Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Yolngu

**Yolngu** là một dân tộc thiểu số bản địa của thổ dân châu Úc sinh sống tại đảo Arnhem Land là hòn đảo nằm giữ Bali và Sydney. Cuộc sống của người dân hầu như không có nhiều thay đổi trong suốt hàng vạn năm qua, họ sống hòa mình giữa thiên nhiên từ lúc sinh ra cho tới khi chết.

## Tập tục

Đây là bộ tộc từ 60.000 năm trước, đã dựa vào kỹ năng săn cá sấu để sống. Trước khi đi săn bao giờ họ cũng phải tổ chức một buổi lễ với các điệu nhảy tâm linh truyền thống để cầu xin các linh hồn tổ tiên bảo hộ cho mình. Khi đi săn, thợ săn nơi đây chủ yếu sử dụng những kỹ năng nguyên thủy đã được tổ tiên truyền lại, họ không mang theo lương thực khi đi săn, khu rừng sẽ cung cấp hầu hết các nhu yếu phẩm trong suốt chuyến đi có thể kéo dài ngày này sang ngày khác, đối tượng chính của chuyến săn là loài cá sấu, thịt cá sấu chính là thứ thực phẩm hàng đầu đã nuôi sống cả bộ lạc qua nhiều thế hệ.

Không như thợ săn cá sấu nơi khác rất coi trọng bộ da để bán cho ngành thời trang xa xỉ, người Yolngu chỉ lấy thịt và những thứ có ích đối với họ. Cá sấu mà họ săn chủ yếu thuộc loài cá sấu nước ngọt, tuy không ghê gớm bằng những con cá sấu nước mặn khổng lồ nhưng lại nhanh nhẹn và hung dữ, chúng còn có khả năng ẩn nấp cực kỳ hiệu quả. Thợ săn chỉ dùng đến súng khi gặp những con cá sấu lớn và nguy hiểm, những con vật còn lại thì bị họ khống chế bằng tay.

## Tham khảo

* Aboriginal Resource and Development Services (ARDS) Lưu trữ ngày 19 tháng 8 năm 2006 tại Wayback Machine
* Charles Darwin University, Darwin, Lưu trữ ngày 29 tháng 8 năm 2006 tại Wayback Machine
* Trudgen, Richard, *Why Warriors Lie Down and Die Lưu trữ ngày 29 tháng 10 năm 2012 tại Wayback Machine*, ARDS, Darwin, 2000 ISBN 0-646-39587-4
* Garma Festival Lưu trữ ngày 15 tháng 5 năm 2007 tại Wayback Machine
* ARDS, Yolngu Matha Phrasebook (Gupapyngu Dialect), Darwin
* Morphy, Howard, *Ancestral Connections: Art and an Aboriginal System of Knowledge,* University of Chicago Press, Chicago, 1991 ISBN 0-226-53865-6
* The 12 Canoes website made in collaboration with the people of Ramingining to highlight and showcase the Yolngu Culture.
* Berndt, Ronald M. (2005) [1952], *Djanggawul: An Aboriginal Religious Cult of North-Eastern Arnhem Land*, Volume 43 of Routledge library editions: Anthropology and ethnography, Routledge, ISBN 041533022X
* Swain, Tony (1993), *A place for strangers: towards a history of Australian Aboriginal being*, Cambridge University Press, ISBN 0521446910
# Trị liệu bức xạ

| Trị liệu bằng bức xạ |
| --- |
| *Phương pháp can thiệp* |
| Radiation therapy of the pelvis. Lasers and a mould under the legs are used to determine exact position. |
| ICD-10-PCS | D |
| ICD-9-CM | 92.2-92.3 |
| MeSH | D011878 |
| OPS-301 code: | 8–52 |
| MedlinePlus | 001918 |

**Trị liệu bằng bức xạ** thường nói gọn là **xạ trị**, viết tắt theo tiếng Anh là **RT**, **RTx**, hay **XRT** (Radiation therapy), là phương pháp điều trị sử dụng bức xạ ion hóa để trị liệu ung thư có kiểm soát hay tiêu diệt tế bào ác tính và thường được thực hiện bằng máy gia tốc tuyến tính.

Các loại ung thư khác nhau đáp ứng theo những cách khác nhau với liệu pháp trị liệu bức xạ.

## Chú thích
# Etoposide

Etoposide|  |
|  |
| Dữ liệu lâm sàng |
| Phát âm | /ˌɛtoʊˈpoʊsaɪd/  |
| Tên thương mại | Etopophos, Toposar, tên khác |
| Đồng nghĩa | VP-16; VP-16-213 |
| AHFS/Drugs.com | Chuyên khảo |
| MedlinePlus | a684055 |
| Danh mục cho thai kỳ | * AU: D
* US: D (Bằng chứng về rủi ro)
 |
| Dược đồ sử dụng | qua đường miệng, tiêm tĩnh mạch |
| Mã ATC | * L01CB01 (WHO)
 |
| Tình trạng pháp lý |
| Tình trạng pháp lý | * UK: POM (chỉ bán theo đơn)
* US: ℞-only
 |
| Dữ liệu dược động học |
| Sinh khả dụng | Biến động nhiều, 25 tới 75% |
| Liên kết protein huyết tương | 97% |
| Chuyển hóa dược phẩm | Gan (CYP3A4) |
| Chu kỳ bán rã sinh học | Oral: 6 h., IV: 6-12 h., IV ở trẻ em: 3 h. |
| Bài tiết | Thận và phân |
| Các định danh |
|
Tên IUPAC
* 4'-Demethyl-epipodophyllotoxin 9-[4,6-*O*-(*R*)-ethylidene-*beta*-D-glucopyranoside], 4' -(dihydrogen phosphate)
 |
| Số đăng ký CAS | * 33419-42-0Y
 |
| PubChem CID | * 36462
 |
| IUPHAR/BPS | * 6815
 |
| DrugBank | * DB00773Y
 |
| ChemSpider | * 33510Y
 |
| Định danh thành phần duy nhất | * 6PLQ3CP4P3
 |
| KEGG | * D00125Y
 |
| ChEBI | * CHEBI:4911Y
 |
| ChEMBL | * CHEMBL44657Y
 |
| ECHA InfoCard | 100.046.812 |
| Dữ liệu hóa lý |
| Công thức hóa học | C29H32O13 |
| Khối lượng phân tử | 588.557 g/mol |
| Mẫu 3D (Jmol) | * Hình ảnh tương tác
 |
| Điểm nóng chảy | 243,5 °C (470,3 °F) |
|
SMILES
* C[C@@H]1OC[C@@H]2[C@@H](O1)[C@@H]([C@H]([C@@H](O2)O[C@@H]3c4cc5c(cc4[C@H]([C@@H]6[C@@H]3COC6=O)c7cc(c(c(c7)OC)O)OC)OCO5)O)O
 |
|
Định danh hóa học quốc tế
* InChI=1S/C29H32O13/c1-11-36-9-20-27(40-11)24(31)25(32)29(41-20)42-26-14-7-17-16(38-10-39-17)6-13(14)21(22-15(26)8-37-28(22)33)12-4-18(34-2)23(30)19(5-12)35-3/h4-7,11,15,20-22,24-27,29-32H,8-10H2,1-3H3/t11-,15+,20-,21-,22+,24-,25-,26-,27-,29+/m1/s1Y
* Key:VJJPUSNTGOMMGY-MRVIYFEKSA-NY
 |
|   (kiểm chứng) |

**Etoposide**, được bán dưới tên thương mại là **Etopophos** cùng một số những tên gọi khác, là một loại thuốc hóa trị liệu được sử dụng để điều trị một số loại ung thư. Những trường hợp có thể dùng thuốc bao gồm ung thư tinh hoàn, ung thư phổi, u lympho, bệnh bạch cầu, u nguyên bào thần kinh và ung thư buồng trứng. Thuốc dược đưa vào cơ thể qua đường miệng hoặc tiêm vào tĩnh mạch.

Tác dụng phụ là rất phổ biến. Một số tác dụng phụ có thể có như số lượng tế bào máu thấp, nôn mửa, chán ăn, tiêu chảy, rụng tóc và sốt. Các tác dụng phụ nghiêm trọng hơn bao gồm phản ứng dị ứng và huyết áp thấp. Sử dụng trong khi mang thai có thể sẽ gây hại cho em bé. Etoposide thuộc nhóm thuốc ức chế topoisomerase. Người ta cho rằng chúng hoạt động bằng cách làm tổn thương DNA.

Etoposide đã được phê duyệt để sử dụng y tế tại Hoa Kỳ vào năm 1983. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 3,24 USD đến 5,18 USD/lọ 100 mg. Tại Vương quốc Anh, chi phí được bán bởi NHS là khoảng £ 12,15 tính đến năm 2015.

## Chú thích