Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Đan Hà Tử Thuần

Thiền sư| Đan Hà Tử Thuần 丹霞子淳 |
| --- |
|  |
| Tên khai sinh | Cổ Đức Thuần |
| Hoạt động tôn giáo |
| Tôn giáo | Phật giáo |
| Trường phái | Đại thừa |
| Tông phái | Thiền tông |
| Lưu phái | Tào Động tông |
| Sư phụ | Phù Dung Đạo Khải |
| Đệ tử | Chân Yết Thanh Liễu Hoằng Trí Chính Giác Đại Thừa Lợi Thăng Đại Hồng Khánh Dự |
| Xuất gia | 1084 |
| Thụ giới | Cụ túc 1091 |
| Trước tác | *Hư Đường Tập* |
| Thông tin cá nhân |
| Sinh |  |
| Tên khai sinh | Cổ Đức Thuần |
| Ngày sinh | 1064 |
| Nơi sinh | huyện Tử Đồng, Kiếm Châu, tỉnh Tứ Xuyên |
|  |
| Mất | 11/3/1117 |
| An nghỉ | phía Nam núi Hồng Sơn |
| Giới tính | nam |
| Nghề nghiệp | tì-kheo |
| Quốc tịch | Đại Tống |
|  Cổng thông tin Phật giáo |
|

**Đan Hà Tử Thuần** (zh. 丹霞子淳, ja. *Tanka Shijun*, 1064-1117) là Thiền sư Trung Quốc đời Tống. Sư là pháp tử của Thiền sư Phù Dung Đạo Khải, thuộc đời thứ 9 của Tông Tào Động. Đệ tử của sư có một số vị nổi danh như Chân Yết Thanh Liễu, Hoằng Trí Chính Giác, Đại Thừa Lợi Thăng và Đại Hồng Khánh Dự.

## Cơ duyên và hành trạng

Sư tên là **Cổ Đức Thuần** (zh. 賈德淳), quê ở huyện Tử Đồng, Kiếm Châu, tỉnh Tứ Xuyên.

Năm 20 tuổi, sư xuất gia. Đến năm 27 tuổi, sư thọ giới cụ túc. Sư từng đến tham học với nhiều vị Thiền sư nổi tiếng đương thời như **Chơn Như Cung Triết** (zh. 眞如恭喆), **Chân Tịnh Khắc Văn** (zh. 眞淨克文), **Đại Hồng Báo Ân** (zh. 大洪報恩). Cuối cùng, sư đến yết kiến Phù Dung Đạo Khải ở núi Đại Dương. Cơ duyên khế hợp, sư triệt ngộ và trở thành pháp tử của Phù Dung.

Sau khi được truyền tâm ấn, sư đến hoằng pháp ở núi Đan Hà, Nam Dương. Kế tiếp, sư dời đến trụ tại núi Đại Thừa ở Đường Châu và núi Đại Hồng ở Tùy Châu. Ở các đạo tràng này, sư đều tận lực đề xướng tông phong Tào Động.

Sư dạy chúng:

*"Trong càn khôn giữa vũ trụ, ở trong có một hòn ngọc ẩn tại hình sơn? Triệu Pháp sư nói thế ấy, chỉ khéo chỉ dấu nói vết, vẫn không thể chỉ bày cho người. Ngày nay Đơn Hà mở hoác vũ trụ đập nát hình sơn, vì mọi người chỉ ra, người đủ mắt biện lấy."* Sư cầm cây gậy chao một cái nói: *"Lại thấy chăng? Cò trắng trên tuyết sắc vẫn khác, trăng sáng hoa lau chẳng giống nhau."*
Có vị tăng hỏi sư: *"Ngưu Đầu (Thiền sư Pháp Dung) khi chưa thấy Tứ Tổ (Đạo Tín) thì thế nào?"* Sư đáp: *"Cúc vàng vừa nở ong đua hút."* Tăng hỏi: *"Sau khi thấy thì thế nào?"* Sư đáp: *"Mầm khô hoa rụng rõ không nương."*

Vào ngày 11 tháng 3 năm thứ 7 (1117) niên hiệu Chính Hòa, sư thị tịch. Tháp mộ an trí ở phía Nam của Hồng Sơn.

Sư có để các tác phẩm là: *Đan Hà Thuần Thiền Sư Ngữ Lục* (zh. 丹霞淳禪師語錄, 2 quyển), *Hư Đường Tập* (zh. 虛堂集, 3 quyển). Đến đời Nguyên, Thiền sư Lâm Tuyền Tùng Luân thêm vào lời dạy chúng và bình luận của mình vào các công án trong *Hư Đường Tập* của Đan Hà, tạo thành bộ *Lâm Tuyền Lão Nhân Bình Xướng Đơn Hà Thuần Thiền Sư Tụng Cổ Hư Đường Tập* (zh. 林泉老人評唱丹霞淳禪師頌古虛堂集, ja. *Rinsenrōjinhyōshōtankajunzenjijukokidōshū*, 6 quyển).

## Nguồn tham khảo

| Bảng các chữ viết tắt |
| --- |
| **bo.**: Bod skad བོད་སྐད་, tiếng Tây Tạng | **ja.**: 日本語 tiếng Nhật | **ko.**: 한국어, tiếng Triều Tiên | **pi.**: Pāli, tiếng Pali | **sa.**: Sanskrit संस्कृतम्, tiếng Phạn | **zh.**: 中文 chữ Hán |
# Thanh văn

**Thanh văn** (tiếng Trung: 聲聞; **śrāvaka**; **sāvaka**) là một thuật ngữ trong Phật giáo, nghĩa gốc là "người nghe", thường dùng để chỉ người đệ tử nghe và thực hành theo lời dạy của Thích-ca Mâu-ni.Trong một số văn liệu Đại thừa, "thanh văn" còn được dùng theo nghĩa hẹp để chỉ người tu theo "thanh văn thừa" (**śrāvakayāna**), hướng đến quả vị A-la-hán và được đặt đối sánh với con đường Bồ tát.

## Thuật ngữ và dịch nghĩa

Thuật ngữ **śrāvaka** thường được hiểu theo nghĩa "listener/hearer" (người nghe), nhấn mạnh việc tiếp nhận và thực hành giáo pháp qua việc nghe pháp. Trong một số bản dịch Hán văn, từ này được dịch là tiếng Trung: 聲聞, thường được Việt hóa thành "thanh văn".

## Cách dùng trong các hệ thống phân loại

Trong một số hệ thống phân loại của Đại thừa, "thanh văn thừa" được nêu như một trong "ba thừa", bên cạnh "duyên giác thừa" và "bồ tát thừa".Một số nguồn Đại thừa cũng xem "thanh văn thừa" (cùng "duyên giác thừa") là thành phần của cái gọi là Tiểu thừa (*hīnayāna*) khi đối sánh với Đại thừa.

## Xem thêm

* A-la-hán
* Bồ tát
* Đại thừa
* Theravada

## Tham khảo
# Phật giáo tại Châu Phi

Mặc dù đã có một số cải đạo giữa những người Châu Phi, hầu hết các Phật tử ở Châu Phi là người gốc Châu Á, chủ yếu là người Trung Quốc, Việt Nam, Sri Lanka hoặc Nhật Bản.

Fo Ghuang Shan Nan Hua Temple - Chùa Nan Hua là ngôi chùa Phật giáo lớn nhất châu Phi ở Nam Phi.
Nam Phi có dân số theo đạo Phật lớn nhất châu lục. Theo ước tính của những năm 2010, những người theo đạo Phật (bao gồm cả Đạo giáo và Tôn giáo dân gian Trung Quốc) đang tăng lên từ 0,2%  0,3%  dân số Nam Phi, hoặc từ 100 đến 150 nghìn người, tuy nhiên, số lượng Phật tử thực hành có thể thấp hơn.

## Xem thêm

* Phật giáo tại Nam Phi
* Phật giáo tại Uganda
* Phật giáo tại Tanzania

## Liên kết ngoài
# Mười tám nước

Vị trí ước tính của Mười tám nước.
**Mười tám nước** (十八国), còn được gọi là **Thập bát quốc**, được dùng để đề cập đến mười tám quốc gia phong kiến tạo ra bởi Hạng Vũ ở Trung Quốc vào năm 206 TCN sau sự sụp đổ của triều Tần. Chi tiết về các quốc gia này như sau:

| Tên | Tên (bính âm) | Tên (tiếng Trung) | Người cai trị | Vị trí (ở Trung Quốc ngày nay) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Tây Sở | Chu | 西楚 | Hạng Vũ | Giang Tô, phía bắc An Huy, phía bắc Chiết Giang, phía đông và nam Hà Nam |
| Hán | Hàn | 漢 | Lưu Bang | Tứ Xuyên, Trùng Khánh, phía nam Thiểm Tây |
| Ung | Yong | 雍 | Chương Hàm (tướng nhà Tần) | trung tâm Thiểm Tây và phía đông Cam Túc |
| Tắc | Sai | 塞 | Tư Mã Hân (tướng nhà Tần) | phía đông bắc Cam Túc |
| Địch | Zhai | 翟 | Đổng Ế (tướng nhà Tần) | phía bắc Cam Túc |
| Hành Sơn | Hengshan | 衡山 | Ngô Nhuế (quan chức nhà Tần hỗ trợ bởi tộc người Bách Việt) | phía đông Hồ Bắc, Giang Tây |
| Hàn | Hán | 韓 | Hàn Thành (quý tộc nước Hàn) | phía tây nam Hà Nam |
| Đại | Dai | 代 | Triệu Khế (quý tộc nước Triệu) | phía bắc Sơn Tây, phía tây bắc Hà Bắc |
| Hà Nam | Henan | 河南 | Thân Hán (quan chức nước Triệu) | phía tây bắc Hà Nam |
| Thường Sơn | Changshan | 常山 | Trương Nhĩ (quan chức nước Triệu) | trung tâm Hà Bắc |
| Ân | Yin | 殷 | Tư Mã Ngang (tướng Triệu) | phía bắc Hà Nam, phía nam Hà Bắc |
| Tây Nguỵ | Wei | 西魏 | Ngụy Báo (quý tộc nước Nguỵ) | phía bắc Sơn Tây |
| Cửu Giang | Jiujiang | 九江 | Anh Bố (tướng Sở) | trung tâm và phía nam An Huy |
| Lâm Giang | Linjiang | 臨江 | Cung Ngao (tướng Sở) | phía tây Hồ Bắc, phía bắc Hồ Nam |
| Yên | Yan | 燕 | Tạng Đồ (tướng Yên) | phía bắc Hà Bắc, Bắc Kinh, Thiên Tân |
| Liêu Đông | Liaodong | 遼東 | Hàn Quảng (quý tộc nước Yên) | phía nam Liêu Ninh |
| Tề | Qi | 齊 | Điền Đô (tướng Tề) | phía tây và trung tâm Sơn Đông |
| Giao Đông | Jiaodong | 膠東 | Điền Phất (quý tộc nước tề) | phía đông Sơn Đông |
| Tế Bắc | Jibei | 濟北 | Điền An (chỉ huy nghĩa quân nước Tề) | phía bắc Sơn Đông |

Mười tám nước này tồn tại trong một thời gian ngắn ngủi: Điền Vinh của nước Tề chinh phục Giao Đông và Tế Bắc, thống nhất lại nước Tề cũ. Trong khi đó Hạng Vũ giết Sở Nghĩa Đế và vua Hàn Thành của nước Hàn. Tiếp đó Lưu Bang của nước Hán chinh phục lãnh thổ của Tam Tần, từ đó bắt đầu chiến tranh Hán-Sở. Sau nhiều trận chiến và thay đổi liên minh, Hán đã đánh bại Sở và chinh phục tất cả các vương quốc khác, với Lưu Bang lên làm Hoàng đế đầu tiên của nhà Hán vào năm 202 TCN.

## Ghi chú

**^1**Ung, Tắc và Địch được gọi chung là Tam Tần do các nước này nằm trên đất cũ của nước Tần, hay còn gọi là Quan Trung.

**^2**Giao Đông, Tề và Tế Bắc được gọi chung là Tam Tề do các nước này nằm trên đất cũ của nước Tề.

## Tham khảo
# Tần Giản công

| Tần Giản công 秦简公 |
| --- |
| Vua chư hầu Trung Quốc (chi tiết...) |
| Vua nước Tần |
| Trị vì | 415 TCN - 400 TCN |
| Tiền nhiệm | Tần Linh công |
| Kế nhiệm | Tần Huệ công |
| Thông tin chung |
| Sinh | 428 TCN |
| Mất | 400 TCN Trung Quốc |
| Hậu duệ | Tần Huệ công |
|

| Tên thật |
| --- |
| Doanh Điệu Tử (嬴悼子) |
| Thụy hiệu |
|  Giản công (简公) |

 |
| Chính quyền | nước Tần |
| Thân phụ | Tần Hoài công |

**Tần Giản công** (chữ Hán: 秦简公, sinh 427 TCN, trị vì 415 TCN-400 TCN), tên thật là **Doanh Điệu Tử** (嬴悼子), là vị vua thứ 26 của nước Tần - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Doanh Điệu Tử là con thứ của Tần Hoài công, vua thứ 24 của nước Tần. Ban đầu ông không được lập làm thế tử. Năm 415 TCN, vua cháu Tần Linh công chết, con là Sư Thấp còn nhỏ nên không thể nối ngôi nên người nước Tần lập Điệu Tử làm vua, tức Tần Giản công. Mẹ con Sư Thấp phải lưu vong sang đất của họ Ngụy (thuộc nước Tấn).

Năm 409 TCN, Tần Giản công cho phép các chức lại được phép mang gươm. Ông ban lệnh đào hào sông Lạc và xây thành Trùng Tuyền.

Trong thời gian ông làm vua, nước Tần đã nhiều lần thất bại trong cuộc giao tranh với Ngụy, đất nước mạnh nhất Trung Nguyên bấy giờ.

Năm 400 TCN, Tần Giản công qua đời, thọ 28 tuổi. Con ông là Tần Huệ công nối ngôi.

## Xem thêm

* Tần Hoài công
* Tần Linh công
* Tần Huệ công (Chiến Quốc)

## Tham khảo

* Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
	+ *Tần bản kỉ*
* Phương Thi Danh (2001), *Niên biểu lịch sử Trung Quốc*, Nhà xuất bản Thế giới

## Chú thích
# Tần Điệu công

| Tần Điệu công 秦悼公 |
| --- |
| Vua chư hầu Trung Quốc (chi tiết...) |
| Vua nước Tần |
| Trị vì | 491 TCN - 477 TCN |
| Tiền nhiệm | Tần Huệ công |
| Kế nhiệm | Tần Lệ Cung công |
| Thông tin chung |
| Mất | 477 TCN Trung Quốc |
| Hậu duệ | Tần Lệ Cung công |
|

| Thụy hiệu |
| --- |
| Điệu công (悼公) |

 |
| Chính quyền | nước Tần |
| Thân phụ | Tần Huệ công (Xuân Thu) |

**Tần Điệu công** (chữ Hán: 秦悼公, trị vì 491 TCN-477 TCN), là vị vua thứ 21 của nước Tần - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Tần Điệu công là con của Tần Huệ công, vua thứ 20 của nước Tần. Năm 491 TCN, Tần Huệ công mất, Điệu công nối ngôi.

Sử ký không ghi rõ những hành trạng của ông và các sự kiện liên quan đến nước Tần trong thời gian ông ở ngôi.

Năm 477 TCN, Tần Điệu công mất. Con là Doanh Thích kế vị, tức Tần Lệ Cung công

## Xem thêm

* Tần Huệ công (Xuân Thu)
* Tần Lệ Cung công

## Tham khảo

* Sử ký Tư Mã Thiên, *Tần bản kỉ*
* Phương Thi Danh (2001), *Niên biểu lịch sử Trung Quốc*, Nhà xuất bản Thế giới

## Chú thích
# Tần Hiếu Văn vương

| Tần Hiếu Văn vương 秦孝文王 |
| --- |
| Vua chư hầu Trung Quốc (chi tiết...) |
| Vua nước Tần |
| Trị vì | 11 tháng 11 năm 250 TCN –14 tháng 11 năm 250 TCN (3 ngày)  |
| Tiền nhiệm | Tần Chiêu Tương vương |
| Kế nhiệm | Tần Trang Tương vương |
| Thông tin chung |
| Sinh | 302 TCN |
| Mất | 250 TCN Trung Quốc |
| An táng | Thọ lăng (壽陵) |
| Hậu duệ | Tần Trang Tương vương |
|

| Tên thật |
| --- |
| Doanh Trụ (嬴柱) |
| Thụy hiệu |
|  Hiếu Văn vương (孝文王) |

 |
| Chính quyền | nước Tần |
| Thân phụ | Tần Chiêu Tương vương |

**Tần Hiếu Văn vương** (chữ Hán: 秦孝文王, cai trị: 250 TCN), tên thật là **Doanh Trụ** (嬴柱), là vị vua thứ 34 và trị vì chỉ trong 3 ngày của nước Tần thời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông là cha của Tần Trang Tương vương và là ông nội của Tần Thủy Hoàng. Trước khi lên ngôi, ông có tước hiệu là **An Quốc quân**.

## Tiểu sử

Doanh Trụ là con trai của Tần Chiêu Tương vương và Đường thị, và là cháu nội của Tần Huệ Văn vương.

Năm 267 TCN, người anh cả của ông là Điệu thái tử qua đời tại nước Ngụy. Doanh Trụ được vua cha lập làm thái tử.

Năm 251 TCN, Chiêu Tương vương mất, Doanh Trụ nối ngôi, tức là Tần Hiếu Văn vương. Trong thời gian đầu (cuối năm 251 TCN), Tần Hiếu Văn vương còn để tang cha, chưa chính thức lên ngôi. Ông truy tôn mẹ là *Đường thái hậu*.

Ngày Kỷ Hợi tháng 10 năm 250 TCN, ông chính thức lên làm vua, ra lệnh xá tội cho phạm nhân, nhưng chỉ được 3 ngày thì qua đời, hưởng dương 53 tuổi.

Điều này dấy lên nhiều giả thuyết về thời kỳ làm vua quá ngắn ngủi của ông. Giả thuyết được chấp nhận nhất là ông đã quá già khi lên ngôi (do vua cha Chiêu Tương vương tại vị tới 56 năm). Tuy nhiên, có giả thuyết khác cho rằng Lã Bất Vi đã hạ độc giết ông để đẩy nhanh việc Tần Trang Tương vương và sau đó là Doanh Chính lên ngôi. Giả thuyết này được khá nhiều sự đồng thuận bởi vì Trang Tương vương mất chỉ 3 năm sau đó .

## Gia quyến

Tần Hiếu Văn vương có ít nhất 2 người vợ và hơn 20 người con, trong đó:

**Vợ: Hoa Dương phu nhân (mất 230 TCN): chính thất, rất được sủng ái nhưng không có con nên nhận con trai Hạ Cơ là Doanh Dị Nhân làm con nuôi. Trở thành Vương hậu thời Tần Hiếu Văn vương, và Vương thái hậu dưới thời Tần Trang Tương vương, Tần vương Chính.
* Hạ Cơ (mất 240 TCN): phi tần, sinh Doanh Dị Nhân, tức Tần Trang Tương vương sau này. Trở thành Vương thái hậu dưới thời Tần Trang Tương vương, Tần vương Chính.

**Con cái: Doanh Hề: không rõ mẹ.
* Doanh Dị Nhân: con của Hạ Cơ, được Hoa Dương phu nhân nhận nuôi nên trở thành đích tử của Hiếu Văn vương. Sau kế vị, tức Tần Trang Tương vương.

## Xem thêm

* Tần Chiêu Tương vương
* Tần Trang Tương vương
* Lã Bất Vi

## Tham khảo

* Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
	+ *Tần bản kỷ*
* Phương Thi Danh (2001), *Niên biểu lịch sử Trung Quốc*, Nhà xuất bản Thế giới

## Chú thích
# Đại (Xuân Thu)

**Đại** (tiếng Trung: 代; bính âm: *Dài*) là một nước chư hầu vào cuối thời kỳ Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc. Lãnh thổ nước Đại nằm ở khu vực tây bắc bộ tỉnh Hà Bắc và đông bắc bộ tỉnh Sơn Tây ngày nay. Đại là một nước có chủ thể là dân tộc phi Hán.

Đại được hình thành từ sự phân phong chư hầu vào thời nhà Chu, đất cũ nằm ở khu vực nay là huyện Uất của tỉnh Hà Bắc, không rõ quân chủ khai quốc.

Chị của Triệu Tương tử- tông chủ họ Triệu của nước Tấn, là phu nhân của vua Đại. Năm 458 TCN, Triệu Tương tử muốn đánh nước Đại nên xuất sứ đến nước này, tới Hạ Ốc Sơn (夏屋山, nay ở đông bắc huyện Đại của tỉnh Sơn Tây), bèn mời vua Đại đến dự tiệc, vua Đại đồng ý. Trước đó, Tương tử đã sắp đặt bẫy mai phục, rồi trút rượu cho người nước Đại say, sau đó dùng dụng cụ châm tửu là thìa đồng để giết chết vua Đại và các quan đi theo. Đến khi vua Đại chết, quân Triệu ngay lập tức hưng binh phạt Đại. Quân Triệu chiếm lĩnh toàn thể nước Đại, sáp nhập nước này vào bản đồ Triệu thị. Chị của Tương tử than khóc, kêu trời, rút trâm cài tóc ra tự sát.

Đến năm 228 TCN, Tần diệt Triệu, Triệu công tử Gia chạy đến đất Đại, tự lập làm vương, 6 năm sau bị tiêu diệt.

## Chú thích

* Sử ký- quyển 43-Triệu thế gia
# Bi (nước)

| Bi quốc |
| --- |
| hiện
Tên bản ngữ
* 邳國/邳国
 |
| thế kỷ 11 TCN–? |
| Vị thế | bá quốc |
| Thủ đô | Tiết Thành Hạ Bi Thượng Bi Hạ Bi |
| Chính trị |
| Chính phủ | quân chủ, phong kiến |
| Lịch sử |   |
|  |
| • Thành lập  | thế kỷ 11 TCN |
| • Bị Sở tiêu diệt  | ? |
|  |
| Mã ISO 3166 | BI |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Tiền thân** | **Kế tục** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Nhà Chu |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Sở (nước) |  |

 |

 |
|  |

**Bi** (tiếng Trung: 邳; bính âm: *Pī*) là một nước chư hầu trong lịch sử Trung Quốc. Quốc quân nước Bi mang họ Nhâm (任).

Nước Bi có một lịch sử lâu dài, từ thời kỳ Hạ Vũ đến tận thời kỳ Xuân Thu và Chiến Quốc.

Quân chủ kiến quốc của nước Bi là Hề Trọng (奚仲). Thời kỳ Hạ Vũ trị vì, Hề Trọng đảm nhiệm chức xa chính (車正), được phong đất Tiết (薛).

Sau đó (thế kỷ 11 TCN), nước này thiên di về phía nam đến đất Bi, quốc danh do đó cũng chuyển thành Bi (Nước Bi).

Vào thời nhà Thương, Bi là một nước đối địch với vương triều, từng làm phản và kháng cự quyền cai trị của triều Thương, sau bị nước Bành (彭) đánh bại. Giáp cốt văn có niên đại từ thời Thương có thể hiện hai chữ "phi" (丕) và "ấp" (邑) ở cạnh nhau (nghĩa là "thành lớn").

Đến thời Tây Chu, nước Bi giáp với nước Tống (宋) ở phía đông và nước Đàm ở phía bắc. Do chịu áp lực từ nước Sở nên người nước Bi lại thiên di về phía bắc đến Tiết Thành (薛城), 30 km về phía nam của huyện cấp thị Đằng Châu ngày nay, thuộc địa cấp thị Tảo Trang tỉnh Sơn Đông. Sau khi di chuyển về đất cũ, nước này vẫn xưng là Bi.

Năm 418 TCN, nước Tề chiếm lĩnh đất Tiết, người nước Bi lại phải di chuyển về phía nam đến Hạ Bi, nằm ở phía tây của Sông Y (沂水), đông bắc Bi Châu (邳州), thuộc địa cấp thị Từ Châu, tỉnh Giang Tô ngày nay. Thành nước Tiết sau trở thành đất phong của cha con Tĩnh Quách quân Điền Anh (田婴) và Mạnh Thường quân Điền Văn.

Cuối cùng, nước Bi bị nước Sở tiêu diệt.

## Chú thích

## Tham khảo

* "西周所分封的诸侯国" (bằng tiếng Trung). Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 10 năm 2016. Truy cập ngày 29 tháng 10 năm 2010.
# Hoàng Cương, Hồ Bắc

| Hoàng Cương 黄冈市 Hwangkang |
| --- |
| —  Địa cấp thị  — |
|  |
| Theo chiều kim đồng hồ: Cảnh quan Hoàng Cương, bảo tàng Lý Tứ Quang, phố mua sắm tại Hoàng Châu, đỉnh Tháp Sơn gần Phượng Sơn, La Điền. |
|  |
|  Vị trí trong tỉnh Hồ Bắc |
| Hoàng CươngVị trí của khu đô thị Hoàng Cương tại Hồ Bắc |
| Tọa độ (chính quyền Hoàng Cương): ﻿ / ﻿  |
| Quốc gia | Trung Quốc |
| Tỉnh | Hồ Bắc |
| Thành lập | 23/12/1995 |
| Diện tích |
|  • Địa cấp thị | 17.447 km2 (6,736 mi2) |
|  • Đô thị (2017) | 52 km2 (20 mi2) |
|  • Quận | 362 km2 (140 mi2) |
| Dân số (Điều tra dân số 2010) |
|  • Địa cấp thị | 6.162.069 |
|  • Đô thị (2017) | 323.200 |
|  • Mật độ đô thị | 6,200/km2 (16,000/mi2) |
|  • Quận | 426.000 |
| Múi giờ | UTC+8 |
| Mã bưu chính | 438000 |
| Mã điện thoại | 713 |
| Mã ISO 3166 | CN-HB-11 |
| Thành phố kết nghĩa | Tề Tề Cáp Nhĩ |
| Phương ngữ | Quan thoại Hạ Dương Tử |
| Website | 黄冈市政府门户网站 (Portal của chính quyền đô thị Hoàng Cương) |

|  |
| --- |
|  |
| Hoàng Cương, Hồ Bắc |
| Giản thể | 黄冈 |
| Phồn thể | 黃岡 |
|

| Phiên âm |
| --- |
| Tiếng Hán tiêu chuẩn |
| Bính âm Hán ngữ | Huánggāng |
| Wade–Giles | Huang-kang |

 |
|  |

**Hoàng Cương** (tiếng Trung: 黄冈市, bính âm: Huánggāng Shì, âm Hán-Việt: *Hoàng Cương thị*) là một địa cấp thị tại tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc.

## Phân chia hành chính

Hoàng Cương chia thành 12 đơn vị cấp huyện, bao gồm 1 quận, 2 thành phố cấp huyện và 7 huyện:

| # | Tên | Tiếng Trung (giản thể) |
| --- | --- | --- |
| **Huyện** |
| 1 | Hồng An | 红安县 |
| 2 | La Điền | 罗田县 |
| 3 | Anh Sơn | 英山县 |
| 4 | Hy Thủy | 浠水县 |
| 5 | Kỳ Xuân | 蕲春县 |
| 6 | Hoàng Mai | 黄梅县 |
| 7 | Đoàn Phong | 团风县 |
| **Thành phố cấp huyện** |
| 8 | Vũ Huyệt | 武穴市 |
| 9 | Ma Thành | 麻城市 |
| **Quận** |
| 10 | Hoàng Châu | 黄州区 |
| **Khu vực khác** |
| 11 | Khu hành chính Long Cảm Hồ | 管理区 |
| 12 | Khu phát triển kinh tế Hoàng Cương | 经济开发区 |

| Bản đồ |
| --- |
|
Hoàng Châu
Đoàn Phong
Hồng An
Hy Thủy
Kỳ Xuân
Hoàng Mai
La Điền
Anh Sơn
Vũ Huyệt
Ma Thành
*Hồ Long Cảm* |

## Tham khảo
# Văn, Lũng Nam

**Văn** (chữ Hán giản thể: 文縣, chữ Hán giản thể: 文县, bính âm: Wén Xiàn, âm Hán Việt: *Văn huyện*) là một huyện thuộc địa cấp thị Lũng Nam, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Văn có diện tích 4994 km², dân số năm 2004 là 240.000 người. Mã số hành chính của huyện Văn là 746400. Chính quyền huyện đóng ở trấn Thành Quan. Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 2 trấn, 23 hương.

* trấn (Trung Quốc): Thành Quan và Bích Khẩu.
* Hương: Thiết Lâu, Thương Đức, Hoành Đơn, Đơn Bảo, Thượng Đơn, Lưu Gia Bình, Ngọc Lũy, Phạm Bá, Điếm Bá, Tiêu Gia, Trung Điện, Khẩu Đầu Bá, Tiêm Sơn, Lâm Giang, Lê Bình, Xá Thư, Đồn Trại, Kiều Đầu, Bảo Tử Bá, Thạch Phường, Thạch Kê Bá, Mã Dinh và Trung Trại.

## Tham khảo
# Tây Xương

**Tây Xương** (tiếng Trung: 西昌市; Hán-Việt: Tây Xương thị; Tiếng Di: ꀒꎂꏃ) là một thành phố cấp huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Di Lương Sơn, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này có diện tích 2651 km2. Dân số của Tây Xương là 568.800 người, trong đó có 380.000 người là nông dân, 18,77% dân số thuộc 28 dân tộc thiểu số như Di, Hồi, Tạng. Tây Xương được chia thành các đơn vị hành chính gồm 37 trấn và hương. Tại phía bắc của Tây Xương có một trong 3 khu vực phóng vệ tinh lớn của Trung Quốc, đó là Trung tâm phóng vệ tinh Tây Xương, do đó Tây Xương còn được gọi là Hàng Thiên Thành.

## Tham khảo
# Tuyên Thành

| Tuyên Thành 宣城市 |
| --- |
| —  Địa cấp thị  — |
| 宣城市 |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Tuyên Thành |
| Quốc gia | Trung Quốc |
| Tỉnh | An Huy |
| Số đơn vị hành chính cấp huyện | 7 |
| Số đơn vị hành chính cấp hương | 115 |
| Thành lập | 109 TCN |
| Trung tâm hành chính | Tuyên Châu (﻿ / ﻿) |
| Chính quyền |
|  • Thị trưởng | Han Jun (韩军) |
| Diện tích |
|  • Địa cấp thị | 12.313 km2 (4,754 mi2) |
|  • Đô thị | 119 km2 (46 mi2) |
| Dân số (2011) |
|  • Địa cấp thị | 2.500.063 |
|  • Mật độ | 200/km2 (530/mi2) |
|  • Đô thị | 774.332 |
|  • Mật độ đô thị | 6,500/km2 (17,000/mi2) |
| Múi giờ | UTC+8 |
| Mã bưu chính | 242000 |
| Mã điện thoại | 563 |
| Mã ISO 3166 | CN-AH-18 |
| Đầu biển số xe | 皖P |
| Website | www.xuancheng.gov.cn |

**Tuyên Thành** (tiếng Trung: 宣城市; bính âm: *Xuānchéng Shì*, âm Hán-Việt: *Tuyên Thành thị*) là một địa cấp thị thuộc tỉnh An Huy, Trung Quốc. Tuyên Thành có diện tích 12.313 km², dân số năm 2020 là 2.500.063 người, mật độ dân số đạt 203 người/km².

Thành phố này nằm ở phía đông nam của tỉnh Anhui, trên bờ nam của hạ lưu sông Dương Tử. Phía đông giáp với Hàng Châu và Hồ Châu thuộc tỉnh Chiết Giang, phía bắc giáp với thành phố Mã An Sơn và Nam Kinh, Trường Châu và Vô Tích thuộc tỉnh Giang Tô, phía tây giáp với Trì Châu và Vũ Hồ, và phía nam giáp với thành phố Hoàng Sơn.

Tuyên Thành nằm ở khu vực nơi vùng núi phía nam An Huy gặp đồng bằng dọc theo sông Dương Tử. Nơi đây có khí hậu gió mùa ẩm cận nhiệt đới phía bắc với bốn mùa rõ rệt và lượng mưa dồi dào. Tổng diện tích là 12.340 km vuông. Tính đến cuối năm 2024, thành phố Tuyên Thành có dân số thường trú là 2,49 triệu người.

## Phân chia hành chính

Địa cấp thị Tuyên Thành được chia thành 7 đơn vị cấp huyện gồm 1 quận, 2 thành phố cấp huyện và 4 huyện.

* Quận: Tuyên Châu (宣州区).
* Thành phố cấp huyện: Ninh Quốc (宁国市), Quảng Đức (广德市).
* Huyện: Lang Khê (郎溪县), Kính (泾县), Tinh Đức (旌德县), Tích Khê (绩溪县).

| Bản đồ địa cấp thị Tuyên Thành |
| --- |
|
**Tuyên ChâuLang KhêQuảng ĐứcKínhTích KhêTinh ĐứcNinh Quốc** |

Các đơn vị này lại được chia ra thành 115 đơn vị cấp hương, gồm 10 nhai đạo, 61 trấn và 44 hương.

## Tham khảo