# Vilnius

| Vilnius |
| --- |
| *Theo chiều kim đồng hồ:* Tháp Gediminas, Khu thương mại, Dinh Tổng thống, Phố Pilies, Cổng Bình minh, Nhà thờ Thánh Anna. |
|  **Hiệu kỳHuy hiệu** |
|  Vị trí của Vilnius |
| VilniusVị trí của Vilnius |
| Tọa độ:   |
| Quốc gia |  Litva |
| Vùng dân tộc học | Aukštaitija |
| Hạt | Vilnius County |
| Đô thị | Đô thị thành phố Vilnius |
| Thủ phủ của | Litva Hạt Vilnius Đô thị thành phố Vilnius Đô thị quận Vilnius |
| Lần đầu nhắc tới | 1323 |
| Granted Quyền thành phố | 1387 |
| Đặt tên theo | Vilnia |
| Dân số (2018) |
|  • Tổng cộng | 536 692 |
| Múi giờ | UTC+2, UTC+3 |
|  • Mùa hè (DST) | EEST (UTC+3) |
| Mã điện thoại | 5 |
| Thành phố kết nghĩa | Astana, Aalborg, Bruxelles, Bratislava, Budapest, Chicago, Chișinău, Dnipro, Donetsk, Duisburg, Dublin, Edinburgh, Erfurt, Gdańsk, Quảng Châu, Istanbul, Joensuu, Kyiv, Kraków, Łódź, Ljubljana, Lviv, Madison, Nicosia, Oslo, Palermo, Pavia, Piraeus, Praha, Rây-ki-a-vích, Riga, Salzburg, đô thị Stockholm, Strasbourg, Đài Bắc, Tallinn, Tbilisi, Tirana, Toronto, Valletta, Warszawa, Almaty, Patras, Wrocław, Bila Tserkva, Minsk, Villeurbanne, Thâm Quyến, Milano, Mariupol, Lublin, Toruń, San Martín, Buenos Aires, Kherson, Borodjanka, Beograd |

**Vilnius** ([ˈvʲɪlʲnʲʊs] ) là thành phố lớn nhất và là thủ đô của Litva, với dân số 574.147 người vào năm 2018 (697.691 người vào năm 2017 nếu tính cả khu đô thị mở rộng). Thành phố này là nơi đặt các cơ quan chính phủ của Litva cũng như của Hạt tự quản Vilnius.

## Tên gọi

Vilnius có nhiều tên khác nhau trong nhiều ngôn ngữ trong lịch sử của mình. Các tên bằng tiếng nước ngoài khác có tiếng Ba Lan *Wilno*, tiếng Latin *Vilna*, tiếng Belarusia *Вiльня* (Vilnia), tiếng Đức *Wilna*, tiếng Yiddish *ווילנע* (Vilne), và tiếng Latvia *Viļņa*. Một tên bằng tiếng Nga cổ hơn là Вильна/Вильно (*Vilna/Vilno*), dù Вильнюс (*Vil'njus*) hiện được dùng. Tên gọi *Wilno* và *Vilna* cũng được sử dụng trong tiếng Anh và tiếng Pháp cổ hơn.

## Khí hậu

Vilnius có khí hậu lục địa ẩm (phân loại khí hậu Köppen *Dfb*). Thành phố đã bắt đầu đo nhiệt độ thường xuyên từ năm 1777. Lượng mưa trung bình hàng năm là khoảng 691 mm (27,20 in). Nhiệt độ trong thành phố đã tăng lên đáng kể trong 30 năm qua, được cho là do con người gây ra.

| Dữ liệu khí hậu của Vilnius |
| --- |
| Tháng | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | Năm |
| Cao kỉ lục °C (°F) | 11.0 (51.8) | 14.4 (57.9) | 19.8 (67.6) | 29.0 (84.2) | 31.8 (89.2) | 34.2 (93.6) | 36.4 (97.5) | 34.9 (94.8) | 33.1 (91.6) | 24.5 (76.1) | 15.5 (59.9) | 10.5 (50.9) | 36.4 (97.5) |
| Trung bình ngày tối đa °C (°F) | −1.7 (28.9) | −0.5 (31.1) | 4.4 (39.9) | 12.6 (54.7) | 18.4 (65.1) | 21.7 (71.1) | 23.8 (74.8) | 23.1 (73.6) | 17.4 (63.3) | 10.2 (50.4) | 3.7 (38.7) | −0.3 (31.5) | 11.2 (52.2) |
| Trung bình ngày °C (°F) | −3.9 (25.0) | −3.1 (26.4) | 0.9 (33.6) | 7.6 (45.7) | 13.0 (55.4) | 16.4 (61.5) | 18.7 (65.7) | 17.9 (64.2) | 13.0 (55.4) | 7.0 (44.6) | 1.8 (35.2) | −2.2 (28.0) | 7.3 (45.1) |
| Tối thiểu trung bình ngày °C (°F) | −5.9 (21.4) | −5.6 (21.9) | −2.7 (27.1) | 2.6 (36.7) | 7.5 (45.5) | 11.1 (52.0) | 13.6 (56.5) | 12.7 (54.9) | 8.5 (47.3) | 3.7 (38.7) | −0.1 (31.8) | −4.1 (24.6) | 3.5 (38.3) |
| Thấp kỉ lục °C (°F) | −37.2 (−35.0) | −35.8 (−32.4) | −29.6 (−21.3) | −14.4 (6.1) | −4.4 (24.1) | 0.1 (32.2) | 3.5 (38.3) | 1.0 (33.8) | −4.8 (23.4) | −14.4 (6.1) | −22.8 (−9.0) | −30.5 (−22.9) | −37.2 (−35.0) |
| Lượng Giáng thủy trung bình mm (inches) | 38.9 (1.53) | 34.4 (1.35) | 37.0 (1.46) | 46.2 (1.82) | 52.1 (2.05) | 72.7 (2.86) | 79.3 (3.12) | 75.8 (2.98) | 65.2 (2.57) | 51.5 (2.03) | 51.5 (2.03) | 49.2 (1.94) | 653.8 (25.74) |
| Số ngày giáng thủy trung bình | 21.7 | 18.4 | 17.5 | 10.2 | 12.4 | 11.7 | 11.4 | 10.5 | 9.7 | 13.5 | 16.7 | 21.2 | 174.9 |
| Số giờ nắng trung bình tháng | 37 | 70 | 117 | 165 | 242 | 231 | 220 | 217 | 141 | 93 | 33 | 25 | 1.591 |
| Chỉ số tia cực tím trung bình | 0 | 1 | 2 | 3 | 5 | 6 | 6 | 5 | 3 | 2 | 1 | 0 | 3 |
| Nguồn: WMO NOAA, Météo Climat và Weather Atlas |

## Thành phố kết nghĩa

Hội chợ đường phố truyền thống Kaziuko mugė.
Lễ hội nhạc Litva.
Vilnius kết nghĩa với:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Aalborg, Đan Mạch
* Almaty, Kazakhstan
* Astana, Kazakhstan
* Bruxelles, Bỉ
* Budapest, Hungary
* Chicago, Hoa Kỳ
* Chișinău, Moldova
* Dnipro, Ukraina
* Donetsk, Ukraina
* Duisburg, Đức, từ năm 1985
* Edinburgh, Anh Quốc
* Erfurt, Đức
* Gdańsk, Ba Lan, từ năm 1998
* Quảng Châu, Trung Quốc
 | * Joensuu, Phần Lan
* Kiev, Ukraina
* Kraków, Ba Lan
* Łódź, Ba Lan
* Lviv, Ukraina
* Madison, Hoa Kỳ
* Minsk, Belarus
* Moskva, Nga
* Oslo, Na Uy
* Pavia, Ý
* Piraeus, Hy Lạp
 | * Reykjavík, Iceland
* Riga, Latvia
* Sankt-Peterburg, Nga
* Salzburg, Áo
* Stockholm, Thụy Điển
* Strasbourg, Pháp
* Đài Bắc, Đài Loan
* Tallinn, Estonia
* Tbilisi, Gruzia
* Warszawa, Ba Lan
 |

## Tham khảo

## Thư mục

* Jedidiah Morse; Richard C. Morse (1823), "Wilna", *A New Universal Gazetteer* (ấn bản thứ 4), New Haven: S. Converse
* "Wilna", *Jewish Encyclopedia*, quyển 12, New York, 1907`{{Chú thích}}`: Quản lý CS1: địa điểm thiếu nhà xuất bản (liên kết)
* "Vilna (town)" . *Encyclopædia Britannica*. Quyển 28 (ấn bản thứ 11). 1910. tr. 88–89.
* "Vilna", *Russia with Teheran, Port Arthur, and Peking*, Leipzig: Karl Baedeker, 1914, OCLC 1328163
* William Henry Beable (1919), "Vilna", *Russian Gazetteer and Guide*, London: Russian Outlook
* Patricia Kennedy Grimsted (1979). "The Archival Legacy of the Grand Duchy of Lithuania: The Fate of Early Historical Archives in Vilnius". *Slavonic and East European Review*. Quyển 57.

## Liên kết ngoài

* Tư liệu liên quan tới Vilnius tại Wikimedia Commons
* vilnius.lt