# Danh sách vụ thảm sát ở Việt Nam

Dưới đây là danh sách các vụ thảm sát xảy ra ở Việt Nam.

## Trước thời kỳ Pháp thuộc

| Tên | Thời gian | Địa điểm | Số người chết | ẩnThủ phạm |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Thảm sát Đồ Bàn | 1471 | An Nhơn, Gia Lai | 40.000 người bị chém đầu | Quân Đại Việt dưới thời Lê Thánh Tông |
| Thảm sát người Chăm 1509 | 1509 | Hà Nội | Hầu hết nô lệ người Chăm trong điền trang của các thế gia, công thần bị giết. | Lê Uy Mục |
| Thảm sát Sài Gòn 1782 | 1782 | Sài Gòn (Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh ngày nay) | Hàng nghìn người Hoa | Quân Tây Sơn dưới sự lãnh đạo của Nguyễn Nhạc |

## Thời Pháp thuộc

| Tên | Thời gian | Địa điểm | Số người chết | ẩnThủ phạm |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Thảm sát Ngã tư Đức Hòa (1930) | 4 tháng 6 năm 1930 | Gia Định, Chợ Lớn, Liên bang Đông Dương | Rất nhiều người |  Pháp |
| Thảm sát Chợ Giữa | 3 tháng 12 năm 1940 | Tiền Giang, Liên bang Đông Dương | 200 người dân thiệt mạng, trong đó đa số là người già và phụ nữ. 2.900 dân thường bị bắt; hàng trăm người bị đày ở Côn Đảo |  Pháp |

## Chiến tranh Đông Dương (1945–54)

| Tên | Thời gian | Địa điểm | Số người chết | ẩnThủ phạm |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Thảm sát Sài Gòn – *khu Héraud* (Tân Định) | 24 – 26 tháng 9 năm 1945 | Sài Gòn, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa | 300 |  Trotskyist |
| Thảm sát Vàm Cái Sắn | 23 tháng 9 năm 1946 | Thới Bình, Cà Mau, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa | 23 Dân thường |  Pháp |
| Thảm sát Hải Phòng | 23 tháng 11 năm 1946 | Hải Phòng, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa | Khoảng 6.000 người |  Pháp |
| Thảm sát Cầu Hòa | 10 tháng 1 năm 1947 | Cầu Hòa, Bến Tre, Cộng hòa tự trị Nam Kỳ | 286 người, gồm phần lớn là phụ nữ, trẻ em và người già. |  Pháp |
| Thảm sát Chợ Gộ | 14 tháng 7 năm 1947 | Quảng Ninh, Quảng Bình, Việt Nam Dân Chủ Cộng hòa | 120 |  Pháp |
| Thảm sát Tân Minh | 15 tháng 10 năm 1947 | Tân Minh, Quảng Trị, Việt Nam Dân Chủ Cộng hòa | Trong 150 người bị sát hại có 13 cụ già, 30 bà mẹ, 7 thanh niên, 9 trung niên, 21 phụ nữ (trong đó có sáu người đang mang thai) 45 trẻ em, 4 người tàn tật. |  Pháp |
| Thảm sát Mỹ Trạch | 29 tháng 11 năm 1947 | Mỹ Trạch, Quảng Bình, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa | 310 |  Pháp |
| Thảm sát Quảng Nam | 12 tháng 6 năm 1948 | Làng Hà Thành (huyện Điện Bàn) và làng Giảng Đông (huyện Hòa Vang), Quảng Nam, Việt Nam lâm thời | 400 (hầu hết là phụ nữ, trẻ em và người già) |  Binh đoàn Lê dương |
| Thảm sát Cát Bay | 20 tháng 2 năm 1951 | Cát Bay, Bình Thuận, Quốc gia Việt Nam | 311 |  Pháp |
| Thảm sát Vũng Tàu | 21 tháng 7 năm 1952 | Vũng Tàu, Quốc gia Việt Nam | 20 người chết, 23 người bị thương |  Việt Minh |
| Thảm sát Noong Nhai lần 1 | 20 tháng 11 năm 1953 | Bản Noong Nhai, Lai Châu, Quốc gia Việt Nam | vài chục người |  Pháp |
| Thảm sát Noong Nhai lần 2 | 25 tháng 4 năm 1954 | Bản Noong Nhai, Lai Châu, Quốc gia Việt Nam | 444 |  Pháp |

## Chiến tranh Việt Nam (1954–75)

Mặc dù đã có nhiều vụ thảm sát được ghi nhận, song còn nhiều vụ khúc mắc hoặc gây tranh cãi về tính trung thực.

### Các vụ thảm sát gây ra bởi Việt Nam Cộng Hòa, Hoa Kỳ và quân đồng minh

Các vụ thảm sát xảy ra trong chiến tranh Việt Nam gây ra bởi quân đội từ cả 2 phe tham chiến. Nổi bật là các vụ gây ra bới quân đội Hàn Quốc, chủ yếu nhắm vào 3 tỉnh Bình Định, Quảng Ngãi và Phú Yên - 3 tỉnh mà quân đội Hàn Quốc thường đóng quân và tiến hành các chiến dịch truy tìm nơi ẩn náu của lực lượng Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam (Việt Cộng). Tờ báo Hankyoreh từng nhắc đến việc quân đội Hàn Quốc tàn sát thường dân Việt Nam. Một ước tính cho rằng quân đội Hàn Quốc đã tàn sát hơn 300.000 người Việt trong suốt cuộc chiến tranh tại Việt Nam.

Cơ quan Lưu trữ Hồ sơ và Tài liệu Quốc gia (NARA) của Hoa Kỳ đã có hơn 9.000 trang tư liệu, hồ sơ cung cấp chi tiết về 320 cuộc thảm sát lớn nhỏ đã được cơ quan điều tra của quân đội Mỹ xác minh và có những bằng chứng cụ thể. Trong đó có những vụ thảm sát tương đương mức độ như thảm sát Sơn Mỹ của quân đội Mỹ tại Việt Nam mà chưa được ghi nhận đầy đủ, những hồ sơ còn nhiều thiếu sót, còn nhiều cuộc thảm sát không được đưa vào hồ sơ, hoặc bị che giấu bưng bít thành công. Các vụ việc còn lưu giữ trong hồ sơ NARA có thể kể đến: 7 vụ thảm sát lớn từ năm 1967 – 1971, mỗi vụ có ít nhất 137 người dân bị giết, 78 vụ thảm sát khác vào những người dân thường, mỗi vụ có ít nhất 57 người bị giết và 56 người bị gây thương tật, 15 vụ hãm hiếp hàng loạt, hiếp trước giết sau, 141 vụ tra tấn vô nhân đạo thường dân hoặc tù binh chiến tranh. Ngoài 320 cuộc thảm sát được xác minh, hồ sơ còn có những tài liệu có liên quan đến hơn 500 hành động tàn ác mà các điều tra viên chưa thể chứng minh hoặc không được quan tâm đến.

| Tên | Thời gian | Địa điểm | Số người chết | ẩnThủ phạm |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Thảm sát Chợ Được | 4 – 6 tháng 9 năm 1954 | Chợ Được, Quảng Nam, Quốc gia Việt Nam | 43 dân thường thiệt mạng, 23 người khác bị thương |  Quốc gia Việt Nam |
| Thảm sát Ngân Sơn - Chí Thạnh | 7 tháng 9 năm 1954 | Phú Yên, Quốc gia Việt Nam | 64 chết và 76 bị thương |  Quốc gia Việt Nam |
| Thảm sát Bình Thành 1954 (Đồng Tháp) | 12 tháng 11 năm 1954 | Bình Thành, Thanh Bình, Đồng Tháp, Quốc gia Việt Nam | 34 dân thường bị thiệt mạng, 10 người khác bị thương, hàng trăm người khác bị bắt bớ |  Quốc gia Việt Nam |
| Thảm sát Hướng Điền | 11 – 13 tháng 7 năm 1955 | Xã Hướng Điền, Hướng Hóa, Quảng Trị, Việt Nam Cộng hòa | 94 (gồm 7 người Cộng sản) |  Đại Việt Quốc dân Đảng |
| Tố Cộng diệt Cộng | 1955 – 1960 | Việt Nam Cộng hòa | 24.000 bị thương, 80.000 bị hành quyết hay bị ám sát, 275.000 bị cầm tù, thẩm vấn hoặc với tra tấn hoặc không, và khoảng 500.000 bị đưa đi các trại tập trung | Chính phủ Đệ Nhất Cộng hòa dưới thời Ngô Đình Diệm |
| Thảm sát nhà tù Phú Lợi | 30 tháng 11 năm 1958 | Nhà tù Phú Lợi, Bình Dương, Việt Nam Cộng hòa | Hàng ngàn người chết |  Việt Nam Cộng hòa |
| Thảm sát Khu trù mật Vị Thanh - Hỏa Lựu 1959 (Hậu Giang) | 1959 – 1963 | Xã Vị Thanh và Hòa Lựu, Hậu Giang, Việt Nam Cộng hòa | Hàng ngàn người chết, nhiều hố chôn tập thể |  Việt Nam Cộng hòa |
| Thảm sát chùa Cao Dân | 27 tháng 7 năm 1961 | Chùa Cao Dân, An Xuyên, Việt Nam Cộng hòa | 20 |  Việt Nam Cộng hòa |
| Thảm sát Vĩnh Lợi 1962 (Sóc Trăng) | 23 – 24 tháng 3 năm 1962 | Vịnh Lợi, Thạnh Trị, Ba Xuyên, Việt Nam Cộng hòa | 36 người thiệt mạng, trong đó có 12 người (gồm 8 người công giáo) bị mổ bụng lấy lá gan và túi mật |  Việt Nam Cộng hòa |
| Thảm sát Giồng Sắn | 25 tháng 10 năm 1965 | Nhơn Trạch, Biên Hòa, Việt Nam Cộng hòa | 536 thường dân bị thảm sát, hơn 100 người bị thương. Trong đó đại đa số là phụ nữ và trẻ em; phá hủy trên 100 ghe xuồng - phương tiện làm ăn sinh sống hàng ngày của người dân. |  Việt Nam Cộng hòa |
| Thảm sát Hòa Mỹ | 21 tháng 1 năm 1966 | Hòa Mỹ, Tuy Hòa, Phú Yên, Việt Nam Cộng hòa | Nhiều dân thường |  Hàn Quốc |
| Thảm sát Thái Bình | Tháng 2 năm 1966 | Làng Sơn Mỹ, Bình Định, Việt Nam Cộng hòa | 65 |  Hàn Quốc |
| Thảm sát Tây Vinh | 12 tháng 2 – 17 tháng 3 năm 1966 | Làng Tây Vinh, Tây Sơn, Bình Định, Việt Nam Cộng hòa | 1.200 |  Hàn Quốc |
| Thảm sát Bình An | 26 tháng 2 năm 1966 | Gò Dài, làng Bình An, Tây Sơn, Bình Định, Việt Nam Cộng hòa | 380 |  Hàn Quốc |
| Thảm sát Bình Tai | 9 tháng 10 năm 1966 | Làng Binh Tai, Việt Nam Cộng hòa | 168 |  Hàn Quốc |
| Thảm sát Diên Niên-Phước Bình | 9 – 13 tháng 10 năm 1966 | Làng Tịnh Sơn, Sơn Tịnh, Quảng Ngãi, Việt Nam Cộng hòa | 280 |  Hàn Quốc |
| Thảm sát Bình Hòa | 3 – 6 tháng 12 năm 1966 | Làng Bình Hòa, Quảng Ngãi, Việt Nam Cộng hòa | 430 |  Hàn Quốc |
| Thảm sát Thủy Bồ | 21 tháng 1 năm 1967 | Làng Thủy Bồ, xã Điên Thọ, huyện Điện Bàn, Quảng Nam, Việt Nam Cộng hòa | 145 người dân lành gồm phần lớn là những người già, phụ nữ và trẻ em vô tội đã bị sát hại. |  Hàn Quốc |
| Thảm sát Vinh Xuân | 1 tháng 4 năm 1967 | Làng Vinh Xuân, Phú Yên, Việt Nam Cộng hòa | 15 |  Hàn Quốc |
| Thảm sát Hà My | 25 tháng 2 năm 1968 | Làng Hà My, Quảng Nam, Việt Nam Cộng hòa | 135 |  Hàn Quốc |
| Thảm sát Phong Nhất và Phong Nhị | 12 tháng 2 năm 1968 | Làng Phong Nhất và Phong Nhị, Điện Bàn, Quảng Nam, Việt Nam Cộng hòa | 69-79 |  Hàn Quốc |
| Thảm sát Mỹ Lai | 16 tháng 3 năm 1968 | Thôn Mỹ Lai, Quảng Ngãi, Việt Nam Cộng hòa | 347-504 |  Hoa Kỳ |
| Thảm sát Duy Trinh | 14 tháng 8 năm 1968 | Làng Duy Trinh, Quảng Nam, Việt Nam Cộng hòa | 32 |  Hàn Quốc |
| Chiến dịch Speedy Express | 1 tháng 12 năm 1968 – 31 tháng 5 năm 1969 | Các tỉnh Định Tường, Kiến Hòa và Gò Công | Ít nhất 5.000 |  Hoa Kỳ |
| Thảm sát Thạnh Phong | 25 tháng 2 năm 1969 | Ấp Thạnh Hòa, xã Thạnh Phong, huyện Thạnh Phú, tỉnh Kiến Hòa, Việt Nam Cộng hòa | 21 |  Hoa Kỳ |
| Thảm sát Sơn Thắng | 19 tháng 2 năm 1970 | Làng Sơn Thắng, Quảng Nam, Việt Nam Cộng hòa | 16 |  Hoa Kỳ |
| Thảm sát lung Máng Diệc | 17 tháng 3 năm 1970 | Lung Máng Diệc, An Xuyên, Việt Nam Cộng hòa | 72 |  Hoa Kỳ  Việt Nam Cộng hòa |
| Thảm sát Nam Ngạn | 14 tháng 6 năm 1972 | Nam Ngạn, Thanh Hóa, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa | Ước tính hàng trăm |  Hoa Kỳ |
| Thảm sát Bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội | 22 tháng 12 năm 1972 | Bệnh viện Bạch Mai, Hai Bà Trưng, Hà Nội, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa | 28 bác sĩ và y tá, 22 người khác bị thương |  Hoa Kỳ |
| Thảm sát phố Khâm Thiên, Hà Nội | 26 tháng 12 năm 1972 | Phố Khâm Thiên, Hà Nội, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa | 2000 ngôi nhà, 283 thiệt mạng, 266 bị thương |  Hoa Kỳ |
| Thảm sát cầu Đắk Lung | 6 tháng 1 năm 1975 | Bình Phước, Việt Nam Cộng hòa | Hàng trăm dân thường thiệt mạng, riêng tại cầu Đắk Lung là hơn 300 dân thường thiệt mạng |  Việt Nam Cộng hòa |

### Các vụ thảm sát gây ra bởi Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam

| Tên | Thời gian | Địa điểm | Số người chết | ẩnThủ phạm |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Nổi dậy Quỳnh Lưu | 2 – 14 tháng 11 năm 1956 | Quỳnh Lưu, Nghệ An, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa | 1.000 – 6.000 |  Việt Nam Dân chủ Cộng hòa |
| Vụ đánh bom Đại sứ quán Hoa Kỳ 1965 | 30 tháng 3 năm 1965 | Đại sứ quán Hoa Kỳ, Sài Gòn, Việt Nam Cộng hòa | 22 |  Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam |
| Vụ đánh bom nhà hàng nổi Mỹ Cảnh 1965 | 25 tháng 6 năm 1965 | Sông Sài Gòn, Sài Gòn, Việt Nam Cộng hòa | 42 |  Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam |
| Thảm sát Đắk Sơn | 5 tháng 12 năm 1967 | Làng Đắk Sơn, Phước Long, Việt Nam Cộng hòa | 114 – 252 |  Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam |
| Thảm sát Sơn Trà | 28 tháng 6 năm 1968 | Sơn Trà, Bình Sơn, Quãng Ngãi, Việt Nam Cộng hòa | 88 |  Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam |
| Thảm sát Thạnh Mỹ | 11 tháng 6 năm 1970 | Thạnh Mỹ, Quảng Nam, Việt Nam Cộng hòa | 78 |  Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam |
| Thảm sát Đức Dục | 29 tháng 3 năm 1971 | Huyện Đức Dục, Quảng Nam, Việt Nam Cộng hòa | 182 |  Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam
 Quân đội Nhân dân Việt Nam |
| Trận Pháo kích Quốc lộ 1 | 29 tháng 4 – 2 tháng 5 năm 1972 | Quốc lộ 1, giữa Quảng Trị và Huế, Việt Nam Cộng Hòa | 2000 |  Quân đội Nhân dân Việt Nam |
| Pháo kích trường tiểu học Cai Lậy | 9 tháng 3 năm 1974 | Trường tiểu học Cai Lậy, thị trấn Cai Lậy, tỉnh Định Tường | 32 – 34 |  Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam |

### Còn tranh cãi

| Tên | Thời gian | Địa điểm | Số người chết | Thủ phạm | ẩnMô tả |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Thảm sát Huế Tết Mậu Thân | 31 tháng 1 năm 1968 | Huế, Việt Nam Cộng hòa |  Ước tính của Hoa Kỳ: 2.800-6.000  Ước tính của Việt Nam Cộng hòa: 3.776 |  Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam (phủ nhận)
 Quân đội Nhân dân Việt Nam (phủ nhận) |  Quan điểm của Hoa Kỳ: Trong chiến dịch Tết Mậu Thân 1968, quân giải phóng tiến vào đánh chiếm Huế để giành quyền kiểm soát. Sau khi kiểm soát được Huế, quân giải phóng bắt đầu truy lùng và giết những người phản đối chính quyền cộng sản. Theo các báo cáo của Việt Nam Cộng hòa, những nạn nhân gồm phụ nữ, nam giới, trẻ em và trẻ sơ sinh bị trói, tra tấn và chôn sống trong các hố chôn tập thể. |
|  Quan điểm của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam: Quân đội Hoa Kỳ sau đó đã phản công lại quân Giải phóng ở Huế, ném bom tàn phá thành phố khiến nhiều người dân bị thiệt mạng, và họ đã chôn những thường dân đó cùng với các binh sĩ tử trận của tất cả các bên tham chiến. Sau cùng, nhiều nguồn từ phía Việt Nam Dân chủ Cộng hòa khẳng định không hề có cái gọi là "cuộc thảm sát đẫm máu" tại Huế. |

Các tài liệu do phía Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng hòa tuyên bố về số người chết không có sự thống nhất, có nguồn đưa ra con số 2.867, còn có nguồn đưa ra con số 3.000. 1 nguồn của Mỹ cho là tài liệu của Mặt trận Dân tộc Giải phóng đã ghi chép lại rằng quân giải phóng đã "loại khỏi vòng chiến đấu" 1.892 sĩ quan chính quyền, 38 công an, 790 tên độc tài" – tổng cộng là 2.720 người. Khái niệm loại khỏi vòng chiến đấu có thể là tiêu diệt hoặc bắt sống. 1 nguồn khác ghi lại rằng trong trận đánh đã xảy ra những vụ giết chóc, song những vụ việc đó gây ra bởi những hành vi trả thù cá nhân lẫn nhau của người dân.

Từ các nhà báo độc lập và học giả:

* Hãng AFP thì đưa tin về nguyên nhân có những hố chôn tập thể tại Huế: *"Trong các trận đánh hàng nghìn quân nhân đã bị giết. Quân đội Hoa Kỳ và quân chính phủ (Sài Gòn) phải chôn những binh lính chết của họ bất kỳ nơi nào và lúc nào có thể được. Còn lính dù Việt Nam Cộng hòa thì chôn xác ngay trên trận địa".*
* Nguồn của Laderman đưa ra con số 1.100 người dân Huế bị quân đội Việt Nam Cộng hòa và quân Hoa Kỳ giết sau khi tái chiếm Huế nhằm trừng phạt những dân thường đã ủng hộ quân Giải phóng khi họ đóng ở đây.
* Nhà sử học David Hunt cho rằng các tài liệu của Mỹ về vụ thảm sát là một trong các chính sách của chính phủ Mỹ, *"về tất cả các phương diện, hoàn toàn là nhằm tuyên truyền"*. Năm 1988, Douglas Pike nói rằng chính ông ta trước đó *"đã tham gia vào một nỗ lực có chủ đích nhằm làm mất uy tín của quân Giải phóng"*.

## Việt Nam thống nhất (1975–nay)

### Chiến tranh biên giới Tây Nam và Chiến tranh biên giới Việt-Trung

| Tên | Thời gian | Địa điểm | Số người chết | ẩnThủ phạm |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Thảm sát đảo Thổ Chu | 12 tháng 5 năm 1975 | Đảo Thổ Chu, Kiên Giang, Cộng hòa miền Nam Việt Nam | 515 dân thường |  Khmer Đỏ |
| Thảm sát ở biên giới Tây Ninh 1977 | 25 tháng 9 năm 1977 | Huyện Tân Biên, Châu Thành và Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh, Việt Nam | hơn 1000 dân thường |  Khmer Đỏ |
| Thảm sát Bù Đốp | 16 tháng 3 năm 1978 | Xã Thiện Hưng và Hưng Phước, huyện Lộc Ninh, tỉnh Sông Bé, Việt Nam | 116 |  Khmer Đỏ |
| Thảm sát Ba Chúc | 18 – 30 tháng 4 năm 1978 | Thị trấn Ba Chúc, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang, Việt Nam | 3.157 |  Khmer Đỏ |
| Thảm sát Tổng Chúp | 9 tháng 3 năm 1979 | Hợp tác xã Hồng Ngọc, thuộc thôn Tổng Chúp, xã Hưng Đạo, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng, Việt Nam | 43 |  Trung Quốc |

## Tham khảo

## Tư liệu

* Félixine, Lucien (1959). *L'Indochine livrée aux bourreaux* (bằng tiếng Pháp). Nouvelles Editions Latines.
* Valette, Jacques (1994). *La Guerre d'Indochine 1945-1954* (bằng tiếng Pháp). Armand Colin.
* Armstrong, Charles (2001). *Critical Asian Studies, Volume 33, Issue 4: America's Korea, Korea's Vietnam*. Routledge.
* Wintle, Justin (2006). *Romancing Vietnam: inside the boat country*. Signal Books Ltd. ISBN 1-904955-15-0.
* Oliver, Kendrick (2006). *The My Lai Massacre in American History and Memory*. Đại học Manchester (Anh). ISBN 978-0-7190-6891-1.
* Kwon, Heonik (2007). *After the Massacre: Commemoration and Consolation in Ha My and My Lai*. Đại học California (Hoa Kỳ). ISBN 978-0-520-24797-0.
* Krohn, Charles A (1993). *The Lost Battalion: Controversy and Casualties in the Battle of Hue*. Westport, Conn: Praeger.