# 2S25 Sprut-SD

| 2S25 Sprut-SD |
| --- |
| 2S25 Sprut-SD tại Duyệt binh ngày Chiến thắng Moscow 2008 |
| Loại | Xe tăng hạng nhẹ Pháo chống tăng tự hành lội nước |
| Nơi chế tạo | Nga |
| Lược sử hoạt động |
| Phục vụ | 2005−nay |
| Sử dụng bởi | Nga |
| Trận | Chiến tranh Nga-Ukraina |
| Lược sử chế tạo |
| Năm thiết kế | 1984–2001 |
| Nhà sản xuất | Nhà máy Máy kéo Volgograd |
| Giai đoạn sản xuất | 2001–2010, 2018–nay |
| Thông số |
| Khối lượng | 18 t (20 tấn Mỹ; 18 tấn Anh) |
| Chiều dài | 9,77 m (32 ft 1 in) (pháo hướng về phía trước) 7,08 m (23 ft 3 in) (khung gầm) |
| Chiều rộng | 3,15 m (10 ft 4 in) |
| Chiều cao | 2,72 m (8 ft 11 in) |
| Kíp chiến đấu | 3 |
|

---

 |
| Phương tiện bọc thép | Tháp pháo: Thép hàn Thân xe: Hợp kim nhôm kết hợp lớp vỏ composite |
| Vũ khí chính | Pháo nòng trơn 125 mm 2A75 |
| Vũ khí phụ | Súng máy đồng trục 7,62 mm PKT |
| Động cơ | Động cơ diesel làm mát bằng chất lỏng 2V-06-2S 510 hp (380 kW) |
| Công suất/trọng lượng | 28,3 hp/tonne (21,1 kW/tonne) |
| Hệ thống treo | Hệ thống treo thủy khí với khả năng điều chỉnh độ cao (190 mm−590 mm) |
| Tầm hoạt động | 500 km (310 mi) |
| Tốc độ | 70 km/h (43 mph) (đường bộ) 45 km/h (28 mph) (việt dã) 10 km/h (6,2 mph) (dưới nước) |

**2S25 Sprut-SD** (tiếng Nga: 2С25 «Спрут-СД», n.đ. '2S25 "Con bạch tuộc-SD"') là một loại pháo chống tăng tự hành hoặc xe tăng hạng nhẹ được phát triển và chế tạo bởi Nhà máy Máy kéo Volgograd nhằm đáp ứng các yêu cầu của Lực lượng Đổ bộ đường không Nga (VDV). Vào giữa năm 2001, nhà máy máy kéo Volgograd tiết lộ rằng quá trình phát triển dòng xe 2S25 đã kéo dài trong nhiều năm.

Sprut-SD được thiết kế nhằm mục đích tiêu diệt các loại xe tăng chủ lực, khí tài bọc giáp kiên cố và sinh lực của đối phương bởi các lực lượng đổ bộ đường không và đổ bộ lội nước, cũng như bởi các đơn vị đặc nhiệm thuộc lực lượng lục quân. Vũ khí chính của xe, khẩu pháo 2A75 cỡ 125 mm, có khả năng bắn các loại đạn xuyên giáp dưới cỡ ổn định bằng cánh đuôi có vỏ tự hủy (APFSDS), đạn nổ mạnh phá mảnh (HE-Frag), đạn nổ mạnh chống tăng (HEAT) và tên lửa chống tăng có điều khiển (ATGM). Điều này mang lại cho 2S25 hỏa lực mạnh mẽ tương đương một chiếc xe tăng chủ lực, trong khi vẫn giữ được tính cơ động linh hoạt và khả năng lội nước của các dòng xe chiến đấu bộ binh đổ bộ đường không. 2S25 có thể được sử dụng bởi các đơn vị lục quân và hải quân đánh bộ như một mẫu xe tăng lội nước hạng nhẹ. Tính đến năm 2011, bên vận hành duy nhất của 2S25 là lực lượng đổ bộ đường không Nga với 24 phương tiện loại này trong biên chế hoạt động. Tính đến năm 2014, quân đội Hàn Quốc và Ấn Độ đã bày tỏ sự quan tâm đến việc mua sắm dòng xe 2S25 Sprut-SD.

## Lịch sử

Vào đầu thập niên 1990, Nhà máy Máy kéo Volgograd đã chế tạo một mẫu xe diệt tăng tự hành mới dựa trên nguyên mẫu cải tiến của một dòng xe tăng hạng nhẹ được phân loại là Ob'yekt 934. Nhà máy này cũng là đơn vị thiết kế và sản xuất các dòng xe chiến đấu đổ bộ đường không BMD-1, BMD-2, BMD-3 và mới nhất là BMD-4, vốn được sử dụng bởi các Sư đoàn Không kích / Đổ bộ Đường không Nga. Sau khi hoàn thành việc sửa đổi khung gầm, dự án nhận được mã định danh "Ob'yekt 952". Phần tháp pháo được phát triển tại Nhà máy Pháo binh số 9 ở Yekaterinburg. Vào giữa năm 2001, có thông tin cho biết Nhà máy Máy kéo Volgograd đã phát triển dòng xe 2S25 trong khoảng bảy năm. Các thông tin gần đây chỉ ra rằng hoạt động sản xuất xe chiến đấu đổ bộ đường không BMD-4 đã được chuyển giao cho Nhà máy Chế tạo Máy Kurgan (Kurganmashzavod), nơi việc sản xuất xe chiến đấu bọc thép BMP-3 cùng các biến thể của nó hiện đang được thực hiện cho thị trường nội địa và xuất khẩu. Theo những gì được biết, hoạt động sản xuất pháo chống tăng tự hành 2S25 vẫn đang được tiến hành tại Nhà máy Máy kéo Volgograd. Một trong những cuộc thử nghiệm đầu tiên của xe đã diễn ra vào ngày 8 tháng 5 năm 2001 tại trường bắn tăng "Prudboy" thuộc Quân khu Bắc Caucasus, dành cho đại diện các bộ phụ trách khối sức mạnh của Nga cùng phái đoàn quân sự và ngoại giao nước ngoài đến từ 14 quốc gia khác thuộc Đông Nam Á, Trung Đông, Châu Phi và Nam Mỹ.

Theo thông tin từ phía Nga, Lục quân Nga đã ký hợp đồng ban đầu cho 15 khẩu pháo chống tăng tự hành (SPATG) 2S25 chia làm ba lô, mỗi lô gồm năm phương tiện vào năm 2005. Tiếp theo đó là lô thứ hai gồm 45 chiếc, với tổng nhu cầu lên tới 85–110 chiếc. Tuy nhiên, tính đến năm 2009, mới chỉ có bốn đại đội (24 phương tiện) phục vụ trong lực lượng đổ bộ đường không. Vào năm 2010, việc hủy bỏ mua sắm bổ sung đã được công bố, cùng với việc đình chỉ bàn giao do một vụ hỏa hoạn bắt nguồn từ rò rỉ nhiên liệu trên một phương tiện sau cuộc duyệt binh trên Quảng trường Đỏ. Việc hủy bỏ các đơn mua sắm tiếp theo sau đó đã bị Tư lệnh VDV Vladimir Shamanov bác bỏ trong một cuộc phỏng vấn với bình luận viên quân sự Ilya Kramnik của thông tấn RIA Novosti. Vào tháng 2 năm 2016, hoạt động sản xuất hàng loạt được kỳ vọng sẽ bắt đầu vào năm 2018, nhưng tính đến tháng 8 năm 2022, quá trình này vẫn đang trong giai đoạn chuẩn bị.

## Mô tả

2S25 được phát triển dựa trên khung gầm của dòng xe chiến đấu bộ binh BMD-3, vốn cũng do Nhà máy Máy kéo Volgograd sản xuất và nằm trong biên chế hoạt động của lực lượng đổ bộ đường không Nga. Những điểm khác biệt đáng chú ý so với dòng BMD-3 là cấu hình vũ khí trang bị, hệ thống điều khiển hỏa lực và việc bổ sung thêm hai bánh chịu nặng vào mỗi bên hông xe; nâng tổng số bánh lên bảy chiếc ở mỗi bên. Kíp lái được bố trí ở phía trước khung gầm. Tháp pháo và khoang đạn dược chiếm phần giữa của phương tiện, trong khi khoang động cơ - truyền động nằm ở phía sau. Lái xe có một cửa sập ở sàn phía trước; trưởng xe và pháo thủ có các cửa sập trên nắp tháp pháo. Ở trạng thái hành quân, trưởng xe ngồi ở bên phải lái xe, trong khi pháo thủ ngồi ở bên trái. Mỗi thành viên kíp lái đều được trang bị các thiết bị quan sát tích hợp trên nóc xe với cả kênh ngày và đêm. Trang bị tiêu chuẩn bao gồm một hệ thống phòng chống vũ khí hủy diệt hàng loạt (NBC) điện tử nhằm đảm bảo khả năng sống sót của kíp lái trong trường hợp dính bụi phóng xạ hạt nhân.

### Vũ khí trang bị

Vũ khí chính của 2S25 có khả năng bắn cùng loại đạn được sử dụng bởi các dòng xe tăng T-72, T-80 và T-90.
Vũ khí chính của 2S25 là một tháp pháo hai người được vũ trang bằng một khẩu pháo xe tăng nòng trơn 2A75 cỡ 125 mm, vốn là một dẫn xuất từ dòng pháo xe tăng 2A46 125 mm. Khẩu pháo được trang bị hệ thống nạp đạn tự động, đạt tốc độ bắn khoảng 6−8 phát mỗi phút đối với cả đạn pháo thông thường và các dòng tên lửa dẫn đường. Xe có thể mang theo 40 viên đạn cho vũ khí chính, trong đó có 22 viên được nạp sẵn bên trong hệ thống nạp đạn tự động. Trong trường hợp hệ thống nạp đạn tự động bị hỏng hóc, kíp lái có thể tiến hành nạp đạn bằng tay, đổi lại thời gian nạp đạn sẽ kéo dài hơn đáng kể. Cơ số đạn của pháo 2A75 sử dụng cấu hình liều phóng rời cỡ 125 mm tương tự như loại dùng cho pháo nòng trơn 2A46 lắp trên các dòng xe tăng chủ lực của Nga, bao gồm cả các loại tên lửa dẫn đường bằng laser như mẫu 9M119 Svir với tầm bắn tối đa đạt 4 km. Pháo 2A75 được ổn định hoàn toàn trên cả hai trục dọc và ngang, đồng thời tích hợp một thiết bị đo xa laser và một máy tính đạn đạo. Hệ thống ổn định hai trục của kính ngắm trưởng xe được đồng bộ hóa với kính ngắm laser để hỗ trợ nhắm bắn các viên đạn 125 mm thông qua thiết bị đo xa laser. Góc nâng và góc hạ của khẩu pháo chống tăng lần lượt là +15° và −5°. Khi quay pháo hướng về phía đuôi xe, góc nâng và hạ pháo tương ứng thay đổi thành +17° và −3°. Do yêu cầu phải lắp đặt khẩu pháo này lên một phần khung gầm nhẹ hơn đáng kể, các kỹ sư thiết kế đã phát triển một thiết bị giảm giật mới tích hợp ống hút khói thuốc súng mới cùng lớp vỏ cách nhiệt; pháo không trang bị bộ phận hãm giật đầu nòng. Một khẩu súng máy đồng trục PKT 7,62 mm được lắp ở phía bên trái pháo chính đóng vai trò làm vũ khí phụ của xe 2S25; súng được cấp đạn bằng một băng chứa 2.000 viên. Các phiên bản đời sau được bổ sung thêm một Trạm vũ khí điều khiển từ xa tích hợp một súng máy PKT 7,62 mm đặt trên nóc tháp pháo.

### Khả năng cơ động

Tính đến tháng 9 năm 2013, bên vận hành duy nhất của 2S25 là Lực lượng Đổ bộ đường không Nga.
Trọng lượng của 2S25 là 18 tấn, tương đương với trọng lượng của các dòng xe chiến đấu bộ binh. Tương tự như dòng BMD-3, 2S25 sở hữu hệ thống treo thủy khí với khoảng sáng gầm xe có thể tùy chỉnh trong khoảng 190–590 mm, và có thể hoàn thành việc thay đổi trong vòng 6–7 giây nhằm giảm thiểu khả năng bị đối phương phát hiện. Hệ thống treo thủy khí mang lại độ êm ái cao khi vận hành và giúp giảm bớt lực giật từ khẩu pháo chính. Hệ thống treo ở mỗi bên thân xe bao gồm bảy bánh chịu nặng đơn, bốn con lăn đỡ xích, một bánh chủ động bố trí phía sau và một bánh dẫn hướng đặt ở phía trước. Xe cũng trang bị các bộ điều chỉnh độ căng xích bằng thủy lực nhằm hỗ trợ nâng cao khả năng cơ động linh hoạt. Bên trong khoang động cơ - truyền động, khối động cơ diesel đa nhiên liệu 2V-06-2S được lắp đặt, cung cấp công suất đạt 510 mã lực (380 kW). Phương tiện tích hợp một hộp số tự động với cấu hình năm số tiến và năm số lùi.

Khi di chuyển, 2S25 có thể đạt tốc độ tối đa là 71 kilômét trên giờ (44 mph) trên địa hình đường bằng phẳng; trong khi tốc độ trung bình đạt khoảng 45−50 km/h (28-31 mph) khi đi đường việt dã. Phương tiện tác động một mức áp lực lên mặt đất dao động từ 0,36 đến 0,53 kg/cm2 tùy thuộc vào loại xích sử dụng. Xe có thể vượt qua các chướng ngại vật thẳng đứng cao tới 0,8 mét (2,6 ft) và băng qua các hào rộng 2,8 mét (9,2 ft). Tương tự như nhiều loại xe chiến đấu bọc thép khác của Nga, mẫu Sprut-SD có khả năng lội nước toàn phần và di chuyển nhờ hỗ trợ từ hai ống phun phản lực nước, cho phép xe đạt tốc độ từ 8–10 km/h dưới nước tùy thuộc vào điều kiện của dòng chảy. Để tăng cường sức nổi, các bánh chịu nặng được trang bị các khoang kín khí kết hợp cùng các bơm nước công suất lớn chuyên dùng để hút nước ra khỏi phần thân dưới khung gầm. Phương tiện có khả năng hoạt động tốt trên biển và có thể vượt qua các chướng ngại vật dưới nước mà không cần công tác chuẩn bị trước trong điều kiện sóng biển lên đến cấp 3. Khi đang lội nước, 2S25 vẫn duy trì được năng lực khai hỏa pháo chính trong phạm vi góc quét ±35° hướng về phía trước thân xe.

### Khả năng bảo vệ

Thân xe của pháo chống tăng tự hành 2S25 được cấu thành từ lớp giáp nhôm hàn kết hợp một lớp vỏ composite bên ngoài nhằm duy trì trọng lượng nhẹ tối đa. Tại vòng cung phía trước, vùng giáp lệch góc 40° về bên trái và bên phải của lớp giáp mặt trước cung cấp khả năng bảo vệ trước các đòn tấn công từ vũ khí cỡ nòng 23 mm ở khoảng cách 500 m (550 yd), đồng thời chống lại hỏa lực vũ khí bộ binh cỡ nhỏ cùng mảnh văng bom đạn ở các phần còn lại của phương tiện. Hai cụm ống phóng lựu đạn khói, mỗi cụm gồm ba ống, được lắp đặt hướng về phía sau ở mỗi bên tháp pháo, đóng vai trò làm biện pháp đối phó trước các loại vũ khí dẫn đường bằng hồng ngoại.

## Các biến thể

"Sprut-SD" dành cho lực lượng đổ bộ đường không (được trang bị hệ thống dù hành quân)
* Sprut-SDM1: Phiên bản mới tích hợp hệ thống điều khiển hỏa lực và trạm vũ khí điều khiển từ xa. Xe cũng được bổ sung các loại đạn tích hợp tính năng kích nổ từ xa.

## Triển khai

Sở hữu tỷ số công suất trên trọng lượng cao lên tới 28,3 hp/tấn, 2S25 có thể hoạt động ở những vùng có độ cao lớn lên tới 4.000 m, trong khi các bộ guốc xích bọc cao su hoặc xích đi tuyết được lắp đặt giúp mở rộng khả năng hoạt động của phương tiện trong nhiều điều kiện khí hậu khác nhau. Theo thông tin từ nhà sản xuất, 2S25 cũng có thể được sử dụng như một mẫu xe tăng lội nước hạng nhẹ bởi các lực lượng triển khai nhanh, lực lượng đổ bộ đường không, hải quân đánh bộ và các đơn vị đặc nhiệm. Với trọng lượng nhẹ, nó có thể trở nên thiết yếu tại các vùng núi và đầm lầy, nơi các loại khí tài hạng nặng không thể di chuyển qua. 2S25 được thiết kế để thả dù từ các máy bay vận tải như dòng Il-76 với kíp lái ngồi sẵn bên trong, cho phép đạt trạng thái sẵn sàng chiến đấu gần như ngay lập tức sau khi tiếp đất nhằm cung cấp hỏa lực mạnh mẽ bọc lót cho lính dù.

Mẫu xe diệt tăng Sprut-SD được giao nhiệm vụ chuyên biệt là tìm kiếm và tiêu diệt xe tăng cũng như các loại xe chiến đấu bọc thép của đối phương, dù là từ vị trí phòng ngự kiên cố hay đang chủ động săn lùng. Khẩu pháo kích thước tương đối lớn được tích hợp trên một phần khung gầm đổ bộ đường không cơ động cao như vậy giúp lính dù vừa có được khả năng hỗ trợ hỏa lực đáng kể, vừa duy trì được thế trận giao tranh liên tục khi đối đầu với các mục tiêu kiên cố, chẳng hạn như chiến hào, công sự và các cấu trúc bê tông (vốn thường là một nhiệm vụ khó khăn đối với lực lượng đổ bộ đường không hoặc bộ binh nhẹ). Khi đang lội nước, xe có thể tự di chuyển lên các tàu vận tải bằng chính động lực của mình trong một nhiệm vụ chiến đấu.

## Các bên vận hành

 Nga

* **Lực lượng Đổ bộ Đường không Nga** – Có 24 phương tiện nằm trong biên chế hoạt động vào năm 2009 trước khi các đơn đặt hàng bổ sung bị hủy bỏ vào năm 2010. Vào năm 2013, lực lượng đổ bộ đường không Nga đã đặt hàng một mẫu pháo tự hành 125 mm mới dựa trên khung gầm BMD-4 tích hợp pháo 125 mm 2A46M-5 để thay thế cho dòng 2S25. Vào tháng 8 năm 2022, tập đoàn nhà nước Nga Rostec tuyên bố rằng các cuộc thử nghiệm đã hoàn thành và các cơ sở sản xuất phục vụ hoạt động chế tạo hàng loạt đang được chuẩn bị. Vào tháng 8 năm 2023, có thông báo rằng khẩu pháo này đã sẵn sàng để sản xuất hàng loạt.

### Các bên vận hành tiềm năng

 Trung Quốc

* Theo một số tài liệu rò rỉ dài khoảng 800 trang có vẻ là thật do viện nghiên cứu RUSI phân tích, Nga vào năm 2023 đã đồng ý cung cấp cho Trung Quốc các trang thiết bị để trang bị cho một tiểu đoàn không kích, cũng như các hệ thống dù Dalnolyot, thiết bị bay không người lái Orlan-10 và hệ thống chỉ huy, quan sát pháo binh đổ bộ đường không 1V119. Cùng với số trang thiết bị này, Nga cũng sẽ bắt đầu huấn luyện cho binh sĩ Trung Quốc về cách vận hành các thiết bị được cung cấp và thành lập một trung tâm bảo dưỡng, sửa chữa trang thiết bị, nơi toàn bộ tài liệu kỹ thuật sẽ được chuyển giao — cho phép Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc tự tiến hành sản xuất và hiện đại hóa số khí tài này. Trong số các trang thiết bị sẽ cung cấp bao gồm: 37 xe chiến đấu bộ binh BMD-4M, 11 xe bọc thép chở quân BTR-MDM Rakushka và 11 pháo chống tăng tự hành 2S25 Sprut-SDM1. Tất cả các phương tiện được cung cấp sẽ được trang bị các tổ hợp thông tin liên lạc và chỉ huy, kiểm soát của Trung Quốc, cũng như tương thích điện từ với các thiết bị điện tử của Nga. Hệ thống phần mềm và phần cứng đã được tinh chỉnh để tương thích với các loại đạn dược của Trung Quốc.

## Xem thêm

* BMMD-4
* T-90

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Photos of 2S25 Sprut-SD (and BMD-4)