Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kinh tế Ai Cập

| Kinh tế Ai Cập |
| --- |
| Cairo, trung tâm tài chính của Ai Cập |
| Tiền tệ | Bảng Ai Cập (EGP) |
| Tổ chức kinh tế | WTO |
| Số liệu thống kê |
| GDP | $330.159 tỉ (năm 2016) |
| Tăng trưởng GDP | 4.5% (năm 2015) |
| GDP đầu người | 12,598 USD (PPP) (2017 est.) |
| GDP theo lĩnh vực | Nông nghiệp (14.5%), công nghiệp (37.5%), dịch vụ (49%) (2013 est.) |
| Lạm phát (CPI) | 10.9% (1890) |
| Tỷ lệ nghèo | 26% (2015) |
| Hệ số Gini | 30.8 (2013) |
| Lực lượng lao động | 28 triệu (2015 est.) |
| Cơ cấu lao động theo nghề | Nông nghiệp (29%), Công nghiệp (24%), Dịch vụ (47%) (2011 est.) |
| Các ngành chính | Dệt sợi, Chế biến thức ăn, Du lịch, hóa chất, Dược phẩm, Hydrocarbons, Xây dựng, Cement, kim loại, Chế tạo nhẹ |
| Xếp hạng thuận lợi kinh doanh | 110th |
| Thương mại quốc tế |
| Xuất khẩu | $27.15 (71st; 2014 est.) |
| Mặt hàng XK | Dầu thô và sản phẩm từ dầu, Cotton, Dệt sợi, Sản phẩm kim loại, Hóa chất, hàng nông nghiệp |
| Đối tác XK |  Ý 9.2%  Ả Rập Saudi 7.4%  Ấn Độ 7.2%  Thổ Nhĩ Kỳ 5.4%  Hoa Kỳ 4.2% (2014 est.) |
| Nhập khẩu | $55.26 tỉ (50th; 2014 est.) |
| Mặt hàng NK | Máy móc và thiết bị, thực phẩm, Hóa chất, sản phẩm gỗ, dầu |
| Đối tác NK |  Trung Quốc 11.2%  Đức 7.9%  Hoa Kỳ 7.4%  Kuwait 5.1%  Ý 4.6%  Ukraina 4.4%  Nga 4.2%  Thổ Nhĩ Kỳ 4.1% (2014 est.) |
| Tài chính công |
| Nợ công | 93.8% của GDP (2014 est.) |
| Thu | $65.48 tỉ USD (2014 est.) |
| Chi | $99.14 tỉ USD (2014 est.) |
| Dự trữ ngoại hối | US$16.3 tỉ (30 tháng 9 năm 2015) |
| Nguồn dữ liệu: **CIA.govTất cả giá trị đều tính bằng đô la Mỹ, trừ khi được chú thích.* |

Nằm ở phía đông bắc Ai Cập, đồng bằng châu thổ sông Nile là nơi tập trung hầu hết các hoạt động kinh tế của Ai Cập. Trong 30 năm qua, chính phủ đã cải cách lại nền kinh tế tập trung cao được thừa kế từ thời Tổng thống Gamal Abdel Nasser.

Trong những năm 1990, một loạt các thỏa thuận với Quỹ tiền tệ quốc tế, cùng với viện trợ lớn từ nước ngoài do việc tham gia của Ai Cập trong liên minh Chiến tranh vùng Vịnh, đã giúp Ai Cập cải thiện hiệu quả nền kinh tế vĩ mô. Tốc độ cải cách cơ cấu, bao gồm các chính sách tài chính, tiền tệ, tư nhân hóa và các đạo luật kinh doanh mới đã giúp Ai Cập trở thành nền kinh tế thị trường, đầu tư nước ngoài tăng nhanh.

Các chương trình cải cách vẫn đang được tiến hành và chính phủ sẽ cần phải tiếp tục theo đuổi cải cách mạnh mẽ để duy trì tốc độ đầu tư nước ngoài và tăng trưởng, cải thiện điều kiện kinh tế hơn nữa cho người dân. Các ngành xuất khẩu của Ai Cập, đặc biệt là ngành xuất khẩu vàng và khí thiên nhiên có triển vọng tốt.

## Tham khảo
# Kinh tế Marốc

**Kinh tế Marốc** được coi là một nền kinh tế tự do tương đối được điều chỉnh bởi luật cung cầu. Từ năm 1993, Ma-rốc đã tuân theo chính sách tư nhân hóa một số lĩnh vực kinh tế nhất định từng nằm trong tay chính phủ. Ma-rốc đã trở thành một người chơi chính trong các vấn đề kinh tế châu Phi, và là nền kinh tế lớn thứ 5 châu Phi tính theo GDP (PPP). Diễn đàn kinh tế thế giới đã đặt Marốc là nền kinh tế cạnh tranh nhất ở Bắc Phi, trong Báo cáo cạnh tranh châu Phi 2014-2015.

Khu vực dịch vụ chỉ chiếm hơn một nửa GDP; công nghiệp - bao gồm khai thác, xây dựng và sản xuất - là một phần tư bổ sung. Các ngành ghi nhận mức tăng trưởng cao nhất là ngành du lịch, viễn thông và dệt may. Tuy nhiên, Ma-rốc vẫn phụ thuộc vào một mức độ không phù hợp về nông nghiệp, chiếm khoảng 14% GDP nhưng sử dụng 40 con45% dân số Ma-rốc. Với khí hậu bán khô hạn, rất khó để đảm bảo lượng mưa tốt và GDP của Morocco thay đổi tùy theo thời tiết. Sự thận trọng tài khóa đã cho phép hợp nhất, với cả thâm hụt ngân sách và nợ giảm theo phần trăm GDP.

Hệ thống kinh tế của đất nước được đặc trưng bởi một sự mở cửa lớn đối với thế giới bên ngoài. Trong thế giới Ả Rập, Marốc có GDP phi dầu mỏ lớn thứ hai, sau Ai Cập, tính đến năm 2017.

Từ đầu những năm 1980, chính phủ Ma-rốc đã theo đuổi một chương trình kinh tế nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế với sự hỗ trợ của Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Ngân hàng Thế giới và Câu lạc bộ chủ nợ Paris. Từ năm 2018, tiền tệ của đất nước, dirham, có thể chuyển đổi hoàn toàn cho các giao dịch tài khoản hiện tại; cải cách khu vực tài chính đã được thực hiện; và doanh nghiệp nhà nước đang được tư nhân hóa.

Các nguồn lực chính của nền kinh tế Ma-rốc là nông nghiệp, khoáng sản phosphat và du lịch. Bán cá và hải sản cũng quan trọng. Công nghiệp và khai thác đóng góp khoảng một phần ba GDP hàng năm. Morocco là nhà sản xuất phosphat lớn thứ ba thế giới (sau Hoa Kỳ và Trung Quốc), và sự biến động giá của phosphat trên thị trường quốc tế ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế của Morocco. Chuyển tiền của du lịch và công nhân đã đóng một vai trò quan trọng kể từ khi độc lập. Sản xuất hàng dệt may là một phần của ngành sản xuất đang phát triển, chiếm khoảng 34% tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2002, sử dụng 40% lực lượng lao động công nghiệp. Chính phủ mong muốn tăng 3 xuất khẩu từ 1,27 tỷ đô la năm 2001 lên 3,29 tỷ đô la trong năm 2010.

Chi phí nhập khẩu cao, đặc biệt là nhập khẩu xăng dầu, là một vấn đề lớn. Marốc phải chịu cả thất nghiệp cơ cấu và một khoản nợ lớn bên ngoài.

Tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên là 42,8% trong năm 2017. Khoảng 80% công việc là không chính thức và khoảng cách thu nhập rất cao. Năm 2018, Ma rốc xếp thứ 121 trên 189 quốc gia trên thế giới về Chỉ số phát triển con người (HDI), sau Algeria (thứ 82) và Tunisia (thứ 91). Đây là quốc gia bất bình đẳng nhất ở Bắc Phi theo NGO Oxfam.

## Tham khảo
# Bộ trưởng

**Bộ trưởng** (tiếng Anh: Minister) là một chính trị gia, giữ một công vụ quan trọng trong chính quyền cấp quốc gia, xây dựng và triển khai các quyết định về chính sách một cách phối hợp cùng các bộ trưởng khác. Bộ trưởng có quyền cấp cao hơn thứ trưởng, giám đốc sở, và thường là thành viên của nội các chính phủ, nội các thường do một thủ tướng đứng đầu.

Ở một số quốc gia và vùng lãnh thổ, bao gồm Hoa Kỳ, Anh, Hồng Kông và Philipinies, những người giữ công vụ ngang cấp bộ được gọi là Quốc vụ khanh (Secretary of state), hay được gọi tắt là Tổng thư (secretary).

## Từ nguyên học

Từ *bộ trưởng* (部長) có nguồn gốc Hán-Việt, có nghĩa là "người đứng đầu một bộ", xuất phát từ lục bộ trong thời phong kiến. Việt Nam Cộng hòa xưa gọi chức vụ này là **tổng trưởng**.

Từ *minister* xuất hiện trong tiếng Anh thời trung cổ, xuất phát từ *ministre* trong tiếng Pháp cổ và nguyên gốc là từ *minister* trong tiếng Latin, có nghĩa là "đầy tớ". Phần lớn các ngôn ngữ Tây phương đều dùng một từ có gốc từ *minister* của tiếng Latin.

Ở vài nước như: Hoa Kỳ, Philippines, Hong Kong... bộ trưởng được gọi là *secretary* (nguyên nghĩa là "bí thư" hay "thư ký"). (Từ *secretary* còn được sử dụng để chỉ đến phó đại sứ (những người đứng đầu một *công sứ quán*.)

## Lựa chọn

* Trong các quốc gia theo chế độ nghị viện, đặc biệt các nước sử dụng Hệ thống Westmister như Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland, Canada, Úc..., bộ trưởng phải được Quốc hội chọn.
* Trong các quốc gia theo chế độ tổng thống, như Hoa Kỳ, México, Philippines,... bộ trưởng do tổng thống chọn và trình quốc hội thông qua.
* Ở Việt Nam hiện nay, theo thủ tục chính thức, bộ trưởng do thủ tướng chọn và trình Quốc hội thông qua. Thực sự thì danh sách chính phủ đã được lựa chọn từ trước, do Bộ Chính trị Ban Chấp hành trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, vì vậy tuyệt đại đa số Bộ trưởng đều được Quốc hội thông qua. Ngoại lệ hiếm hoi là ông Cao Sĩ Kiêm, lúc đương là Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, đã không được thông qua.

## Kiểu bộ trưởng

* Mỗi quốc gia có các kiểu bộ trưởng riêng, và sẽ có danh xưng riêng, tùy theo số lượng các bộ.
* Kiểu bộ trưởng đặc trưng mà hầu như quốc gia nào cũng có:
	+ Thủ tướng (thủ tướng cũng là bộ trưởng, có thể hiểu như là bộ trưởng của các bộ trưởng)
	+ Bộ trưởng Tài chính
	+ Bộ trưởng Ngoại giao
	+ Bộ trưởng Quốc phòng
	+ Bộ trưởng Nội vụ
	+ Bộ trưởng Giáo dục
	+ Bộ trưởng Môi trường
	+ Bộ trưởng Y tế
	+ Bộ trưởng Tư pháp
	+ Bộ trưởng Văn hóa
	+ Đôi khi có một *chanchellor* (Đại pháp quan, bộ trưởng ở Anh hay thủ tướng ở Đức)
	+ Mỗi quốc gia có các kiểu bộ trưởng riêng, và sẽ có danh xưng riêng, tùy theo số lượng các bộ.
* Thành viên Nội các Chính phủ thời Quốc gia Việt Nam (1948-55) và Việt Nam Cộng Hòa (1955-75) có hơi khác đôi chút so với thành phần Chính phủ Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay

Thời trước 1975, dưới quyền Thủ tướng và Phó thủ tướng thường đặt ra bốn chức danh là: Quốc vụ khanh, Tổng trưởng, Bộ trưởng và Thứ trưởng (theo vị trí quan trọng từ cao xuống thấp. Riêng Quốc vụ khanh thường là một vị trí cố vấn đặc biệt và quan trọng đối với Thủ tướng)

## Chú thích
# Chính phủ Nhà nước Palestine

**Chính phủ Nhà nước Palestine** (tiếng Ả Rập: حكومة دولة فلسطين), là cơ quan thực hiện quyền hành pháp của Nhà nước Palestine, một quốc gia có chủ quyền về mặt pháp lý tại khu vực Trung Đông. Đứng đầu chính phủ là Thủ tướng Nhà nước Palestine.

## Tham khảo
# Collage

Kurt Schwitters, *Das Undbild*, 1919, Staatsgalerie Stuttgart.
Collage.
**Collage** (từ từ tiếng Pháp: *coller*, "dán"; phát âm tiếng Pháp: [kɔ.laʒ]) là một kỹ thuật tạo dựng tác phẩm nghệ thuật, chủ yếu sử dụng trong nghệ thuật trực quan, trong đó tác phẩm nghệ thuật được tạo từ việc gắn kết các hình thức khác nhau, từ đó tạo ra một tác phẩm hoàn toàn mới.

Một collage có thể bao gồm các tạp chí, tờ báo, ruy băng, sơn, các mảnh giấy màu hoặc giấy thủ công, các phần của các tác phẩm nghệ thuật khác hoặc các văn bản, hình ảnh và các vật thể được tìm thấy khác, dán vào một mẩu giấy hoặc vải bạt. Nguồn gốc của collage có thể được bắt nguồn từ hàng trăm năm, nhưng kỹ thuật này đã tạo ra sự xuất hiện kịch tính vào đầu thế kỷ 20 như là một hình thức nghệ thuật mới lạ.

Thuật ngữ *Papier collé* được đặt ra bởi cả Georges Braque và Pablo Picasso vào đầu thế kỷ 20 khi collage trở thành một phần đặc biệt của nghệ thuật hiện đại.

## Tham khảo
# Chiếm dụng văn hóa

Trang phục nghi lễ tâm linh của người da đỏ được người da trắng ăn bận trong một sự kiện.
**Chiếm dụng văn hóa** (*Cultural appropriation*) là việc tiếp nhận một yếu tố hoặc nhiều yếu tố văn hóa hay bản sắc từ các thành phần của một nền văn hóa hoặc bản sắc khác theo cách được coi là không phù hợp hoặc không được thừa nhận, đó là một khái niệm học thuật trong lĩnh vực xã hội học, nhân học và nghiên cứu văn hóa, dùng để mô tả hành vi trong đó các thành viên của một nền văn hóa thống trị (*Dominant culture*) tiếp nhận, vay mượn hoặc sử dụng các yếu tố (như biểu tượng văn hóa, trang phục truyền thống, âm nhạc truyền thống, ẩm thực, nghi lễ, ngôn ngữ) từ một nền văn hóa thiểu số (*Minority culture*) hoặc bị gạt ra bên lề (*Marginalized culture*). Việc chiếm đoạt văn hóa đã bị chỉ trích từ những người bản địa làm công tác bảo tồn văn hóa vì nó đã làm biến dạng, biến chất, mai một và vùi lấp văn hóa bản địa, những người phản đối việc chiếm dụng văn hóa còn có cả những người ủng hộ quyền sở hữu trí tuệ bản địa tập thể của các nền văn hóa khởi nguồn và một số người đã sống hoặc đang sống dưới chế độ thực dân.

## Đặc điểm

Theo nhà nhân chủng học người Mỹ Jason Jackson, sự tiếp biến văn hóa khác với các hình thức thay đổi văn hóa khác như tiếp biến văn hóa, đồng hóa văn hóa, hoặc lan truyền văn hóa. Những người phản đối việc chiếm đoạt văn hóa coi đó là một phương tiện khai thác trong đó các yếu tố văn hóa bị mất hoặc bị bóp méo khi chúng bị loại khỏi bối cảnh văn hóa ban đầu của chúng. Sự chiếm đoạt xảy ra khi các yếu tố văn hóa bị lấy đi khỏi bối cảnh lịch sử hoặc tôn giáo ban đầu của chúng, bị tầm thường hóa (*Trivialized*), hoặc bị sử dụng vì mục đích thương mại, thời trang mà thiếu sự thấu hiểu, hiểu biết, tôn trọng ý nghĩa thiêng liêng hoặc lịch sử của chúng. Trong nhiều trường hợp, nhóm văn hóa thống trị nhận được lợi ích (tài chính hoặc xã hội) từ việc sử dụng các yếu tố này, trong khi nhóm văn hóa gốc (nơi khai sinh ra chúng) vẫn tiếp tục bị phân biệt đối xử hoặc thậm chí bị chế giễu vì chính những yếu tố đó. Các yếu tố văn hóa có thể có ý nghĩa sâu sắc trong nền văn hóa gốc có thể bị những người thuộc nền văn hóa thống trị giản lược thành thời trang hoặc món đồ "*độc lạ*". Khái niệm chiếm đoạt văn hóa cũng đã phải chịu nhiều chỉ trích, tranh luận và sắc thái. Các nhà phê bình lưu ý rằng khái niệm này thường bị hiểu lầm hoặc áp dụng sai trong diễn ngôn phổ biến và học thuật. Những người khác cho rằng hành vi chiếm đoạt văn hóa, thường được định nghĩa, không cấu thành tác hại xã hội một cách có ý nghĩa hoặc thuật ngữ này thiếu sự gắn kết về mặt khái niệm. Các nhà phê bình cũng nói rằng khái niệm này đặt ra những giới hạn tùy tiện đối với tự do trí tuệ và sự thể hiện bản thân của nghệ sĩ, củng cố sự chia rẽ nhóm và thúc đẩy sự thù địch hoặc bất bình hơn là sự giải phóng.

## Chú thích
# Điện thoại cố định

A landline telephone
Fixed telephone lines per 100 inhabitants 1997-2007
**Điện thoại cố định** hay **điện thoại bàn** là loại điện thoại sử dụng kết nối bằng các đường cáp vật lý, chủ yếu là cáp đồng. Điện thoại cố định được sử dụng phổ biến trên toàn thế giới, trong đó Trung Quốc là nước có mạng điện thoại cố định lớn nhất thế giới, tiếp theo là Mỹ, tính theo số liệu của CIA năm 2003

Ngày nay với sự phát triển mạnh mẽ của điện thoại di động, thì số lượng điện thoại cố định đang giảm dần. Tại các nước phát triển như Mỹ, Anh, Đức, số lượng người dùng điện thoại cố định ngày một giảm dần, đây là một xu thế tất yếu nếu so sánh như lợi thế của điện thoại di động với điện thoại cố định.

## Xem thêm

* Cáp đồng trục
* Điện thoại
* Điện thoại di động

## Tham khảo
# Geta (guốc)

Một đôi geta
**Geta** (下 (げ)駄 (た)(Hạ Đà), Geta) là một dạng guốc gỗ truyền thống của Nhật Bản, tương tự như loại dép xỏ ngón nhưng có đế cao hơn. Geta được dùng đồng bộ với trang phục truyền thống của Nhật Bản như kimono hay yukata, hoặc với trang phục thường trong những tháng hè. Đôi khi, geta được mang khi trời mưa hoặc tuyết để giữ bàn chân khô, do chiều cao và độ chống thấm so với loại dép thông dụng khác zōri. Khi đi geta, tạo nên một tiếng động đặc trưng. Tuy nhiên, có bất lợi là khi đi trên vùng đất ướt hoặc bụi bẩn thì chúng sẽ hất những bụi bẩn hoặc nước lên mặt sau của chân. Điều này không có xảy ra nếu dùng geta loại nặng hơn.

Phần dưới của một đôi geta
## Tham khảo

## Liên kết ngoài

Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện về Geta.
* JapaneseGeta.com — Cách đi geta
* Japan Footwear Museum Lưu trữ ngày 28 tháng 7 năm 2011 tại Wayback Machine(bằng tiếng Nhật)
# З

| Chữ Kirin Ze |
| --- |
|  |
| Giá trị số: | 7 |
| Hệ chữ Kirin |
|  |
| Mẫu tự ngôn ngữ Slav |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| А | Б | В | Г | Ґ | Д | Ђ |
| Ѓ | Е | Ѐ | Ё | Є | Ж | З |
| З́ | Ѕ | И | Ѝ | І | Ї | Й |
| Ј | К | Л | Љ | М | Н | Њ |
| О | П | Р | С | С́ | Т | Ћ |
| Ќ | У | Ў | Ү | Ф | Х | Ц |
| Ч | Џ | Ш | Щ | Ъ | Ы | Ь |
| Э | Ю | Я |  |  |  |  |

 |
| Mẫu tự ngôn ngữ phi Slav |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ӑ | А̄ | А̊ | А̃ | Ӓ | Ӓ̄ | Ә |
| Ә́ | Ә̃ | Ӛ | Ӕ | Ғ | Г̧ | Г̑ |
| Г̄ | Ҕ | Ӻ | Ӷ | Ԁ | Ԃ | Ꚃ |
| Ꚁ | Ꚉ | Ԫ | Ԭ | Ӗ | Е̄ | Е̃ |
| Ё̄ | Є̈ | Ӂ | Җ | Ꚅ | Ӝ | Ԅ |
| Ҙ | Ӟ | Ԑ | Ԑ̈ | Ӡ | Ԇ | Ӣ |
| И̃ | Ҋ | Ӥ | Қ | Ӄ | Ҡ | Ҟ |
| Ҝ | Ԟ | Ԛ | Ӆ | Ԯ | Ԓ | Ԡ |
| Ԉ | Ԕ | Ӎ | Ӊ | Ң | Ԩ | Ӈ |
| Ҥ | Ԣ | Ԋ | О̆ | О̃ | О̄ | Ӧ |
| Ө | Ө̄ | Ӫ | Ҩ | Ԥ | Ҧ | Р̌ |
| Ҏ | Ԗ | Ҫ | Ԍ | Ꚑ | Ҭ | Ꚋ |
| Ꚍ | Ԏ | У̃ | Ӯ | Ӱ | Ӱ́ | Ӳ |
| Ү | Ү́ | Ұ | Х̑ | Ҳ | Ӽ | Ӿ |
| Һ | Һ̈ | Ԧ | Ꚕ | Ҵ | Ꚏ | Ҷ |
| Ӵ | Ӌ | Ҹ | Ꚓ | Ꚗ | Ꚇ | Ҽ |
| Ҿ | Ы̆ | Ы̄ | Ӹ | Ҍ | Э̆ | Э̄ |
| Э̇ | Ӭ | Ӭ́ | Ӭ̄ | Ю̆ | Ю̈ | Ю̈́ |
| Ю̄ | Я̆ | Я̄ | Я̈ | Ԙ | Ԝ | Ӏ |

 |
| Ký tự cổ |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ꙁ | Ꙃ | Ꙅ | Ꙇ | Ꙉ | Ҁ | Ѻ |
| Ѹ | Ꙋ | Ѡ | Ѽ | Ꙍ | Ѿ | Ꙏ |
| Ѣ | Ꙑ | Ꙓ | Ꙕ | Ꙗ | Ѥ | Ѧ |
| Ꙙ | Ѫ | Ꙛ | Ѩ | Ꙝ | Ѭ | Ѯ |
| Ѱ | Ѳ | Ѵ | Ѷ | Ꙟ | Ꙡ | Ꙣ |
| Ꙥ | Ꙧ | Ꙩ | Ꙫ | Ꙭ | ꙮ | Ꚙ |
| Ꚛ |  |  |  |  |  |  |

 |
|  |
| * Danh sách mẫu tự Kirin
* Chữ ghép Kirin
 |
| * x
* t
* s
 |

**Ze** (З з; in nghiêng: *З* *з*) là một chữ cái trong bảng chữ cái Kirin.

З thường đại diện cho âm /z/, giống như cách phát âm của ⟨z⟩ trong "**z**ebra".

З được La Mã hóa bằng chữ cái Latinh ⟨z⟩.

Hình dạng của З rất giống với chữ số Ả Rập ba ⟨3⟩ và không nhầm lẫn chữ Kirin E ⟨Э⟩.

## Các chữ cái liên quan khác và các ký tự tương tự

* 3: Chữ số ba
* Ζ ζ: Chữ cái Hy Lạp Zeta
* Z z: Chữ Latinh Z
* Ʒ ʒ: Chữ Latinh Ezh
* Ȝ ȝ: Chữ cái Latinh Yogh
* Ɜ ɜ:
* Ҙ ҙ: Chữ cái Kirin Dhe
* Ӡ ӡ: Chữ cái Kirin Abkhazian Dze
* Ԑ ԑ: Chữ Kirin Ze đảo ngược

## Mã máy tính

| Kí tự | З | з | Ꙁ | ꙁ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Tên Unicode** | CYRILLIC CAPITAL LETTER ZE | CYRILLIC SMALL LETTER ZE | CYRILLIC CAPITAL LETTER ZEMLYA | CYRILLIC SMALL LETTER ZEMLYA |
| Mã hóa ký tự | decimal | hex | decimal | hex | decimal | hex | decimal | hex |
| Unicode | 1047 | U+0417 | 1079 | U+0437 | 42560 | U+A640 | 42561 | U+A641 |
| UTF-8 | 208 151 | D0 97 | 208 183 | D0 B7 | 234 153 128 | EA 99 80 | 234 153 129 | EA 99 81 |
| Tham chiếu ký tự số | &#1047; | &#x417; | &#1079; | &#x437; | &#42560; | &#xA640; | &#42561; | &#xA641; |
| KOI8-R and KOI8-U | 250 | FA | 218 | DA |  |  |  |  |
| Code page 855 | 244 | F4 | 243 | F3 |  |  |  |  |
| Code page 866 | 135 | 87 | 167 | A7 |  |  |  |  |
| Windows-1251 | 199 | C7 | 231 | E7 |  |  |  |  |
| ISO-8859-5 | 183 | B7 | 215 | D7 |  |  |  |  |
| Macintosh Cyrillic | 135 | 87 | 231 | E7 |  |  |  |  |

## liên kết ngoài

* Định nghĩa của З tại Wiktionary
* Định nghĩa của з tại Wiktionary

## Tham khảo
# Ԯ

| El với nét gạch đuôi |
| --- |
|  |
|  |
| Sử dụng |
| Hệ chữ viết | Chữ Kirin |
| Phát âm | /ɬ/ |
|

**El với nét gạch đuôi** (Ԯ ԯ, chữ nghiêng: *Ԯ ԯ*) là một chữ cái trong bảng chữ cái Kirin.

Ԯ được sử dụng trong tiếng Khanty, trong đó nó đại diện cho âm /ɬ/.

Ԯ là chữ cái thứ mười chín của tiếng Itelmen, được giới thiệu cùng với bảng chữ cái Kirin mới trong giai đoạn 1984-1988. Trong một số ấn phẩm, Ԓ được thay thế bằng Ԯ.

Trước khi chữ cái Ԯ được phát hành trong Unicode 7.0, các chữ cái Ӆ hoặc Ԓ đã được sử dụng thay thế cho Ԯ (giống như chữ cái Latinh N với nét gạch đuôi (Ꞑ ꞑ *Ꞑ* *ꞑ*)).

## Mã máy tính

| Kí tự | Ԯ | ԯ |
| --- | --- | --- |
| **Tên Unicode** | CYRILLIC CAPITAL LETTER EL WITH DESCENDER | CYRILLIC SMALL LETTER EL WITH DESCENDER |
| Mã hóa ký tự | decimal | hex | decimal | hex |
| Unicode | 1326 | U+052E | 1327 | U+052F |
| UTF-8 | 212 174 | D4 AE | 212 175 | D4 AF |
| Tham chiếu ký tự số | &#1326; | &#x52E; | &#1327; | &#x52F; |

## Xem thêm

* Ӆ ӆ: Chữ Kirin El với đuôi
* Ԓ ԓ: Chữ Kirin El với móc
* Ԡ ԡ: Chữ Kirin El với móc giữa
* Chữ Kirin trong Unicode

## Tham khảo
# Ԉ

| Komi Lje |
| --- |
|  |
|  |
| Sử dụng |
| Hệ chữ viết | Chữ Kirin |
| Phát âm | /ʎ/ |
|

**Komi Lje** (Ԉ ԉ, chữ nghiêng: *Ԉ* *ԉ*) là một chữ cái trong bảng chữ cái Molodtsov, một biến thể của bảng chữ cái Kirin. Nó chỉ được sử dụng trong chữ viết của tiếng Komi vào những năm 1920. Nó tương đương với chữ cái Kirin Lje (Љ љ). Một số dạng của nó tương tự như chữ cái 几 trong tiếng Trung Quốc.

## Mã máy tính

| Kí tự | Ԉ | ԉ |
| --- | --- | --- |
| **Tên Unicode** | CYRILLIC CAPITAL LETTER KOMI LJE | CYRILLIC SMALL LETTER KOMI LJE |
| Mã hóa ký tự | decimal | hex | decimal | hex |
| Unicode | 1288 | U+0508 | 1289 | U+0509 |
| UTF-8 | 212 136 | D4 88 | 212 137 | D4 89 |
| Tham chiếu ký tự số | &#1288; | &#x508; | &#1289; | &#x509; |

## Xem thêm

* Л л: Chữ Kirin El
* Chữ Kirin trong Unicode

## Tham khảo
# Chữ ký

Chữ ký của chính khách Mỹ John Hancock
**Chữ ký** là một biểu tượng viết tay của con người. Nó có thể là tên, biệt danh hay một ký hiệu bất kỳ để thể hiện dấu ấn của một người. Chữ ký thường thấy trên các tài liệu, hợp đồng, văn bản pháp lý, v.v. với ý nghĩa minh chứng cho sự hiện diện của người đó. Ta nên tránh nhầm lẫn với thuật ngữ chữ ký tay.

## Liên kết ngoài

* Why Do We Sign For Things? A Rabbi, A Lawyer And A MasterCard Exec Explain NPR / Planet Money
* What is Signature? Signature of 100 famous people
# Thao thiết

Thao Thiết trên một vại đồng thời cuối nhà Thương.
**Thao Thiết** (tiếng Trung: 饕餮; bính âm: *tāotiè*) là một hình tượng thường được tìm thấy trên các vật dụng bằng đồng thời nhà Chu và nhà Thương. Thiết kế thường có hình dạng một gương mặt chính diện của thần thú, đối xứng hai bên, với cặp mắt to và thường là không có phần hàm dưới. Một số người cho rằng hình tượng này có thể được tìm thấy trong các mảnh ngọc ở thời đại đồ đá mới, chẳng hạn như trong văn hóa Lương Chử (3300—2000 TCN).

## Truyền thuyết

Thần thoại Trung Hoa như sách Sơn Hải Kinh và Tả truyện thì thao thiết là một trong "Tứ đại hung thú" gồm Thao Thiết, Hỗn Độn, Đào Ngột và Cùng Kỳ. Nó được mô tả như một loài mãnh thú hung ác, có sức mạnh to lớn, rất tham ăn, thấy gì ăn nấy, là biểu tượng cho sự tham lam dục vọng.

* Sách Thần dị kinh kể về loài này rất đáng sợ: "Tây nam phương hữu quỷ yên, thân đa mao, đầu thượng đái thỉ, tham như ngận ác, tích tài nhi bất dụng, thiện đoạt nhân cốc vật" (Ở phía tây nam có giống quỷ thân mình nhiều lông, trên đầu đội con lợn, tham lam độc ác, tích lũy của cải mà không dùng, giỏi cướp thóc lúa của người).
* Sách Sơn hải kinh cũng có miêu tả về loài thú này như sau: "Câu Ngô chi sơn kì thượng đa ngọc, kì hạ đa đồng, hữu thú yên, kì trạng như dương thân nhân diện, kì mục tại dịch hạ, hổ xỉ nhân trảo, kì âm như anh nhi, danh viết Bào hào, thị thực nhân." (Ở núi Câu Ngô, trên núi có nhiều ngọc, dưới núi có nhiều đồng, có loài thú ở đó, hình dạng của nó là mình dê mặt người, mắt ở dưới nách, răng như hổ, móng tay chân như người, tiếng của nó như tiếng trẻ con, tên là Bào hào, là giống ăn thịt người).
* Sách Tiên tri trong Lã Thị Xuân Thu viết "Chu đỉnh trứ thao thiết, hữu thủ vô thân, thực nhân vị yết, hại cấp kỳ thân, dĩ ngôn báo canh dã" tức "Trong đỉnh đồng nhà Chu có khắc con thao thiết, có đầu mà không có thân, ăn thịt người nhưng chưa nuốt chửng đã chết rồi, nghe đời trước nói lại như vậy". Đây là miêu tả đầu tiên gắn liền con thao thiết với các họa tiết nhà Thương, Chu.

Hình ảnh Thao Thiết được nhắc đến từ thời xưa tuy nhiên thực sự phải tới thời Minh mới có những ghi chép đáng chú ý như cuốn Hoài lộc đường tập (懷麓堂集) của Lý Đông Dương.Thuở xưa Thao Thiết được nhắc đến như một loài kì thú riêng biệt, sau này tới nhà Minh lần đầu tiên mới được liệt kê trong 9 đứa con của Rồng.

Hình tượng Thao Thiết qua nhiều tài liệu chung quy có các điểm chung như sau: Miệng rộng, thân ngắn, tính tình hung ác, tham lam vô độ nên thường được trang trí trên các bát ăn cốc uống nhằm nhắc nhở việc ăn uống nên điều độ.

## Xem thêm

* Long sinh cửu tử

## Tham khảo