Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Nội chiến Sudan (2023–nay)

| Nội chiến Sudan (2023–nay) |
| --- |
| Một phần của Nội chiến Sudan |
|  Tình hình chiến sự tính đến 20 tháng 6, 2026
     Kiểm soát bởi Lực lượng Vũ trang Sudan và đồng minh
     Kiểm soát bởi Lực lượng Hỗ trợ Nhanh
     Kiểm soát bởi SPLM-N (al-Hilu)
     Kiểm soát bởi Liên minh Lực lượng Hỗ trợ Nhanh và SPLM-N (al-Hilu)
     Kiểm soát bởi SLM (al-Nur) |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Thời gian | * 15 tháng 4 năm 2023– nay
* (3 năm, 2 tháng và 6 ngày)
 |
| Địa điểm | Sudan (lan sang Ethiopia, Chad, Nam Sudan và Cộng hoà Trung Phi) |
| Tình trạng |
Đang diễn ra |
| Thay đổi lãnh thổ | * RSF chiến được hầu hết Darfur, và một phần Khartoum, Nin Trắng và Kordofan.
* SPLM-N (al-Hilu) kiểm soát một phần Nam Kordofan.
* SLM (al-Nur) kiểm soát một phần Darfur
* Từ ngày 26 tháng 9 năm 2024, the RSF mất một lượng lớn lãnh thổ đang kiểm soát ở Butana về tay SAF
* Lực lượng vũ trang Sudan tái kiểm soát Khartoum vào ngày 26 tháng 3 năm 2025
 |

 |
| Tham chiến |
| * Hội đồng Chủ quyền Chuyển tiếp
	+ Lực lượng Vũ trang Sudan
		- PDF
		- Phong trào Kháng chiến Nhân dân
			* Tiểu đoàn Al-Bara
			* AWB
	+ SPLM-N (Agar)
	+ JEM
	+ SLM (Minnawi)
	+ SLM (Tambour) (từ tháng 8 năm 2023)

 Lực lượng Liên hợp Darfur (từ tháng 10 năm 2023) | * Chính phủ Hòa bình và Thống nhất (từ tháng 4 năm 2025)
	+ Lực lượng Hỗ trợ Nhanh
		- Lực lượng Janjaweed không thuộc RSF
	+ SPLM-N (al-Hilu) (từ tháng 2 năm 2025)

Tamazuj (từ tháng 8 năm 2023)
 Quân đội Quốc gia Libya
 | * SLM (al-Nur)

 SPLM-N (al-Hilu) (tháng 6 năm 2023 – tháng 2 năm 2025) |
| Chỉ huy và lãnh đạo |
| * Abdel Fattah al-Burhan
* Yasser al-Atta
* Shams al-Din Khabbashi
* Malik Agar
* Mustafa Tambour
* Minni Minnawi
* Gibril Ibrahim
 | * Hemedti
* Abdelrahim Dagalo
* Abdel Rahman Jumma
* Abdelaziz al-Hilu
 | * Abdul Wahid al-Nur
 |
| Lực lượng |
|
~300,000 |
120,000 (14 tháng 4 năm 2023, theo SAF)
* 67,135 chính quy
* 39,490 chiêu mộ

2,950 phương tiện 104 Xe bọc thép chở quân 171 phương tiên có gắn súng máy |
Không rõ |
| Thương vong và tổn thất |
| * Ít nhất 150,000
 người thiệt mạng
* 8,856,313 người phải rời bỏ nhà cửa
* 3,506,383 người tị nạn
 |

**Nội chiến Sudan** là cuộc xung đột vũ trang đang diễn ra giữa các phe phái đối địch của chính phủ quân sự Sudan bắt đầu vào ngày 15 tháng 4 năm 2023, khi các cuộc đụng độ nổ ra trên khắp đất nước, chủ yếu ở thủ đô Khartoum và vùng Darfur. Tính đến ngày 21 tháng 4, ít nhất 413 người đã thiệt mạng và hơn 3.700 người bị thương.

Cuộc giao tranh bắt đầu bằng các cuộc tấn công của Lực lượng hỗ trợ nhanh bán quân sự (RSF) vào các địa điểm quan trọng của chính phủ. Các cuộc không kích, pháo binh và tiếng súng hạng nặng đã được báo cáo trên khắp Sudan, bao gồm cả ở Khartoum. Kể từ ngày 15 tháng 4 năm 2023, cả lãnh đạo RSF Mohamed Hamdan Dagalo, lãnh đạo trên thực tế của Sudan và chỉ huy quân đội Abdel Fattah al-Burhan đều tuyên bố kiểm soát một số địa điểm quan trọng của chính phủ, bao gồm trụ sở quân sự chung, Dinh Tổng thống, Sân bay Quốc tế Khartoum, dinh thự chính thức của Burhan, và trụ sở SNBC.

## Tham khảo

## Ghi chú
# 17 tháng 6

Ngày **17 tháng 6** là ngày thứ 168 (169 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 197 ngày trong năm.

|  |
| --- |
| << **Tháng 6 năm 2026** >> |
| CN | T2 | T3 | T4 | T5 | T6 | T7 |
|   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |
|  |

## Sự kiện

* 629 – Borandukht trở thành nữ hoàng đầu tiên của Đế quốc Sassanid Ba Tư, lãnh thổ đế quốc đạt cực đại trong thời gian bà trị vì.
* 1407 – Chiến tranh Minh - Đại Ngu: Sau khi bắt được Thái thượng hoàng Hồ Quý Ly vào hôm trước, quân Minh bắt được vua Hồ Hán Thương, nhà Hồ diệt vong.
* 1596 – Trong hành trình thứ ba nhằm tìm hải lộ phương Bắc, nhà thám hiểm người Hà Lan Willem Barentsz khám phá ra quần đảo Svalbard ở vùng Bắc cực.
* 1885 – Tượng Nữ Thần Tự Do được chở một cách an toàn đến cảng New York trên chiếc tàu hơi nước Isère của Pháp.
* 1902 – Anh Liễm Chi thành lập Đại Công báo tại Thiên Tân, đây là một trong những báo giấy Trung văn lâu năm nhất.
* 1924 - Đại hội lần thứ năm của Quốc tế cộng sản họp tại Moskva
* 1929 – Tại Hà Nội, các tổ chức cơ sở cộng sản ở Bắc Kỳ họp đại hội quyết định thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng.
* 1930 – Nguyễn Thái Học, Phó Đức Chính cùng 11 đảng viên Quốc Dân đảng bị chính phủ bảo hộ Pháp chặt đầu do tiến hành Khởi nghĩa Yên Bái.
* 1944 – Iceland tuyên bố độc lập từ Đan Mạch.
* 1953 – Bùng phát nổi dậy chống chính phủ quy mô lớn tại Cộng hòa Dân chủ Đức, binh sĩ Liên Xô đồn trú tiến hành can thiệp nhằm trấn áp.
* 1968 – Đảng Cộng sản Malaya phát động một cuộc phục kích nhằm vào lực lượng an ninh Malaysia, đánh dấu khởi đầu một cuộc nổi dậy cộng sản kéo dài trong hơn 30 năm.
* 1972 – Năm người bị bắt khi đột nhập văn phòng của Đảng Dân chủ tại Washington, D.C., khởi đầu vụ bê bối chính trị dẫn đến sự từ chức của Tổng thống Mỹ Richard Nixon hai năm sau đó.
* 1994- Khai mạc World Cup 1994 tại Hoa Kỳ

## Sinh

* 1888 - Heinz Guderian, Đại tướng Lục quân Đức (m. 1954)
* 1924 - Nguyễn Xuân Trang, Thiếu tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (Mất 2015)
* 1945 - Eddy Merckx, tay đua xe đạp Bỉ
* 1945 - Frank Ashmore, diễn viên Mỹ
* 1978 - Uchishiba Masato, vận động viên judo Nhật Bản
* 1993 - Dương Tú Anh, á hậu – người mẫu Việt Nam

## Mất

* 1898 - Edward Burne-Jones, họa sĩ Anh (s. 1833)
* 1930 - Nguyễn Thái Học, người sáng lập Việt Nam Quốc dân Đảng, nhà cách mạng người Việt Nam (s. 1902)
* 1930 - Phó Đức Chính, là nhà cách mạng Việt Nam, là một trong những sáng lập viên và lãnh tụ của Việt Nam Quốc Dân Đảng (s. 1907)
* 1939 - Nguyễn Khắc Hiếu, hiệu Tản Đà, nhà thơ Việt Nam (s. 1889)
* 1954 - Tô Ngọc Vân, họa sĩ Việt Nam (s. 1906)
* 2006 - Nhạc sĩ Tâm Anh
* 2017 - Võ Dinh, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa
* 2025 - Kim Long, Linh mục và Nhạc sĩ người Việt Nam

## Ngày lễ và kỷ niệm

## Tham khảo