Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Xã đặc quyền Berlin, Michigan

| Xã Berlin Berlin Township |
| --- |
| —  Xã  — |
|  |
|  |
|  |
|  Vị trí trong Quận Monroe, Michigan |
|  Vị trí quận Monroe trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ |
| Xã Berlin |
| Quốc gia | Hoa Kỳ |
| Tiểu bang | Michigan |
| Quận | Quận Monroe |
| Dân số (2010) |
|  • Tổng cộng | 9.299 |
|  • Mùa hè (DST) | **CDT** (UTC-4) |

**Xã Berlin** (tiếng Anh: *Berlin Township*) là một xã thuộc quận Monroe, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 9.299 người.

## Chú thích

## Tham khảo

* American FactFinder
# Chủ nghĩa tân quốc xã

**Chủ nghĩa tân quốc xã** (tiếng Anh: *Neo-Nazism*) gồm những phong trào chính trị và xã hội hậu Chiến tranh thế giới thứ hai nhằm làm hồi sinh chủ nghĩa Quốc xã.
Cụm từ *chủ nghĩa tân quốc xã* cũng có thể chỉ những tư tưởng ủng hộ các phong trào này.

Chủ nghĩa tân quốc xã mượn lại những yếu tố của học thuyết Quốc xã, bao gồm chủ nghĩa dân tộc, chủ nghĩa bài Do Thái, bài ngoại, ghê sợ đồng tính luyến ái và phân biệt chủng tộc.

Một cuộc biểu tình của những người phát xít tại Đồi Capitol, Washington D.C, Hoa Kỳ năm 2008
## Thuật ngữ

**Neo-Nazism** hay **Chủ nghĩa tân quốc xã** mô tả bất kỳ chiến dịch quân sự, xã hội hoặc chính trị sau Chiến tranh thế giới thứ hai nào tìm cách làm sống lại ý thức hệ của chủ nghĩa phát xít toàn bộ hoặc một phần.

Thuật ngữ **chủ nghĩa tân quốc xã** cũng có thể ám chỉ đến hệ tư tưởng của những hoạt động này, có thể mượn các yếu tố từ học thuyết của Đức Quốc xã, bao gồm chủ nghĩa cực đoan, chủ nghĩa chống cộng, phân biệt chủng tộc, chủ nghĩa thể chế, ngoại cảm, đồng tính, chống Rôma, chống độc tài. Holocaust được phủ nhận là một tội ác mà như là sự kết hợp của các biểu tượng của Đức Quốc xã và sự ngưỡng mộ Adolf Hitler.

**Chủ nghĩa tân quốc xã** được coi là một hình thức đặc biệt của chính trị cánh hữu và chủ nghĩa cực đoan cánh hữu (chính trị cực hữu)

## Sinh thái và môi trường

**Chủ nghĩa tân quốc xã** có liên kết với một biến đổi máu và đất của chủ nghĩa môi trường, trong đó có chủ đề chung về bảo vệ hệ sinh thái, phong trào hữu cơ và bảo vệ động vật.

Xu hướng này, đôi khi được gọi là "chủ nghĩa môi trường", được đại diện trong chủ nghĩa xã hội quốc gia Đức ban đầu bởi Richard Walther Darré, là người quản lý thực phẩm từ năm 1933 đến năm 1942.

## Học thuyết Phân chia chủng tộc

**Người Tân Quốc Xã** đã đặt ra một học thuyết tinh thần di chuyển vượt ra ngoài chủ nghĩa phân biệt chủng tộc, mang tính khoa học lấy cảm hứng từ Darwin chủ yếu phổ biến ở giới trung lưu trong thế kỷ 20.

Các nhân vật có ảnh hưởng trong sự phát triển của chủ nghĩa phân biệt mới này như Miguel Serrano và Julius Evola (các nhà văn, các nhà phê bình về chủ nghĩa phát xít như Trung tâm Luật nghèo đói miền Nam) cho rằng tổ tiên của người Aryan trong quá khứ xa xôi, sinh ra cao cấp hơn trạng thái hiện tại, bị "xâm nhập" do trộn lẫn với những người ngoại lai.

Trong lý thuyết này, nếu "Aryan" là để trở về thời kỳ vàng son của quá khứ xa xôi, họ cần phải đánh thức bộ nhớ của máu. Một nguồn gốc ngoài trái đất của Hyperboreans thường được tuyên bố. Những lý thuyết này thu hút sự ảnh hưởng từ thuyết ngộ độc và Mật thừa, xây dựng trên công việc của Ahnenerbe. Trong lý thuyết phân biệt chủng tộc này, người Do thái được tổ chức như là sự phản nghịch lại của giới quý tộc, tinh khiết và sắc đẹp.

## Chú thích

## Tham khảo
# Phá hoại (sabotage)

Một áp phích của Hoa Kỳ từ Thế chiến thứ hai được sử dụng để thông báo cho mọi người về những gì họ nên làm nếu họ nghi ngờ phá hoại
**Phá hoại** là một hành động có chủ ý nhằm làm suy yếu một chính thể, nỗ lực hoặc tổ chức thông qua lật đổ, cản trở, phá vỡ hoặc phá hủy. Người phá hoại thường cố gắng che giấu danh tính của họ vì hậu quả của hành động của họ và để tránh yêu cầu pháp lý và tổ chức để giải quyết việc phá hoại.

## Như một hành động công nghiệp

Khẩu hiệu trái phép thúc giục phá hoại và picketing
Khi bắt đầu cuộc Cách mạng Công nghiệp, những công nhân lành nghề như Luddite (1811-1812) đã sử dụng sự phá hoại như một phương tiện đàm phán trong các tranh chấp lao động.

Các công đoàn lao động như Công nhân Công nghiệp Thế giới (IWW) đã chủ trương phá hoại như một biện pháp tự vệ và hành động trực tiếp chống lại các điều kiện làm việc không công bằng.

IWW được hình thành một phần bởi triết lý liên hiệp công nghiệp của Big Bill Haywood, vào năm 1910 Haywood đã bị phá hoại khi đi lưu diễn ở Châu Âu:

>  Trải nghiệm có tác động lâu dài nhất đối với Haywood là chứng kiến một cuộc tổng đình công trên đường sắt Pháp. Mệt mỏi vì chờ đợi quốc hội hành động theo yêu cầu của họ, công nhân đường sắt đã bỏ việc trên khắp đất nước. Chính phủ Pháp đã đáp trả bằng cách đẩy những người đình công vào quân đội và sau đó ra lệnh cho họ trở lại làm việc. Không nản lòng, các công nhân thực hiện cuộc đình công của họ để công việc. Đột nhiên, họ dường như không thể làm gì đúng. Dễ hư hỏng trong nhiều tuần, bị lãng quên và bị lãng quên. Thay vào đó, vận chuyển hàng hóa đến Paris đã bị chuyển hướng đến Lyon hoặc Marseille. Chiến thuật này - người Pháp gọi đó là"phá hoại"- đã thắng các cuộc đình công theo yêu cầu của họ và gây ấn tượng với Bill Haywood.
>
>

 Đối với IWW, ý nghĩa của sự phá hoại được mở rộng để bao gồm cả cách sử dụng ban đầu của thuật ngữ: bất kỳ sự rút lại hiệu quả nào, bao gồm cả sự chậm lại, đình công, làm việc để cai trị hoặc làm hỏng việc phân công công việc.

"stickerette"hoặc"kẻ kích động thầm lặng"của tổ chức Công nhân công nghiệp của thế giới
Một trong những ví dụ nghiêm trọng nhất là tại công trường xây dựng Trạm phát điện Robert-Bourassa năm 1974, ở Québec, Canada, khi các công nhân sử dụng máy ủi để lật đổ máy phát điện, thùng nhiên liệu bị hư hại và đốt cháy các tòa nhà. Dự án đã bị trì hoãn một năm và chi phí trực tiếp cho thiệt hại ước tính khoảng 2 triệu CAD. Nguyên nhân không rõ ràng, nhưng ba yếu tố có thể đã được trích dẫn: sự ganh đua giữa các liên minh, điều kiện làm việc kém và sự kiêu ngạo của các nhà điều hành Mỹ của nhà thầu, Bechtel Corporation.

## Tham khảo
# Quận Monroe, Michigan

**Quận Monroe** một quận thuộc tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người.

## Địa lý

Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

### Xa lộ

### Quận giáp ranh

## Thông tin nhân khẩu

## Tham khảo
# Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ

Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ| Huy hiệu của Cục Thống kê Dân số |
| Logo |
| Tổng quan Cơ quan |
| Thành lập | 1 tháng 7 năm 1903 |
| Cơ quan tiền thân | * Các văn phòng thống kê dân số tạm thời
 |
| Trụ sở | Suitland, Maryland |
| Số nhân viên | 5.593 (2006) |
| Ngân quỹ hàng năm | 3,1 tỷ đô la Mỹ (2009) 7,2 tỷ đô la Mỹ (ước tính 2010) 1,3 tỷ đô la Mỹ (ước tính 2011) |
| Lãnh đạo Cơ quan | * Giám đốc, Robert Groves
 |
| Trực thuộc cơ quan | Ban Quản lý Kinh tế và Thống kê |
| Website | www.census.gov |

**Cơ quan Thống kê Dân số Hoa Kỳ** là một cơ quan Bộ Thương mại Hoa Kỳ với chức năng được định rõ trong Hiến pháp là phải thống kê dân số ít nhất là một lần mỗi thập niên. Việc thống kê dân số đó được sử dụng để xác định số ghế trong Hạ Nghị Viện của các tiểu bang. Cơ quan này cũng nguồn số liệu hàng đầu về dân chúng và nền kinh tế Hoa Kỳ.

Cơ quan Thống kê Dân số được lập điều lệ vào Chương 13 của Luật Hoa Kỳ.

## Xem thêm

* Điều tra dân số Hoa Kỳ

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Phiên bản đầu tiên của bài này được sửa lại từ lịch sử của Cơ quan Thống kê Dân số Hoa Kỳ.
* Website của Cơ quan Thống kê Dân số Hoa Kỳ Thống kê Dân số Hoa Kỳ
* Sách Tham khảo về Khu vực Địa lý bởi Cơ quan Thống kê Dân số Hoa Kỳ Thống kê Dân số Hoa Kỳ giải thích đầy đủ các thuật ngữ địa lý mà được sử dụng trong thống kê dân số.
* Cơ quan Thống kê Dân số: Có hơn 1.5 triệu người Việt tại Hoa Kỳ Lưu trữ ngày 3 tháng 4 năm 2007 tại Wayback Machine
# Xã đặc quyền Frenchtown, Michigan

| Xã Frenchtown Frenchtown Township |
| --- |
| —  Xã  — |
|  |
|  |
|  |
|  Vị trí trong Quận Monroe, Michigan |
|  Vị trí quận Monroe trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ |
| Xã Frenchtown |
| Quốc gia | Hoa Kỳ |
| Tiểu bang | Michigan |
| Quận | Quận Monroe |
| Dân số (2010) |
|  • Tổng cộng | 20.428 |
|  • Mùa hè (DST) | **CDT** (UTC-4) |

**Xã Frenchtown** (tiếng Anh: *Frenchtown Township*) là một xã thuộc quận Monroe, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 20.428 người.

## Chú thích

## Tham khảo

* American FactFinder
# Xã đặc quyền Monroe, Michigan

| Xã Monroe Monroe Township |
| --- |
| —  Xã  — |
|  |
|  |
|  Vị trí trong Quận Monroe, Michigan |
|  Vị trí quận Monroe trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ |
| Xã Monroe |
| Quốc gia | Hoa Kỳ |
| Tiểu bang | Michigan |
| Quận | Quận Monroe |
| Dân số (2010) |
|  • Tổng cộng | 14.568 |
|  • Mùa hè (DST) | **CDT** (UTC-4) |

**Xã Monroe** (tiếng Anh: *Monroe Township*) là một xã thuộc quận Monroe, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 14.568 người.

## Chú thích

## Tham khảo

* American FactFinder
# Xã Ash, Michigan

| Xã Ash Ash Township |
| --- |
| —  Xã  — |
|  |
|  |
|  |
|  Vị trí trong Quận Monroe, Michigan |
|  Vị trí quận Monroe trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ |
| Xã Ash |
| Quốc gia | Hoa Kỳ |
| Tiểu bang | Michigan |
| Quận | Quận Monroe |
| Dân số (2010) |
|  • Tổng cộng | 7.783 |
| Múi giờ | Múi giờ miền Đông |
|  • Mùa hè (DST) | **CDT** (UTC-4) |

**Xã Ash** (tiếng Anh: *Ash Township*) là một xã thuộc quận Monroe, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 7.783 người.

## Chú thích

## Tham khảo

* American FactFinder
# Xã Dundee, Michigan

| Xã Dundee Dundee Township |
| --- |
| —  Xã  — |
|  |
|  |
|  |
|  Vị trí trong Quận Monroe, Michigan |
|  Vị trí quận Monroe trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ |
| Xã Dundee |
| Quốc gia | Hoa Kỳ |
| Tiểu bang | Michigan |
| Quận | Quận Monroe |
| Dân số (2010) |
|  • Tổng cộng | 6.759 |
|  • Mùa hè (DST) | **CDT** (UTC-4) |

**Xã Dundee** (tiếng Anh: *Dundee Township*) là một xã thuộc quận Monroe, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 6.759 người.

## Chú thích

## Tham khảo

* American FactFinder
# Xã Bedford, Quận Monroe, Michigan

| Xã Bedford Bedford Township |
| --- |
| —  Xã  — |
|  |
|  |
|  |
|  Vị trí trong Quận Monroe, Michigan |
|  Vị trí quận Monroe trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ |
| Xã Bedford |
| Quốc gia | Hoa Kỳ |
| Tiểu bang | Michigan |
| Quận | Quận Monroe |
| Dân số (2010) |
|  • Tổng cộng | 31.085 |
|  • Mùa hè (DST) | **CDT** (UTC-4) |

**Xã Bedford** (tiếng Anh: *Bedford Township*) là một xã thuộc quận Monroe, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 31.085 người.

## Chú thích

## Tham khảo

* American FactFinder
# Xã Erie, Michigan

| Xã Erie Erie Township |
| --- |
| —  Xã  — |
|  |
|  |
|  |
|  Vị trí trong Quận Monroe, Michigan |
|  Vị trí quận Monroe trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ |
| Xã Erie |
| Quốc gia | Hoa Kỳ |
| Tiểu bang | Michigan |
| Quận | Quận Monroe |
| Dân số (2010) |
|  • Tổng cộng | 4.517 |
|  • Mùa hè (DST) | **CDT** (UTC-4) |

**Xã Erie** (tiếng Anh: *Erie Township*) là một xã thuộc quận Monroe, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 4.517 người.

## Chú thích

## Tham khảo

* American FactFinder
# Xã Exeter, Michigan

| Xã Exeter Exeter Township |
| --- |
| —  Xã  — |
|  |
|  |
|  |
|  Vị trí trong Quận Monroe, Michigan |
|  Vị trí quận Monroe trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ |
| Xã Exeter |
| Quốc gia | Hoa Kỳ |
| Tiểu bang | Michigan |
| Quận | Quận Monroe |
| Dân số (2010) |
|  • Tổng cộng | 3.968 |
|  • Mùa hè (DST) | **CDT** (UTC-4) |

**Xã Exeter** (tiếng Anh: *Exeter Township*) là một xã thuộc quận Monroe, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 3.968 người.

## Chú thích

## Tham khảo

* American FactFinder
# Xã Ida, Michigan

| Xã Ida Ida Township |
| --- |
| —  Xã  — |
|  |
|  |
|  |
|  Vị trí trong Quận Monroe, Michigan |
|  Vị trí quận Monroe trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ |
| Xã Ida |
| Quốc gia | Hoa Kỳ |
| Tiểu bang | Michigan |
| Quận | Quận Monroe |
| Dân số (2010) |
|  • Tổng cộng | 4.964 |
|  • Mùa hè (DST) | **CDT** (UTC-4) |

**Xã Ida** (tiếng Anh: *Ida Township*) là một xã thuộc quận Monroe, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 4.964 người.

## Chú thích

## Tham khảo

* American FactFinder
# Xã La Salle, Michigan

| Xã La Salle La Salle Township |
| --- |
| —  Xã  — |
|  |
|  |
|  |
|  Vị trí trong Quận Monroe, Michigan |
|  Vị trí quận Monroe trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ |
| Xã La Salle |
| Quốc gia | Hoa Kỳ |
| Tiểu bang | Michigan |
| Quận | Quận Monroe |
| Dân số (2010) |
|  • Tổng cộng | 4.894 |
|  • Mùa hè (DST) | **CDT** (UTC-4) |

**Xã La Salle** (tiếng Anh: *La Salle Township*) là một xã thuộc quận Monroe, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 4.894 người.

## Chú thích

## Tham khảo

* American FactFinder
# Xã London, Michigan

| Xã London London Township |
| --- |
| —  Xã  — |
|  |
|  |
|  |
|  Vị trí trong Quận Monroe, Michigan |
|  Vị trí quận Monroe trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ |
| Xã London |
| Quốc gia | Hoa Kỳ |
| Tiểu bang | Michigan |
| Quận | Quận Monroe |
| Dân số (2010) |
|  • Tổng cộng | 3.048 |
|  • Mùa hè (DST) | **CDT** (UTC-4) |

**Xã London** (tiếng Anh: *London Township*) là một xã thuộc quận Monroe, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 3.048 người.

## Chú thích

## Tham khảo

* American FactFinder
# Xã Milan, Michigan

| Xã Milan Milan Township |
| --- |
| —  Xã  — |
|  |
|  |
|  |
|  Vị trí trong Quận Monroe, Michigan |
|  Vị trí quận Monroe trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ |
| Xã Milan |
| Quốc gia | Hoa Kỳ |
| Tiểu bang | Michigan |
| Quận | Quận Monroe |
| Dân số (2010) |
|  • Tổng cộng | 1.601 |
|  • Mùa hè (DST) | **CDT** (UTC-4) |

**Xã Milan** (tiếng Anh: *Milan Township*) là một xã thuộc quận Monroe, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.601 người.

## Chú thích

## Tham khảo

* American FactFinder
# Xã Raisinville, Michigan

| Xã Raisinville Raisinville Township |
| --- |
| —  Xã  — |
|  |
|  |
|  |
|  Vị trí trong Quận Monroe, Michigan |
|  Vị trí quận Monroe trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ |
| Xã Raisinville |
| Quốc gia | Hoa Kỳ |
| Tiểu bang | Michigan |
| Quận | Quận Monroe |
| Dân số (2010) |
|  • Tổng cộng | 5.816 |
|  • Mùa hè (DST) | **CDT** (UTC-4) |

**Xã Raisinville** (tiếng Anh: *Raisinville Township*) là một xã thuộc quận Monroe, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 5.816 người.

## Chú thích

## Tham khảo

* American FactFinder
# Xã Summerfield, Quận Monroe, Michigan

| Xã Summerfield Summerfield Township |
| --- |
| —  Xã  — |
|  |
|  |
|  |
|  Vị trí trong Quận Monroe, Michigan |
|  Vị trí quận Monroe trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ |
| Xã Summerfield |
| Quốc gia | Hoa Kỳ |
| Tiểu bang | Michigan |
| Quận | Quận Monroe |
| Dân số (2010) |
|  • Tổng cộng | 3.308 |
|  • Mùa hè (DST) | **CDT** (UTC-4) |

**Xã Summerfield** (tiếng Anh: *Summerfield Township*) là một xã thuộc quận Monroe, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 3.308 người.

## Chú thích

## Tham khảo

* American FactFinder
# Xã Whiteford, Michigan

| Xã Whiteford Whiteford Township |
| --- |
| —  Xã  — |
|  |
|  |
|  |
|  Vị trí trong Quận Monroe, Michigan |
|  Vị trí quận Monroe trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ |
| Xã Whiteford |
| Quốc gia | Hoa Kỳ |
| Tiểu bang | Michigan |
| Quận | Quận Monroe |
| Dân số (2010) |
|  • Tổng cộng | 4.602 |
|  • Mùa hè (DST) | **CDT** (UTC-4) |

**Xã Whiteford** (tiếng Anh: *Whiteford Township*) là một xã thuộc quận Monroe, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 4.602 người.

## Chú thích

## Tham khảo

* American FactFinder
# Khủng bố nhà nước

**Khủng bố nhà nước** là hoạt động khủng bố được tiến hành bởi một nhà nước chống lại một quốc gia hoặc dân tộc khác. Khái niệm này cũng được dùng để chỉ những hành vi bạo lực được thực hiện bởi nhà nước để đàn áp, chống lại những người dân của chính quốc gia đó.

## Sử dụng

Thuật ngữ khủng bố nhà nước được cố Tổng thống Palsetin Yasser Arafat đề cập đến để chỉ về những vụ việc tấn công đàn áp của chính quyền Israel chống lại nền độc lập, tự do của nhân dân Palestin và thuật ngữ này được nhiều lãnh đạo các chính đảng Palestin dùng để chỉ về những hành động của chính quyền Israel Đặc biệt là vụ việc Thủ lĩnh Hamas Sheikh Ahmed Yassin bị Israel sát hại với việc máy bay bắn hai quả tên lửa trúng ông này, Chính quyền Palestine lên án Israel là khủng bố nhà nước Tổ chức Hội nghị Hồi giáo (OIC) cũng từng lên án Mỹ gián tiếp gây ra cuộc xung đột đẫm máu ở Trung Đông bởi vì Mỹ ủng hộ chủ nghĩa khủng bố nhà nước của Israel chống lại Palestine Năm 2014, với việc tàu Trung Quốc đâm chìm tàu cá Việt Nam trong vụ giàn khoan HD 981, ông chuyên gia Nguyễn Ngọc Giao cho rằng đây cũng là hành động khủng bố nhà nước.

## Chú thích
# Chính trị cánh tả

Công đoàn công nhân dệt may ở Lawrence, Hoa Kỳ, tổ chức bãi công vào năm 1912
Trong hệ thống chính trị tả-hữu, **chính trị cánh tả**, còn gọi là **chính trị tả khuynh** hay **chính trị thiên tả**, đề cập đến các khuynh hướng chính trị trái ngược với cánh hữu, bao gồm các lập trường hay hoạt động chính trị chấp nhận hoặc ủng hộ sự công bằng và tiến bộ trong xã hội, phản đối phân tầng xã hội, bất bình đẳng xã hội và thường gắn với những khái niệm như nhà nước phúc lợi, chủ nghĩa cộng hoà, chủ nghĩa dân chủ xã hội, chủ nghĩa cộng sản, chủ nghĩa vô chính phủ, chủ nghĩa Marx, chủ nghĩa công đoàn và phong trào công nhân. Chính trị cánh tả cũng bao gồm việc quan tâm đến những người trong xã hội được coi là có hoàn cảnh bất lợi khi so sánh với những người khác, đồng thời cũng bao gồm các phong trào chống lại những bất công trong xã hội, trong đó có các phong trào nữ quyền, dân quyền, quyền LGBT, đa văn hoá, phản chiến và bảo vệ môi trường.

## Từ nguyên

Thuật ngữ chính trị "Cánh tả" và "Cánh hữu" được đặt ra trong thời kì Cách mạng Pháp (1789–1799), chỉ sự sắp xếp chỗ ngồi trong Quốc hội Pháp lúc bấy giờ: những người ngồi bên trái thường phản đối chế độ quân chủ và ủng hộ cách mạng, thiết lập chế độ cộng hoà và dỡ bỏ các thiết chế của Giáo hội Công giáo, trong khi khi những người ngồi bên phải ủng hộ các thiết chế của Chế độ Cũ. Từ "Cánh tả" được dùng phổ biến hơn sau khi chế độ quân chủ Pháp phục hồi vào năm 1815.

## Chú thích
# Chính trị cánh hữu

**Chính trị cánh hữu**, còn gọi là **chính trị hữu khuynh** hay **chính trị thiên hữu**, đề cập đến các quan điểm hoặc lập trường có khuynh hướng chính trị-xã hội trái ngược với cánh tả trong hệ chính trị tả–hữu. Họ cho là một số trật tự xã hội và hệ thống phân cấp cũng như chủ nghĩa Quốc gia dân tộc và bảo thủ - tôn giáo tín ngưỡng và tâm linh là không thể tránh khỏi, tự nhiên, bình thường, hoặc được mong muốn bởi quần chúng nhân dân ở đâu đó, nhấn mạnh tôn ti trật tự, lòng yêu nước, sự gắn kết xã hội và trách nhiệm cá nhân với xã hội, tính kỷ luật, họ thường bảo vệ lập trường này trên cơ sở của luật tự nhiên, kinh tế học hay truyền thống. Hệ thống cấp bậc và bất bình đẳng theo quan điểm này có thể được xem như là kết quả tự nhiên của sự khác biệt truyền thống xã hội, hoặc sự cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường.

## Nguồn gốc

Thuật ngữ cánh hữu ám chỉ số lượng hay sự khác nhau trong các quan điểm chính trị, nó được tạo ra trong cuộc cách mạng Pháp (1789-1799) và được sử dụng cho các chính trị gia ở Quốc hội Pháp; những người ngồi bên phải chiếc ghế của Chủ tịch Quốc hội và đòi thành lập chế độ quân chủ cũ trước đây (Ancien Régime). Cánh hữu lúc đó tại Pháp được thành lập để chống lại phe cánh tả, bao gồm những chính trị gia ủng hộ xã hội có cấp bậc, xã hội truyền thống với sự ảnh hưởng của nhà thờ. Thuật ngữ này tiếp tục được sử dụng mạnh khi chế độ quân chủ được khôi phục vào năm 1815.

Từ những năm 1830 đến những năm 1880, tại châu Âu cơ cấu giai cấp xã hội và nền kinh tế đã chuyển đổi quyền lực từ tầng lớp quý tộc sang giai cấp tư sản. Sự thay đổi chuyển dịch sang chủ nghĩa tư bản bắt đầu khi Đảng Bảo thủ của Anh quay sang ủng hộ chủ nghĩa tư bản.

## Quan điểm

Ý nghĩa của cánh hữu "khác nhau giữa các xã hội, các thời kỳ lịch sử, và các hệ thống chính trị và các hệ tư tưởng". Theo Từ điển *The Concise Oxford Dictionary of Politics*, trong các nền dân chủ tự do, chính trị cánh hữu phản đối chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản và dân chủ xã hội. Các đảng cánh hữu bao gồm các đảng viên bảo thủ, những người theo chủ nghĩa dân chủ Kitô giáo, những người tự do cổ điển, những người theo chủ nghĩa dân tộc và những người theo chủ nghĩa quốc gia và cực hữu là những người phân biệt chủng tộc và phát xít.

## Chú thích