Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Chuyến bay 244 của Aeroflot

Aeroflot Flight 244| An Aeroflot Antonov An-24, similar to the one involved in the hijacking |
| Hijacking |
| Ngày | ngày 15 tháng 10 năm 1970 |
| Mô tả tai nạn | Hijacking |
| Địa điểm | en route |
| Máy bay |
| Dạng máy bay | Antonov An-24b |
| Hãng hàng không | Aeroflot |
| Số đăng ký | СССР-46256 |
| Xuất phát | Batumi, Adjar ASSR, Georgian SSR |
| Chặng dừng | Sukhumi |
| Điểm đến | Krasnodar |
| Hành khách | 45 |
| Phi hành đoàn | 4 |
| Tử vong | 1 |
| Bị thương | 3 |
| Sống sót | 49 |

**Chuyến bay 244 của Aeroflot** bị không tặc tấn công vào ngày 15 tháng 10 năm 1970, khiến nó trở thành vụ không tặc hàng không thành công đầu tiên được biết đến ở Liên Xô.

## Tóm tắt

Người Litva Pranas Brazinskas và cậu con trai 13 tuổi Algirdas đã bắt giữ một chiếc máy bay chở khách nội địa An-24 trên đường từ Batumi, Adjar ASSR, Cộng hòa XHCN Gruzia, đến Sukhumi và Krasnodar để trốn sang phương Tây. Prana đã bị chính quyền Liên Xô kết án hai lần vào năm 1955 và 1965 vì các tội phạm tài chính liên quan đến các cửa hàng nhà nước nơi ông làm việc.

## Tham khảo
# Hãy phá đổ bức tường này

Tổng thống Hoa Kỳ Ronald Reagan đọc diễn văn trước Cổng Brandenburg ở Bức tường Berlin.
**"Hãy phá đổ bức tường này"** (*Tear down this wall*) là một phần của một bài diễn văn nổi tiếng của Tổng thống Hoa Kỳ Ronald Reagan mà trong đó ông thách thức nhà lãnh đạo Liên Xô Mikhail Sergeyevich Gorbachyov hãy phá bỏ Bức tường Berlin.

Trong một bài diễn văn đọc tại Cổng Brandenburg cạnh Bức tường Berlin vào ngày 12 tháng 6 năm 1987, Reagan đã thách thức Gorbachyov (lúc đó là Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên xô) hãy phá bỏ bức tường để biểu hiện sự ước muốn của Gorbachyov trong việc làm gia tăng sự tự do trong khối Xô Viết. Mặc dù bức tường là trách nhiệm của chính quyền Đông Đức, nhưng Hoa Kỳ coi Đông Đức là một chính phủ bù nhìn của Xô Viết.

Reagan đã đọc bài diễn văn "hãy phá đổ bức tường này", được Peter Robinson soạn, mặc dù gặp nhiều phản đối từ cả Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ và Hội đồng An ninh Quốc gia. Phó Cố vấn An ninh Quốc gia (và là Bộ trưởng Ngoại giao tương lai) Colin Powell là một trong những người trong chính phủ Hoa Kỳ chống đối mạnh mẽ nhất.

Những câu nổi tiếng nhất trong bài diễn văn như sau:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| “ | *General Secretary Gorbachev, if you seek peace, if you seek prosperity for the Soviet Union and Eastern Europe, if you seek liberalization, come here to this gate. Mr. Gorbachev, open this gate. Mr. Gorbachev, tear down this wall!* | ” |

(Tổng Bí thư Gorbachev, nếu ông tìm hòa bình, nếu ông tìm thịnh vượng cho Liên Xô và Đông Âu, nếu ông tìm giải phóng, hãy đến đây nơi cổng này. Ông Gorbachev, hãy mở cổng này. Ông Gorbachev, hãy phá đổ bức tường này!)
Vào ngày 18 tháng 10 năm 1989, nhà lãnh đạo Đông Đức Erich Honecker từ chức, và vào ngày 9 tháng 11, các người lãnh đạo mới của Đông Đức nới lỏng hạn chế cho dân Đông Đức rời khỏi quốc gia, ngay lập tức đánh dấu sự sụp đổ của Bức tường Berlin.

Có nhiều tranh cãi về mức độ ảnh hưởng, nếu có, mà sự thách thức đó mang đến. Có vài nguồn nói rằng sự sụp đổ của bức tường theo sau đó là bằng chứng rằng bài diễn văn là điểm bắt đầu cho sự thay đổi trong khi những nguồn khác thì cho rằng bài diễn văn của Reagan chỉ đơn giản đúng thời vận. Tuy nhiên không ai nghi ngờ sự chống đối cương quyết của Reagan với giới lãnh đạo Xô Viết là một yếu tố chính trong việc lật đổ các chính thể cộng sản, xảy ra trong hai năm ngay sau khi ông rời nhiệm sở tổng thống.

## Xem thêm

* Bức tường Berlin
* Ich bin ein Berliner

## Ghi chú

## Tham khảo

Peter Robinson, *It's My Party: A Republican's Messy Love Affair with the GOP*, 2000, hardcover, Warner Books, ISBN 0-446-52665-7

## Liên kết ngoài

* Full text and audio MP3 of the speech
* Media met its match - obituary crediting Reagan with getting rid of the Berlin Wall
# Tu chính án Jackson–Vanik

**Tu chính án Jackson–Vanik** là một điều khoản năm 1974 trong luật liên bang Hoa Kỳ nhằm mục đích ảnh hưởng đến quan hệ thương mại của Hoa Kỳ với các quốc gia không nền kinh tế thị trường (ban đầu, các quốc gia của Khối Cộng sản) hạn chế quyền tự do của di cư và nhân quyền khác.

Việc sửa đổi, được đặt theo tên của các nhà đồng tài trợ chính Henry M. "Scoop" Jackson của Washington trong Thượng viện và Charles A. Vanik của Ohio trong Hạ viện, cả Dân chủ, được nêu trong Tiêu đề IV của Đạo luật thương mại năm 1974. Đạo luật Thương mại năm 1974 đã được hai viện Quốc hội Hoa Kỳ thông qua và được Tổng thống Gerald Ford đã ký dự luật thành luật với sửa đổi được thông qua vào ngày 3 tháng 1 năm 1975. Theo thời gian, một số quốc gia đã được cấp các quan hệ thương mại bình thường có điều kiện để xem xét hàng năm, và một số quốc gia đã được giải phóng khỏi sửa đổi.

Vào tháng 12 năm 2012, Đạo luật Magnitsky đã được Tổng thống Obama ký thành luật, bãi bỏ Tu chính án Jackson–Vanik.

## Ảnh hưởng

Các quốc gia thuộc phạm vi áp dụng của tu chính án này bao gồm Liên Xô (và sau đó là các nước hậu Xô viết), Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, Romania, Hungary, Tiệp Khắc, Đông Đức, Bulgaria, Mông Cổ, Albania, Campuchia, Lào và Việt Nam.

Trong số các quốc gia Khối Xô Viết, Ba Lan đã được miễn sửa đổi, nhưng từ năm 1982 đến 1987, tình trạng MFN vô điều kiện của nó đã bị đình chỉ do các hành động chống lại Solidarność. Nam Tư cũng được miễn; tuy nhiên, vào năm 1991 - 1992, do các sự kiện bạo lực ở Nam Tư cũ, tình trạng MFN của Serbia và Montenegro đã bị đình chỉ.

## Tham khảo
# Nhà máy ô tô Gorky

Xe tải GAZ-66 đang phục vụ trong quân đội Nga

Gorkovsky avtomobilny zavod (GAZ)| Loại hình | **Public(RTS:GAZA)** |
| Ngành nghề | Ôtô |
| Thành lập | 1929 |
| Trụ sở chính | Nizhny Novgorod |
| Sản phẩm |  GAZ  LDV  LiAZ |
| Website | Official Website of Gaz Group |

**Nhà máy ô tô Gorky**, còn gọi là **GAZ** - viết tắt của *Gorkovsky avtomobilny zavod* (*Горьковский автомобильный завод*), là một trong những nhà máy sản xuất ô tô dân sự và quân sự lớn nhất ở Liên Xô trước đây và Nga hiện nay. Nhà máy thành lập năm 1929 với tên đầu tiên NNAZ, liên doanh giữa tập đoàn ô tô Ford và Liên bang Xô viết. Chữ G trong tên lấy theo tên nhà văn Nga Maxim Gorky.

## Sản phẩm

### Dân sự

* Sedan: Volga

* GAZ-21R Volga (1962)
* Volga GAZ-21
* Wolga gaz 24 chụp năm 2001
* Xe Volga GAZ-24 trên tem thư 1971 của Liên Xô
* Volga GAZ-31105 (2004)
* Volga 31

* Van: GAZelle

* Xe GAZel ở Tosno
*
*

* SUV: GAZ-A, GAZ-3106

* GAZ-3106 Ataman-2 concept SUV (2005)

### Quân sự

* SUV: GAZ-69, Tigr...
* Xe tải: GAZ-AA, GAZ-66...
* Xe bọc thép: BTR-40, BTR-60, BTR-70 (*GAZ-4905*), BTR-90 (*ГАЗ-5923*, chỉ thiết kế)
* Xe địa hình: GAZ-3351

* GAZ-69
*
* BTR-40
* BTR-60
* BTR-70
* BTR-90
* GAZ-3351

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* GAZ official website Lưu trữ ngày 20 tháng 8 năm 2011 tại Wayback Machine (tiếng Nga)
* GAZ official website Lưu trữ ngày 8 tháng 2 năm 2014 tại Wayback Machine (tiếng Anh)
* GAZ - Bản sắc công nghiệp ôtô Nga Lưu trữ ngày 11 tháng 3 năm 2008 tại Wayback Machine
* GAZ và những chiếc xe cho hồng quân Lưu trữ ngày 4 tháng 10 năm 2013 tại Wayback Machine
* GAZ và những chiếc xe hạng sang Lưu trữ ngày 16 tháng 8 năm 2014 tại Wayback Machine
* Ôtô Nga tìm đường trở lại Việt Nam
# Đệ Nhị Đế chế Pháp

| Đế chế Pháp |
| --- |
|
Tên bản ngữ
* *L'Empire des Français*
 |
| 1852–1870 |
|
Quốc kỳ

 Quốc huy

 |
|

---

**Tiêu ngữ:Liberté, égalité, fraternité* "Tự do, Bình đẳng, Bác ái" |
|  |
|

---

**Quốc ca:Partant pour la Syrie* (de facto) Khởi hành đi Syria |
|  |
| Bản đồ Đế quốc Pháp |
| Tổng quan |
| Thủ đô | Paris |
| Ngôn ngữ thông dụng | Tiếng Pháp |
| Chính trị |
| Chính phủ | Quân chủ lập hiến |
| Hoàng đế |   |
|  |
| • 1852-1870  | Napoléon III |
|  |
| Thủ tướng |   |
|  |
| • 1869–1870  | Émile Ollivier |
| • 1870  | Charles Cousin-Montauban |
|  |
| Lập pháp | Nghị viện |
| • Thượng viện | Thượng viện |
| • Hạ viện | Hạ viện |
| Lịch sử |   |
|  |
| • Đảo chính 1851  | 2 tháng 12 năm 1851 |
| • Thành lập  | 1852 |
| • Giải thể  | 4 tháng 9 năm 1870 |
|  |
| Kinh tế |
| Đơn vị tiền tệ | Franc Pháp |
| Mã ISO 3166 | FR |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Tiền thân** | **Kế tục** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Đệ Nhị Cộng hòa Pháp |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Đệ Tam Cộng hòa Pháp |  |

 |

 |
|  |

**Đế chế thứ hai** hay **Đệ Nhị đế chế** là vương triều Bonaparte được cai trị bởi Napoléon III từ 1852 đến 1870 tại Pháp. Đế quốc này được bắt đầu sau Đệ Nhị Cộng hòa Pháp và kết thúc khi Đệ Tam Cộng hòa Pháp được thành lập.

Từ Lịch sử đương đại Pháp (*L'Histoire de la France contemporaine*) của Ernest Lavisse, Đế chế thứ hai được phân tích trong hai giai đoạn của nhà sử học: được mô tả đầu tiên như đế chế độc tài kéo dài thường từ 1852 đến 1860 là trái ngược với thứ hai, được gọi là "đế quốc tự do", thường dao động từ 1860 để năm 1870.

Đế chế thứ hai kết thúc vào ngày 4 tháng 9 năm 1870 sau thất bại của trận Sedan trong cuộc chiến chống Phổ, một cường quốc đang lên ở châu Âu do thủ tướng Otto von Bismarck lãnh đạo.

## Xem thêm

* Henri de Saint Simon
* Napoléon III
* Nhà Bonaparte
* Chiến tranh Pháp-Phổ
* Đệ Nhất Đế chế Pháp

## Tham khảo

## Đọc thêm

* Anderson, F.M. (1904). *The constitutions and other select documents illustrative of the history of France, 1789–1901*., complete text online; 740pp
* Price, Roger, ed. (2015). *Documents on the Second French Empire, 1852-1870*. Palgrave. ISBN 9781137507341. `{{Chú thích sách}}`: `|author=` có tên chung (trợ giúp)Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)

## Liên kết ngoài

 Tư liệu liên quan tới Second empire of France tại Wikimedia Commons

* *Cuộc nội chiến ở Pháp* Karl Marx Địa chỉ thứ 3 của Karl Marx đến Công xã Paris, mô tả tính cách của Đế chế thứ hai.
# Tiêu ngữ

**Tiêu ngữ** là cụm từ tóm tắt mục tiêu, động lực hoặc ý định chung của một cá nhân, gia đình, nhóm xã hội hoặc tổ chức. Tiêu ngữ thường được tìm thấy chủ yếu ở dạng văn bản (không giống như khẩu hiệu, cũng có thể được thể hiện bằng lời nói), và có thể xuất phát từ truyền thống lâu đời của nền tảng xã hội, hoặc từ các sự kiện quan trọng, chẳng hạn như một cuộc nội chiến hoặc một cuộc cách mạng. Một tiêu ngữ có thể bằng bất kỳ ngôn ngữ nào, nhưng thường được sử dụng rộng rãi bằng tiếng Latinh, đặc biệt là ở phương Tây.

## Tham khảo
# Chủng tộc Arya

Ấn bản thứ 4 của Meyers Konversationslexikon (Leipzig, 1885, 1818) cho thấy phạm vi của *chủng tộc da trắng* (các tông màu xanh lục và lam) bao gồm người *Arya*, *Semit* và *Hamit*. *Người Arya* được chia nhỏ thành *người Arya châu Âu* và *người Ấn-Arya* (thuật ngữ *Người Ấn-Arya* đương thời dùng với nghĩa tương đương với khái niệm người Ấn-Iran ngày nay).
**Chủng tộc Arya** là một khái niệm chủng tộc lịch sử xuất hiện trong giai đoạn cuối thế kỷ 19 và giữa thế kỷ 20 để mô tả những người có gốc gác Ấn-Âu như là một nhóm chủng tộc.

Khái niệm này xuất phát từ quan niệm rằng những người nói các ngôn ngữ Ấn-Âu thuở ban đầu và hậu duệ của họ cho đến ngày nay tạo thành một chủng tộc hay tiểu chủng tộc của chủng tộc da trắng.

## Từ nguyên

Thuật ngữ *Arya* bắt nguồn và dùng để chỉ từ *\*arya* (một từ trong ngôn ngữ Ấn-Iran nguyên thủy); đây là tộc danh mà người Ấn-Iran sử dụng. Trong tiếng Phạn, ta có từ *ārya* (Devanāgarī: आर्य), về nguồn gốc là một tên dân tộc tự gọi, và trong tiếng Phạn cổ điển còn có nghĩa "đáng vinh danh, đáng kính, cao quý". Từ cùng gốc *ariya-* tiếng Ba Tư cổ (chữ hình nêm tiếng Ba Tư cổ: 𐎠𐎼𐎡𐎹) là tiên thân của quốc danh Iran.

Thuật ngữ Ấn-Arya vẫn thường được sử dụng để chỉ nửa Ấn Độ của ngữ tộc Ấn-Iran, tức là nhóm ngôn ngữ bao gồm tiếng Phạn và các ngôn ngữ hiện đại như tiếng Hindi-Urdu, tiếng Bengal, tiếng Punjab, tiếng Gujarat, tiếng Digan, tiếng Kashmir, tiếng Sinhala, tiếng Marathi, vân vân.

## Tham khảo
# Cuộc vây hãm

Sự kết hợp của Mount Carmel Center vào ngày cuối cùng của Cuộc vây hãm ở Waco
Một cuộc **vây hãm** là một trong các hình thức **bao vây** trong quân sự, có mức độ cô lập cao đối với mục tiêu quân sự bị bao vây, thông thường mục tiêu là thành phố hay pháo đài với mục đích chia cắt lực lượng đối phương bên trong với lực lượng của họ bên ngoài, ngăn chặn nguồn hậu cần, nhằm chiếm lấy sau khi làm kiệt quệ lực lượng đối phương, buộc họ đầu hàng.

Trong chiến tranh hiện đại, địa điểm bị vây hãm chỉ có thể nhận tiếp viện bằng đường hàng không, như trường hợp trận Điện Biên Phủ năm 1954.

Trường hợp khác như cuộc tấn công Pusan của quân đội Bắc Triều Tiên trong chiến tranh Triều Tiên chỉ có thể gọi la bao vây, chứ không phải trường hợp *vây hãm*, vì phía sau Pusan là biển nên khu vực này không bị cô lập hoàn toàn.

## Xem thêm

* Bao vây

## Chú thích
# Khoa học quân sự

**Khoa học quân sự** là hệ thống tri thức về tính chất, quy luật của chiến tranh và khởi nghĩa vũ trang, về chuẩn bị lực lượng vũ trang, xây dựng quốc phòng và chuẩn bị đất nước cho chiến tranh, về phương thức tiến hành chiến tranh.

Khoa học quân sự nghiên cứu chủ yếu về đấu tranh vũ trang trong chiến tranh và khởi nghĩa.

Khoa học quân sự có quan hệ và sử dụng rộng rãi thành quả của các ngành khoa học xã hội, khoa học tự nhiên và khoa học kĩ thuật.

## Các chuyên ngành

* Lý luận chung khoa học quân sự;
* Lý luận nghệ thuật quân sự;
* Lý luận tổ chức, xây dựng lực lượng vũ trang, lý luận chỉ huy quân sự;
* Lý luận giáo dục và huấn luyện quân sự;
* Lý luận kinh tế quân sự và hậu cần quân sự;
* Lý luận công tác chính trị trong lực lượng vũ trang;
* Chỉ huy, tham mưu kỹ thuật quân sự;
* Lịch sử quân sự,
* Trinh sát và tình báo quân sự.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
# Danh sách vũ khí trên máy bay

Sau đây là danh sách các loại vũ khí được phóng từ máy bay:

## Súng máy bay

* ADEN cannon (UK)
* Becker (Germany)
* Berezin B-20 (USSR)
* Berezin BS/UB (USSR)
* Browning Model 1919 machine gun (United States)
* Colt Mk 12 cannon (United States)
* DEFA cannon (France)
* GAU-7 cannon (United States)
* GAU-8 Avenger (United States)
* GAU-12 Equalizer (United States)
* Gryazev-Shipunov GSh-23L (Russia)
* Gryazev-Shipunov GSh-6-23 (Russia)
* Gryazev-Shipunov GSh-6-30 (Russia)
* Gryazev-Shipunov/Izhmash GSh-30-1 (Russia)
* Gryazev-Shipunov GSh-30-2 (Russia)
* Shipunov 2A42 (Russia)
* Hispano 20 mm cannon (Switzerland)
* Lewis gun
* M2.50 calibre Browning machine gun (United States)
* M61 Vulcan (United States)
* M197 Gatling gun (United States)
* Mauser BK-27 (Germany)
* MG 151 cannon (Germany)
* MG 15 machine gun (Germany)
* MG 17 machine gun (Germany)
* MG 131 machine gun (Germany)
* MG FF cannon (Germany)
* MK 108 cannon (Germany)
* Parabellum MG14
* Molins gun (UK)
* Nudelman NL-37 (Russia)
* Nudelman-Rikhter NR-23 (Russia)
* Nudelman-Rikhter NR-30 (Russia)
* ShKAS machine gun (Russia)
* ShVAK cannon (Russia)
* Type 1 machine gun (Japan)
* Type 2 machine gun (Japan)
* Type 92 machine gun (Japan)
* Type 99 cannon (Japan)
* Vickers machine gun (UK)
* Vickers K còn gọi là VGO (UK)
* Vickers S (UK)
* Volkov-Yartsev VYa-23 (USSR)

## Bom hàng không

* Bom hạt nhân B28
* Bom hạt nhân B39
* Bom hạt nhân B41
* Bom hạt nhân B46
* Bom hạt nhân B43
* Bom hạt nhân B53
* Bom hạt nhân B57
* Bom hạt nhân B61
* Bom hạt nhân B90
* Bom phát quang BLU-82
* GBU-10 Paveway 2000lbs
* GBU-12 Paveway 500lbs
* GBU-15
* EGBU-15
* GBU-24 Paveway III
* GBU-28
* Bom thông minh JDAM
* JSOW
* Bom hạt nhân MK2
* Bom hạt nhân MK4
* Bom hạt nhân MK5
* Bom hạt nhân MK6
* Bom hạt nhân Mk7
* Bom hạt nhân Mk8
* Bom hạt nhân MK10
* Bom hạt nhân MK11
* Bom hạt nhân MK12
* Bom hạt nhân Mk15
* MK18
* Bom napan MK77
* Bom MK 81
* Bom MK 82
* Bom MK 83
* Bom MK 84
* Mk-101 Bom xuyên đầu đạn hạt nhân
* Bom MOAB
* Tallboy bomb (Bom động đất)
* Grand Slam bomb (Bom động đất)
* T-12 Cloud Maker (loại 44.000 pound của Hoa Kỳ)
* Butterfly bomb

## Tên lửa phóng từ máy bay

* Xem Danh sách các tên lửa
* Hydra 70
* Le Prieur rocket
* R4M rocket
* RP-3
* RS-82, RS-132, M-8, M-13

## Ngư lôi phóng từ máy bay

* Ngư lôi MK44
* Ngư lôi MK46
* Ngư lôi Pentane (UK)

## Xem thêm

* Danh sách vũ khí

## Tham khảo
# Vũ khí chống bộ binh

Mìn chống bộ binh M18A1 Claymore chứa khoảng 700 viên bi kim loại. Khi mìn nổ, các viên bi này có thể giết chết hoặc gây thương tích nghiêm tọng cho bộ binh đối phương hoặc bất kỳ người nào nằm trong vùng sát thương rộng 100 m
**Vũ khí chống bộ binh** là loại vũ khí chủ yếu được sử dụng để làm bị thương hoặc tiêu diệt bộ binh và các nhân lực không được bảo vệ bởi giáp, trái ngược với việc tấn công công trình hoặc phương tiện chiến đấu, hay săn bắn động vật. Sự ra đời của các công sự phòng thủ và phương tiện chiến đấu bọc thép đã dẫn đến việc phát triển các loại vũ khí tấn công công sự/xe bọc thép. Do đó cần phân biệt giữa vũ khí này và vũ khí chuyên dụng để tấn công bộ binh đối phương. Ví dụ, mìn chống bộ binh khi nổ sẽ tạo ra nhiều mảnh văng nhỏ có khả năng xé rách cơ thể nhưng không đủ để xuyên qua bề mặt giáp kim loại, trong khi mìn chống tăng có lượng thuốc nổ nhiều hơn nhiều để phá hủy xe chiến đấu bọc thép hoặc thiết kế có lượng nổ xuyên định hình để xuyên giáp.

Nhiều hệ thống vũ khí hiện đại có thiết kế đa nhiệm. Ví dụ pháo xe tăng có thể bắn nhiều loại đạn có mục đích khác nhau: đạn xuyên giáp để chống tăng, đạn nổ mạnh để phá hủy công sự và đạn văng mảnh để chống bộ binh.

Ngoài ra còn có những loại vũ khí đặc biệt hơn như bom neutron, vũ khí hóa học, và vũ khí sinh học, được thiết kế để nhắm vào con người nhưng các loại vũ khí này không được gọi là ‘’vũ khí chống bộ binh’’, mà được gọi bằng thuật ngữ vũ khí NBC (Hạt nhân, sinh học, hóa học) vốn bị cấm theo các điều ước quốc tế.
# Danh sách quả bom

*Để biết danh sách vũ khí hạt nhân và mô hình quốc tế khá đầy đủ, hãy xem Danh sách vũ khí hạt nhân*

**Các loại bom *thường* dùng: Bom thùng
* Bom nảy
* Bunker buster (có thể là hạt nhân)
* C4
* Bom xe
* Bom chùm
* Pháo hoa (Không gây hại)
* Bột bom (làm bằng bột mì)
* Bom đa năng
* Lướt bom
* Bom dẫn đường
* Thiết bị nổ cải tiến
* Mỏ đất
* Bom dẫn đường bằng laser
* Bom logic
* Cốc tail Molotov
* Bom đinh
* Bom xăng
* Quả bom ống
* Bom nồi áp suất
* Quả bom khói
* Bom Stink - Bom Stink có hiệu quả từ những trò đùa đơn giản đến cấp độ quân sự hoặc các tác nhân hóa học kiểm soát bạo loạn.
* Bom tự sát hoặc máy bay ném bom tự sát **OMI** (Điều tra quân sự đang diễn ra)
* Bom vali
* Bom nhiệt kế
* Bom hẹn giờ
* Trinitrotoluene aka TNT

**Các loại bom *không thường* dùng: Bom nguyên tử
* Sa hoàng Bomba
* Bom Fat Man
* Bom Little Boy
* MOAB (Mẹ của tất cả các loại bom)
* FOAB (Cha của tất cả các loại bom)
* Bom cobalt
* Bom bẩn
* Bom điện từ
* Quả bom hydro
* Bom Napalm
* Bom neutron
* Quả bom hạt nhân

**Các *mô hình* bom cụ thể: BLU-82 (thông thường)
* Bom nổ không khí cực lớn GBU-43 (thông thường)

## Tham khảo
# Binh nhì

**Binh nhì** thường có cấp bậc thấp nhất ở quân đội nhiều nước. Những người lính có cấp bậc "Binh nhì" có thể là lính nghĩa vụ hoặc họ có thể là quân nhân (nghề nghiệp) chuyên nghiệp. Trong quân đội một số nước, cấp bậc này có thể có hoặc không đeo quân hàm.

# Hình ảnh

* Private
* Private First Class
* 列兵 (*Lièbīng)*
* Binh nhì

## Xem thêm

* Binh nhất
* Hạ sĩ
* Trung sĩ
* Thượng sĩ
* Quân hàm Quân đội nhân dân Việt Nam
* Hệ thống cấp bậc Công an nhân dân Việt Nam

## Chú thích
# Danh sách vũ khí của Hải quân Hoa Kỳ

## Vũ khí sử dụng cho tàu

* Hệ thống Chiến đấu Aegis
* MK 45 5-inch gun
* Phalanx CIWS
* RGM-84 Harpoon
* BGM-109 Tomahawk
* RIM-7 Sea Sparrow
* RIM-67 Standard 2
* RIM-162 Evolved Sea Sparrow Missile
* Mark 46 torpedo
* Mark 48 torpedo
* Mark 50 torpedo
* Mark 60 Captor Mine
* Trident II (D-5) nuclear missile

## Vũ khí sử dụng cho máy bay

* M61 Vulcan
* AGM-84 Harpoon
* AGM-88 HARM
* AGM-65 Maverick
* AGM-119 Penguin
* AGM-154 JSOW
* AIM-9 Sidewinder
* AIM-7 Sparrow
* AIM-120 AMRAAM
* SLAM-ER
* Bom thông minh JDAM
* Paveway laser-guided bombs
* B61 nuclear bomb
* Mark 82 dumb bomb

## Xem thêm

## Tham khảo

Globalsecurity.org Munitions section
# Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Hoa Kỳ

| Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Hoa Kỳ American Academy of Arts and Sciences |
| --- |
| American Academy of Arts and Sciences logo |
| Thành lập | 4 tháng 5 năm 1780 (1780-05-04) |
| Loại | Honorary society and independent research center |
| Trụ sở chính | Cambridge, Massachusetts, U.S. |
| Thành viên  | more than 5,700 active members, across the United States and around the world |
| Website | www.amacad.org |

**Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Hoa Kỳ** (*American Academy of Arts and Sciences*) là một trong những tổ chức học thuật lâu đời nhất ở Hoa Kỳ, được thành lập vào ngày 4 tháng 5 năm 1780. Nó được dành cho sự tiến bộ và nghiên cứu các vấn đề xã hội, khoa học và trí tuệ quan trọng trong ngày.

Tư cách thành viên trong Viện đạt được thông qua một quá trình kiến nghị, xem xét và bầu cử kỹ lưỡng và được coi là một vinh dự cao về thành tích học thuật và xã hội kể từ khi Viện được thành lập trong Cách mạng Mỹ bởi John Adams, John Hancock, James Bowdoin, và những người khác cùng thời với họ, những người đã đóng góp nổi bật cho việc thành lập quốc gia mới, chính phủ và Hiến pháp Hoa Kỳ.

Ngày nay, Viện có chức năng kép: bầu chọn thành viên từ những bộ óc giỏi nhất và những nhà lãnh đạo có ảnh hưởng nhất, được rút ra từ khoa học, sự thông thái, kinh doanh, công vụ và nghệ thuật, từ mỗi thế hệ, và tiến hành nghiên cứu chính sách để đáp ứng nhu cầu của xã hội. Các dự án lớn của Viện hiện tập trung vào giáo dục và nghiên cứu đại học, nhân văn và nghiên cứu văn hóa, tiến bộ khoa học và công nghệ, chính trị, dân số và môi trường, và phúc lợi của trẻ em. Dædalus, tạp chí hàng quý của Viện, được coi là một trong những tạp chí trí tuệ hàng đầu thế giới.

Viện có trụ sở tại chính Cambridge, Massachusetts.

## Tham khảo
# Hành não

| *Hành não* |
| --- |
| Hành não *màu tím*, một phần của thân não *màu đỏ*. |
| Phần tủy não ở khoảng giữa của trám hành. |
| Chi tiết |
| Một phần của | Brain stem |
| Định danh |
| Latinh | *Medulla oblongata, myelencephalon* |
| MeSH | D008526 |
| NeuroName | 698 |
| NeuroLex ID | birnlex\_957 |
| TA | A14.1.03.003 |
| FMA | 62004 |
| Thuật ngữ giải phẫu |

**Hành não** là phần thần kinh trung ương tiếp nối với tủy sống, nằm ở phần thấp nhất của hộp sọ, ngay sát trên lỗ chẩm. Hành não là nơi xuất phát của nhiều dây thần kinh sọ trong đó quan trọng nhất là dây X. Đặc biệt, hành não là trung tâm của nhiều phản xạ đóng vai trò sinh mạng. Vì vậy, khi hành não bị tổn thương, bệnh nhân sẽ tử vong.

## Chức năng

Mô hình não: Phần *màu đỏ* là hành não.
Hành não có 3 chức năng: chức năng dẫn truyền, chức năng phản xạ, chức năng điều hòa trương lực cơ. Trong đó chức năng phản xạ đóng vai trò rất quan trọng.

### Chức năng dẫn truyền

Hành não có chức năng dẫn truyền cảm giác và vận động tương tự tủy sống vì tất cả các đường dẫn truyền của tủy sống đều đi qua hành não.

Ngoài ra, hành não còn dẫn truyền một số đường vận động và cảm giác khác:

* Vận động các cơ vân ở vùng đầu mặt
* Cảm giác vùng đầu mặt
* Vận động của ống tiêu hóa

### Chức năng phản xạ

Hành não là trung tâm của nhiều phản xạ quan trọng.

* Phản xạ điều hòa hô hấp: Hành não chứa trung tâm hô hấp nên đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình điều hòa hô hấp. Khi hành não bị tổn thương, hô hấp bị rối loạn dẫn đến tử vong.
* Phản xạ tim mạch: Hành não chứa trung tâm vận mạch và nhân của dây X nên nó là trung tâm của nhiều phản xạ quan trọng đối với hoạt động tim mạch:
	+ Phản xạ giảm áp: khi huyết áp tăng, các thụ thể (receptor) nhận cảm áp suất (baroreceptor) ở quai động mạch chủ và xoang động mạch cảnh sẽ bị kích thích, từ đây có các xung động đi theo dây Cyon và Hering đến hành não kích thích dây X làm tim đập chậm, yếu, đưa huyết áp trở lại bình thường.
	+ Phản xạ mắt-tim: khi ấn mạnh vào nhãn cầu sẽ kích thích vào dây V, xung động đi vào hành não kích thích dây X làm tim đập chậm lại. Phản xạ này được dùng để chẩn đoán và cấp cứu bệnh nhân bị nhịp nhanh kịch phát trên thất.
* Phản xạ Goltz: đấm mạnh vào vùng thượng vị hoặc khi mổ co kéo các tạng trong ổ bụng nhiều sẽ kích thích mạnh vào phần cảm giác của dây X, xung động truyền về hành não, kích thích dây X đi xuống ức chế tim làm tim ngừng đập và có thể chết.
* Các phản xạ tiêu hóa: Phản xạ bài tiết dịch tiêu hóa. Phản xạ nhai, nuốt, nôn
* Các phản xạ bảo vệ đường hô hấp: Phản xạ ho. Phản xạ hắt hơi
* Phản xạ giác mạc.

### Chức năng điều hòa trương lực cơ

Hành não chứa một nhân xám gọi là nhân tiền đình có chức năng làm tăng trương lực cơ. Ngược lại, ở não giữa có nhân đỏ làm giảm trương lực cơ. Cả hai nhân này cùng phối hợp với nhau để điều hòa trương lực cơ cho cơ thể.

## Chú thích