# Cải cách thể chế Quốc vụ viện

Kể từ khi được thành lập vào ngày 27 tháng 9 năm 1954, Quốc vụ viện nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đã trải qua nhiều cuộc cải cách thể chế lớn.

## Hội đồng Chính phủ Nhân dân Trung ương

### Chu Ân Lai (1952)

Nghị quyết của Ủy ban Chính phủ Nhân dân Trung ương về việc Điều chỉnh các Cơ quan Chính phủ Nhân dân Trung ương đã được thông qua tại kỳ họp thứ 17 của Ủy ban Chính phủ Nhân dân Trung ương vào ngày 7 tháng 8 năm 1952, và được Chính phủ Nhân dân Trung ương ban hành vào ngày 10 tháng 8 năm 1952:

1. Tổng cục Tình báo Chính phủ Nhân dân Trung ương và Tổng cục Thông tin Chính phủ Nhân dân Trung ương bị bãi bỏ;
2. Bộ Ngoại thương Chính phủ Nhân dân Trung ương và Bộ Thương mại Chính phủ Nhân dân Trung ương được thành lập, và Bộ Thương mại (cũ) của Chính phủ Nhân dân Trung ương bị bãi bỏ;
3. Bộ Công nghiệp Chế tạo Máy thứ nhất, Bộ Công nghiệp Chế tạo Máy thứ hai, Bộ Xây dựng Công trình, Bộ Địa chất và Bộ Lương thực của Chính phủ Nhân dân Trung ương được thành lập.

Nghị quyết của Ủy ban Chính phủ Nhân dân Trung ương về việc Thành lập các Cơ quan Chính phủ Nhân dân Trung ương đã được thông qua tại kỳ họp thứ 19 của Ủy ban Chính phủ Nhân dân Trung ương vào ngày 15 tháng 11 năm 1952, và được Chính phủ Nhân dân Trung ương ban hành vào ngày 16 tháng 11 năm 1952:

1. Ủy ban Kế hoạch Nhà nước của Chính phủ Nhân dân Trung ương được thành lập;
2. Bộ Giáo dục Đại học của Chính phủ Nhân dân Trung ương được thành lập;
3. Ủy ban Xóa mù chữ của Chính phủ Nhân dân Trung ương được thành lập;
4. Ủy ban Thể thao của Chính phủ Nhân dân Trung ương được thành lập.

## 1954 đến 1978

### Chu Ân Lai (1956)

Vào ngày 12 tháng 5 năm 1956, kỳ họp thứ 40 của Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa I đã thảo luận về đề xuất do Thủ tướng Chu Ân Lai đưa ra về việc điều chỉnh cơ cấu tổ chức của Quốc vụ viện và thông qua "Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc về việc Điều chỉnh Cơ cấu Tổ chức của Quốc vụ viện".

Quyết định giải thể:

1. Bộ Công nghiệp Nặng
2. Bộ Công nghiệp Máy móc thứ ba
3. Bộ Công nghiệp Địa phương

Quyết định thành lập:

1. Ủy ban Kinh tế Nhà nước
2. Ủy ban Kỹ thuật Nhà nước
3. Bộ Công nghiệp Luyện kim
4. Bộ Công nghiệp Hóa chất
5. Bộ Công nghiệp Vật liệu Xây dựng
6. Bộ Công nghiệp Chế tạo Máy điện
7. Bộ Công nghiệp Thực phẩm
8. Bộ Thủy sản
9. Bộ Nông nghiệp và Khai khẩn
10. Bộ Công nghiệp Lâm nghiệp
11. Bộ Xây dựng Thành thị và Nông thôn
12. Bộ Dịch vụ Thành thị.

Quốc vụ viện đã phê chuẩn việc bãi bỏ Cục Xây dựng Thành thị và thành lập Cục Cung ứng Vật tư và Cục Chuyên gia làm các cơ quan trực thuộc Quốc vụ viện. Cục Chuyên gia trước đây được đổi tên thành Cục Chuyên gia Nước ngoài.

### Chu Ân Lai (1958)

Vào ngày 11 tháng 2 năm 1958, kỳ họp thứ năm của Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa I đã thông qua "Quyết định của Kỳ họp thứ năm Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa I về việc Điều chỉnh các Tổ chức và Cơ quan của Quốc vụ viện" dựa trên "Đề xuất về việc Điều chỉnh các Tổ chức và Cơ quan của Quốc vụ viện" do Thủ tướng Chu Ân Lai đệ trình vào ngày 6 tháng 2 năm 1958.

1. Ủy ban Xây dựng Nhà nước bị bãi bỏ. Công việc của Ủy ban Xây dựng Nhà nước được chuyển giao cho Ủy ban Kế hoạch Nhà nước, Ủy ban Kinh tế Nhà nước và Bộ Xây dựng.
2. Bộ Thương mại được đổi tên thành Bộ Thương mại thứ nhất. Bộ Dịch vụ Thành thị được đổi tên thành Bộ Thương mại thứ hai.
3. Bộ Công nghiệp Máy móc thứ nhất, Bộ Công nghiệp Máy móc thứ hai và Bộ Công nghiệp Chế tạo Máy điện được hợp nhất thành Bộ Công nghiệp Máy móc thứ nhất. Bộ Công nghiệp Máy móc thứ ba được đổi tên thành Bộ Công nghiệp Máy móc thứ hai.
4. Bộ Công nghiệp Điện lực và Bộ Thủy lợi được hợp nhất thành Bộ Thủy lợi và Điện lực.
5. Bộ Công nghiệp Vật liệu Xây dựng, Bộ Xây dựng Công trình và Bộ Xây dựng Thành thị được hợp nhất thành Bộ Xây dựng Công trình.
6. Bộ Công nghiệp Nhẹ và Bộ Công nghiệp Thực phẩm được hợp nhất thành Bộ Công nghiệp Nhẹ.
7. Bộ Lâm nghiệp và Bộ Công nghiệp Rừng được hợp nhất thành Bộ Lâm nghiệp.
8. Ủy ban Liên lạc Văn hóa với Nước ngoài được thành lập và Cục Liên lạc Văn hóa với Nước ngoài bị bãi bỏ.
9. Bộ Giáo dục Đại học và Bộ Giáo dục được hợp nhất thành Bộ Giáo dục.

### Chu Ân Lai (1964)

Vào ngày 9 tháng 6 năm 1964, kỳ họp thứ 119 của Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa II đã thông qua "Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc về việc Thành lập Ủy ban Liên lạc Kinh tế đối ngoại":

* Ủy ban Liên lạc Kinh tế đối ngoại được thành lập và Tổng cục Liên lạc Kinh tế đối ngoại bị bãi bỏ.

## Giai đoạn Cải cách và Mở cửa

### Hoa Quốc Phong (1979)

* Vào ngày 4 tháng 3 năm 1979, Quốc vụ viện đã phê duyệt báo cáo của Ủy ban Xây dựng Nhà nước và quyết định tách Tổng cục Thiết bị Trọn bộ thuộc Bộ Công nghiệp Chế tạo Máy thứ nhất và đặt Tổng cục Thiết bị Máy móc Nhà nước trọn bộ, một cơ quan trực thuộc Quốc vụ viện, dưới sự quản lý của Ủy ban Xây dựng Nhà nước.
* Vào ngày 9 tháng 10 năm 1979, Quốc vụ viện đã phê duyệt đề xuất của Dư Thu Lý về việc tách Tổng cục Công nghiệp Dụng cụ và Thiết bị đo lường thuộc Bộ Công nghiệp Chế tạo Máy thứ nhất khỏi Cục Công nghiệp Dụng cụ và Thiết bị đo lường Nhà nước, và thành lập Tổng cục Công nghiệp Dụng cụ và Thiết bị đo lường Nhà nước, do Bộ Công nghiệp Chế tạo Máy thứ nhất quản lý.

### Triệu Tử Dương (1982)

* Vào ngày 4 tháng 5 năm 1982, kỳ họp thứ 22 của Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa V đã thông qua nghị quyết hợp nhất Bộ Công nghiệp Chế tạo Máy thứ nhất, Bộ Máy nông nghiệp, Cục Công nghiệp Dụng cụ Nhà nước và Cục Thiết bị và Máy móc trọn bộ Nhà nước thành Bộ Công nghiệp Máy móc.

### Lý Bằng (1988)

Kỳ họp thứ nhất của Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa VII đã xem xét kế hoạch cải cách thể chế của Quốc vụ viện và phần giải trình kế hoạch của Ủy viên Quốc vụ Tống Bình, và quyết định phê chuẩn kế hoạch cải cách thể chế của Quốc vụ viện.

### Lý Bằng (1993)

Kỳ họp thứ nhất của Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa VIII đã xem xét kế hoạch cải cách thể chế của Quốc vụ viện và phần giải trình kế hoạch của La Cán, Tổng thư ký Quốc vụ viện, và quyết định phê chuẩn kế hoạch cải cách thể chế của Quốc vụ viện.

### Chu Dung Cơ (1998)

Vào ngày 10 tháng 3 năm 1998, kỳ họp thứ nhất của Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa IX đã lắng nghe phần giải trình của Ủy viên Quốc vụ kiêm Tổng thư ký Quốc vụ viện La Cán về kế hoạch cải cách thể chế của Quốc vụ viện, xem xét kế hoạch và quyết định phê chuẩn.

1. 15 bộ và ủy ban bị bãi bỏ
	1. Bộ Công nghiệp Điện lực
	2. Bộ Công nghiệp Than
	3. Bộ Công nghiệp Luyện kim
	4. Bộ Công nghiệp Máy móc
	5. Bộ Công nghiệp Điện tử
	6. Bộ Công nghiệp Hóa chất
	7. Bộ Nội thương
	8. Bộ Bưu chính Viễn thông
	9. Bộ Lao động
	10. Bộ Phát thanh, Điện ảnh và Truyền hình
	11. Bộ Địa chất và Tài nguyên Khoáng sản
	12. Bộ Lâm nghiệp
	13. Ủy ban Thể thao Nhà nước
	14. Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Công nghiệp Quốc phòng
	15. Ủy ban Cải cách Hệ thống Kinh tế Nhà nước
2. Có 4 bộ và ủy ban mới
	1. Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Công nghiệp Quốc phòng
	2. Bộ Công nghiệp Thông tin
	3. Bộ Lao động và An sinh Xã hội
	4. Bộ Đất đai và Tài nguyên
3. Ba bộ và ủy ban được đổi tên
	1. Ủy ban Kế hoạch Nhà nước được đổi tên thành Ủy ban Kế hoạch Phát triển Nhà nước
	2. Ủy ban Khoa học và Công nghệ được đổi tên thành Bộ Khoa học và Công nghệ
	3. Ủy ban Giáo dục Nhà nước được đổi tên thành Bộ Giáo dục

### Ôn Gia Bảo (2003)

Vào ngày 10 tháng 3 năm 2003, phiên họp toàn thể thứ ba của kỳ họp thứ nhất Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa X đã thông qua "Quyết định của Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa X về Kế hoạch Cải cách các Cơ quan của Quốc vụ viện" với đa số tuyệt đối. Kế hoạch này đề xuất cụ thể yêu cầu điều phối ba quyền "quyết định, thực thi và giám sát".

1. Ủy ban Giám sát và Quản lý Tài sản Nhà nước thuộc Quốc vụ viện được thành lập.
2. Ủy ban Kế hoạch Phát triển Nhà nước được tổ chức lại thành Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia.
3. Ủy ban Điều tiết Ngân hàng Trung Quốc được thành lập.
4. Bộ Thương mại được thành lập.
5. Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Nhà nước được thành lập trên cơ sở Cục Quản lý Dược phẩm Nhà nước, và Tổng cục Giám sát An toàn Sản xuất Nhà nước được chuyển từ Ủy ban Kinh tế và Thương mại Nhà nước sang Quốc vụ viện.
6. Ủy ban Kế hoạch Hóa Gia đình Nhà nước được đổi tên thành Ủy ban Dân số và Kế hoạch hóa Gia đình Quốc gia.
7. Ủy ban Kinh tế và Thương mại Nhà nước và Bộ Hợp tác Kinh tế và Ngoại thương bị bãi bỏ.

### Ôn Gia Bảo (2008)

Vào ngày 15 tháng 3 năm 2008, phiên họp toàn thể thứ năm của kỳ họp thứ nhất Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa XI đã thông qua "Quyết định của Kỳ họp thứ nhất Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa XI về Kế hoạch Cải cách các Cơ quan của Quốc vụ viện" với 2.744 phiếu thuận, 117 phiếu chống và 99 phiếu trắng, phê chuẩn "Kế hoạch Cải cách các Cơ quan của Quốc vụ viện":

1. Ủy ban Năng lượng Quốc gia được thành lập và đặt dưới sự quản lý của Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia.
2. Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin được thành lập; Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Công nghiệp Quốc phòng, Bộ Công nghiệp Thông tin và Nhóm Lãnh đạo Tin học hóa Quốc gia bị bãi bỏ. Cục Khoa học, Công nghệ và Công nghiệp Quốc phòng Nhà nước được thành lập và đặt dưới sự quản lý của Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin. Cục Độc quyền Thuốc lá Nhà nước được đặt dưới sự quản lý của Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin.
3. Bộ Giao thông Vận tải được thành lập, thay thế Bộ Giao thông. Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc được đặt dưới sự quản lý của Bộ Giao thông Vận tải.
4. Bộ Nguồn nhân lực và An sinh Xã hội được thành lập, thay thế Bộ Nhân sự và Bộ Lao động và An sinh Xã hội. Cục Công vụ Quốc gia được đặt dưới sự quản lý của Bộ Nguồn nhân lực và An sinh xã hội.
5. Bộ Bảo vệ Môi trường được thành lập, thay thế Tổng cục Bảo vệ Môi trường Nhà nước.
6. Bộ Nhà ở và Xây dựng Thành thị - Nông thôn được thành lập, thay thế Bộ Xây dựng.
7. Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Nhà nước được quản lý bởi Bộ Y tế.

### Lý Khắc Cường (2013)

Vào ngày 15 tháng 3 năm 2013, phiên họp toàn thể thứ hai của kỳ họp thứ nhất Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa XII đã thông qua với đa số tuyệt đối "Quyết định của Kỳ họp thứ nhất Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa XII về Kế hoạch Cải cách Thể chế và Chuyển đổi Chức năng của Quốc vụ viện". Cuộc cải cách này đã giảm 4 cơ quan cấp bộ của Quốc vụ viện, bao gồm 2 bộ thành phần, trong khi số lượng các cơ quan cấp thứ trưởng vẫn giữ nguyên. Sau cải cách, ngoài Văn phòng Quốc vụ viện, Quốc vụ viện có 25 bộ thành phần:

1. Cục Đường sắt Quốc gia được thành lập dưới sự quản lý của Bộ Giao thông Vận tải, thay thế Bộ Đường sắt. Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc được thành lập, đảm nhận các trách nhiệm doanh nghiệp của Bộ Đường sắt.
2. Ủy ban Y tế và Kế hoạch hóa Gia đình Quốc gia được thành lập, thay thế Bộ Y tế và Ủy ban Dân số và Kế hoạch hóa Gia đình Quốc gia. Trách nhiệm nghiên cứu và xây dựng chiến lược phát triển dân số, quy hoạch và chính sách dân số của Ủy ban Dân số và Kế hoạch hóa Gia đình Quốc gia được chuyển sang cho Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia. Cục Quản lý Y học Cổ truyền Trung Quốc Quốc gia được đặt dưới sự quản lý của Ủy ban Y tế và Kế hoạch hóa Gia đình Quốc gia.
3. Tổng cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Nhà nước được thành lập, thay thế Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Nhà nước và Văn phòng Ủy ban An toàn Thực phẩm Quốc vụ viện riêng biệt. Trách nhiệm của Tổng cục Giám sát Chất lượng, Kiểm tra và Kiểm dịch về giám sát và quản lý an toàn thực phẩm trong khâu sản xuất, và trách nhiệm của Tổng cục Quản lý Công thương Nhà nước về giám sát và quản lý an toàn thực phẩm trong khâu lưu thông cũng như các đội giám sát an toàn thực phẩm và cơ quan kiểm tra tương ứng của các bộ phận quản lý công thương và giám sát kỹ thuật chất lượng được chuyển sang cho Tổng cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Nhà nước. Ủy ban An toàn Thực phẩm Quốc vụ viện được giữ lại. Tổng cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Nhà nước cũng đồng thời là Văn phòng Ủy ban An toàn Thực phẩm Quốc vụ viện.
4. Tổng cục Báo chí, Xuất bản, Phát thanh, Điện ảnh và Truyền hình được thành lập, thay thế Tổng cục Phát thanh, Điện ảnh và Truyền hình và Tổng cục Báo chí và Xuất bản.
5. Cục Hải dương Nhà nước được tổ chức lại. Cục Hải dương Nhà nước cùng với lực lượng Giám sát Hải dương Trung Quốc, Cảnh sát Biên phòng và Bờ biển của Bộ Công an, Ban Quản lý Ngư nghiệp Trung Quốc của Bộ Nông nghiệp, và Cảnh sát Chống buôn lậu trên biển của Tổng cục Hải quan sẽ được tích hợp thành một Cục Hải dương Nhà nước mới, do Bộ Đất đai và Tài nguyên quản lý.
6. Cục Năng lượng Quốc gia được tổ chức lại. Trách nhiệm của Cục Năng lượng Quốc gia và Ủy ban Điều tiết Điện lực Nhà nước được tích hợp, và Cục Năng lượng Quốc gia mới được đặt dưới sự quản lý của Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia.

### Lý Khắc Cường (2018)

Vào ngày 17 tháng 3 năm 2018, kỳ họp thứ nhất Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa XIII đã thông qua "Quyết định của Kỳ họp thứ nhất Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa XIII về Kế hoạch Cải cách các Cơ quan của Quốc vụ viện" và phê chuẩn "Kế hoạch Cải cách các Cơ quan của Quốc vụ viện". Theo kế hoạch cải cách này, số lượng các cơ quan cấp bộ của Quốc vụ viện đã giảm 8 cơ quan, và số lượng các cơ quan cấp thứ trưởng giảm 7 cơ quan. Ngoài Văn phòng Quốc vụ viện, Quốc vụ viện hiện có 26 bộ thành phần. Những cải cách này là một phần của việc làm sâu sắc hơn cuộc cải cách các cơ quan Đảng và Nhà nước.**Lỗi kịch bản: Hàm “excerpt” không tồn tại.**

### Lý Cường (2023)

**Lỗi kịch bản: Hàm “excerpt” không tồn tại.**

## Tham khảo