Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Biệt kích

Đơn vị Biệt kích Hải quân Pháp unit *Jaubert* đột nhập vào một chiếc tàu trong một cuộc diễn tập đột kích
**Biệt kích** (đôi khi còn gọi là **biệt động** hay **đặc công**) có thể là một binh lính riêng lẻ hoặc một đơn vị quân đội đặc biệt. Theo quan điểm hiện đại, biệt kích là bộ binh hạng nhẹ đặc biệt tinh nhuệ hoặc/và các đơn vị thuộc lực lượng đặc biệt, nhất là trong các hoạt động nhảy dù, đổ bộ, đột kích... hay các kĩ thuật tương tự, để dẫn đường hoặc thực hiện nhiệm vụ tấn công.

## Từ nguyên

## Đặc công Việt Nam

Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã tạo ra một trong số những đơn vị biệt động hiệu quả nhất thế giới trong thời kỳ sau chiến tranh thế giới thứ hai (quân đội Việt Nam thường gọi các đơn vị này là **đặc công**).

Trong thời gian chiến tranh Việt Nam, phía Mỹ và CIA đã cho thành lập rất nhiều đơn vị biệt kích như Navy Seal (ngoại trừ đơn vị SEAL Team 6 còn gọi là D.E.V.G.R.U thì sau năm 1975 nhiều năm mới thành lập), Mũ nồi xanh, Delta Force MACV-SOG.

## Tham khảo
# Nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc

**Nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc** là một nghị quyết của Liên Hợp Quốc được thông qua bởi mười lăm thành viên của Hội đồng Bảo an (UNSC); cơ quan trực thuộc Liên Hợp Quốc (UN) chịu "trách nhiệm chính trong việc duy trì hòa bình và an ninh quốc tế".

Hiến chương Liên Hợp Quốc quy định rõ (tại Điều 27) rằng dự thảo nghị quyết về các vấn đề phi thủ tục sẽ được thông qua nếu chín hoặc nhiều hơn trong số mười lăm thành viên Hội đồng biểu quyết cho nghị quyết và nếu nghị quyết đó không bị bất kỳ thành viên nào trong số năm thành viên thường trực phủ quyết. Dự thảo nghị quyết về "các vấn đề thủ tục" có thể được thông qua trên cơ sở biểu quyết xác nhận của bất kỳ chín thành viên Hội đồng nào. Năm thành viên thường trực là Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (thay thế Trung Hoa Dân Quốc vào năm 1971), Pháp, Nga (thay thế Liên Xô không còn tồn tại vào năm 1991), Vương quốc Anh và Mỹ.

Tính đến ngày 28 tháng 5 năm 2021, Hội đồng Bảo an đã thông qua 2577 nghị quyết.

## Xem thêm

* Nghị quyết của Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc
* Danh sách nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc bị phủ quyết

## Chú thích

## Liên kết ngoài

* Trang web chính thức của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc bao gồm toàn văn của tất cả các nghị quyết
* Cách Tìm kiếm các Nghị quyết của Đại hội đồng và Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc cùng Hồ sơ Bỏ phiếu
# Cộng đồng quốc tế

**Cộng đồng quốc tế** là một cụm từ được sử dụng trong địa chính trị và quan hệ quốc tế để chỉ một nhóm người và chính phủ trên thế giới. Nó không có nghĩa đen là tất cả các quốc gia hoặc tiểu bang trên thế giới. Thuật ngữ này thường được sử dụng để ám chỉ sự tồn tại của một quan điểm chung đối với các vấn đề như các vấn đề cụ thể về quyền con người. Các nhà hoạt động, chính trị gia và nhà bình luận thường sử dụng thuật ngữ này để kêu gọi hành động được thực hiện; ví dụ, hành động chống lại những gì theo quan điểm của họ là đàn áp chính trị ở một quốc gia nào đó.

Thuật ngữ này thường được sử dụng để ngụ ý tính hợp pháp và đồng thuận cho quan điểm về một vấn đề đang tranh chấp; ví dụ, để nâng cao uy tín của một cuộc bỏ phiếu đa số trong Đại hội đồng Liên Hợp Quốc.

## Chỉ trích

Noam Chomsky cáo buộc rằng việc sử dụng thuật ngữ này được sử dụng để chỉ Hoa Kỳ và các đồng minh và quốc gia vệ tinh, cũng như các đồng minh trên phương tiện truyền thông của các quốc gia đó. Học giả và học giả Martin Jacques nói:"Tất cả chúng ta đều biết cụm từ 'cộng đồng quốc tế' nghĩa là gì, phải không? Đó là thế giới phương Tây, không hơn, không kém. Sử dụng thuật ngữ"cộng đồng quốc tế"là một cách trang nghiêm của thế giới phương Tây, toàn cầu hóa nó, làm cho nó có vẻ đáng kính hơn, trung lập hơn."

## Tham khảo
# Hội đồng An ninh Nga

Biểu tượng của Hội đồng An ninh Liên bang Nga
**Hội đồng An ninh Liên bang Nga** (tiếng Nga: Совет Безопасности Российской Федерации) là cơ quan tham mưu cho Tổng thống Nga, giúp cho việc thực hiện tốt các chức năng của Tổng thống Nga trong việc điều hành nhà nước, hoạch định các chính sách đối nội, đối ngoại, quân sự trong lĩnh vực an ninh, duy trì ổn định trật tự chính trị-xã hội, bảo vệ quyền lợi và tự do của nhân dân. Chủ tịch Hội đồng do Tổng thống nắm giữ. Hội đồng An ninh Liên bang là sự kế thừa của Hội đồng An ninh Liên Xô. Hội đồng được mở rộng quyền lực thêm sau khi nghị định 590-6/2011 của Tổng thống được ban hành.

## Lịch sử

Hội đồng An ninh là sự kế thừa của Hội đồng An ninh Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga (tháng 8 - tháng 12 năm 1991) và Hội đồng Liên bang và các vùng lãnh thổ (25/12/1991 - 3/4/1992).

Ngày 3/6/1992 Tổng thống Boris Yeltsin ký nghị định 547 thành lập Hội đồng An ninh Liên bang Nga. Hội đồng không phát huy được quyền lực cần thiết cho tới năm 1996 khi Alexander Lebed cựu tướng Lục quân,ứng viên Tổng thống được bổ nhiệm làm Thư ký Hội đồng. Tháng 7 năm 1996 nghị định mới của Tổng thống mở rộng quyền lực của Hội đồng, và trực tiếp Tổng thống quản lý. Hội đồng định kỳ họp 1 tháng 1 lần.

Hội đồng An ninh đã tham gia với các cuộc chiến của Nga với Chechnya, Georgia và cuộc khủng hoảng Ukraine.

## Lãnh đạo

* Chủ tịch Hội đồng: Vladimir Putin
* Phó Chủ tịch Hội đồng: Dmitry Medvedev

## Tổ chức Hội đồng

Hội đồng gồm 1 Chủ tịch thường do Tổng thống nắm giữ, 1 thư ký Hội đồng và các Phó Thư ký Hội đồng.

### Danh sách Thư ký Hội đồng

* Yury Skokov (1992-1993)
* Yevgeny Shaposhnikov (1993)
* Oleg Lobov (1993-1996)
* Aleksandr Lebed (1996)
* Ivan Rybkin (1996—1998)
* Andrey Kokoshin (1998)
* Nikolai Bordyuzha (1998—1999)
* Vladimir Putin (1998-1999)
* Sergey Ivanov (1999—2001)
* Vladimir Rushailo (2001—2004)
* Igor Ivanov (2004-2007)
* Valentin Sobolev (2007-2008)
* Nikolai Patrushev (2008-2012, 2018-2024)
* Sergey Shoygu (từ ngày 12 tháng 5 năm 2024)

### Danh sách Phó Thư ký thứ nhất

* Mikhail Mityukov (1996-1998)
* Vyacheslav Mikhailov (1998-1999)
* Vladislav Sherstyuk (1999-2004)
* Mikhail Fradkov (2000-2001)
* Nikolai Solovyov (2002-2004)
* Vladimir Bulavin (2008-2013)
* Yury Averyanov (2013, 2018-2023)
* Rashid Nurgaliev (từ ngày 6 tháng 2 năm 2023)
* Oleg Leonidovich Salyukov (từ ngày 15 tháng 5 năm 2025)

### Danh sách Phó Thư ký đương nhiệm

* Yevgeny Lukyanov (23/3/2012 -7/5/2012; từ 25/5/2012)
* Nazarov Vladimir Pavlovich (từ 25/3/2012)
* Rashid Gumarovich Nurgaliyev (từ 22/5/2012)
* Popov Mikhail Mikhailovich (từ 29/3/2013)
* Buravlev Sergei Mikhailovich (từ 14/12/2013)

## Tham khảo
# Belgorod (tỉnh)

| Belgorod Oblast Белгородская область |
| --- |
| —  Chủ thể liên bang  — |
| Belgorod Oblast |
|  |
|  |
|  **Hiệu kỳẤn chương** |
|  |
| Belgorod Oblast |
| Quốc gia | Nga |
| Tư cách chính trị | Chủ thể liên bang |
| Vùng liên bang | Trung tâm |
| Vùng kinh tế | Đất Đen Trung tâm |
| Thành lập | 6 tháng 1 năm 1954 |
| Trung tâm hành chính | Belgorod |
| Chính quyền |
|  • Thống đốc | Yevgeny Savchenko |
|  • Lập pháp | Oblast Duma |
| Diện tích |
|  • Chủ thể liên bang | 27.100 km2 (10,500 mi2) |
| Thứ hạng diện tích | 67th |
| Dân số (Điều tra 2010) |
|  • Chủ thể liên bang | 1.532.526 |
|  • Thứ hạng | thứ 28 |
|  • Đô thị | 66,1% |
|  • Thôn quê | 33,9% |
| Múi giờ | Giờ Moskva, Europe/Moscow |
| Biển số xe | 31 |
| Mã ISO 3166 | RU-BEL |
| Biển số xe | 31 |
| Website |  |

**Belgorod Oblast** (tiếng Nga: Белгоро́дская о́бласть, Belgorodskaya oblast) là một chủ thể liên bang của Nga (một tỉnh), giáp biên giới với các tỉnh Sumy, Kharkiv và Luhansk của Ukraina. Trung tâm hành chính là thành phố Belgorod. Dân số 1.511.620 (điều tra 2002); 1.380.723 (điều tra 1989).

## Tham khảo
# Tập đoàn quân 49 (Liên bang Nga)

| Tập đoàn quân binh chủng hợp thành số 49 |
| --- |
| Great emblem of the 49th Combined Arms Army |
| Hoạt động | 6 tháng 8 ănm 1941 – 1945 1992–1994 2010–nay |
| Quốc gia | Liên Xô/Liên bang NgaLục quân Nga |
| Quy mô | Varied |
| Bộ phận của | Quân khu Nam |
| Bộ chỉ huy | Stavropol (hiện tại) |
| Các tư lệnh |
| Chỉ huy hiện tại | Trung tướng Mikhail Nikolaevich Kosobokov |
| Chỉ huy nổi tiếng | * Ivan Zakharkin
* Ivan Grishin
 |

**Tập đoàn quân binh chủng hợp thành số 49** (tiếng Nga: 49-я общевойсковая армия, ký hiệu: **49 ОА**) là một đơn vị lục quân cấp tập đoàn quân của Lực lượng vũ trang Liên bang Nga, nằm trong thành phần của Quân khu Nam. Tập đoàn quân 49 thành lập năm 1992 rồi giải thể năm 1994 và tái lập vào năm 2010. Đơn vị này được kế thừa truyền thống và quân công của Tập đoàn quân số 7 của Hồng quân Liên Xô. Tư lệnh hiện tại là Trung tướng Mikhail Nikolaevich Kosobokov. Hiện tại, đơn vị được phái đến Stavropol để tham gia bảo vệ Krym và tham gia chiến đấu ở mặt trận Kherson.

Đơn vị đã tham gia tích cực trong Chiến tranh Nga-Ukraina. Ukraina từng khẳng định đã tiêu diệt vị tư lệnh tập đoàn quân 49 là trung tướng Yakov Vladimirovich Rezantsev ở Chornobaivka gần thành phố Kherson khi quân Nga tấn công tới đây tháng 3 năm 2022;.

Quy mô và thành phần của Tập đoàn quân 49 như sau:

* Bộ tư lệnh (в/ч 35181)
* Lữ đoàn bộ binh Cossack độc lập 205 (в/ч 74814);
* Lữ đoàn bộ binh sơn cước độc lập 34 (в/ч 01485);
* Căn cứ quân sự số 7 (в/ч 09332);
* Lữ đoàn pháo binh 227 (в/ч 13714);
* Lữ đoàn tên lửa đạn đạo số 1 (в/ч 31853);
* Lữ đoàn tên lửa phòng không 90 (в/ч 54821);
* Lữ đoàn bộ tư lệnh 66 (в/ч 41600);
* Trung đoàn công binh 32 (в/ч 23094);
* Trung đoàn bảo vệ bức xạ, hóa học và sinh học 17 (в/ч 32751);
* Tiểu đoàn vô tuyến độc lập 217 (в/ч 87530);
* Trung tâm Chỉ huy và Tình báo 689 (в/ч 87528);
* Đại đội đặc nhiệm 19 (в/ч 82760);
* Tiểu đoàn tác chiến điện tử 95;
* Sở chỉ huy phòng không số 228;
* Đơn vị địa hình 107 (в/ч 35182-T).

## Tham khảo
# Kreminna

| Kreminna Кремінна |
| --- |
|  |
|  **Hiệu kỳHuy hiệu** |
| Kreminna |
| Quốc gia |  Ukraine |
| Tỉnh (oblast) | Luhansk |
| Raion | Đô thị |
| Dân số (2001) |
|  • Tổng cộng | 24.447 |
| Múi giờ | UTC+2, UTC+3 |
|  • Mùa hè (DST) | EEST (UTC+3) |
| Mã điện thoại | 6454 |
| Website |  |

**Kreminna** (tiếng Ukraina: *Кремінна*) là một thành phố của Ukraina. Thành phố này thuộc tỉnh Luhansk. Thành phố này có diện tích ? km2, dân số theo điều tra dân số năm 2001 là 24447 người.

## Tham khảo
# Odintsovo

| Odintsovo Одинцово |
| --- |
| —  City  — |
|  |
| Nhà ga Odintsovo |
|  **Hiệu kỳHuy hiệu** |
|  |
| Vị trí của Odintsovo
 |
| OdintsovoVị trí của Odintsovo |
| Quốc gia | Nga |
| Chủ thể liên bang | Moskva |
| Huyện hành chính | Huyện Odintsovsky |
| Thành lập | 1470 |
| Chính quyền |
|  • Thành phần | Hội đồng đại biểu |
|  • Head | Alexander Gusev |
| Diện tích |
|  • Tổng cộng | 7,75 km2 (299 mi2) |
| Độ cao | 190 m (620 ft) |
| Dân số (Điều tra 2010) |
|  • Tổng cộng | 139.021 |
|  • Thứ hạng | 122nd năm 2010 |
|  • Mật độ | 180/km2 (460/mi2) |
| Địa vị hành chính |
|  • Thủ phủ của | Huyện Odintsovsky |
|  |
| Địa vị tự quản |
|  • Municipal district | Khu vực tự trị Odintsovsky |
|  • Khu định cư đô thị | Khu định cư đô thị Odintsovo |
|  |
| Múi giờ | UTC+3 |
| Mã bưu chính | 143000–143007 |
| Mã điện thoại | 498, 495 |
| Thành phố kết nghĩa | Berdyansk, Kerch, Kizlyar, Wittmund, Kruševac |
| Thành phố kết nghĩa | Berdyansk, Kerch, Kizlyar, Wittmund, Kruševac |
| Mã OKTMO | 46755000001 |
| Website | www.odin.ru |

**Odintsovo** (tiếng Nga: Одинцо́во) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Moskva Oblast. Thành phố có dân số 134.844 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 121 của Nga theo dân số năm 2002. Dân số qua các thời kỳ: 139,029 (Điều tra dân số 2010); 134,844 (Điều tra dân số 2002); 125,149 (Điều tra dân số năm 1989). Town status was granted to it in 1957.

## Thành phố kết nghĩa

Odintsovo kết nghĩa với:

* Kruševac, Serbia
* Novopolotsk, Belarus
* Wittmund, Đức

## Tham khảo
# Bệnh truyền nhiễm

| Bệnh truyền nhiễm |
| --- |
|  |
| Chuyên khoa | Bệnh truyền nhiễm |
| ICD-10 | A00-B99 |
| ICD-9-CM | 001-139 |
| DiseasesDB | 28832 |
| MeSH | D003141 |

**Bệnh truyền nhiễm** là loại bệnh nhiễm trùng có khả năng lây lan từ người này sang người khác một cách trực tiếp hoặc gián tiếp qua môi trường trung gian (như thức ăn, đường hô hấp, dùng chung đồ dùng, máu, da, niêm mạc...) và có khả năng phát triển thành bệnh dịch.

Nhiễm khuẩn không nhất thiết là có bệnh, tuy thế những người lành mang mầm bệnh vẫn có nguy cơ lấy truyền cho người khác khi gặp điều kiện thuận lợi.

Cũng là bệnh nhiễm trùng nhưng không có khả năng phát triển thành dịch thì không gọi là bệnh truyền nhiễm.

## Đặc điểm chung các bệnh truyền nhiễm

Bao giờ cũng do một mầm bệnh gây nên (tính đặc hiệu), có thể lan truyền bệnh thành dịch và tiến triển có chu kỳ.

Chu kỳ đầy đủ của một bệnh truyền nhiễm gồm các thời kỳ sau:

- Nung bệnh (ủ bệnh): là thời gian từ khi vi sinh vật xâm nhập vào cơ thể đến khi xuất hiện những triệu chứng lâm sàng đầu tiên.

- Khởi phát: là thời kỳ bệnh nhân có các triệu chứng lâm sàng của bệnh, đặc biệt là triệu chứng nhiễm trùng nhiễm độc toàn thân.

- Toàn phát: là thời kỳ bệnh nhân biểu hiện đầy đủ các triệu chứng lâm sàng của một bệnh. Thăm khám và xét nghiệm có thể giúp chẩn đoán và tiên lượng. Các biến chứng cũng hay xuất hiện làm cho bệnh nặng thêm và có nguy cơ tử vong.

- Lui bệnh: Là thời kỳ các triệu chứng của bệnh thuyên giảm một cách đột ngột hoặc từ từ. Biến chứng thường thấy trong giai đoạn này là bội nhiễm do quá trình săn sóc điều dưỡng kém hoặc do một bệnh tiềm ẩn bộc phát trên cơ thể người bệnh.

- Hồi phục (lại sức): thời kỳ này thường kéo dài chậm chạp. Những bệnh nhân suy nhược, suy dinh dưỡng rất dễ nhiễm một bệnh nhiễm trùng khác như bệnh lao, viêm phế quản... Trong lâm sàng thăm khám bệnh rất khó để phân biệt rõ được thời kỳ lui bệnh và hồi phục vì không có dấu hiệu rõ ràng.

## Phân loại theo đường lây

**Bệnh lây theo đường máu**: HIV, viêm gan B, sốt xuất huyết...

**Bệnh lây theo đường da và niêm mạc**: Uốn ván, lậu, viêm nồng...

**Bệnh lây theo đường tiêu hoá**: Tay chân miệng, tiêu chảy nhiễm trùng, tả...

**Bệnh lây theo đường hô hấp**: COVID-19, cúm, viêm phổi, quai bị...

**Bệnh lây bằng nhiều đường**: Viêm gan A, leptospirosis...

## Danh sách các bệnh truyền nhiễm

Bệnh cúm, Sốt xuất huyết, Lỵ trực khuẩn, Lỵ amip, Tả, Thương hàn, Viêm gan virus, Viêm màng não mủ, Viêm não Nhật Bản, Sởi, Quai bị, Thủy đậu, Ho gà, Bệnh dại, Sốt rét, Bạch hầu, Lao, HIV/AIDS...

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* European Center for Disease Prevention and Control
* U.S. Centers for Disease Control and Prevention,
* Infectious Disease Society of America (IDSA)
* Infectious Disease Index of the Public Health Agency of Canada (PHAC)
* Vaccine Research Center Lưu trữ ngày 17 tháng 8 năm 2007 tại Wayback Machine Information concerning vaccine research clinical trials for Emerging and re-Emerging Infectious Diseases.
* Infection Lưu trữ ngày 30 tháng 8 năm 2018 tại Wayback Machine Information Resource
* Table: Global deaths from communicable diseases, 2010 - Canadian Broadcasting Corp.
# Troll (Internet)

*Về bài luận Wikipedia về troll, xem Wikipedia:Troll là gì?*
Một tấm biển có nghĩa **Đừng cho con troll ăn** Một con **Internet troll**, hay đơn giản là **troll** trong tiếng lóng Internet, là kẻ đăng các thông điệp gây tranh cãi tại một cộng đồng trực tuyến, chẳng hạn diễn đàn thảo luận trực tuyến, với mục đích gài bẫy để những người dùng khác xúc động hay bị kích động và phản ứng lại với mục đích giải trí hoặc có động cơ khác.

Cả danh từ và dạng động từ của "troll" đều được liên kết với tương tác Internet. Tuy nhiên, từ này cũng đã được sử dụng rộng rãi hơn. Sự chú ý của truyền thông trong những năm gần đây đã đánh đồng sự troll với quấy rối trực tuyến. Ví dụ, các phương tiện truyền thông đại chúng đã sử dụng "troll" có nghĩa là "một người phỉ báng các trang web Internet với mục đích gây đau buồn cho các gia đình". Ngoài ra, các mô tả về troll đã được đưa vào các tác phẩm hư cấu phổ biến, chẳng hạn như chương trình truyền hình HBO The Newsroom, trong đó một nhân vật chính gặp phải những kẻ quấy rối trực tuyến và cố gắng xâm nhập vào đời sống xã hội của họ bằng cách đăng các bình luận tình dục tiêu cực.

Nguyên gốc, từ *troll* trong tiếng Anh có nghĩa người khổng lồ độc ác; hoặc trong thần thoại Bắc Âu là chú lùn ranh mãnh. Trong truyện cổ tích Anh-Mỹ, con troll thường sống dưới gầm cầu, và thường nhảy ra đòi ăn thịt người qua đường.

## Chú thích

## Liên kết ngoài
# Saint-Mandé

| Saint-Mandé |
| --- |
|  |
|  |
|  |
| Vị trí Saint-Mandé
 |
| Saint-Mandé |
| Quốc gia | Pháp |
| Quận | Nogent-sur-Marne |
| Tổng | Saint-Mandé |
| Đặt tên theo | Saint Maudez |
|  • Mùa hè (DST) | CEST (UTC+02:00) |
| Mã bưu chính/INSEE | 94067 / |
| Thành phố kết nghĩa | Eschwege, Concord, Drogheda, Tres Cantos, London Borough of Waltham Forest, Akko, Yanggu |

**Saint-Mandé** là một xã trong vùng hành chính Île-de-France, thuộc tỉnh Val-de-Marne, quận Nogent-sur-Marne, tổng Saint-Mandé. Tọa độ địa lý của xã là 48° 50' vĩ độ bắc, 02° 25' kinh độ đông. Saint-Mandé có điểm thấp nhất là 42 m mét và điểm cao nhất là 54 m mét. Xã có diện tích 0,92 km², dân số vào thời điểm 1999 là 19 697 người; mật độ dân số là 21.388 người/km².

## Thông tin nhân khẩu

Biến động dân số| 1936 | 1946 | 1954 | 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 22 253 | 23 061 | 24 522 | 24 325 | 23 044 | 20 968 | 18 673 | 18 684 | 19 697 |

## Nhân vật nổi tiếng

* Martine Carol (1920-1967), nữ diễn viên
* Bruno Crémer (sinh 1929), diễn viên
* Alexandra David-Néel (1868-1969), nhà văn nữ
* Frédéric Diefenthal (sinh 1968), diễn viên
* Jules Guesde (1845-1922), chính trị gia
* Alice Guy-Blaché (1873-1968), nữ đạo diễn phim
* Dominique Laffin (1952-1985), nữ diễn viên

## Địa điểm tham quan

* Nhà thờ Notre-Dame, xây dựng 1883 - 1885.
* Hôpital Bégin, xây dựng 1855 - 1858.
* Nhà thờ Saint-Louis, xây dựng 1923 - 1924.

## Tham khảo
# Kachin

| Bang Kachin ကချင်ပြည်နယ် |
| --- |
| Chuyển tự tiếng Miến Điện |
|  • MLCTS | kahkyin-pi-nai |
|  |
|  |
|  |
|  **Hiệu kỳẤn chương** |
|  |
| Bang Kachin |
| Quốc gia | Myanmar |
| Vùng | Bắc |
| Thủ phủ | Myitkyina |
| Diện tích |
|  • Tổng cộng | 89,041 km2 (34,379 mi2) |
| Dân số  |
|  • Tổng cộng | 1,200,000 |
| Nhân khẩu học |
|  • Dân tộc | Kachin, Bamar, Shan, Naga, Myanmar gốc Ấn, Myanmar gốc Hoa |
|  • Tôn giáo | Phật giáo, Thiên Chúa giáo |
|  |
| Mã ISO 3166 | MM-11 |

**Kachin** (tiếng Kachin: *Jingphaw Mungdaw*; tiếng Miến Điện: ကခ်င္ျပည္နယ္), là bang cực bắc của Myanmar. Bang này giáp khu tự trị Tây Tạng và tỉnh Vân Nam của Trung Quốc về phía bắc và đông; bang Shan về phía nam; và vùng Sagaing cùng các bang Arunachal Pradesh và Nagaland của Ấn Độ về phía tây. Bang này nằm trong khoảng từ 23°27' tới 28°25' vĩ bắc và từ 96°0' tới 98°44' kinh đông. Bang Kachin có diện tích 89.041 km² (34.379 dặm vuông), gồm 4 quận là Myitkyina (thủ phủ bang), Bhamo, Putao và Mohnyin.

Bang Kachin có núi cao nhất Myanma, Hkakabo Razi, với độ cao 5.889 m, tạo thành mỏm phía nam của dãy Himalaya, và hồ nội địa rộng nhất Đông Nam Á, hồ Indawgyi.

## Dân số

| Các tôn giáo  | Tỷ lệ % (1983) | Tỷ lệ % (2005) |
| --- | --- | --- |
| Phật giáo | 58.5% | 64.0% |
| Cơ Đốc giáo | 38.5% | 33.8% |
| Ấn Độ giáo | 1.8% | 0.4% |
| Hồi giáo | 0.5% | 1.6% |
| Khác | 0.7% | 0.2 |

Đa số dân số 1,2 triệu người là dân tộc Kachin (còn gọi là Cảnh Pha, Jinghpaw, Rawang, Lật Túc, Zaiwa, Lawngwaw, Lachyit) và bang này là nơi ở chính thức của các dân tộc khác như người Bamar và người Shan. Gần như một thế kỷ không có cuộc điều tra dân số nào được tiến hành. Con số thống kê chính thức của chính quyền Myanmar cho biết về mặt tôn giáo, tín đồ Phật giáo chiếm 64%, Thiên chúa giáo 33.8%, Hindu giáo 0.4% và Hồi giáo 1,6%. Tiếng Kachin là ngôn ngữ chung (*lingua franca*) của bang này và chữ viết dựa trên chữ cái Latinh.

## Kinh tế

Kinh tế bang này chủ yếu là nông nghiệp. Các sản phẩm chính có gạo, mía đường. Các sản phẩm khai khoáng có vàng và ngọc.

## Chú thích
# Sông Ayeyarwaddy

| Sông Ayeyarwaddy |
| --- |
| Cầu Ava gần Sagaing, Myanmar là chiếc cầu duy nhất vượt qua sông Ayeyarwady (Irrawaddy) cho tới năm 1998. |
| Vị trí |
| Quốc gia | Myanmar |
| Đặc điểm địa lý |
|  |
| Thượng nguồn | Bang Kachin, Myanmar |
|  • cao độ | ~4.300 m (14.108 ft) |
|  |
| Cửa sông | biển Andaman |
| • cao độ | 0 m |
| Độ dài | 2.170 km (1.349 dặm) |
| Diện tích lưu vực | 413.674 km² (159.789 dặm²) |
|  |
| Lưu lượng | ? m³/s (? ft³/s) |
|  |

**Sông Ayeyarwady**, trước đây viết là **sông Irrawaddy** (tiếng Myanmar: ဧရာဝတီမြစ်, ei: ra wa. ti mrac) là một con sông chảy uốn lượn theo hướng bắc nam của Myanmar. Nó là con sông dài nhất của quốc gia này (khoảng 2170 km hay 1350 dặm Anh) và nó là thủy lộ quan trọng về mặt kinh tế và giao thông vào bậc nhất của Miến với tổng diện tích lưu vực khoảng 411.000-413.674 km² (158.700-159.789 dặm Anh vuông).

## Đặc điểm

Sông Ayeyarwaddy bắt nguồn từ phía bắc bang Kachin, nơi hợp lưu của hai con sông Mali Hka từ phía tây (bắt nguồn từ phía nam Tây Tạng, tiếng Trung gọi là Mại Lập Khai Giang) và N'Mai Hka từ phía đông (đầu nguồn ở miền đông bang Kachin, phía bắc Myanmar). Nhánh phía tây Mali Hka bắt nguồn từ phía nam dãy núi Himalaya, phía bắc của Putao, và (tương tự như con sông chính) được gọi là Nam Kiu trong tiếng Shan.

Sông Ayeyarwady từ vùng đồi núi Sagaing, Sagaing
Sông Ayeyarwaddy chia đôi Myanmar từ phía bắc xuống phía nam trước khi tỏa ra thành đồng bằng châu thổ Irrawaddy với chín nhánh đổ vào biển Andaman của Ấn Độ Dương. Trong thời kỳ thuộc địa, trước khi có đường sắt và xa lộ, con sông này được gọi là "con đường tới Mandalay" (cố đô của Miến Điện). Mặc dù tàu thuyền lớn có thể đi lại được tới tận Myitkyina, cách biển hơn 1.600 km về thượng lưu, nhưng con sông này cũng có nhiều ghềnh cát và bãi cạn làm cho việc giao thông trên sông khó khăn. Trong thời gian khá dài mấy chục năm cây cầu duy nhất bắc qua sông Ayeyarwady River là cầu Inwa.

Sông Ayeyarwaddy còn là môi trường sinh sống của loài cá heo Irrawaddy (*Orcaella brevirostris*). Chúng sống ở lưu vực sông này và cả ngoài biển nên không hẳn là cá heo sông theo nhận định của các nhà sinh học.

## Từ nguyên học

Bản đồ lưu vực sông Ayeyarwady
Các tên gọi Irrawaddy và Ayeyarwady có lẽ bắt nguồn từ tiếng Phạn "Iravati", một con sông thần thoại linh thiêng và đồng thời là một nữ thần trong Ấn Độ giáo. Một thuyết nữa thì cho là sông này lấy tên của Airavata, con trai bà Iravati. Airavati hóa kiếp làm voi để thần Indra cưỡi.

## Các thành phố chính dọc sông

Từ thượng nguồn tới vùng đồng bằng châu thổ, sông này chảy qua các thành thị sau:

* Putao
* Myitkyina
* Bhamo
* Mandalay và Sagaing
* Chauk, Bagan, Nyaung-U
* Magwe
* Pyay
* Hinthada
* Pantanaw.

## Chi lưu

* Sông Chindwin

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Pandaw. com Hành trình trên sông Irrawaddy
* NASA Earth Observatory Lưu trữ ngày 23 tháng 8 năm 2007 tại archive.today