# Trò chơi điện tử thể thao

**Trò chơi điện tử thể thao** là trò chơi điện tử mô phỏng hoạt động thể thao. Hầu hết các môn thể thao, gồm các môn thể thao đồng đội, điền kinh, thể thao mạo hiểm và thể thao đối kháng đã được mô phỏng trên môi trường trò chơi điện tử. Một số trò chơi nhấn mạnh vào mô phỏng việc thi đấu môn thể thao (như *EA Sports FC*, *eFootball*, *EA Sports F1*, *EA Sports WRC*, *NBA 2K* và *TopSpin 2K25*), trong khi những trò chơi khác nhấn mạnh vào khía cạnh chiến lược và quản lý thể thao (chẳng hạn như *Football Manager* và *Out of the Park Baseball*). Một số trò chơi như *Need for Speed*, *Arch Rivals* và *Punch-Out!!*, tích hợp các yếu tố châm biếm môn thể thao để gây hài. Là một trong những thể loại trò chơi điện tử lâu đời nhất, thể loại thể thao đã phổ biến trong suốt lịch sử phát triển hình thái giải trí này và có thị trường vô cùng cạnh tranh, giống như các môn thể thao ngoài đời thực. Một số loạt trò chơi có tên và đặc điểm của các đội và vận động viên thực tế, và được cập nhật hàng năm để thể hiện những thay đổi trong thế giới thực.

## Thiết kế trò chơi

Trò chơi điện tử thể thao bao gồm việc thử thách về cả thể chất và chiến thuật, đồng thời kiểm tra độ chính xác, thời gian, khả năng ra quyết định và độ chuẩn xác trong thao tác của người chơi trong khuôn khổ luật của môn thể thao được mô phỏng.

Ngoài việc mô phỏng các chỉ số thuộc tính của vận động viên (ví dụ: tốc độ, sức mạnh, khả năng bứt tốc và độ chính xác), nhiều trò chơi thể thao ngày nay được thiết kế thành những nền tảng được cập nhật liên tục thay vì chỉ là những bản phát hành cố định hàng năm, với các bản cập nhật trực tiếp thường xuyên và nội dung mới nhằm duy trì tương tác từ người chơi theo thời gian. Sự dịch chuyển này có liên quan chặt chẽ đến các mô hình dịch vụ thời gian thực và kiếm tiền của các thương hiệu lớn, vốn đã trở thành một phần quan trọng trong doanh thu trò chơi thể thao của các nhà phát hành.

Các trò chơi thể thao hiện đại cũng ngày càng nhấn mạnh vào việc chơi trực tuyến và tích hợp tương tác xã hội, bao gồm cả việc ghép trận xếp hạng và vận hành đa nền tảng, phản ánh xu hướng chung của ngành hướng tới phố biến chính thống việc chơi đa nền tảng trong trải nghiệm chơi nhiều người. Các hệ thống trực tuyến này thường được kết hợp với nội dung theo mùa được phát hành đều đặn, các sự kiện có thời hạn và các tính năng “luôn hoạt động” khác mở rộng trò chơi vượt ra ngoài các trận đấu đơn lẻ và chơi nhiều người cục bộ.

Các trò chơi thể thao thường thể hiện các giai đoạn chơi khác nhau thông qua các bối cảnh điều khiển nhất định (ví dụ: các tình huống cố định như đá phạt đền, đá phạt trực tiếp và ném phạt), và nhiều trò chơi bao gồm chế độ sự nghiệp cá nhân vận động viên hoặc quản lý câu lạc bộ bổ sung thêm các lớp trải nghiệm quản lý và tiến trình dài hạn bên cạnh chế độ chơi trận cục bộ. Các nhà phát triển cũng sử dụng các hệ thống thích ứng để điều chỉnh độ khó và nhịp độ phù hợp với hiệu suất của người chơi—một cách tiếp cận được nghiên cứu trong các phương pháp điều chỉnh độ khó động (DDA) nhằm duy trì tương tác và giảm bớt sự chán chường.

Phổ biến từ trước tới nay là hình thức giao diện kiểu các buổi tường thuật phát sóng, bao gồm bình luận tường thuật trực tiếp và việc góc nhìn mô phỏng các góc máy. Các tiến bộ trong nghiên cứu gần đây về tạo ngôn ngữ tự nhiên đã mở rộng khả năng thiết lập hệ thống bình luận tự động (do AI tạo ra), phản ánh quá trình thử nghiệm đang diễn ra với việc tạo bình luận thời gian thực từ dữ liệu diễn biến trò chơi hoặc trận đấu.

Các hình thức giao diện mới nổi cũng đã ảnh hưởng đến thiết kế trò chơi thể thao. Các tựa game thể thao thực tế ảo (VR) sử dụng màn hình gắn trên đầu và điều khiển dựa trên chuyển động cơ thể để tăng cường sự tương tác và hóa thân về mặt thể chất, và các nghiên cứu đã xem xét các trò chơi thể thao VR như các hệ thống tương tác có thể ảnh hưởng đến trải nghiệm của người chơi và hiệu suất chơi.

## Các thể loại con

### Arcade

Các trò chơi thể thao theo trường phái arcade từ lâu đã phổ biến ở cả các máy trò chơi thùng chạy xu và các phiên bản dành cho máy trò chơi tại nhà. Tính chất cạnh tranh của thể thao rất phù hợp với môi trường arcade, nơi mục tiêu chính thường là đạt được điểm số cao hoặc đánh bại người chơi khác trong một phiên chơi ngắn. Các trò chơi thể thao kiểu arcade thường sử dụng hệ thống vật lý phóng đại, luật chơi đơn giản và lối chơi nhanh hơn là mô phỏng chặt chẽ thực tế.

Mặc dù các địa điểm trò chơi điện tử truyền thống đã suy giảm đáng kể, các trò chơi thể thao kiểu arcade vẫn phổ biến ở định dạng nhiều người chơi trực tuyến và trên máy chơi game, nơi tính dễ tiếp cận và lối chơi cạnh tranh được nhấn mạnh hơn là độ mô phỏng chính xác. Các loạt trò chơi *NFL Blitz,* *NBA Jam, Jikkyō Pawafuru Pro Yakyū, MLB Slugfest,* và *FIFA Street*, thường được xem là những tựa game tiêu biểu của thể loại thể thao arcade.

### Mô phỏng

Các trò chơi thể thao mô phỏng nhằm mục đích mô phỏng môi trường, luật chơi, nhịp độ và giới hạn vật lý của các môn thể thao thực tế một cách chính xác nhất có thể. Những trò chơi này nhấn mạnh tính chân thực, mô hình thống kê và tuân thủ luật chơi chính thức, và thường kết hợp hoàn toàn hoặc một phần các đội, giải đấu và vận động viên được cấp phép bản quyền hiện diện.

So với các tựa trò chơi arcade, các trò chơi mô phỏng thường có lối chơi chậm hơn, hệ thống điều khiển phức tạp hơn và nhấn mạnh hơn vào khía cạnh chiến thuật và chiến lược. Phong cách này trở nên phổ biến từ cuối những năm 1990 trở đi, đặc biệt là trong bối cánh những cải tiến phần cứng phi mã cho phép đồ họa và công cụ vật lý thực tế hơn. Các ví dụ nổi bật bao gồm các loạt game *EA Sports FC*, *Pro Evolution Soccer/eFootball*, *NBA 2K*, *NHL*, *F1*, *MotoGP*, *PGA Tour*, *MLB The Show* và *eBaseball/Pro Yakyū Spirits*.

### Quản lý

Trò chơi quản lý thể thao đặt người chơi vào vai trò huấn luyện viên hoặc giám đốc điều hành câu lạc bộ thay vì trực tiếp điều khiển các vận động viên trong trận đấu. Lối chơi thường tập trung vào việc lập kế hoạch chiến lược, chuyển nhượng cầu thủ, quản lý tài chính, huấn luyện và phát triển đội lâu dài.

Hầu hết các trò chơi quản lý thể thao đều đặt người chơi đối đầu với các đội do trí tuệ nhân tạo điều khiển trong một cấu trúc giải đấu, mặc dù một số tựa game có hỗ trợ chơi trực tuyến với các người chơi quản lý khác. Thể loại này thường bao gồm các hệ thống chỉ số và thống kê chi tiết và tập trung tiến triển dài hạn hơn là từng hành động trong khoảnh khắc cục bộ. Các ví dụ nổi tiếng bao gồm loạt game *Football Manager* và *Out of the Park Baseball*.

### Đa môn

Một trò chơi điện tử thể thao đa môn kết hợp mô phỏng nhiều môn thể thao khác nhau vào một tựa game duy nhất. Một trong những ví dụ ban đầu là tựa *Track & Field* (1983) đã giúp phổ biến dạng trò chơi này trong các máy game thùng và máy chơi game tại nhà.

Các tựa trò chơi tiêu biểu hiện nay của thể loại này bao gồm *Wii Sports* và *Nintendo Switch Sports*, nhấn mạnh vào điều khiển dựa trên chuyển động cơ thể và khả năng tiếp cận dễ dàng nhiều môn thể thao. Một thể loại phụ nổi bật của dang trò chơi này là các trò chơi điện tử Olympic, thường được phát hành cùng với Thế vận hội Mùa hè hoặc Mùa đông và có nhiều nội dung thể thao quốc tế trong cùng một khuôn khổ giải đấu.

## Tài liệu tham khảo

## Liên kết ngoài

* Crawford, G. (ngày 19 tháng 1 năm 2015). "Is it in the Game? Reconsidering Play Spaces, Game Definitions, Theming, and Sports Videogames" (PDF). *Games and Culture*. **10** (6): 571–592. doi:10.1177/1555412014566235. S2CID 143970698.
* Mia Consalvo; Konstantin Mitgutsch; Abe Stein (ngày 18 tháng 7 năm 2013). *Sports Videogames*. Routledge. ISBN 978-1-136-19199-2.