# Ngữ hệ Turk

| Ngữ hệ Turk
 |
| --- |
| Sắc tộc | Các dân tộc Turk |
| Phân bố địa lý | Từ Đông Nam Âu tới miền Tây Trung Quốc và Siberia |
| Phân loại ngôn ngữ học | Một trong những ngữ hệ chính trên thế giới |
| Tiền ngôn ngữ | Proto-Turk |
| Ngữ ngành con | * Turk Thường
* Oghur
 |
| ISO 639-5: | `trk` |
| Glottolog: | `turk1311` |
| Phân bố địa lý của hệ Turk |

**Ngữ hệ Turk** là một ngữ hệ gồm ít nhất 35 ngôn ngữ, được nói bởi các dân tộc Turk trên một khu vực rộng lớn từ Đông Âu và Địa Trung Hải tới Siberia và miền Tây Trung Quốc. Vùng đất khởi nguồn của hệ là Tây Trung Quốc và Mông Cổ, từ đó mở rộng ra Trung Á và xa hơn nữa về phía tây.

Các ngôn ngữ Turk được sử dụng như tiếng bản ngữ bởi chừng 170 triệu người, và tổng số người nói, gồm cả người nói như ngôn ngữ thứ hai, là hơn 200 triệu. Ngôn ngữ Turk với lượng người nói lớn nhất là tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, được sử dụng chủ yếu tại Tiểu Á và bán đảo Balkan, chiếm 40% tổng số người nói các ngôn ngữ Turk.

Những đặc điểm của tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, như sự hài hòa nguyên âm (vowel harmony), tính chắp dính, và sự thiếu vắng giống ngữ pháp, cũng là đặc điểm chung của toàn ngữ hệ Turk. Người nói các ngôn ngữ Oghuz (gồm tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, Azerbaijan, Turkmen, Qashqai, và Gagauz) có thể hiểu lẫn nhau trong rất nhiều trường hợp.

## Xem thêm

* Ngữ hệ Altai
* Danh sách ngôn ngữ Turk

## Tham khảo

## Đọc thêm

* Akhatov G. Kh. 1960. "About the stress in the language of the Siberian Tatars in connection with the stress of modern Tatar literary language" .- Sat \*"Problems of Turkic and the history of Russian Oriental Studies." Kazan. (bằng tiếng Nga)
* Akhatov G.Kh. 1963. "Dialect West Siberian Tatars" (monograph). Ufa. (bằng tiếng Nga)
* Baskakov, N. A. (1962, 1969). *Introduction to the study of the Turkic languages*. Moscow. (bằng tiếng Nga)
* Boeschoten, Hendrik & Lars Johanson. 2006. *Turkic languages in contact*. Turcologica, Bd. 61. Wiesbaden: Harrassowitz. ISBN 3-447-05212-0
* Clausen, Gerard. 1972. *An etymological dictionary of pre-thirteenth-century Turkish*. Oxford: Oxford University Press.
* Deny, Jean et al. 1959–1964. *Philologiae Turcicae Fundamenta*. Wiesbaden: Harrassowitz.
* Dolatkhah, Sohrab. 2016. *Parlons qashqay.* In: collection "*parlons*". Paris: L'Harmattan.
* Dolatkhah, Sohrab. 2016. Le qashqay: langue turcique d'Iran. CreateSpace Independent Publishing Platform (online).
* Dolatkhah, Sohrab. 2015. Qashqay Folktales. CreateSpace Independent Publishing Platform (online).
* Johanson, Lars & Éva Agnes Csató (ed.). 1998. *The Turkic languages*. London: Routledge. ISBN 0-415-08200-5.
* Johanson, Lars. 1998. "The history of Turkic." In: Johanson & Csató, pp. 81–125. Lưu trữ ngày 8 tháng 4 năm 2011 tại Wayback Machine
* Johanson, Lars. 1998. "Turkic languages." In: *Encyclopædia Britannica*. CD 98. Encyclopædia Britannica Online, 5 sept. 2007. Lưu trữ ngày 23 tháng 6 năm 2008 tại Wayback Machine
* Menges, K. H. 1968. *The Turkic languages and peoples: An introduction to Turkic studies*. Wiesbaden: Harrassowitz.
* Öztopçu, Kurtuluş. 1996. Dictionary of the Turkic languages: English, Azerbaijani, Kazakh, Kyrgyz, Tatar, Turkish, Turkmen, Uighur, Uzbek. London: Routledge. ISBN 0-415-14198-2
* Samoilovich, A. N. 1922. *Some additions to the classification of the Turkish languages*. Petrograd.
* Savelyev, Alexander and Martine Robbeets. (2019). lexibank/savelyevturkic: Turkic Basic Vocabulary Database (Version v1.0) [Data set]. Zenodo. doi:10.5281/zenodo.3556518
* Schönig, Claus. 1997–1998. "A new attempt to classify the Turkic languages I-III." *Turkic Languages* 1:1.117–133, 1:2.262–277, 2:1.130–151.
* Schönig, Claus. "The Internal Division of Modern Turkic and Its Historical Implications". In: *Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae*, vol. 52, no. 1, 1999, pp. 63–95. JSTOR,  Lưu trữ ngày 3 tháng 1 năm 2023 tại Wayback Machine. Accessed 3 Jan. 2023.
* Starostin, Sergei A., Anna V. Dybo, and Oleg A. Mudrak. 2003. *Etymological Dictionary of the Altaic Languages.* Leiden: Brill. ISBN 90-04-13153-1
* Voegelin, C.F. & F.M. Voegelin. 1977. *Classification and index of the World's languages*. New York: Elsevier.