# Hãn quốc Hậu Đột Quyết

| Hãn quốc Hậu Đột Quyết |
| --- |
|
Tên bản ngữ
* tiếng Turk cổ: 𐱅𐰇𐰼𐰰:𐰃𐰠, đã Latinh hoá: *Türük el*
 |
| 682–744 |
|
Tamga của Ashina
 |
| Bản đồ phòng chừng Hậu Đột Quyết, 720 sau Công nguyên. |
| Tổng quan |
| Vị thế | Khả hãn |
| Thủ đô | Ötüken yïš (682–687)
Yarγan yurtï (687–744) |
| Ngôn ngữ thông dụng | Tiếng Turk cổ |
| Tôn giáo | Tengri giáo  |
| Chính trị |
| Khả hãn |   |
|  |
| • 682–691  | Elteriš Qaghan |
| • 691–716  | Qapγan Qaghan |
| • 716  | İnäl Qaghan |
| • 716–734  | Bilgä Qaghan |
| • 744  | Ozmıš Qaghan |
|  |
| Đạt Nhĩ hãn |   |
|  |
| • 682–716  | Tonyukuk |
| • 716–731  | Köl Tegin |
|  |
| Lập pháp | Kurultay |
| Lịch sử |
| **Độc lập từ Đại Đường** |
| Lịch sử |   |
|  |
| • Thành lập  | 682 |
| • Giải thể  | 744 |
|  |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Tiền thân** | **Kế tục** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Nhà Đường |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Hồi Cốt |  |
| Türgesh |  |

 |

 |
|  |
| Hiện nay là một phần của |  Kazakhstan  Kyrgyzstan  Mông Cổ  Nga  Tajikistan  Trung Quốc  Uzbekistan |

| Lịch sử người Turk **Lịch sử người Turk** trước thế kỷ 14 |
| --- |
| **Hãn quốc Đột Quyết** 552–744 |
|   **Tây Đột Quyết** |
|   **Đông Đột Quyết** |
| **Hãn quốc Avar** 564–804 |
| **Hãn quốc Khazar** 618–1048 |
| **Tiết Diên Đà** 628–646 |
| **Đại Bulgaria** 632–668 |
|   **Đệ Nhất Đế quốc Bulgaria** |
|   **Volga Bulgaria** |
| **Hãn quốc Turgesh** 699–766 |
| **Hãn quốc Uyghur** 744–840 |
| **Nhà nước Karluk Yabghu** 756–840 |
| **Hãn quốc Kara-Khanid** 840–1212 |
|   **Tây Kara-Khanid** |
|   **Đông Kara-Khanid** |
| **Vương quốc Cam Châu Hồi Cốt** 894–1036 |
| **Vương quốc Cao Xương Hồi Cốt** 843–TK 14 |
| **Hãn quốc Peçenek** 860–1091 | **Hãn quốc Kimek** 743–1035 |
| **Hãn quốc Kipchak** 1067–1239 | **Oghuz Yabg** 750–1055 |
|  |
| **Các triều đại Sa Đà** 923–979 |
|   **Nhà Hậu Đường** |
|   **Nhà Hậu Tấn** |
|   **Nhà Hậu Hán** (**Bắc Hán**) |
| **Đế quốc Ghaznavid** 963–1186 |
| **Đế quốc Seljuk** 1037–1194 |
| **Đế quốc Khwarezm** 1077–1231 |
| **Hồi quốc Rûm** 1092–1307 |
| **Vương triều Hồi giáo Delhi** 1206–1526 |
|   **Nhà Mamluk** |
|   **Nhà Khilji** |
|   **Nhà Tughlak** |
| **Hãn quốc Kim Trướng** 1242–1502 |
| **Vương quốc Hồi giáo Mamluk (Cairo)** 1250–1517 |
|   **Nhà Bahri** |
| **Các triều đại Turk khácở Tiểu Á (Anatolia)**
Nhà Artuqid
Nhà Saltuqid
**ở Azerbaijan**
Nhà Aqsunqurid
Nhà Ildenizid
**ở Ai Cập**
Nhà Tulun
Nhà Ikhshid
**ở Ba Tư**
Nhà Salghurid
**ở Levant**
Nhà Burid
Nhà Zengid
**ở Yemen**
Nhà Salghurid
 |
| Hộp này: * view
* talk
* edit
 |

**Hãn quốc Hậu Đột Quyết** (tiếng Turk cổ: 𐱅𐰇𐰼𐰜:𐰃𐰠, đã Latinh hoá: *Türük el*, n.đ. 'Quốc gia của người Turk', tiếng Trung: 後突厥; bính âm: *Hòu Tūjué*, được biết đến là *đất nước Turk Bilge Qaghan* (tiếng Turk cổ: 𐱅𐰇𐰼𐰝:𐰋𐰃𐰠𐰏𐰀:𐰴𐰍𐰣:𐰃𐰠𐰭𐰀, đã Latinh hoá: *Türük Bilgä Qağan eli*) trên văn bia Bain Tsokto) là một hãn quốc ở Trung và Đông Á được thành lập bởi bộ lạc Ashina của Đột Quyết. Tiền thân của nó là Hãn quốc Đông Đột Quyết (552-630) và sau đó là Đại Đường cai trị (630-682). Khả hãn thứ hai đã tập trung vào Ötüken ở thượng nguồn của sông Orkhon. Nó đã được thành công bởi Hồi Cốt.

## Danh sách các vua Hậu Đột Quyết

### Khả hãn

| Khả hãn | Trị vì | Tên vương gia | Tên đầy đủ |
| --- | --- | --- | --- |
| Ilterish Qaghan | 682–692 | Hiệt Điệt Lợi Thi Khả hãn | 阿史那骨篤祿 A Sử Na Cốt Đốc Lộc |
| Qapaghan Qaghan | 692–716 | Thiên Thiện Khả hãn | 阿史那默啜 A Sử Na Mặc Xuyết |
| Inel Qaghan | 716–717 | Thác Tây Khả hãn | 阿史那匐俱 A Sử Na Bặc Câu |
| Bilge Qaghan | 717–734 | Bì Gia Khả hãn | 阿史那默棘連 A Sử Na Mặc Cức Liên |
| Yollıg Khagan | 734–739 | Y Nhiên Khả hãn | 阿史那伊然 A Sử Na Y Nhiên |
| Tengri Qaghan | 739–741 | Đằng Các Lý Khả hãn | 阿史那骨咄 A Sử Na Cốt Đốt |
| Ozmish Qaghan | 742–744 | Ô Tô Mễ Thi Khả hãn | 阿史那乌苏米施 A Sử Na Ô Tô Mễ Thi |

#### Thời kỳ không vị (741-745)

| Khả hãn | Trị vì | Tên vương gia | Tên đầy đủ |
| --- | --- | --- | --- |
| Kutluk Yabgu Khagan (usurper) | 741–742 | Cốt Đốt Diệp Hộ Khả hãn | 骨咄葉護 Cốt Đốt Diệp Hộ |
| Ashina Shi (claimant, Basmyl chief) | 742–744 | Hạ Lạp Bì Gia Khả hãn/Hiệt Điệt Y Thi Khả hãn/Hiệt Điệt Mật Thi Khả hãn | 阿史那施 A Sử Na Thi |
| Kulun Beg (claimant) | 744–745 | Bạch Mi Khả hãn | 阿史那鹘陇匐 A Sử Na Cốt Lũng Bặc |
| Kutlug I Bilge Kagan | 744-747 | Cốt Đốt Lộc Bì Gia Khuyết Khả hãn | 藥羅葛逸标苾 Dược La Cát Dật Phiêu Bật |

Thời kỳ sau
* Eletmish Bilge Kagan (Anh Võ Uy Viễn Bì Gia Khuyết Khả hãn) 747–759 (con trai của Dược La Cát Dật Phiêu Bật)
* Bügü Kagan (Mâu Vũ Khả hãn) 759–780
* Tun Baga Tarkhan (Võ Nghĩa Thành Công Khả hãn) 780-789
* Külüg Bilge Qaghan (Trung Trinh Khả hãn) 790
* Qutluq Bilge Qaghan (Phụng Thành Khả hãn) 790-795
* Qutluq II (Hoài Tín Khả hãn) 795-808
* Baoyi Qaghan (Bảo Nghĩa Khả hãn) 808-821
* Chongde Qaghan (Sùng Đức Khả hãn) 821-824
* Zhaoli Qaghan (Chiêu Lễ Khả hãn) 824-833
* Zhangxin Qaghan (Chương Tín Khả hãn) 833-839
* Qasar Qaghan (Kha Táp Khả hãn) 839-840
* Wujie Qaghan (Ô Giới Khả hãn) 841-846
* Enian Qaghan (Át Niêm Khả hãn) 846-848

## Xem thêm

* Hãn quốc Đột Quyết
* Hãn quốc Đông Đôt Quyết
* Hãn quốc Tây Đột Quyết

## Tham khảo