# Karnataka

| Karnataka |
| --- |
| —  Bang  — |
|  |
|  |
|  **Hiệu kỳHuy hiệu** |
|  |
|  Bản đồ Karnataka |
| Karnataka |
| Quốc gia |  Ấn Độ |
| Thành lập | 1 tháng 11 năm 1956 (dưới tên bang Mysore) |
| Thủ phủ | Bengaluru, Belgaum |
| Thành phố lớn nhất | Bangalore |
| Huyện | 30 |
| Chính quyền |
|  • Thành phần | Chính phủ Karnataka |
|  • Thống đốc | Vajubhai Vala |
|  • Thủ hiến | Siddaramaiah (INC) |
|  • Lập pháp | Lưỡng viện (224 + 75 ghế) |
|  • Tòa Thượng thẩm | Tòa Thượng thẩm Karnataka |
| Diện tích |
|  • Tổng cộng | 191.791 km2 (74,051 mi2) |
| Thứ hạng diện tích | Thứ 7 |
| Độ cao cực đại | 1.925 m (6,316 ft) |
| Độ cao cực tiểu | 0 m (0 ft) |
| Dân số (2011) |
|  • Tổng cộng | 61.130.704 |
|  • Thứ hạng | Thứ 8 |
|  • Mật độ | 320/km2 (830/mi2) |
| Tên cư dân | Kannadiga |
| Mã ISO 3166 | IN-KA |
| Thành phố kết nghĩa | Bayern |
| Ngôn ngữ chính thức | Tiếng Kannada |
| Tỉ lệ biết chữ | 75,60% (thống kê 2011) |
| HDI |  0,618 (trung bình) |
| Website | www.karnataka.gov.in |
|  |
| Biểu trưng của Karnataka |
|  |
| Biểu tượng | Gandaberunda |
| Bài hát | Jaya Bharata Jananiya Tanujate |
| Ngôn ngữ | Tiếng Kannada |
| Loài chim | Sả rừng |
| Hoa | Hoa sen |
| Cây cối | Đàn hương trắng |
| Khiêu vũ | Yakshagana |
|  |

**Karnataka** là một tiểu bang miền tây nam Ấn Độ, được thành lập ngày 1 tháng 11 năm 1956, với sự thông qua đạo luật tái tổ chức bang. Ban đầu có tên Bang Mysore, nó được đặt lại tên là *Karnataka* năm 1973. Thủ phủ và thành phố lớn nhất là Bangalore (Bengaluru). Karnataka tiếp giáp với biển Ả Rập và biển Laccadive về phía tây, Goa về phía tây bắc, Maharashtra về phía bắc, Telangana về phía đông bắc, Andhra Pradesh về phía đông, Tamil Nadu về phía đông nam, và Kerala về phía tây nam. Bang này có diện tích 191.976 kilômét vuông (74.122 dặm vuông Anh), tương đương 5,83% tổng diện tích Ấn Độ. Đây là bang lớn thứ bảy về diện tích của Ấn Độ. Với dân số 61.130.704 theo thống kê 2011, Karnataka là bang đông dân thứ tám. Tiếng Kannada, một trong những ngôn ngữ cổ điển, là ngôn ngữ thường dùng và là ngôn ngữ chính thức của bang.

Hai hệ thống sông chính ở Karnataka là Krishna (cùng các phụ lưu, gồm Bhima, Ghataprabha, Vedavathi, Malaprabha, và Tungabhadra) ở mạn bắc, và Kaveri (cùng các phụ lưu, gồm Hemavati, Shimsha, Arkavati, Lakshmana Thirtha và Kabini) ở mạn nam. Đa số các con sông chảy về hướng đông, ra khỏi biên giới Karnataka rồi đổ vào vịnh Bengal.

Dù nhiều đề xuất đã được đưa ra để lý giải nguồn gốc của cái tên Karnataka, khả năng thường được chấp nhận nhất là *Karnataka* bắt nguồn từ các từ *karu* và *nādu* tiếng Kannada, nghĩa là "vùng đất [được] nâng cao". *Karu* cũng được diễn dịch nghĩa là "đen", và *nadu*, nghĩa là "vùng đất", chỉ loại đất vertisol tại vùng Bayalu Seeme của bang. Người Anh dùng từ Carnatic, đôi khi *Karnatak*, để mô tả vùng phía nam của Krishna.

Với những di sản có niên đại từ thời kỳ đồ đá cũ, Karnataka từng là lãnh thổ của một số đế quốc hùng mạnh nhất của Ấn Độ cổ đại và trung đại. Karnataka đã đóng góp đáng kể cho cả hai loại hình âm nhạc cổ điển Ấn Độ, Carnatic và Hindustan.

## Chú thích

## Tham khảo

* John Keay, India: A History, 2000, Grove publications, New York, ISBN 0-8021-3797-0
* Dr. Suryanath U. Kamat, Concise history of Karnataka, 2001, MCC, Bangalore (Reprinted 2002) OCLC: 7796041
* Nilakanta Sastri, K.A. (1955). A History of South India, From Prehistoric times to fall of Vijayanagar, OUP, New Delhi (Reprinted 2002) ISBN 0-19-560686-8..
* R. Narasimhacharya, History of Kannada Literature, 1988, Asian Educational Services, New Delhi, Madras,1988, ISBN 81-206-0303-6.
* K.V. Ramesh, Chalukyas of Vatapi, 1984, Agam Kala Prakashan, Delhi ISBN 3987-10333
* Malini Adiga (2006), The Making of Southern Karnataka: Society, Polity and Culture in the early medieval period, AD 400-1030, Orient Longman, Chennai, ISBN 81-250-2912-5
* Altekar, Anant Sadashiv (1934) [1934]. *The Rashtrakutas And Their Times; being a political, administrative, religious, social, economic and literary history of the Deccan during C. 750 A.D. to C. 1000 A.D*. Poona: Oriental Book Agency. OCLC 3793499.
* Masica, Colin P. (1991) [1991]. *The Indo-Aryan Languages*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0521299446.
* Cousens, Henry (1996) [1926]. *The Chalukyan Architecture of Kanarese Distrcits*. New Delhi: Archeological Survey of India. OCLC 37526233.
* Hermann Kulke and Dietmar Rothermund, A History of India, fourth edition, Routledge, 2004, ISBN 0-415-32919-1