# Chiến trường Châu Âu (Chiến tranh thế giới thứ nhất)

| Chiến trường châu Âu trong Chiến tranh thế giới thứ nhất |
| --- |
| Một phần của Chiến tranh thế giới thứ nhất |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Thời gian | 28 tháng 7 năm 1914 – 11 tháng 11 năm 1918 |
| Địa điểm | Tây Âu, Đông Âu, Balkan, Ý, Trung Âu |
| Kết quả |
Chiến thắng của phe Đồng minh; sự sụp đổ của các đế quốc Trung tâm |

 |
| Tham chiến |
|  Pháp  Vương quốc Anh  Đế quốc Nga (đến 1917)  Ý (từ 1915)  Hoa Kỳ (từ 1917) |  Đế quốc Đức  Đế quốc Áo-Hung  Đế quốc Ottoman  Bulgaria |

**Chiến trường châu Âu trong Chiến tranh thế giới thứ nhất** là khu vực tác chiến trung tâm của cuộc chiến toàn cầu từ năm 1914 đến năm 1918. Đây là nơi diễn ra phần lớn các hoạt động quân sự quy mô lớn giữa các cường quốc công nghiệp. Các chiến dịch trải dài từ Biển Bắc đến Biển Đen, tạo nên một hệ thống chiến tranh đa mặt trận phức tạp.

## Mặt trận phía Tây

Mặt trận phía Tây là nơi diễn ra chiến tranh tiêu hao khốc liệt nhất. Sau giai đoạn đầu, chiến tranh chuyển sang chiến hào kéo dài.

Sau khi cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ vào năm 1914, Quân đội Đế quốc Đức đã mở ra Mặt trận phía tây, khi họ tràn qua Luxembourg và Bỉ, rồi giành quyền kiểm soát quân sự tại những vùng công nghiệp quan trọng tại Pháp. Cuộc tấn công của quân Pháp vào nước Đức đã bị Thái tử Rupprecht xứ Bayern bẻ gãy, và quân Đức giành chiến thắng lớn trong trận Biên giới Bắc Pháp. Sau một vài thắng lợi nữa, quân Đức tiến sát đến thủ đô Paris, song liên quân Anh - Pháp giành thắng lợi chiến lược trong trận sông Marne lần thứ nhất, đập tan kế hoạch đánh nhanh thắng nhanh của người Đức. Song, quân đội Đức đã chiếm lĩnh được đủ vùng công nghiệp lớn của Pháp để tiếp tục nỗ lực chiến tranh của mình. Sau cuộc "Chạy đua ra biển", hai bên lui xuống một tuyến chiến hào vững chắc quanh co, kéo dài từ Biển Bắc cho tới biên giới giữa Pháp và Thụy Sĩ trong phần lớn cuộc chiến.

Hệ thống chiến hào kéo dài hàng trăm km với điều kiện sống cực kỳ khắc nghiệt. Các cuộc tấn công thường gây thương vong lớn mà không đạt được tiến triển đáng kể.

Các trận đánh lớn bao gồm:

* Trận Verdun
* Trận Somme

## Mặt trận phía Đông

Mặt trận phía Đông có quy mô rộng lớn và linh hoạt hơn. Mặt trận phía Đông trong Chiến tranh thế giới thứ nhất bao gồm các chiến trường ở Đông Âu và Trung Âu giữa Liên minh Trung tâm với Nga và Romania thuộc Phe Hiệp ước. Mặt trận phía Đông và Mặt trận phía Tây trong Chiến tranh thế giới thứ nhất tuy có sự khác nhau về địa lý nhưng diễn ra song song với nhau và có những ảnh hưởng qua lại lẫn nhau. Mặt trận phía Đông bắt đầu từ tháng 8 1914 khi Đế chế Đức tuyên chiến với Đế quốc Nga và kết thúc vào tháng 3 1918 sau hòa ước Brest-Litovsk giữa nước Nga Xô Viết và Đế chế Đức. Chiến thắng trên Mặt trận phía Đông đã mang lại cho nước Đức thêm nhiều lãnh thổ, cho đến khi mất hết sau chiến tranh.

Các trận tiêu biểu:

* Trận Tannenberg
* Cuộc tấn công Brusilov

Nga rút khỏi chiến tranh sau Hiệp ước Brest-Litovsk.

## Mặt trận Balkan

Chiến tranh bắt đầu tại Balkan với xung đột giữa Áo-Hung và Serbia. Khi Bulgaria tham chiến, cán cân thay đổi. Đồng minh cuối cùng giành chiến thắng tại khu vực này vào năm 1918.

Lực lượng tham chiến gồm Serbia, Montenegro, Hy Lạp, Pháp, Anh, Ý, và Nga, (Entente - Hiệp ước) chống lại Áo-Hung, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ và Bulgaria (Liên minh Trung tâm).

## Mặt trận Ý

Mặt trận Ý là nơi diễn ra những trận đánh trong Chiến tranh thế giới thứ nhất giữa Ý và Đế quốc Áo-Hung cùng với các đồng minh của họ. Mặt trận Ý bắt đầu từ ngày 23 tháng 5 1915 khi Ý quyết định đứng về phe Hiệp ước (Entente) và tuyên chiến với Đế quốc Áo-Hung, kết thúc vào ngày 3 tháng 11 1918 khi Đế quốc Áo-Hung quyết định đầu hàng Ý và các nước phe Hiệp ước. Các trận đánh ở mặt trận này chủ yếu diễn ra ở bờ sông Isonzo (11 trận đánh). Mặc dù giai đoạn đầu Ý mở nhiều đợt tấn công lớn với ý đồ nhanh chóng đánh bại quân Áo nhưng mặt trận này nhanh chóng chuyển sang chiến tranh chiến hào như mặt trận phía Tây.

Các trận đánh chính:

* Trận Caporetto
* Trận Vittorio Veneto

## Giai đoạn cuối

Sự tham chiến của Hoa Kỳ năm 1917 đã thay đổi cán cân chiến tranh. Đức tiến hành các cuộc tấn công cuối cùng nhưng thất bại. Đồng minh phản công và buộc Đức đình chiến năm 1918.

## Chú thích

## Tham khảo

* Keegan, John (1998). *The First World War*.
* Strachan, Hew (2003). *The First World War*.

Lỗi chú thích: Tồn tại thẻ `<ref>` cho nhóm chú thích với tên "lower-alpha", nhưng không tìm thấy thẻ `<references group="lower-alpha"/>` tương ứng