# Diyarbakır

| Diyarbakır |
| --- |
| —  Tỉnh và Thành phố tự trị  — |
|  |
| Trung tâm Diyarbakır |
| DiyarbakırVị trí ở Thổ Nhĩ Kỳ |
| Quốc gia |  Turkey |
| Diện tích |
|  • Tổng cộng | 15,272 km2 (5,897 mi2) |
| Dân số (2014) |
|  • Tổng cộng | 1,635,048 |
|  • Mật độ | 109/km2 (280/mi2) |
| Múi giờ | UTC+3 |
|  • Mùa hè (DST) | EEST (UTC+3) |
| Thành phố kết nghĩa | Ramallah |

**Diyarbakır**, còn có tên là **Amed** trong tiếng Kurd, là một thành phố tự trị (*büyük şehir*) đồng thời cũng là một tỉnh (*il*) của Thổ Nhĩ Kỳ. Thành phố ở phía đông Thổ Nhĩ Kỳ, nằm hai bên bờ sông Tigris, với cư dân Người Kurd chiếm đa số.

Các tỉnh tỉnh và thành phố giáp ranh là: Elazığ về phía tây bắc, Malatya và Adıyaman về phía tây, Şanlıurfa về phía tây nam, Mardin về phía nam, Batman về phía đông, Muş về phía đông, và Bingöl về phía đông bắc.

Thành phố có sân bay Diyarbakır.

## Tổng quan

**Từ trên bên trái:**Nhà thời Hồi giáo Ali Pasha, **Từ trên bên phải:**Nhà thờ Hồi giáo Nebi, **thứ hai:**Công viên Seyrangeha, **thứ ba bên trái:**Nhà thờ Hồi giáo Dört Ayakli Minare, **thứ ba trên bên phải:** Deriyê Çiyê, **thứ ba phía dươi bên phải:** On Gözlü Bridge (hay cầu Silvan), trên sông Tigris, **dưới bên trái:**Tòa thị chính Diyarbakır, **phía dưới bên phải:** Gazi Köşkü (Veterans Pavilion)
Thành phố Diyarbakır từng là nơi có nhiều nền văn minh và khu vực phụ cận, với nhiều hiện vật và chạm khắc đá Thời kỳ đồ đá giữa được tìm thấy. Thành phố từng dưới quyền cai trị của người Hurria, Hittites, Assyria, Armenians, Persia, Macedonian and Seleucid Greeks, Rome, Parthia, Byzantium, Sassanid Persia, Arabs, đế quốc Seljuk, đế quốc Mông Cổ, triều đại Safavid, đế chế Ottoman (Diyarbekir Eyalet và Diyarbekir Vilayet), và cuối cùng nay là Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ.

Diyarbakir cũng là một trung tâm văn hóa và kinh tế lớn ở Thổ Nhĩ Kỳ. Đa số dân số tỉnh là người Kurd, và vì thế, thành phố thường bị xem là một đầu mối xung đột giữa chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ và dân người Kurd của thành phố này.

## Kinh tế

Trong lịch sử, Diyarbakır sản xuất lúa mì và vừng. Trong những năm cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, Diyarbakır xuất khẩu nho khô, hạnh nhân, và mơ đến châu Âu. Dê Angora đã được nuôi ở đây, và len và mohair đã được xuất khẩu từ Diyarbakır. Các nhà buôn cũng đến từ Ai Cập, Istanbul, và Syria, mua dê và cừu. Khu vực này cũng sản xuất mật ong, nhưng không quá nhiều xuất khẩu, nhưng được sử dụng bởi người dân địa phương. Khu vực này cũng nuôi tằm.

Trước Chiến tranh thế giới thứ nhất, Diyarbakır có một ngành công nghiệp đồng hoạt động, với sáu mỏ. Ba mỏ đang hoạt động, với hai thuộc sở hữu của người dân địa phương và các phúc thứ ba thuộc sở hữu của chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ. Tenorit là loại khoáng sản đồng chính. Nó được khai thác bằng tay bởi người Kurd. Một phần lớn của quặng đã được xuất khẩu sang Anh. Khu vực này cũng được sản xuất sắt, thạch cao, than đá, phấn, vôi, máy bay phản lực, và thạch anh, nhưng chủ yếu để sử dụng trong nước.

## Các huyện

Năm 2012, Thổ Nhĩ Kỳ thông qua luật, công nhận các tỉnh có dân số trên 750.000 người là những đại đô thị, do đó có quyền tự chủ hơn so với cái tỉnh (il) khác. Với luật này, thành phố tỉnh lỵ được tách thành 4 huyện đô thị là Bağlar, Kayapınar, Sur và Yenişehir, cộng với các huyện có sẵn, thành phố được phân thành 17 đơn vị hành chính cấp huyện:

|  |  |
| --- | --- |
| * Bağlar
* Bismil
* Çermik
* Çınar
* Çüngüş
* Dicle
* Eğil
* Ergani
* Hani
 | * Hazro
* Kayapınar
* Kocaköy
* Kulp
* Lice
* Silvan
* Sur
* Yenişehir
 |

## Tham khảo

## Nguồn

* Faroqhi, Suraiya (2009). Frisch, Shelley (biên tập). *The Ottoman Empire: A Short History*. Markus Wiener Publishers. ISBN 978-1-55876-449-1.

## Đọc thêm

* Canard, M.; Cahen, Cl.; Yinanç, Mükrimin H. & Sourdel-Thomine, J. (1965). "Diyār Bakr". In Lewis, B.; Pellat, Ch. & Schacht, J. (eds.). *The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume II: C–G*. Leiden: E. J. Brill. OCLC 495469475.

## Liên kết ngoài

* (bằng tiếng Anh) Pictures of the capital of this province
* (bằng tiếng Anh) Diyarbakir Weather Forecast Information Lưu trữ ngày 12 tháng 2 năm 2009 tại Wayback Machine
* (bằng tiếng Anh) Historical Armenian presence in Diyarbakir Province
* Tourism information is available in English at the Southeastern Anatolian Promotion Project site. Lưu trữ ngày 21 tháng 3 năm 2009 tại Wayback Machine

﻿ / ﻿