# 1905

|  |
| --- |
| 1905
Tháng 1
Tháng 2
Tháng 3
Tháng 4
Tháng 5
Tháng 6
Tháng 7
Tháng 8
Tháng 9
Tháng 10
Tháng 11
Tháng 12 |

Từ trên xuống dưới, từ trái sang phải: Cuộc Cách mạng Nga (1905) bùng nổ sau Ngày Chủ nhật đẫm máu, châm ngòi cho các cuộc đình công, nổi dậy và sự thành lập của Duma; Khủng hoảng Ma-rốc lần thứ nhất bắt đầu bằng chuyến thăm Tangier của Hoàng đế Wilhelm II, gây ra căng thẳng quan hệ Pháp–Đức; Hải chiến Tsushima kết thúc bằng chiến thắng quyết định của Nhật Bản, định hình lại quyền lực ở Đông Á; cuộc Nổi dậy Maji Maji thách thức ách cai trị thuộc địa của Đức ở Đông Phi nhưng đã bị đàn áp dã man; Sergey Aleksandrovich của Nga bị ám sát tại Moscow; và Liên minh giữa Na Uy và Thụy Điển giải thể một cách hòa bình đã trao độc lập cho Na Uy.

|  |  |
| --- | --- |
| Thiên niên kỷ: | thiên niên kỷ 2 |
| Thế kỷ: | * thế kỷ 19
* **thế kỷ 20 thế kỷ 21
 |
| Thập niên: | * thập niên 1880
* thập niên 1890
* **thập niên 1900 thập niên 1910
* thập niên 1920
 |
| Năm: | * 1902
* 1903
* 1904
* **1905 1906
* 1907
* 1908
 |

1905 trong lịch khác| Lịch Gregory | 1905 *MCMV* |
| Ab urbe condita | 2658 |
| Năm niên hiệu Anh | 4 Edw. 7 – 5 Edw. 7 |
| Lịch Armenia | 1354 ԹՎ ՌՅԾԴ |
| Lịch Assyria | 6655 |
| Lịch Ấn Độ giáo |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1961–1962 |
|  - *Shaka Samvat* | 1827–1828 |
|  - *Kali Yuga* | 5006–5007 |
| Lịch Bahá’í | 61–62 |
| Lịch Bengal | 1312 |
| Lịch Berber | 2855 |
| Can Chi | Giáp Thìn (甲辰年) 4601 hoặc 4541     *— đến —* Ất Tỵ (乙巳年) 4602 hoặc 4542 |
| Lịch Chủ thể | *N/A* |
| Lịch Copt | 1621–1622 |
| Lịch Dân Quốc | 7 trước Dân Quốc 民前7年 |
| Lịch Do Thái | 5665–5666 |
| Lịch Đông La Mã | 7413–7414 |
| Lịch Ethiopia | 1897–1898 |
| Lịch Holocen | 11905 |
| Lịch Hồi giáo | 1322–1323 |
| Lịch Igbo | 905–906 |
| Lịch Iran | 1283–1284 |
| Lịch Julius | theo lịch Gregory trừ 13 ngày |
| Lịch Myanma | 1267 |
| Lịch Nhật Bản | Minh Trị 38 (明治３８年) |
| Phật lịch | 2449 |
| Dương lịch Thái | 2448 |
| Lịch Triều Tiên | 4238 |

**1905** (MCMV) là một năm thường bắt đầu vào Chủ nhật của lịch Gregory và là một năm thường bắt đầu vào Thứ Bảy của lịch Julius, năm thứ 1905 của Công nguyên hay của *Anno Domini*, the năm thứ 905 của thiên niên kỷ 2, năm thứ 5 của thế kỷ 20, và năm thứ 6 của thập niên 1900. Tính đến đầu năm 1905, lịch Gregory bị lùi sau 13 ngày trước lịch Julius, và vẫn sử dụng ở một số địa phương đến năm 1923.

**1905** (số La Mã: **MCMV**) là một năm thường bắt đầu vào Chủ nhật trong lịch Gregory.

## Sự kiện

* 22 tháng 1 (9 tháng 1 theo lịch Nga) – Vụ thảm sát Ngày Chủ nhật đẫm máu những người biểu tình Nga tại Cung điện Mùa đông ở Sankt–Peterburg, một trong những nguyên nhân dẫn đến Cách mạng Nga năm 1905.
* 14 tháng 3, Câu lạc bộ bóng đá Chelsea thành lập.
* Tháng 4, Albert Einstein nghiên cứu thuyết tương đối đặc biệt cũng như thuyết chuyển động Brown.
* 16 tháng 10, Cách mạng Nga năm 1905: quân đội Nga nổ súng trong một cuộc diễu hành trên đường phố Estonia, giết chết 94 người và làm bị thương hơn 200 người.

## Sinh

* 9 tháng 1 – Phan Khắc Sửu, Quốc trưởng Việt Nam Cộng hòa giai đoạn 1964–1965 (m. 1970)
* 17 tháng 1 – Guillermo Stábile, cầu thủ bóng đá người Argentina (m. 1966)
* 21 tháng 1 – Christian Dior, nhà tạo mẫu người Pháp (m. 1957)
* 24 tháng 5 – Mikhail Aleksandrovich Sholokhov, nhà văn Nga (m. 1984)
* 25 tháng 7 – Nguyễn Tường Tam, nhà văn, nhà báo, chính trị gia Việt Nam (m. 1963)
* 1 tháng 8 – Nguyễn Khánh Toàn, Giáo sư Viện sĩ về giáo dục Việt Nam (m. 1993)
* 5 tháng 8 – Artem Ivanovich Mikoyan, nhà thiết kế máy bay của Liên Xô (m. 1970)
* 24 tháng 8 – Siaka Stevens, tổng thống Sierra Leone 1971–1985 (m. 1988).

### Không rõ ngày

* Hoàng Văn Hoan, chính trị gia của Việt Nam (m. 1994)
* Nguyễn Văn Huyên, giáo sư tiến sĩ Việt Nam (m. 1975)

## Mất

* 24 tháng 3 – Jules Verne, nhà văn Pháp (s. 1828)
* 7 tháng 5 – Nguyễn Phúc Miên Triện, tước phong Hoằng Hóa Quận vương, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1833).
* *không rõ ngày*
	+ Chu Mạnh Trinh, quan Việt Nam (s. 1862)
	+ George Williams, nhà sáng lập Hiệp hội Thanh niên Cơ đốc (s. 1821)

## Giải Nobel

* Vật lý – Philipp Lenard
* Hóa học – Adolf von Baeyer
* Y học – Robert Koch
* Văn học – Henryk Sienkiewicz
* Hòa bình – Nữ Nam tước Bertha von Suttner

## Xem thêm

## Tham khảo

Bản mẫu:Tháng trong năm 1905