3 năm 1937 - 17 tháng 9 năm 2021) là một chính trị gia Algeria, là tổng thống thứ chín của Algeria kể từ năm 1999. Ông chủ trì xử lý việc kết thúc cuộc chiến tranh đẫm máu dân sự Algeria trong năm 2002, và ông đã kết thúc tình trạng khẩn cấp trong tháng 2 năm 2011 trong bối cảnh tình trạng bất ổn khu vực.
Ông cũng đã từng là chủ tịch của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc.

Bouteflika từ chức vào ngày 2 tháng 4 năm 2019 sau nhiều tháng biểu tình hàng loạt. Với gần 20 năm cầm quyền, ông là nguyên thủ quốc gia Algeria tại vị lâu nhất cho đến nay. Sau khi từ chức, Bouteflika trở thành một người sống ẩn dật và qua đời ở tuổi 84 vào tháng 9 năm 2021, hơn hai năm sau khi ông từ chức.< Bouteflika spent his final years in a medicalised state residence in Zéralda, a suburb of Algiers.

## Gia đình

Abdelaziz Bouteflika đã sinh ra vào ngày 02 tháng 3 năm 1937 Oujda, Maroc. Ông là con đầu tiên của mẹ mình và là con thứ hai của cha mình (Fatima, người chị của ông. Cha của ông (Ahmed Bouteflika) và mẹ (Mansouria Ghezlaoui) là người từ khu vực Tlemcen. Bouteflika có chị em cùng cha khác mẹ và cùng mẹ khác cha (Fatima, Yamina, và Aïcha), cũng như bốn anh em trai (Abdelghani, Mustapha, Abderahim và Saïd) và một em gái (Latifa). Saïd là bác sĩ riêng của Abdelaziz Bouteflika, và được cho là của một số được một nhân vật cố vấn vòng trong quan trọng của Bouteflika.

## Tham khảo
# Cướp biển

Cờ hiệu trên tàu hải tặc thế kỷ 18
**Cướp biển** hay **hải tặc** (chữ Hán: 海賊) là những kẻ cướp trên biển hay trên bờ biển, thường do những lực lượng hoặc tổ chức hàng hải bất hợp pháp. Hiện nay, hải tặc vẫn còn tiếp tục tấn công các tàu buôn trên Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương, ngoài hải phận của Somalia, eo biển Malacca và Singapore, năm 2007 đã gây thiệt hại lên đến 13 - 16 tỉ Đô la Mỹ mỗi năm.

Cướp biển cũng một thời tung hoành trong và ngoài hải phận Hoa Kỳ nhưng ngày nay không còn đáng kể từ ngày lực lượng vệ binh hàng hải được thành lập.

## Định nghĩa

Theo định nghĩa thông thường, hải tặc là những kẻ cướp trên biển. Tuy nhiên, trong thời đại cướp biển hoành hành, chính phủ đã tạo ra các đội tàu truy lùng, đôi khi các đội tàu đó cũng trở thành cướp biển.

## Thời cổ đại

Từ lúc con người biết căng buồm ra khơi thì hải tặc cũng bắt đầu xuất hiện. Năm 1960, các nhà khảo cổ đã tìm thấy chiếc thuyền buôn Hy Lạp bị đắm cách đây 2300 năm ngoài khơi đảo Síp. Người ta gọi nó là tàu Kyrena theo tên thị trấn gần đó, những vết xước trên thân tàu chứng tỏ đã có cuộc tấn công nào đó. Một khi tàu chở hàng nào không may bị tấn công, hải tặc không chỉ cướp những của cải hàng hóa trên tàu, thủy thủ thường cũng bị giết hay bắt đem bán như nô lệ. Hải tặc sau đó thường đánh đắm tàu sau phi vụ nhằm thủ tiêu tội ác của mình.

## Thời hoàng kim

Suốt gần 40 năm, từ 1690 đến 1730, là thời kỳ mà mọi người cho rằng đây là kỷ nguyên vàng của cướp biển. Vô số các vụ cướp bóc đã xảy ra trong vùng Caribe, nơi tụ tập khoảng 2.000 tên hải tặc vào đầu thế kỷ 18. Một số rất nổi tiếng vì sự tàn bạo và táo tợn. Rất nhiều thuyền truởng và thủy thủ đã trở thành hải tặc do tiền kiếm được, bất chấp nguy cơ bị bắt và tử hình.

Ví dụ như Edward Teach, hải tặc râu đen, kẻ đã gieo rắc kinh hoàng suốt dải bờ biển Bắc Mỹ. Một ví dụ khác là người Tây Ban Nha Amaro Pargo, kẻ đã cướp bóc tàu địch của vương miện Tây Ban Nha trên đường đến Caribbean. Sau đó sự phát triển của các con tàu bọc thép chạy bằng hơi nước và về sau là đóng bằng sắt cùng với lực lượng hải quân bắt đầu phát triển và hiệu quả hơn đã kết thúc thời đại của hải tặc.

## Vũ khí

Hải tặc sử dụng vũ khí cá nhân như súng, dao. Chúng trang bị súng máy hạng nặng, pháo cỡ nhẹ lên tàu để đề phòng trường hợp chính phủ truy bắt.

## Xem thêm

* Hải tặc Somalia
* Kaizoku Sentai Gokaiger
* Cướp biển vùng Caribe

## Tham khảo