# Bệnh nhân cách

| Psychopathy (Thái nhân cách) |
| --- |
| Chuyên khoa | Tâm thần học, Tâm lý học lâm sàng, Tội phạm học |
| Triệu chứng | Thiếu đồng cảm, thiếu cảm giác hối hận, hành vi chống đối xã hội, thao túng, bốc đồng |
| Biến chứng | Hành vi phạm tội, bạo lực, khó duy trì quan hệ xã hội |
| Khởi phát thông thường | Thường từ thời thơ ấu hoặc vị thành niên |
| Nguyên nhân | di truyền, môi trường, bất thường thần kinh |
| Yếu tố nguy cơ | Sang chấn thời thơ ấu, môi trường gia đình bất ổn, yếu tố di truyền |
| Chẩn đoán phân biệt | Rối loạn nhân cách chống đối xã hội (ASPD), Rối loạn hành vi (CD), Sociopathy |
| Điều trị | Liệu pháp tâm lý, can thiệp hành vi (hiệu quả hạn chế) |
| Tần suất | Khoảng 1% dân số; cao hơn trong nhóm tội phạm |

**Rối loạn thái nhân cách** (tiếng Anh: *psychopathy*; từ nguyên: gốc Hy Lạp *psyche* (ψυχή) "linh hồn" và *pathos* (πάθος) "đau khổ, cảm xúc") là một cấu trúc nhân cách được đặc trưng bởi sự suy giảm khả năng đồng cảm và cảm giác hối hận, hành vi chống đối xã hội kéo dài, cùng với các đặc điểm liều lĩnh, mất kiểm soát hành vi và vị kỷ. Những đặc điểm này thường được che giấu (masked) bởi vẻ ngoài duyên dáng và khả năng ít bị ảnh hưởng bởi căng thẳng, tạo một vẻ bề ngoài rất đỗi bình thường.

Hervey M. Cleckley, một bác sĩ tâm thần người Mỹ, cũng như nhà tâm lý học người Mỹ George E. Partridge đã ảnh hưởng đến các tiêu chuẩn chẩn đoán ban đầu về phản ứng / rối loạn nhân cách chống đối xã hội trong *Cẩm nang Chẩn đoán và Thống kê Rối loạn tâm thần* (DSM). DSM và *phân loại quốc tế về bệnh* (ICD) sau đó giới thiệu các chẩn đoán của rối loạn nhân cách chống đối xã hội (ASPD) và rối loạn nhân cách phân ly (DPD) tương ứng, trong đó nêu rằng những chẩn đoán đã được đề cập đến (hoặc bao gồm những gì được gọi) như bệnh nhân cách hoặc sociopathy. Việc tạo ra ASPD và DPD được thúc đẩy bởi thực tế là nhiều đặc điểm kinh điển của bệnh thái nhân cách không thể đo lường một cách khách quan. Nhà tâm lý học người Canada Robert D. Hare sau đó đã phổ biến lại cấu trúc của bệnh lý tâm thần trong tội phạm học với Danh sách kiểm tra bệnh lý tâm lý của mình.

Mặc dù không có tổ chức tâm thần hoặc tâm lý nào đã xử phạt một chẩn đoán có tên "bệnh tâm thần", các đánh giá về đặc điểm tâm thần được sử dụng rộng rãi trong môi trường tư pháp hình sự ở một số quốc gia và có thể có hậu quả quan trọng đối với cá nhân. Nghiên cứu về bệnh thái nhân cách là một lĩnh vực nghiên cứu tích cực, và thuật ngữ này cũng được sử dụng bởi công chúng, báo chí phổ biến và trong các miêu tả hư cấu. Mặc dù thuật ngữ này thường được sử dụng phổ biến cùng với "điên" và "bệnh tâm thần", có một sự khác biệt về phân loại giữa rối loạn tâm thần và bệnh nhân cách.

## Các triệu chứng và dấu hiệu

Về mặt xã hội, chứng thái nhân cách thường bao gồm các hành vi vô cảm, thao túng và phục vụ mục đích cá nhân, không quan tâm đến người khác, những hành vi này thường đi kèm với việc tái phạm hành vi lệch chuẩn, tội phạm và bạo lực. Về mặt tâm thần, đã có ghi chép chỉ ra chứng bệnh này gây ra những khiếm khuyết trong các hoạt động liên quan đến cảm xúc và nhân thức, đặc biệt là hoạt động nhận thức tâm lý xã hội. Về mặt phát triển, các triệu chứng của psychopathy đã được phát hiện ở trẻ nhỏ có rối loạn hành vi, cho thấy có ít nhất một phần yếu tố bẩm sinh (cấu thành) ảnh hưởng đến sự hình thành của chứng bệnh này.

## Tham khảo