Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sivakasi

| Sivakasi |
| --- |
|  |
| Sivakasi |
| Quốc gia |  Ấn Độ |
| Bang | Tamil Nadu |
| Độ cao | 101 m (331 ft) |
| Dân số (2001) |
|  • Tổng cộng | 72,170 |
| Múi giờ | UTC+05:30 |
| Mã điện thoại | 4562 |

**Sivakasi** là một thành phố và khu đô thị của quận Virudhunagar thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

## Địa lý

Sivakasi có vị trí ﻿ / ﻿ Nó có độ cao trung bình là 101 mét (331 feet).

## Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sivakasi có dân số 72.170 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Sivakasi có tỷ lệ 77% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 82%, và tỷ lệ cho phái nữ là 72%. Tại Sivakasi, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

## Tham khảo
# Giật gân (thể loại)

Tình tiết thường thấy trong các phim, truyện thuộc thể loại kịch tính: Con tin bị bắt cóc (bức tranh *Hostages* năm 1896 của Jean-Paul Laurens)
**Giật gân** là một thể loại nghệ thuật trong các lĩnh vực văn học, truyền hình, điện ảnh và sân khấu. Loạt tình tiết trong các tác phẩm thuộc thể loại này thường được xây dựng với những yếu tố tạo cảm giác bất ngờ, hồi hộp, sợ hãi hay lo lắng cho khán giả.

## Xem thêm

* Phim giật gân
* Danh sách 100 phim giật gân của Viện phim Mỹ

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
# Gajuwaka

| Gajuwaka |
| --- |
|  |
| Gajuwaka |
| Quốc gia |  Ấn Độ |
| Bang | Andhra Pradesh |
| Người sáng lập | Government of Andhra Pradesh |
| Dân số (2001) |
|  • Tổng cộng | 258,944 |
| Múi giờ | UTC+05:30 |

**Gajuwaka** là một thành phố và khu đô thị của quận Visakhapatnam thuộc bang Andhra Pradesh, Ấn Độ.

## Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Gajuwaka có dân số 258.944 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Gajuwaka có tỷ lệ 70% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 63%. Tại Gajuwaka, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

## Tham khảo
# Chủ nghĩa duy lý

Trong triết học, **chủ nghĩa duy lý** là quan điểm nhận thức luận coi "*lý trí là nguồn gốc và phép thử của kiến thức*" hoặc quan điểm cho rằng "*lý trí có ưu thế hơn các cách khác để tiếp thu kiến thức*", thường trái ngược với các nguồn kiến thức khả thi khác như đức tin, truyền thống hoặc kinh nghiệm giác quan . Chính thức hơn, chủ nghĩa duy lý được định nghĩa là một phương pháp luận hoặc một lý thuyết trong đó "*tiêu chuẩn của chân lý không phải là cảm giác mà là trí tuệ và diễn dịch*".

Tùy theo mức độ nhấn mạnh phương pháp hay học thuyết này mà dẫn tới các quan điểm duy lý khác nhau, từ quan điểm ôn hòa rằng *lý tính đáng được ưu tiên hơn các cách thu thập tri thức khác* cho đến quan điểm cấp tiến rằng lý tính là *con đường duy nhất tới tri thức*. Chủ nghĩa duy lý thường được kết hợp với việc giới thiệu các phương pháp toán học vào triết học, như trong Descartes, Leibniz, Spinoza và các triết gia Khai sáng Pháp như Voltaire, Montesquieu, Rousseau, và thường được gọi là chủ nghĩa duy lý lục địa, bởi vì nó đã chiếm ưu thế trong các trường phái triết học của Châu Âu lục địa, trong khi ở Anh thống trị bởi Chủ nghĩa kinh nghiệm.

Chủ nghĩa duy lý có tầm quan trọng lớn trong nền văn minh La Mã và Hy Lạp cổ đại. Tư duy này còn ảnh hưởng đến ngày nay, góp phần những thay đổi quan trọng xã hội.

## Tham khảo

### Nguồn sơ cấp

* Descartes, René (1637), *Discourse on Method*.
* Spinoza, Baruch (1677), *Ethics*.
* Leibniz, Gottfried (1714), *Monadology.*
* Kant, Immanuel, (1781/1787), *Critique of Pure Reason (Phê phán lý tính thuần túy).*

### Nguồn thứ cấp

* Audi, Robert (ed., 1999), *The Cambridge Dictionary of Philosophy*, Cambridge University Press, Cambridge, UK, 1995. 2nd edition, 1999.
* Blackburn, Simon (1996), *The Oxford Dictionary of Philosophy*, Oxford University Press, Oxford, UK, 1994. Paperback edition with new Chronology, 1996.
* Bourke, Vernon J. (1962), "Rationalism", p. 263 in Runes (1962).
* Lacey, A.R. (1996), *A Dictionary of Philosophy*, 1st edition, Routledge and Kegan Paul, 1976. 2nd edition, 1986. 3rd edition, Routledge, London, UK, 1996.
* Runes, Dagobert D. (ed., 1962), *Dictionary of Philosophy*, Littlefield, Adams, and Company, Totowa, NJ.
* Baird, Forrest E. (2008). *From Plato to Derrida*. Walter Kaufmann. Upper Saddle River, New Jersey: Pearson Prentice Hall. ISBN 0-13-158591-6.
# Latur

| Latur |
| --- |
|  |
| Latur |
| Quốc gia |  Ấn Độ |
| Bang | Maharashtra |
| Độ cao | 631 m (2,070 ft) |
| Dân số (2001) |
|  • Tổng cộng | 299,828 |
| Mã điện thoại | 2382 |

**Latur** là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (*municipal council*) của quận Latur thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

## Địa lý

Latur có vị trí ﻿ / ﻿ Nó có độ cao trung bình là 631 mét (2070 feet).

## Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Latur có dân số 299.828 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Latur có tỷ lệ 70% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 63%. Tại Latur, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

## Tham khảo
# Mẫu Anh

*Bài này nói về đơn vị đo diện tích* mẫu *của Anh. Xem các nghĩa khác của mẫu tại mẫu.*
Một **mẫu Anh** tức **acre** hay đôi khi gọi tắt là **mẫu** (một số người gọi là **mẫu vuông**) là một đơn vị đo diện tích trong hệ đo lường Anh và hệ đo lường Mỹ. Acre thường được dùng để đo diện tích đất đai tại các nước Anh, Mỹ, Canada.

## Hệ đo lường Anh

Theo The Units of Measurement Regulations 1995, đơn vị đo này được định nghĩa là 4.046,8564224 m² = 0.40468564224 hectar

## Hệ đo lường Mỹ

Theo NIST Handbook 44 Lưu trữ ngày 4 tháng 12 năm 2004 tại Wayback Machine, đơn vị này bằng 43.560 foot vuông.

Tuy nhiên có hai định nghĩa của foot.

* Theo *foot quốc tế* (0.3048 m), *mẫu quốc tế* bằng 4.046,8564224 m².
* Theo *foot điều tra* (1200/3937 m), *mẫu điều tra* bằng 4.046,872614 m².

## Xem thêm

* Hệ đo lường Anh
* Hệ đo lường Mỹ

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* The Units of Measurement Regulations 1995
* NIST Handbook 44 Lưu trữ ngày 4 tháng 12 năm 2004 tại Wayback Machine
# Tân Đường thư

**Tân Đường thư** (chữ Hán giản thể: 新唐书; phồn thể: 新唐書) là một sách lịch sử theo thể kỷ truyện trong 24 sách lịch sử Trung Quốc (Nhị thập tứ sử) do Âu Dương Tu thời Bắc Tống chủ biên cùng Tống Kỳ, Phạm Trấn, Lữ Hạ Khanh tham gia vào việc viết và biên soạn vào năm Khánh Lịch thứ 4 (năm 1044), đến tháng 7 năm Chí Hòa nguyên niên (năm 1054) thì hoàn thành.

Tên gốc ban đầu là *Đường thư*, người đời sau để phân biệt với Cựu Đường thư của Lưu Hu nhà Hậu Tấn thời Ngũ đại thập quốc nên đổi tên bộ chính sử thành *Tân Đường thư*. Tổng cộng có 225 quyển, bao gồm Bản kỷ 10 quyển, Chí 50 quyển, Biểu 15 quyển, Liệt truyện 150 quyển, sách ghi chép lịch sử hưng thịnh và suy vong của nhà Đường bắt đầu từ khi Đường Cao Tổ kiến quốc năm 618 đến khi Đường Ai Đế bị Chu Ôn phế truất năm 907.

## Xem thêm

* Nhị thập tứ sử

## Tài liệu tham khảo

## Liên kết ngoài

* Nhị thập ngũ sử (giản thể/phồn thể) Lưu trữ ngày 4 tháng 7 năm 2006 tại Wayback Machine
# Cổ phần

**Cổ phần** là phần vốn góp của cổ đông vào công ty cổ phần. Vốn điều lệ của công ty cổ phần được chia thành nhiều phần được gọi là cổ phần. Người sở hữu cổ phần gọi là cổ đông. Cổ đông có thể là cá nhân hoặc tổ chức. Tùy theo loại cổ phần họ sở hữu mà có thể có tên gọi khác nhau.

Cổ phiếu là chứng chỉ do công ty cổ phần phát hành hoặc bút toán ghi sổ hoặc dữ liệu điện tử xác nhận quyền sở hữu một hoặc một số cổ phần của công ty đó.

## Các loại cổ phần

Theo pháp luật Việt Nam hiện hành, cổ phần bao gồm cổ phần phổ thông và cổ phần ưu đãi. Công ty cổ phần bắt buộc phải có cổ phần phổ thông. Cổ phần phổ thông không thể chuyển đổi thành cổ phần ưu đãi. Cổ phần ưu đãi có thể chuyển đổi thành cổ phần phổ thông theo quyết định của Đại hội đồng cổ đông.

* Cổ phần phổ thông: là cổ phần bắt buộc phải có của công ty cổ phần. Người sở hữu cổ phần phổ thông được gọi là cổ đông phổ thông. Là người chủ sở hữu của công ty cổ phần nên họ có quyền quyết định những vấn đề rất quan trọng liên quan đến công ty cổ phần (Điều 79 và 80 Luật doanh nghiệp 2005 ). Bên cạnh đó pháp luật còn quy định một số hạn chế về quyền của các cổ đông sáng lập đối với loại cổ phần phổ thông mà họ sở hữu trong thời hạn 3 năm kể từ ngày công ty cổ phần được cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (Điều 84 Luật doanh nghiệp 2005).

* Cổ phần ưu đãi biểu quyết: là cổ phần có số phiếu biểu quyết nhiều hơn so với cổ phần phổ thông. Số phiếu biểu quyết của một cổ phần ưu đãi biểu quyết do Điều lệ công ty quy định. Chỉ có tổ chức được Chính phủ uỷ quyền và cổ đông sáng lập được quyền nắm giữ cổ phần ưu đãi biểu quyết.

* Cổ phần ưu đãi cổ tức: là cổ phần được trả cổ tức với mức cao hơn so với mức cổ tức của cổ phần phổ thông hoặc mức ổn định hằng năm. Cổ tức là số tiền được trích ra từ lợi nhuận, được chia hằng năm bao gồm cổ tức cố định và cổ tức thưởng. Cổ tức cố định không phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của công ty. Mức cổ tức cố định cụ thể và phương thức xác định cổ tức thưởng được ghi trên cổ phiếu của cổ phần ưu đãi cổ tức. Cổ đông sở hữu cổ phần ưu đãi cổ tức bị tước bỏ một số quyền cơ bản của cổ đông.

* Cổ phần ưu đãi hoàn lại: là cổ phần được công ty hoàn lại vốn góp bất cứ khi nào theo yêu cầu của người sở hữu hoặc theo các điều kiện được ghi tại cổ phiếu của cổ phần ưu đãi hoàn lại. Cổ đông sở hữu cổ phần ưu đãi hoàn lại bị tước bỏ một số quyền cơ bản của cổ đông.

* Cổ phần ưu đãi khác do Điều lệ công ty quy định.

## Tham khảo
# Kuala Terengganu

| Kuala Terengganu 瓜拉登嘉楼 கோலா திராங்கானு |
| --- |
|  |
|  **Hiệu kỳẤn chương** |
|  |
| Kuala TerengganuVị trí trong bán đảo Mã Lai |
| Kuala TerengganuVị trí trong Malaysia |
| Tọa độ: ﻿ / ﻿  |
| Quốc gia |  Malaysia |
| Bang |  Terengganu |
| Thành thành phố | 1 tháng 1 năm 2008 |
| Chính quyền |
|  • Thị trưởng | Dato' Haji Adzlan Bin Mohd Dagang |
| Diện tích |
|  • Tổng cộng | 605 km2 (233,59 mi2) |
| Dân số (2009) |
|  • Tổng cộng | 396,433 |
|  • Mật độ | 590,51/km2 (1.529,21/mi2) |
| Múi giờ | UTC+8 |
| Thành phố kết nghĩa | Makassar |

**Kuala Terengganu** (Jawi: كوالا ترڠڬانو; tiếng Trung Quốc: 瓜拉登嘉楼 thông tục viết tắt là KT) là thành phố lớn nhất và là thủ phủ bang Terengganu, Malaysia. Ngày 01 tháng 1 năm 2008, Kuala Terengganu đã được nâng thành thành phố. Thành phố có dân số 286.317 người và cũng là thủ phủ của một huyện cùng tên. Kuala Terengganu có khoảng cách khoảng 500 km về phía đông bắc Kuala Lumpur nằm trên một doi đất được bao quanh ba mặt của Biển Đông. Cái tên có nghĩa là "Bến cảng Terengganu", đề cập đến cửa sông Terengganu đổ vào đại dương vào thời điểm này. Những cư dân của thành phố nói một phương ngữ khác biệt Terengganese của Mã Lai.

Một gia đình của thương nhân Trung Quốc kinh doanh giữa Trung Quốc và bán đảo Mã Lai thành lập Kuala Terengganu vào đầu thế kỷ XV. Ngay sau khi nó được thành lập, thị trấn phát triển thành một tiền đồn kinh doanh quan trọng giữa hai nước. Tuy nhiên, sau khi đế chế Malacca chinh phục thị trấn, ảnh hưởng của nó như là một cửa ngõ hàng đầu trong khu vực Đông Nam Á giảm vì hầu hết các thương nhân ưa thích để dừng lại ở Melaka, là trung tâm thương mại giữa Trung Quốc, Ấn Độ và Đông Nam Á.

## Tham khảo
# Cao nguyên Thanh Tạng

Hình vệ tinh NASA chụp phần phía nam cao nguyên Thanh Tạng
**Cao nguyên Thanh Tạng** (gọi tắt trong tiếng Trung Quốc của **cao nguyên Thanh Hải–Tây Tạng**) hay **cao nguyên Tây Tạng** (25~40 độ vĩ bắc, 74-104 độ kinh đông) là một vùng đất rộng lớn và cao nhất thế giới, với độ cao trung bình trên 4.500 mét so với mực nước biển, bao phủ phần lớn khu tự trị Tây Tạng và tỉnh Thanh Hải của Trung Quốc cũng như Ladakh tại Kashmir của Ấn Độ. Nó chiếm một khu vực với bề rộng và dài vào khoảng 1.000 và 2.500 cây số. Được mệnh danh là "mái nhà của thế giới", với diện tích khoảng 2,5 triệu km² (khoảng 4 lần lớn hơn diện tích bang Texas hay nước Pháp), nó có những rặng núi cao nhất Trái Đất, như dãy Himalaya với đỉnh Everest là đỉnh cao nhất thế giới. Cao nguyên này hình thành từ sự va chạm của các mảng kiến tạo Ấn-Úc và Á-Âu vào thời kỳ thuộc đại Tân sinh, cách đây khoảng 55 triệu năm, và quá trình này hiện vẫn còn tiếp diễn.

Phay nghịch của cao nguyên này được xem là có ảnh hưởng đáng kể đến sự thay đổi khí hậu, cũng như đến gió mùa châu Á.

Khu vực dãy núi Khả Khả Tây Lý là khu vực gần như không có dân cư, nằm ở phần tây bắc của cao nguyên này.

## Địa lý

Cao nguyên Tây Tạng nằm giữa dãy Himalaya ở phía nam và sa mạc Taklamakan ở phía bắc. (Ảnh tổng hợp)
Hồ Yamdrok là một trong ba hồ thiêng lớn nhất ở Tây Tạng.
### Dãy núi

* Côn Lôn
* Himalaya

### Sông

Một số con sông dài nhất thế giới bắt nguồn từ cao nguyên Thanh Tạng:

* Dương Tử (hay Trường Giang)
* Hoàng Hà
* Sông Ấn
* Sông Hằng
* Brahmaputra
* Mê Kông
* Ayeyarwady

Các con sông này mang 25% trữ lượng đất thế giới.

### Hồ

Các hồ:

* Hồ Thanh Hải
* Nam Co
* Dagze Co
* Hồ Yamzho Yumco
* Hồ Puma Yumco
* Hồ Paiku

### Sông băng

## Xem thêm

* Địa lý Tây Tạng
* Sa mạc Taklamakan
* Cao nguyên Vân Quý
* Lop Nur

## Chú thích

## Liên kết ngoài

* The End of Earth's Summer Lưu trữ ngày 24 tháng 7 năm 2002 tại Wayback Machine
* Leaf morphology and the timing of the rise of the Tibetan Plateau Lưu trữ ngày 27 tháng 9 năm 2007 tại Wayback Machine
* Chùm ảnh về cao nguyên Thanh Tạng
# Ngẫu lực

Ngẫu lực
Hệ hai lực song song, ngược chiều, có độ lớn bằng nhau và cùng tác dụng vào một vật gọi là **ngẫu lực**.

## Tác dụng của ngẫu lực đối với một vật rắn

### Trường hợp vật không có trục quay cố định

* Dưới tác dụng của ngẫu lực vật sẽ quay quanh trục đi qua trọng tâm và vuông góc với mặt phẳng chứa ngẫu lực.
* Do xu hướng chuyển động li tâm của các phần của vật ở ngược phía đối với trọng tâm triệt tiêu nhau nên trọng tâm đứng yên. Vì vậy trục quay đi qua trọng tâm của vật không chịu lực tác dụng của vật.

### Trường hợp vật có trục quay cố định.

* Dưới tác dụng của ngẫu lực vật sẽ quay quanh trục cố định đó. Nếu trục quay không đi qua trọng tâm thì trọng tâm sẽ chuyển động tròn xung quanh trục quay. Khi ấy vật có xu hướng chuyển động li tâm nên tác dụng lực vào trục quay. Vận tốc quay càng lớn, lực li tâm tác dụng lên trục càng lớn và có thể dẫn đến nứt gãy. Vì vậy để giảm lực nén lên các bộ phận cơ khí, khi chế tạo các bộ phận quay của máy móc phải được làm cho trục quay đi qua trọng tâm của nó.

### Mômen của ngẫu lực

* Đối với các trục quay vuông góc với mặt phẳng chứa ngẫu lực thì mômen của ngẫu lực không phụ thuộc vào vị trí trục quay và luôn luôn có giá trị:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0

Trong đó F là độ lớn của mỗi lực, còn d khoảng cách giữa hai giá của ngẫu lực và được gọi là cánh tay đòn của ngẫu lực.

* Mômen của ngẫu lực không phụ thuộc vào vị trí của trục quay vuông góc với mặt phẳng chứa ngẫu lực

## Xem thêm

* Mô men lực

## Tham khảo
# CRC Press

CRC Press|  |
| Công ty mẹ | Taylor & Francis |
| Tình trạng | Đang hoạt động |
| Năm thành lập | 1903 (là Chemical Rubber Company) |
| Quốc gia | Hoa Kỳ |
| Trụ sở chính | Boca Raton, Florida |
| Phạm vi phân phối | Toàn cầu |
| Các chủ đề phi khoa học viễn tưởng | Sách giáo khoa chuyên môn (kỹ thuật, khoa học, toán học, kinh doanh, công nghệ thông tin) |
| Ấn hiệu | Chapman & Hall, Productivity Press, Auerbach Publications |
| Website | crcpress.com |

**CRC Press, LLC** là một tập đoàn chuyên xuất bản sách chuyên môn của Hoa Kỳ. Những cuốn sách của CRC Press tập trung vào ngành kỹ thuật, khoa học và toán học. Phạm vi hoạt động của tập đoàn cũng bao gồm các cuốn sách về kinh doanh, pháp y và công nghệ thông tin. CRC Press hiện là một bộ phận của Taylor & Francis, một trong những công ty con của Informa.

## Lịch sử

CRC Press được thành lập vào năm 1903 với tên gọi **Chemical Rubber Company** (**CRC**, tạm dịch: Công ty hóa học Cao su) bởi anh em Arthur, Leo và Emanuel Friedman tại Cleveland, Ohio, dựa trên một doanh nghiệp trước đó của Arthur, người đã bắt đầu bán tạp dề phòng thí nghiệm bằng cao su vào năm 1900. Công ty dần mở rộng sang việc bán thiết bị phòng thí nghiệm cho các nhà hóa học. Năm 1913, CRC đã cung cấp một cuốn sổ tay ngắn (116 trang) tên là *Rubber Handbook* làm phần thưởng cho những lần mua 12 chiếc tạp dề. Kể từ đó, *Rubber Handbook* trở thành cuốn sách chủ đạo của CRC mang tên *CRC Handbook of Chemistry and Physics*. Một trong những sổ tay tham khảo thành công nhất của CRC là *CRC Standard Mathematical Tables*, một cuốn sách đã bán được hơn 2 triệu bản.

Năm 1964, Chemical Rubber quyết định tập trung vào việc xuất bản và vào năm 1973, công ty đổi tên thành CRC Press, Inc và rời khỏi ngành sản xuất, tách mảng này thành Công ty Lab Apparatus.

Năm 1986, Công ty Times Mirror đã mua lại CRC Press. Times Mirror bắt đầu nghiên cứu khả năng bán CRC Press vào năm 1996 và vào tháng 12 đã tiết lộ rằng CRC đã được bán cho Information Ventures. Vào năm 2003, CRC trở thành một phần của Taylor & Francis, một phần của nhà xuất bản Informa của Anh từ năm 2004.

## Xem thêm

* Chapman &amp; Hall
* MathWorld

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Website chính thức của CRC Press
# 145452 Ritona

(145452) Ritona | Kính viễn vọng không gian Hubble chụp ảnh 2005 RN43 vào tháng 4 năm 2010 |
| Khám phá |
| Khám phá bởi | A. C. Becker A. W. Puckett J. M. Kubica |
| Nơi khám phá | APO |
| Ngày phát hiện | 10 tháng 9 năm 2005 |
| Tên định danh |
| Tên định danh | (145452) 2005 RN43 |
| Danh mục tiểu hành tinh | TNO Cubewano Mở rộng (DES) |
| Đặc trưng quỹ đạo |
| Kỷ nguyên 13 tháng 1 năm 2016 (JD 2457400,5) |
| Tham số bất định 3 |
| Cung quan sát | 22376 ngày (61.26 năm) |
| Ngày precovery sớm nhất | 2 tháng 6 năm 1954 |
| Điểm viễn nhật | 42,146 AU (6,3050 Tm) |
| Điểm cận nhật | 40.571 AU (6.069,3 Tm) |
| Bán trục lớn | 41.359 AU (6.187,2 Tm) |
| Độ lệch tâm | 0.019047 |
| Chu kỳ quỹ đạo | 265,99 yr (97151,5 d) |
| Tốc độ vũ trụ cấp 1 trung bình | 0,0037°/ngày |
| Độ bất thường trung bình | 338,28° |
| Chuyển động trung bình | 0° 0m 13.34s / ngày |
| Độ nghiêng quỹ đạo | 19,313° |
| Kinh độ điểm mọc | 186,93° |
| Thời điểm cận tinh | ≈ 15 June 2029 ±9 days |
| Góc cận điểm | 174,88° |
| Trái Đất MOID | 39,5672 AU (5,91917 Tm) |
| Sao Mộc MOID | 35,6155 AU (5,32800 Tm) |
| TJupiter | 5,446 |
| Đặc trưng vật lý |
| Kích thước | 679+55 −73 km |
| Chu kỳ tự quay | 6,95 h (0,290 d) |
| Chu kỳ thiên văn | 5,62 h |
| Suất phản chiếu hình học | 0,107+0,029 −0,018 |
| Kiểu phổ | IR–RR (đỏ) B–V=0,95±0,02 V–R=0,59±0,01 V–I=1,08±0,02 |
| Cấp sao biểu kiến | 20,1 |
| Cấp sao tuyệt đối *(H)* | 3,89±0,05 3.9 |
|  |

**(145452) Ritona**, hay còn được gọi là **2005 RN43**, là một thiên thể cổ điển ngoài Sao Hải Vương. Nó có đường kính ước tính là 679+55
−73 km. Nó được phát hiện bởi Andrew Becker, Andrew Puckett và Jeremy Kubica vào ngày 10 tháng 9 năm 2005 tại Đài quan sát Apache Point ở Sunspot, New Mexico. Brown ước tính rằng Ritona rất có thể là một hành tinh lùn.

## Phân loại

Trung tâm hành tinh vi hình (MPC) phân loại nó là một cubewano. Nhưng vì vật thể này có độ nghiêng quỹ đạo là 19,3 °, nên Khảo sát Sinh thái học Sâu (DES) phân loại nó là vật thể đĩa phân tán mở rộng.

Vật thể này đã được quan sát thấy 119 lần trong mười ba xung đối khác nhau, với các hình ảnh precovery đã có từ năm 1954.

## Xem thêm

* (144897) 2004 UX10
* (145451) 2005 RM43
* (145453) 2005 RR43
* (248835) 2006 SX368

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 145452 Ritona tại *Cơ sở dữ liệu vật thể nhỏ JPL*

	+ Tiếp cận Trái Đất **·** Phát hiện **·** Lịch thiên văn **·** Biểu đồ quỹ đạo **·** Yếu tố quỹ đạo **·** Tham số vật lý
# Bức xạ

Minh họa về khả năng xuyên qua vật chất rắn của ba loại bức xạ ion hóa khác nhau. Các hạt alpha điển hình (α) bị chặn lại bởi một tờ giấy, trong khi các hạt beta (β) bị chặn lại bởi một tấm nhôm.
Trong vật lý học, **bức xạ** hay **phát xạ** là sự lan tỏa hoặc truyền dẫn năng lượng dưới dạng sóng hoặc hạt qua không gian hoặc qua môi trường vật chất. Bức xạ bao gồm:

* Bức xạ điện từ: sóng radio, vi sóng, hồng ngoại, ánh sáng nhìn thấy được, tử ngoại, tia gamma,...
* Bức xạ hạt: bức xạ alpha, bức xạ beta,...
* Bức xạ âm thanh: sóng siêu âm, sóng âm thanh, sóng địa chấn,...
* Bức xạ hấp dẫn: bức xạ dưới dạng sóng hấp dẫn.

Bức xạ thường được phân loại là *ion hóa* hoặc *không ion hóa* tùy thuộc vào năng lượng của các hạt bức xạ. Bức xạ ion hóa mang hơn 10 eV, đủ để ion hóa các nguyên tử, phân tử và phá vỡ các liên kết hóa học. Một nguồn phổ biến của bức xạ ion hóa là các vật liệu phóng xạ phát ra bức xạ α, β hoặc γ, tương ứng với hạt nhân heli, electron hoặc positron và photon. Các nguồn khác bao gồm tia X từ chụp X-quang trong y tế, muon, meson, positron, neutron và các hạt khác cấu thành các tia vũ trụ thứ cấp, vốn được tạo ra sau khi các tia vũ trụ sơ cấp tương tác với bầu khí quyển của Trái Đất.

## Bức xạ ion hóa

Bức xạ với năng lượng đủ lớn có thể làm ion hóa các nguyên tử; nghĩa là nó có thể "đánh bật" các electron ra khỏi nguyên tử, tạo ra các ion. Bởi vì các tế bào sống, hay quan trọng hơn là DNA trong các tế bào đó có thể bị tổn hại do quá trình ion hóa này, nên việc tiếp xúc với bức xạ ion hóa sẽ làm tăng nguy cơ ung thư.

## Xem thêm

* Bức xạ phông vi sóng vũ trụ
* Phổ điện từ
* Ô nhiễm phóng xạ
* Phóng xạ

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Bức xạ tại Từ điển bách khoa Việt Nam
* Radiation (physics) tại *Encyclopædia Britannica* (bằng tiếng Anh)

* Radiation trên chương trình *In Our Time* của BBC. (Nghe tại đây)
* Health Physics Society Public Education Website
* Ionizing Radiation and Radon Lưu trữ ngày 1 tháng 11 năm 2012 tại Wayback Machine from World Health Organization
# Sắc tộc

Người Java ở Indonesia là sắc tộc Nam Đảo lớn nhất.
Người Ireland là sắc tộc chủ yếu tại Ireland, có khoảng 70–80 triệu người trên thế giới nhận mình có nguồn gốc Ireland.
**Sắc tộc** hay **tộc người** (tiếng Anh: *ethnicity*), hiện nay nhiều khi còn gọi là **dân tộc**, là một nhóm người nhận dạng với nhau dựa trên các đặc điểm được cho là phân biệt họ với các nhóm người khác. Những đặc điểm này bao gồm di sản văn hóa, nguồn gốc tổ tiên, lịch sử chung, ngôn ngữ, phương ngữ, nơi ở, và có thể những khía cạnh khác như tôn giáo, thần thoại và nghi lễ, ẩm thực, trang phục, đặc điểm cơ thể.

## Phụ chú

## Tham khảo

## Xem thêm

* Thị tộc
* Bào tộc
* Gia tộc
* Bộ lạc
* Bộ tộc
* Chủng tộc
* Huyết tộc (hay họ hàng)
* Sắc tộc tôn giáo
# Giêsu chịu phép rửa

**Giêsu chịu phép rửa** bởi Gioan Tẩy Giả là một sự kiện lớn trong cuộc đời của Chúa Giêsu được mô tả trong ba Phúc Âm: Mátthêu, Máccô và Luca. Sự kiện này được nhìn nhận là đã xảy ra tại Al-Maghtas, nay thuộc Jordan. Cùng với sự kiện bị đóng đinh, hầu hết các nhà thần học hiện đại xem việc Giêsu nhận phép rửa bởi Gioan là một sự kiện có thể mang tính lịch sử chắc chắn cao, và các học giả Kinh Thánh xem đây là hai sự kiện chắc chắn về ông, và thường lấy đó làm điểm khởi đầu cho việc nghiên cứu về Giêsu.

Hầu hết các nhánh hoặc giáo phái Kitô giáo xem việc Giêsu chịu phép rửa là một sự kiện quan trọng và là cơ sở cho nghi thức rửa tội của Kitô giáo. Trong Kitô giáo Đông phương, lễ Chúa Giêsu chịu phép rửa được cử hành vào ngày 6 tháng 1 (ngày theo lịch Julian, tương ứng với ngày 19 tháng 1 theo lịch Gregory). Trong Giáo hội Công giáo Rôma, Khối hiệp thông Anh giáo, các Giáo hội Luther và một số giáo phái phương Tây khác, lễ này thường được cử hành vào Chủ nhật ngay sau Lễ Hiển Linh.

## Chú thích
# Đội tuyển cricket Anh

**Đội tuyển cricket quốc gia Anh** là đội đại diện Anh và Wales trong môn thể thao cricket.

Anh và Úc là hai quốc gia tham gia trận Test cricket lần đầu tiên, năm 1877.

Anh đạt hạng nhì trong giải Giải vô địch cricket thế giới ba lần, trong năm 1979, 1987 và 1992.

## Tham khảo