Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# SGML

Standard Generalized Markup Language|  |
| Phần mở rộng tên file | `.sgml` |
| Kiểu phương tiện | `application/sgml, text/sgml` |
| Mã định danh loại thống nhất (UTI) | public.xml |
| Phát triển bởi | ISO |
| Kiểu định dạng | Định dạng tài liệu |
| Được mở rộng từ | GML |
| Được mở rộng thành | HTML, XML |
| Tiêu chuẩn | ISO 8879 |

**SGML** (Viết tắt của Standard Generalized Markup Language), một hệ thống tổ chức và gắn thẻ yếu tố của một tài liệu. SGML được phát triển và tiêu chuẩn hóa bởi Tổ chức Tiêu chuẩn quốc tế (ISO) vào năm 1986. SGML chính nó không chỉ định bất kỳ,đặc biệt là định dạng mà nó quy định cụ thể các quy tắc cho các yếu tố gắn thẻ. Các thẻ sau đó có thể được giải thích để các yếu tố định dạng theo nhiều cách khác nhau.

SGML được sử dụng rộng rãi để quản lý các văn bản lớn mà có thể bản sửa đổi thường xuyên và cần phải được in trong các định dạng khác nhau. Bởi vì nó là một hệ thống lớn và phức tạp, đó là chưa sử dụng rộng rãi trên máy tính cá nhân.Tuy nhiên, sự phát triển của Internet, và đặc biệt là World Wide Web, đang tạo ra đổi mới quan tâm đến SGML vì World Wide Web sử dụng HTML, mà là một cách để xác định và thông dịch thẻ theo các quy tắc SGML

Nó là một tập hợp bao gồm các thẻ (tag) đánh dấu, các phần tử, và nhãn. Các thẻ đánh dấu được giới hạn bằng hai ký tự "<" và ">" để phân biệt với phần dữ liệu. Ngôn ngữ này sử dụng DTD (Document Type Definition), nó là một dạng tài liệu có cú pháp đặc biệt, được dùng để định nghĩa các phần tử có thể sẽ xuất hiện trong một tài liệu và trật tự sắp xếp của chúng.

HTML là một ngôn ngữ đánh dấu dựa trên SGML được dùng để tạo ra các tài liệu hiển thị trên các trình duyệt Web. Tuy được xây dựng dựa trên SGML nhưng ngôn ngữ được sử dụng rộng rãi này lại không hoàn toàn tuân theo SGML do không cần dùng DTD cũng như nó không đòi hỏi phải tuân theo các quy luật sử dụng các phần tử trong tài liệu. Ví dụ

HTML cho phép sử dụng một thẻ mở (<p>) mà không cần phải có một thẻ đóng (</p>).

Do nhu cầu sử dụng ngôn ngữ đánh dấu cho những mục đích khác chứ không chỉ là hiển thị đơn thuần (như HTML), ngôn ngữ XML đã ra đời. Do XML có cấu trúc rất nghiêm ngặt và rất uyển chuyển, nên có thể được sử dụng cho nhiều mục đích khác như: thương mại điện tử, xử lý cơ sở dữ liệu v.v..

XHTML đại diện cho sự cách mạng của HTML, nó gần như giống với HTML nhưng lại tuân theo cú pháp nghiêm ngặt của XML. XHTML được sử dụng để trình bày nội dung trên các trình duyệt Web giống như HTML đã làm.

WML là một ngôn ngữ XML dùng một DTD riêng của nó. WML được sử dụng để soạn thảo các nội dung được sử dụng để hiển thị trên các thiết bị di động.

## Tham khảo
# Vine

Vine Labs, Inc.|  |
| Loại hình | Công ty ghép vốn của Twitter |
| Ngành nghề | Dịch vụ chia sẻ Video |
| Người sáng lập | Dom Hofmann, Rus Yusupov, Colin Kroll |
| Trụ sở chính | Chambersburg, Pennsylvania, Hoa Kỳ |
| Chủ sở hữu | Twitter |
| Website | vine.co |

**Vine** là một dịch vụ chia sẻ video dạng ngắn. Vine bắt đầu hoạt động từ tháng 6 năm 2012. Đến tháng 10 năm 2012, được Twitter mua lại - tức ngay trước khi Vine được ra mắt chính thức.

Vine cho phép người dùng ghi lại và chỉnh sửa những đoạn video chỉ dài 6 giây, sau đó đưa lên mạng xã hội của Vine và chia sẻ trên các mạng xã hội khác như Facebook và Twitter. Người dùng có thể tìm các đoạn video của những người dùng Vine khác qua chức năng tìm kiếm trên ứng dụng của Vine. Ứng dụng của Vine còn có thể nhóm các video có chung chủ đề, và đưa ra danh sách những video đang hot nhất.

Vine là một cổng video để trao đổi những bộ phim rất ngắn. Người dùng đã đăng ký có thể tải lên video clip dài 6 giây lên cổng, "chia sẻ" chúng với những người khác theo như mạng xã hội khác. Dịch vụ trực tuyến đã được Twitter Inc. mua lại vào mùa thu năm 2012. Các ứng dụng miễn phí dành cho Android, iOS, Windows 10 Mobile và Windows 10 đã có sẵn.

Vào ngày 27 tháng 10 năm 2016, Twitter và Vine đã thông báo ngừng dịch vụ và ứng dụng video Vine trong những tháng tới. Tuy nhiên, người dùng đã được thông báo trước về điều này. Việc đóng cửa cuối cùng của Vine đã diễn ra vào ngày 17 tháng 1 năm 2017. Kể từ đó, mạng không còn có thể được thêm vào video mới, nhưng chỉ có thể tải xuống các video cũ.

## Tham khảo
# Nhân viên cổ cồn trắng

**Nhân viên cổ cồn trắng** (tiếng Anh: **white-collar worker**) là một khái niệm được hình thành tại Việt Nam từ thời Pháp thuộc. Ở thời kỳ này những công nhân lao động chân tay được gọi là **col-bleu** (nhân viên cổ cồn xanh, cổ áo màu xanh - tức mặc áo xanh), còn những viên chức văn phòng thì gọi là **col-blanc** (tương tự: mặc áo trắng).

Đây là một cách gọi vắn tắt của người Pháp khi muốn đề cập đến hai bộ phận nhân sự khác nhau. Từ "Col" có nghĩa là cổ áo, được phát âm là "côn" nên được đọc là "cổ cồn". Ngày nay khi nhắc đến cổ cồn trắng thì có hai khái niệm:

1. Người lao động trí thức, chuyên gia trong một lĩnh vực nào đó, sử dụng trí tuệ, kiến thức làm công cụ làm việc.
2. Kẻ phạm tội bằng hình thức sử dụng các công nghệ cao, áp dụng kiến thức và trí tuệ vào việc phạm tội nhưng không gây bạo lực.

## Xem thêm

* Nhân viên cổ cồn xanh
* Nhân viên cổ cồn hồng

## Tham khảo

## Đọc thêm

* Mills, Charles Wright. *White Collar: the American Middle Classes*, in series, *Galaxy Book[s]*. New York: Oxford University Press, 1956. *N.B*.: "First published [in] 1951."
# ATP Tour

**ATP Tour** (được gọi là **ATP World Tour** từ tháng 1 năm 2009 đến tháng 12 năm 2018) là một giải thi đấu quần vợt hàng đầu thế giới dành cho nam giới do Hiệp hội Quần vợt Chuyên nghiệp tổ chức. Giải hạng hai của nó là ATP Challenger Tour và hạng ba là ITF Men's World Tennis Tour.

## Các giải đấu ATP Tour

ATP Tour bao gồm ATP Masters 1000, ATP 500 và ATP 250. ATP cũng tổ chức giải ATP Challenger Tour, thấp hơn ATP Tour và ATP Champions Tour dành cho các vận động viên cao niên. Các giải Grand Slam, một phần nhỏ của giải quần vợt Olympic, Davis Cup và Giải quần vợt thế giới ITF cấp đầu vào không thuộc sự bảo trợ của ATP, mà do ITF và Ủy ban Olympic quốc tế (IOC) giám sát cho Thế vận hội. Tuy nhiên, trong những sự kiện này, điểm xếp hạng ATP được tính, ngoại trừ Thế vận hội. Các giải đấu vệ tinh ITF kéo dài bốn tuần đã bị chấm dứt vào năm 2007. Các tay vợt và đội đánh đôi có số điểm xếp hạng cao nhất (tính trong khoảng thời gian năm dương lịch) sẽ thi đấu ở giải ATP Finals kết thúc mùa giải, từ năm 2000–2008, được tổ chức cùng với Liên đoàn Quần vợt Quốc tế (ITF).

## Tham khảo
# Volgograd (tỉnh)

| Tỉnh Volgograd **Волгогра́дская о́бласть** (tiếng Nga) |
| --- |
| —  Tỉnh  — |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  **Cờ** |  **Huy hiệu** |

 |
|

|  |
| --- |
|  |

 |
| Địa vị chính trị |
| Quốc gia | Liên bang Nga |
| Vùng liên bang | Phía Nam |
| Vùng kinh tế | Volga |
| Thủ phủ | Volgograd |
| Chính quyền |
| Thống kê |
| Múi giờ | MSK (UTC+03:00) |
| Ngôn ngữ chính thức | Tiếng Nga |

**Volgograd Oblast** (tiếng Nga:Волгогра́дская о́бласть, Volgogradskaya oblast) là một chủ thể liên bang của Nga (một tỉnh). Trung tâm hành chính là thành phố Volgograd.

Phía bắc giáp các tỉnh Saratov và Voronezh, phía nam giáp tỉnh Astrakhan và cộng hòa Kalmykia, phía đông giáp tỉnh Tây Kazakhstan của Kazakhstan, phía tây giáp tỉnh Rostov.

## Tham khảo

## Liên kết

 Tư liệu liên quan tới Volgograd Oblast tại Wikimedia Commons

* (bằng tiếng Nga) Official website of Volgograd Oblast Lưu trữ ngày 3 tháng 12 năm 2016 tại Wayback Machine
# Hệ thống gợi ý

Một **hệ thống gợi ý** (hay còn gọi là *hệ thống khuyên dùng*, tiếng Anh: **recommendation system**) là một lớp con của hệ thống lọc thông tin, tìm kiếm dự đoán "đánh giá" hoặc "ưa thích" của người dùng với một sản phẩm hoặc đối tượng nào đó. Hệ thống gợi ý chủ yếu dùng trong các ứng dụng thương mại. Các hệ thống gợi ý được tận dụng trong nhiều lĩnh vực, chẳng hạn như trình tạo danh sách phát cho video và âm nhạc của một số ứng dụng như Netflix, YouTube và Spotify. Sau khi người xem một vài video hoặc nghe một số bài hát, hệ thống gợi ý sẽ nhận diện sở thích người dùng và mức độ tương tác với video/bài hát để tạo ra một danh sách gợi ý theo chủ đề và mức độ liên quan mà người dùng có thể ưa thích. Hệ thống gợi ý còn áp dụng cho các dịch vụ gợi ý sản phẩm ở Amazon, các gợi ý nội dung cho các nền tảng xã hội như Facebook hay Twitter.

## Tham khảo

## Đọc thêm

Sách
Kim Falk (January 2019), Practical Recommender Systems, Manning Publications, ISBN 9781617292705

* Bharat Bhasker; K. Srikumar (2010). *Recommender Systems in E-Commerce*. CUP. ISBN 978-0-07-068067-8. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 9 năm 2010.
* Francesco Ricci; Lior Rokach; Bracha Shapira; Paul B. Kantor, biên tập (2011). *Recommender Systems Handbook*. Springer. ISBN 978-0-387-85819-7.
* Bracha Shapira; Lior Rokach (tháng 6 năm 2012). *Building Effective Recommender Systems*. ISBN 978-1-4419-0047-0. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 5 năm 2014.
* Dietmar Jannach; Markus Zanker; Alexander Felfernig; Gerhard Friedrich (2010). *Recommender Systems:An Introduction*. CUP. ISBN 978-0-521-49336-9. Bản gốc lưu trữ ngày 31 tháng 8 năm 2015.

Bài báo khoa học
* Prem Melville, Raymond J. Mooney, and Ramadass Nagarajan. (2002) Content-Boosted Collaborative Filtering for Improved Recommendations. *Proceedings of the Eighteenth National Conference on Artificial Intelligence* (AAAI-2002), pp. 187–192, Edmonton, Canada, July 2002.
* Frank Meyer. (2012), Recommender systems in industrial contexts. ArXiv e-prints.
* Bouneffouf, Djallel (2012), "Following the User's Interests in Mobile Context-Aware Recommender Systems: The Hybrid-e-greedy Algorithm", *Proceedings of the 2012 26th International Conference on Advanced Information Networking and Applications Workshops* (PDF), Lecture Notes in Computer Science, IEEE Computer Society, tr. 657–662, ISBN 978-0-7695-4652-0, Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 14 tháng 5 năm 2014 `{{Chú thích}}`: Đã bỏ qua tham số không rõ `|url hỏng=` (trợ giúp).
* Bouneffouf, Djallel (2013), *DRARS, A Dynamic Risk-Aware Recommender System* (Ph.D.), Institut National des Télécommunications.

## Liên kết ngoài

* Robert M. Bell; Jim Bennett; Yehuda Koren & Chris Volinsky (tháng 5 năm 2009). "The Million Dollar Programming Prize". *IEEE Spectrum*. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 5 năm 2009. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2018.
* Hangartner, Rick, "What is the Recommender Industry?", MSearchGroove, ngày 17 tháng 12 năm 2007.
* ACM Conference on Recommender Systems
* Recsys group at Politecnico di Milano
* Data Science: Data to Insights from MIT (recommendation systems)
# Anh Cả (Một chín tám tư)

| Anh Cả |
| --- |
|  |
| Sáng tạo bởi | George Orwell |
| Thông tin |
| Giới tính | Nam |
| Nghề nghiệp | Lãnh đạo của Oceania |

**Anh Cả** (tên gốc trong tác phẩm: **Big Brother**) là một nhân vật và biểu tượng hư cấu trong tác phẩm Một chín tám tư của George Orwell. Ông được coi là người lãnh đạo (hoặc các nhà độc tài bí ẩn trên thực tế hoặc là nhân vật bù nhìn) của Oceania, một nhà nước toàn trị trong đó các Đảng cầm quyền nắm toàn bộ quyền lực "vì lợi ích riêng của mình".

Trong xã hội mà Orwell mô tả, mọi công dân đều được giám sát liên tục của các tổ chức, chủ yếu là do máy truyền hình (ngoại trừ giai cấp vô sản). Quần chúng thường xuyên nhắc nhở về điều này bằng khẩu hiệu "Anh Cả đang theo dõi bạn": một câu châm ngôn mà ở khắp nơi trên màn hình. Trong nền văn hóa hiện đại từ "Anh Cả" đã bước vào từ vựng như là một từ đồng nghĩa với việc lạm dụng quyền lực của chính phủ, đặc biệt là đối với quyền tự do dân sự, thường liên quan chặt chẽ đến việc giám sát hàng loạt công dân.

## Tham khảo
# Mazda

Mazda Motor Corporation
Matsuda Kabushiki-gaisha
マツダ株式会社|  |
| Loại hình | Đại chúng (TYO: 7261 ) |
| Ngành nghề | Ô tô |
| Thành lập | 1920 |
| Trụ sở chính | Fuchu, Aki, Hiroshima, Nhật Bản |
| Thành viên chủ chốt | Jujiro Matsuda (sáng lập) Kazuhide Watanabe (chủ tịch) Hisakazu Imaki (CEO) |
| Doanh thu |  ¥2.919,8 tỷ (2005) |
| Lãi thực |  ¥66.7 tỷ (2005) |
| Số nhân viên | 36.626 |
| Website | www.mazda.com |

**Mazda Motors Corporation** (Phiên âm: **Ma-zư-đa** hoặc **Ma-tsư-đa**, tiếng Nhật: マツダ株式会社 / Matsuda Kabushiki Gaisha) là một công ty đa quốc gia chuyên về sản xuất xe hơi của Nhật Bản có trụ sở tại Fuchū, Hiroshima, Quận Aki, Hiroshima.

Năm 2015, Mazda là nhà sản xuất ô tô lớn thứ 15 trên thế giới.

## Lịch sử

Mazda khởi đầu với tên gọi là Công ty TNHH Toyo Cork Kogyo, được thành lập ở Hiroshima, Nhật Bản vào ngày 30 tháng 1 năm 1920. Toyo Cork Kogyo đổi tên thành Toyo Kogyo Co., Ltd. vào năm 1927. Vào cuối những năm 1920, công ty được Hiroshima Saving Bank và các nhà lãnh đạo kinh doanh khác ở Hiroshima cứu thoát khỏi tình trạng phá sản.

Năm 1931, Toyo Kogyo thay đổi từ sản xuất máy công cụ đến sản xuất xe ô tô với sự giới thiệu của Mazda-Go autorickshaw. Toyo Kogyo sản xuất vũ khí cho quân đội Nhật Bản trong suốt Thế chiến thứ hai, đáng chú ý nhất là loại súng trường số 99 loại 30 đến 35. Công ty chính thức đổi tên thành Mazda vào năm 1984, mặc dù mỗi chiếc ô tô đều mang tên đó ngay từ đầu. Mazda R360 được giới thiệu vào năm 1960, theo sau là Mazda Carol năm 1962.

## Bán hàng

| Năm | Việt Nam |
| --- | --- |
| 2017 | 2.349 |
| 2018 | 3.613  |
| 2019 | 27.985 |
| 2020 | 35.153 |
| 2021 |  |

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Tư liệu liên quan tới Mazda tại Wikimedia Commons
* Website chính thức
	+ Mazda trên Facebook
	+ Mazda trên Instagram
	+ Kênh Mazda trên YouTube
	+ Mazda trên Twitter/X
# Salon.com

*Salon*|  |
|  |
| Loại website | Báo điện tử |
| Có sẵn bằng | Tiếng Anh |
| Chủ sở hữu | * Find.co
 |
| Tạo bởi | * David Talbot
* Gary Kamiya
* Andrew Ross
* Mignon Khargie
* Scott Rosenberg
* Laura Miller
 |
| Biên tập viên | Erin Keane (tổng biên tập) |
| Nhân vật chủ chốt | Drew Schoentrup (CEO) |
| Website | salon.com |
| Thương mại | Có |
| Yêu cầu đăng ký | Không bắt buộc |
| Bắt đầu hoạt động | 18 tháng 4 năm 1995 (1995-04-18) |
| Tình trạng hiện tại | Trực tuyến |
| OCLC 43916723 |

Salon là một website tin tức và ý kiến chính trị tiến bộ và tự do của Mỹ được thành lập vào năm 1995. Trang này đăng các bài viết về chính trị, văn hóa và các sự kiện của Hoa Kỳ.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Website chính thức
# hi5

hi5|  |
| Loại website | Dịch vụ mạng xã hội |
| Có sẵn bằng | Đa ngôn ngữ |
| Chủ sở hữu | if(we) |
| Tạo bởi | Ramu Yalamanchi |
| Website | hi5.com |
| Thương mại | Có |
| Yêu cầu đăng ký | Có |
| Bắt đầu hoạt động | 27 tháng 6 năm 2004 (2004-06-27) |
| Tình trạng hiện tại | Hoạt động |

**hi5** là mạng xã hội trực tuyến thành lập năm 2004, có trụ sở tại San Francisco, bang California, Mỹ. Theo các số liệu thống kê, năm 2007, đây là mạng xã hội lớn thứ hai sau Myspace. Năm 2008, comScore báo cáo hi5 là trang mạng phổ biến thứ ba sau Facebook và MySpace về lượng truy cập hàng tháng. Tháng 12 năm 2011, trang if(we) (tên cũ là Tagged) mua lại hi5 với mức giá không được tiết lộ, và trở thành đơn vị tiếp quản mạng này.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Website chính thức
# Yahoo! Mash

**Yahoo! Mash** là một mạng xã hội của Yahoo!, ra mắt vào tháng 9, 2007. Yahoo! Mash ban đầu được dự kiến sẽ thay thế Yahoo! 360 để cạnh tranh với Facebook, Myspace...Hiện tại Yahoo! Mash đã bị hủy bỏ vào ngày 28 tháng 9, 2008 và được thay thế bằng Yahoo! Profiles.

## Xem thêm

* Blog
* Yahoo!
* Facebook
* Myspace
* Yahoo! Profiles

## Liên kết

* Yahoo! Mash Lưu trữ ngày 28 tháng 2 năm 2009 tại Wayback Machine
* Yahoo! Profiles

## Tham khảo
# Kiểm duyệt Internet ở Hoa Kỳ

**Kiểm duyệt Internet ở Hoa Kỳ** là sự đàn áp thông tin được công bố hoặc xem trên Internet ở Hoa Kỳ. Hoa Kỳ có quyền bảo vệ quyền tự do ngôn luận và bày tỏ chống lại sự kiểm duyệt của chính phủ liên bang, tiểu bang và địa phương, một quyền được bảo vệ bởi Hiến pháp sửa đổi đầu tiên của Hiến pháp Hoa Kỳ. Những biện pháp bảo vệ mở rộng ra Internet; tuy nhiên, chính phủ Hoa Kỳ đã kiểm duyệt các trang web trong quá khứ và chúng đang tăng số lượng cho đến ngày nay.

Vào năm 2014, Hoa Kỳ đã được thêm vào danh sách "Kẻ thù của Internet" của Phóng viên Không Biên giới (RWB), một nhóm các quốc gia có mức độ kiểm duyệt và giám sát Internet cao nhất. RWB tuyên bố rằng Hoa Kỳ đã "làm suy yếu niềm tin vào Internet và các tiêu chuẩn bảo mật của chính họ" và rằng " các hoạt động giám sát và giải mã của Hoa Kỳ là mối đe dọa trực tiếp đối với các nhà báo điều tra, đặc biệt là những người làm việc với các nguồn nhạy cảm là bí mật và là người tối quan trọng. đã chịu áp lực rồi. "

Trong báo cáo *Freedom On the Net 2017* do Freedom House được chính phủ Hoa Kỳ tài trợ trong khoảng thời gian từ tháng 6 năm 2016 đến tháng 5 năm 2017, Hoa Kỳ được xếp hạng tự do mức thứ năm trong số 65 quốc gia được xếp hạng.

## Tài liệu tham khảo
# Andreessen Horowitz

**Andreessen Horowitz** là một công ty với vốn đầu tư 4 tỷ USD, thành lập năm 2009 bởi Marc Andreessen và Ben Horowitz. Công ty có trụ sở chính ở Menlo Park, California.

| Andreessen Horowitz |  |
| --- | --- |
| Loại | Công ty tư nhân |
| Công nghiệp | Cổ phần |
| Thành lập | 2009 |
| Người sáng lập | Marc Andreessen và Ben Horowitz |
| Trụ sở chính | Sand Hill Road và Menlo Park, California |
| Hình thức kinh doanh | Đầu tư mạo hiểm |
| Website | www.a16z.com |

## Tham khảo
# Andrew McCollum

| Andrew McCollum |
| --- |
| Sinh | 4 tháng 9, 1983 California, Hoa kỳ |
| Quốc tịch |  Hoa Kỳ |
| Trường lớp | Harvard University (BS, MEd) |
| Nghề nghiệp | Nhà đầu tư thiên thần và Giám đốc điều hành của Philo |
| Nổi tiếng vì | Đồng sáng lập Facebook |

**Andrew McCollum** là họa sĩ đồ họa đầu tiên làm việc tại Facebook, là website được thành lập bởi Mark Zuckerberg và những người bạn cùng phòng ký túc xá tại đại học Harvard. Anh làm việc cho Facebook từ tháng 2 năm 2004 đến tháng 9 năm 2006. Anh là người thiết kế biểu tượng đầu tiên của website, và đã quyết định thêm hình bóng in nghiêng của Al Pacino vào biểu tượng đó. McCollum cũng đã giúp phát triển dự án bên lề của Facebook, Wirehog. Anh tốt nghiệp trường đại học Harvard năm 2007 với bằng cử nhân trong ngành khoa học máy tính.

## Tham khảo

## Tài liệu

* David Kirkpatrick, *Hiệu ứng Facebook*.

## Liên kết ngoài

* Andrew McCollum Lưu trữ ngày 3 tháng 10 năm 2014 tại Wayback Machine tại *CrunchBase*.
# Bisalpur

| Bisalpur |
| --- |
| Bisalpur |
| Quốc gia |  Ấn Độ |
| Bang | Uttar Pradesh |
| Độ cao | 156 m (512 ft) |
| Dân số (2001) |
|  • Tổng cộng | 60,680 |
| Múi giờ | UTC+05:30 |
| Mã điện thoại | 5881 |

**Bisalpur** là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (*municipal board*) của quận Pilibhit thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

## Địa lý

Bisalpur có vị trí ﻿ / ﻿ Nó có độ cao trung bình là 156 mét (511 foot).

## Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bisalpur có dân số 60.680 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Bisalpur có tỷ lệ 47% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 55%, và tỷ lệ cho phái nữ là 38%. Tại Bisalpur, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

## Tham khảo
# Moradabad

| Moradabad |
| --- |
|  |
| Moradabad |
| Quốc gia |  Ấn Độ |
| Bang | Uttar Pradesh |
| Độ cao | 186 m (610 ft) |
| Dân số (2001) |
|  • Tổng cộng | 641,240 |
| Múi giờ | UTC+05:30 |
| Mã điện thoại | 591 |

**Moradabad** là một thành phố và là nơi đặt hội đồng thành phố (*municipal corporation*) của quận Moradabad thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

## Địa lý

Moradabad có vị trí ﻿ / ﻿ Nó có độ cao trung bình là 186 mét (610 feet).

## Nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Moradabad có dân số 641.240 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Moradabad có tỷ lệ 52% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 56%, và tỷ lệ cho phái nữ là 48%. Tại Moradabad, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

## Tham khảo
# Khu vực ba của nền kinh tế

**Khu vực ba của nền kinh tế** (còn được hiểu là **khu vực dịch vụ** hay **công nghiệp dịch vụ**) là một trong ba khu vực của nền kinh tế.

## Các ngành công nghiệp thuộc khu vực dịch vụ

Ví dụ về các ngành công nghiệp thuộc khu vực dịch vụ có thể bao gồm:

* Giải trí
* Chính phủ
* Viễn thông
* Nhà hàng, khách sạn, du lịch
* Truyền thông đại chúng
* Y tế/bệnh viện
* Công nghệ thông tin
* Quản lý chất thải
* Dịch vụ tài chính
	+ Ngân hàng
	+ Bảo hiểm
	+ Chứng khoán
* Nhóm hàng tiêu dùng nhanh
* Dịch vụ chuyên nghiệp
	+ Kế toán
	+ Dịch vụ pháp lý
* Tư vấn
* Đánh bạc
* Bán lẻ
* Nhượng quyền kinh doanh
* Bất động sản
* Giáo dục

## Danh sách các quốc gia theo sản lượng dịch vụ

Sản lượng dịch vụ theo tỷ lệ phần trăm của nhà sản xuất hàng đầu (Hoa Kỳ) vào năm 2005
Dưới đây là danh sách các quốc gia theo sản lượng dịch vụ với tỷ giá hối đoái thị trường vào năm 2016.

Các quốc gia có sản lượng dịch vụ lớn nhất, theo IMF và CIA World Factbook, năm 2016| Kinh tế | Các quốc gia theo sản lượng dịch vụ năm 2015 (tỷ đô la Mỹ) |
| --- | --- |
| (01) **Hoa Kỳ** | 14,762 |
| (02) **Trung Quốc** | 5,688 |
| (03) **Nhật Bản** | 3,511 |
| (04) **Đức** | 2,395 |
| (05) **Anh Quốc** | 2,109 |
| (06) **Pháp** | 1,941 |
| (07) **Ý** | 1,366 |
| (08) **Brasil** | 1,295 |
| (09) **Canada** | 1,081 |
| (10) **Ấn Độ** | 1,024 |
| (11)  **Tây Ban Nha** | 926 |
| (12) **Úc** | 859 |
| (13) **Hàn Quốc** | 850 |
| (14) **Nga** | 797 |
| (15) **México** | 661 |
| (16) **Thổ Nhĩ Kỳ** | 551 |
| (17) **Hà Lan** | 543 |
| (18) **Thụy Sĩ** | 484 |
| (19) **Indonesia** | 429 |
| (20) **Bỉ** | 362 |
| 20 quốc gia có sản lượng dịch vụ lớn nhất năm 2016, theo IMF và CIA World Factbook. |

## Xem thêm

* Khu vực một của nền kinh tế
* Khu vực hai của nền kinh tế
* Khu vực bốn của nền kinh tế

## Tham khảo
# Giáo dục các môn khai phóng

Triết học và Bảy môn khai phóng - Hình minh họa trong tác phẩm *Hortus deliciarum* của Herrad von Landsberg (thế kỷ 12).
**Các môn khai phóng** hay **các ngành khai phóng** (tiếng Anh: *liberal arts*; tiếng Latinh: *artes liberales*) là những môn học hay kỹ năng mà trong thời cổ đại được xem là thiết yếu mà một con người tự do (một công dân) cần biết để có thể đóng một vai trò năng động trong đời sống công dân. Ở Hy Lạp cổ đại, những hoạt động này bao gồm tham gia vào các cuộc tranh luận công cộng, tự biện hộ trước tòa, phục vụ với tư cách thành viên bồi thẩm đoàn trong các phiên xét xử, và quan trọng hơn cả là phục vụ trong quân đội. Mục tiêu của những môn học này là để đào tạo ra một con người có đạo đức, có tri thức, và có khả năng diễn đạt ý kiến của mình một cách lưu loát.

Các môn khai phóng trong chương trình giáo dục có nguồn gốc từ thời cổ đại cổ điển, theo thời gian, ý nghĩa của nó có sự thay đổi, chủ yếu là mở rộng ra. Tựu chung, người ta xếp thành bảy môn khai phóng thời cổ đại và trung đại, được chia làm tam khoa (*trivium*) gồm ngữ pháp, luận lý học, và tu từ học, và tứ khoa (*quadrivium*) gồm số học, hình học, âm nhạc, và thiên văn học.

Trong thời hiện đại, **giáo dục các môn khai phóng** (*liberal arts education*) là một thuật ngữ có thể được hiểu theo những cách khác nhau. Nó có thể chỉ những lĩnh vực nhất định trong văn học, ngôn ngữ, triết học, lịch sử, toán học, tâm lý học, và khoa học. Nó cũng có thể chỉ chương trình học để lấy một số loại bằng cấp học thuật nhất định. Chẳng hạn, Harvard cấp bằng *Master of Liberal Arts* (Thạc sĩ) trong các ngành khoa học sinh học, khoa học xã hội, cũng như trong các ngành nhân văn. Trong cả hai nghĩa, thuật ngữ "giáo dục các môn khai phóng" thường chỉ đến những gì không phải là những chương trình học chuyên nghiệp, mang tính huấn nghệ, hay kỹ thuật.

## Lịch sử

Trong thời cổ đại, "các môn khai phóng" là những chủ đề học tập được xem là thiết yếu mà một con người tự do phải tinh thông (Latin: *liber*, có nghĩa là "tự do"). Vào thế kỷ thứ 5 sau Tây lịch, Martianus Capella đã xác định bảy môn khai phóng bao gồm: ngữ pháp, biện chứng, tu từ, số học, hình học, âm nhạc, và thiên văn học. Trong các viện đại học thời Trung cổ, bảy môn khai phóng này được chia thành hai nhóm:

* Tam khoa (*Trivium*): Ngữ pháp, Luận lý học, Tu từ học.
* Tứ khoa (*Quadrivium*): Số học, Hình học, Âm nhạc, Thiên văn học.

Hiện nay, các lĩnh vực học thuật có thể bao hàm trong thuật ngữ "các ngành khai phóng" gồm có: Nghệ thuật thị giác, Cổ điển học hay các tác phẩm vĩ đại của văn minh Hy-La, Lịch sử, Ngôn ngữ học, Nhân loại học, Văn học, Toán học, Âm nhạc, Triết học, Khoa học chính trị, Tâm lý học, Nghiên cứu tôn giáo, Khoa học tự nhiên, Khoa học xã hội, và Nghệ thuật trình diễn.

## Xem thêm

* *Artes mechanicae*
* Các môn nghệ thuật
* Tứ nghệ
* Liên ngành
* Nhân văn học
* Giáo dục cổ điển
* Giáo dục khai phóng
* Trường đại học khai phóng

## Chú thích