Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sokuon

**Sokuon** (**Nhật**: 促音(Xúc âm)/ そくおん, Sokuon hay còn gọi là là "âm ngắt") là một loạt âm đọc trong tiếng Nhật. Nó được ký hiệu bằng chữ "tsu" viết nhỏ (っ hay ッ, so với kích cỡ to thông thường là つ hay ツ). Vì vậy, sokuon còn được gọi với tên bình dân là "tsu nhỏ" (小さい「つ」 – chisaitsu).

|  | Chữ "tsu" kích cỡ thông thường | Chữ "tsu" dạng sokuon |
| --- | --- | --- |
| Hiragana | つ | っ |
| Katakana | ツ | ッ |

Chức năng chính của ký hiệu "sokuon" trong tiếng Nhật là kéo dài gấp đôi phụ âm đứng sau nó, đặc biệt là phụ âm "ch".

Ví dụ:

1)ざっし. Ta có ở giữa âm ざ (za) và し (shi) là sokuon っ, như vậy sokuon っ sẽ kéo dài phụ âm "s" của "shi", như vậy cả chữ sẽ ký âm là *za**ssh**i* (đọc như "dạt-si").

2)きって. Ta có ở giữa âm き (ki) và て (te) là sokuon っ, như vậy sokuon っ sẽ kéo dài phụ âm "t" của "te", như vậy cả chữ sẽ ký âm là *ki**tt**e* (đọc như "kịt-tê").

3)カップ. Ta có ở giữa âm カ (ka) và プ (pu) là sokuon ッ, như vậy sokuon ッ sẽ kéo dài phụ âm "p" của "pu", như vậy cả chữ sẽ ký âm là *ka**pp**u* (đọc như "cắp-pự").

Như vậy, chữ たつと (dùng "tsu lớn") sẽ đọc là tatsuto (ta-tsư-tô), còn たっと (dùng "tsu nhỏ") sẽ đọc là tatto (tạt-tô).

Sokuon của Nhật không xuất hiện ở đầu chữ, ở trước nguyên âm (*a, i, u, e, o*) hay trước các ký tự kana có âm đọc bắt đầu bằng *n, m, r, w, y*. Sokuon cũng không xuất hiện trước phụ âm *h* hay các phụ âm kêu như *g, z, d, b*, ngoại trừ trong trường hợp các từ mượn, biến âm, hay giọng địa phương.

Ngoài ra "tsu nhỏ" cũng được viết ở cuối câu nhằm thể hiện âm tắc thanh hầu (*glottal stop* – ʔ), thường dùng trong các trường hợp biểu thị sự ngạc nhiên hay giận dữ, tương tự như cách dùng dấu chấm than (!). Người ta chưa thống nhất được cách chuyển tự La Tinh dành cho âm tắc thanh hầu kiểu này, nhưng trong tiếng Anh người ta hay ký hiệu nó bằng một dấu gạch ngang độ dài bằng chữ M (*m dash*).

Người Ainu sử dụng "tsu nhỏ" viết bằng katakana (ッ) để chỉ sokuon hoặc phụ âm "t" ở cuối từ. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, sokuon không được viết bằng "tsu nhỏ", mà bằng ký tự thu nhỏ của chính phụ âm được kéo dài. Ví dụ: イㇰカ (ikka). Trường hợp dùng "t" ở cuối từ được cho là khó phát âm đối với tiếng Nhật vì trong tiếng Nhật không có âm nào như vậy.

Theo Bảng mẫu tự phiên âm quốc tế, sokuon được phiên bằng phụ âm kép hay ký hiệu chỉ sự kéo dài âm đọc, ví dụ:

* *ki**tt**e* (きって) – /ki**tː**e/ hay /ki**tt**e/
* *a**ss**ari* (あっさり) – /a**sː**aɽi/ or /a**ss**aɽi/

Có nhiều cách để gõ sokuon trên máy vi tính bằng bàn phím La Tinh, ví dụ gõ các đoạn mã `xtu`, `ltu`, `ltsu`, vv. Một số bộ gõ như Kotoeri trên Mac OS X hay Microsoft IME, khi người dùng gõ liên tiếp 2 lần một chữ phụ âm thì sẽ tạo ra ký hiệu sokuon, ví dụ gõ `tta` thì sẽ hiện ra った.

Trong hệ thống chữ Braille dành cho người mù, sokuon được thể hiện bằng ký hiệu sau:

## Xem thêm

* Trường âm (tiếng Nhật)
* Ảo âm
* Phụ âm dài
* Trọc âm

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* 1.1.10. What is the small kana "tsu" used for?
* 7.2. What is that small tsu at the end of a sentence?
* Ainu (アイヌ イタク / Aynu itak)
* Ainu for Beginners – Part 3. Lession 15: Ablative. Section 3: Pronunciation Lưu trữ ngày 11 tháng 3 năm 2014 tại Wayback Machine
# Yamato (định hướng)

**Yamato** có thể là tên của:

* Vùng đất của tỉnh Nara ngày trước, và rộng hơn là của một quốc gia xuất phát từ vùng Nara: Yamato
* Một thời kỳ lịch sử ở Nhật Bản: thời kỳ Yamato
* Một tập đoàn chính trị ở Nhật Bản: Vương quyền Yamato
* Một thành phố ở tỉnh Kanagawa: Yamato, Kanagawa
* Một số làng, thị trấn ở Nhật Bản
	+ Yamato, Kagoshima
* Một số ga đường sắt ở Nhật Bản
* Niên hiệu riêng của một số tổ chức ở Nhật Bản
* Một thiết giáp hạm của Hải quân Đế quốc Nhật Bản: Yamato (thiết giáp hạm Nhật), cũng là tên của lớp thiết giáp hạm của chiếc này: lớp Yamato
* Một đội bóng chày tồn tại từ năm 1943 đến 1947
* Một lực sĩ daisumo: Yamato Go, xuất thân từ Hawaii
* Một nữ diễn viên người Nhật: Yamato Yūga
* Một số công ty của Nhật Bản
* Người Yamato

## Xem thêm

* Daiwa (định hướng)
* Đại Hòa (định hướng)
# Shikoku

|
Shikoku
 |
| --- |
| Vùng Shikoku thuộc Nhật Bản và các tỉnh nằm trên đảo thuộc Shikoku |
| Địa lý |
| Vị trí | Đông Á |
| Quần đảo | quần đảo Nhật Bản |
| Diện tích | 18.803,41 km² |
| Đỉnh cao nhất | Ishizuchi |
| Hành chính |
| **Nhật Bản** |
| Địa phương |  Ehime  Kagawa  Kōchi  Tokushima |
| Thành phố lớn nhất | Matsuyama |
| Dân số | 3.355.765 (tính đến 2018) |
| Mật độ | 199,7 người/km² |
| Dân tộc | người Nhật |

**Shikoku** (四 (し) 国 (こく) (*Shikok*)(**Tứ Quốc**)/ しこく/ シコク, Shikoku) là một trong chín vùng địa lý, cũng là một trong bốn đảo chính của Nhật Bản và là đảo nhỏ nhất trong số đó.

## Hành chính

Vùng Shikoku thực ra bao trùm toàn bộ đảo Shikoku và cả một số đảo nhỏ xung quanh. Shikoku trong tiếng Nhật nghĩa là "bốn xứ", chỉ bốn tỉnh trước đây ở vùng này. Nay gồm bốn tỉnh mới là Ehime, Kagawa, Kochi và Tokushima.

## Địa lý

Đảo Shikoku
## Tham khảo
# Hanshin Tigers

| Hanshin Tigers |
| --- |
| 阪神タイガース |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Logo | Phù hiệu mũ |

 |
| Thông tin |
| Giải | **Giải bóng chày chuyên nghiệp Nhật BảnCentral League (1950–nay)**
Giải bóng chày Nhật Bản(JBL) (1936–1949) |
| Vị trí | Nishinomiya, Hyōgo, Nhật Bản |
| Sân nhà | Sân vận động Hanshin Koshien (1936–present) Kyocera Dome Osaka (tạm thời) |
| Năm thành lập | 10 tháng 12 năm 1935 (1935-12-10) |
| Biệt danh | * *Tora* (トラ, hổ)
* *Mōko* (猛虎, mãnh hổ)
 |
| Vô địch Central League | **6** (1962, 1964, 1985, 2003, 2005, 2023) |
| Vô địch Japan Series | **2** (1985, 2023) |
| Vô địch JBL | **4** (Thu 1937, Xuân 1938, 1944, 1947) |
| Tên cũ | * Osaka Tigers (1946–1960)
* Hanshin Club (1940–1944)
* Osaka Tigers (1935–1940)
 |
| Màu | Vàng, Đen, Trắng                |
| Linh vật | To-Lucky, Lucky và Kita |
| Suất playoff | **12** (2007, 2008, 2010, 2013, 2014, 2015, 2017, 2019, 2021, 2022, 2023, 2024) |
| Số áo lưu niệm | * 10
* 11
* 23
 |
| Sở hữu | Fujiwara Takaoki |
| Ban quản lý | Công ti Đường sắt điện Hanshin |
| Huấn luyện viên trưởng | Fujikawa Kyuji |
| Đồng phục |
|

|  |
| --- |
|  |
|  |

 |

**Hanshin Tigers** (阪神タイガース, *Hanshin Taigāsu*) là một CLB bóng chày chuyên nghiệp trực thuộc nhánh giải Central League của Giải Bóng chày Chuyên nghiệp Nhật Bản (NPB). Sân nhà chính của họ, Sân vận động Hanshin Koshien, nằm tại Nishinomiya, Hyōgo, Nhật Bản.

CLB thuộc sở hữu của Công ti TNHH Đường sắt điện Hanshin, trực thuộc tập đoàn Hankyu Hanshin Holdings.

Là một trong các CLB bóng chày chuyên nghiệp lâu đời nhất Nhật Bản, CLB mang tên *Osaka Tigers* từ mùa giải đầu tiên vào năm 1936 cho tới khi đổi tên như hiện nay vào năm 1961.

## Lịch sử

### Giai đoạn đầu (1936-1949)

### Chật vật đi tới danh hiệu Nippon Series đầu tiên (1950-1985)

### Chặng đường tới danh hiệu Nippon Series tiếp theo (1986-2023)

#### Giao hữu với Major League Baseball

## Lời nguyền Đại tá Sanders

## Sân nhà Koshien

## Tham khảo
# Bộ Nhựu (禸)

| 禸 |
| --- |
|

|  |
| --- |
| Bộ thủ 214 (Bản mẫu:U+) |

 |
| 禸 (U+79B8) "vết chân" |
| Phát âm |
| Bính âm: | róu |
| Chú âm phù hiệu: | ㄖㄡˊ |
| Wade–Giles: | jou2 |
| Phiên âm Quảng Đông theo Yale: | yau2 |
| Việt bính: | jau2 |
| Bạch thoại tự: | jiú |
| Kana Tiếng Nhật: | ジュー jū |
| Hán-Hàn: | 유 yu |
| Hán-Việt: | nhựu |
| Tên |
| Tên tiếng Nhật: | 寓脚 gūnoashi |
| Hangul: | 자귀 jagwi |
| Cách viết |
|  |

**Bộ Nhựu**, bộ thứ 114 có nghĩa là **"vết chân"** là 1 trong 23 bộ có 5 nét trong số 214 bộ thủ Khang Hy.

Trong Từ điển Khang Hy có 12 chữ (trong số hơn 40.000) được tìm thấy chứa bộ này.

## Tự hình Bộ Nhựu (禸)

* Tiểu triện

## Chữ thuộc Bộ Nhựu (禸)

| Số nét bổ sung | Chữ |
| --- | --- |
| 0 | 禸/nhựu/ |
| 4 | 禹/vũ/ 禺/ngu/ |
| 6 | 离/ly/ |
| 7 | 禼/tiết/ |
| 8 | 禽/cầm/ |

## Liên kết ngoài

* Cơ sở dữ liệu Unihan - U + 79B8
# Bộ Lỗi (耒)

| 耒 |
| --- |
|

|  |
| --- |
| Bộ thủ 214 (Bản mẫu:U+) |

 |
| 耒 (U+8012) "cái cày" |
| Phát âm |
| Bính âm: | lěi |
| Chú âm phù hiệu: | ㄌㄟˇ |
| Wade–Giles: | lei3 |
| Phiên âm Quảng Đông theo Yale: | leui6, loi6 |
| Việt bính: | leoi6, loi6 |
| Bạch thoại tự: | jōe |
| Kana Tiếng Nhật: | ライ, すき rai, suki |
| Hán-Hàn: | 뢰 roe |
| Hán-Việt: | thử |
| Tên |
| Tên tiếng Nhật: | 耒 raisuki 耒偏 sukihen |
| Hangul: | 쟁기 jaenggi |
| Cách viết |
|  |

**Bộ Lỗi**, bộ thứ 127 có nghĩa là **"cái cày"** là 1 trong 29 bộ có 6 nét trong số 214 bộ thủ Khang Hy.

Trong Từ điển Khang Hy có 84 chữ (trong số hơn 40.000) được tìm thấy chứa bộ này.

## Tự hình Bộ Lỗi (耒)

* Kim văn
* Đại triện
* Tiểu triện

## Chữ thuộc Bộ Lỗi (耒)

| Số nét bổ sung | Chữ |
| --- | --- |
| 0 | 耒/lỗi/ |
| 2 | 耓 |
| 3 | 耔/tỳ/ |
| 4 | 耕/canh/ 耖/sao/ 耗/hao/ 耘/vân/ 耙/ba/ |
| 5 | 耚 耛 耜 耝 耞 耟 |
| 6 | 耠/hoát/ |
| 7 | 耡/sừ/ 耢/lạo/ |
| 8 | 耣 耤/tá/ 耥/thảng/ |
| 9 | 耦/ngẫu/ 耧/lâu/ |
| 10 | 耨/nậu/ 耩/giảng/ 耪/bảng/ |
| 11 | 耫 耬/lâu/ |
| 12 | 耭 耮/lạo/ |
| 14 | 耯/hoạch/ |
| 15 | 耰/ưu/ |
| 16 | 耱 耲/hoài/ |

## Liên kết ngoài

* Cơ sở dữ liệu Unihan - U + 8012
# Bộ Thảo (艸)

| 艸 |
| --- |
|

|  |
| --- |
| Bộ thủ 140
 (Bản mẫu:U+) |

 |
| 艸 (U+8278) "cây cỏ" |
| Phát âm |
| Bính âm: | cǎo |
| Chú âm phù hiệu: | ㄘㄠˇ |
| Gwoyeu Romatzyh: | tsao |
| Wade–Giles: | tsʻao3 |
| Phiên âm Quảng Đông theo Yale: | chóu |
| Việt bính: | cou2 |
| Kana Tiếng Nhật: | ソウ, くさ sou, kusa |
| Hán-Hàn: | 초 cho |
| Tên |
| Tên tiếng Nhật: | 草 kusa 草冠 kusakanmuri |
| Hangul: | 풀 pul |
| Cách viết |
|  |

**Bộ Thảo** (艸) có nghĩa là "cây cỏ", là một trong 29 bộ thủ được cấu tạo từ 6 nét trong tổng số 214 Bộ thủ Khang Hy. Trong *Khang Hi tự điển*, có 1902 ký tự (trong số 49.030) được tìm thấy dưới bộ thủ này, biến nó trở thành bộ thủ được sử dụng nhiều nhất trong chữ Hán. Bộ thảo đứng ở vị trí thứ 140 trong số 214 bộ thủ truyền thống.

## Các dạng của bộ Thảo (艸)

* **Bộ thủ:** 艹 (Dạng phồn thể: 艸)
* **Cách viết khác:** 丱, 艸
* **Số nét:** 4 *nét*

*

* **Vị trí của bộ:** thường nằm bên trên chữ

## Tên gọi trong các ngôn ngữ khác

* Tiếng Nhật:
	+ くさかんむり
	+ くさ・そうこう
* Tiếng Trung: 草字頭
* Tiếng Hàn: 초두부 (cho du bu、草頭部) 초두머리（cho du mori）
* Dịch sang tiếng Anh: Radical grass

## Chữ sử dụng bộ Thảo (艸)

seal script character

| Số nét (3+) | Chữ |
| --- | --- |
| 0 | 艸 艹 草 |
| 1 | 艺 |
| 2 | 艻艼艽艾艿芀芁节 |
| 3 | 芃芄芅芆芇芈芉芊芋芌芍芎芏芐芑芒芓芔芕芖芗芝 |
| 4 | 芘芙芚芛芜芞芟芠芡芢芣芤芥芦芧芨芩芪芫芬芭芮芯芰花芲芳芴芵芶芷芸芹芺芻芼芾苀苁苂苃苄苅苆苇苈苉苊苋苌苍苎苏 |
| 5 | 芽芿苐苑苒苓苔苕苖苗苘苙苚苛苜苝苞苟苠苡苢苣苤若苦苧苨苩苪苫苬苭苮苯苰英苲苳苴苵苶苷苸苹苺苻苼苽苾苿茀茁茂范茄茅茆茇茈茉茊茋茌茍茎茏茐茑茓茔茕 |
| 6 | 茒茖茗茘茙茚茛茜茞茟茠茡茢茤茥茦茧茨茩茪茫茬茭茮茯茰茱茲茳茴茵茶茷茸茹茺茻茼茽茾茿荀荁荂荃荄荅荆荇荈草荊荋荌荍荎荏荐荑荒荓荔荕荖荗荘荙荚荛荜荝荞荟荠荡荢荣荤荥荦荧荨荩荪荬荭荮药 |
| 7 | 茝茣荫荰荱荲荳荴荵荶荷荸荹荺荻荼荽荾荿莀莁莂莃莄莅莆莇莈莉莊莋莌莍莎莏莐莑莒莓莔莕莖莗莘莙莚莛莜莝莞莟莠莡莢莣莤莥莦莧莨莩莪莫莬莭莮莯莰莱莲莳莴莵莶获莸莹莺莼莽華 |
| 8 | 莻莾莿菀菁菂菃菄菅菆菇菈菉菊菋菌菍菎菏菐菑菒菓菔菕菖菗菘菙菚菛菜菝菞菟菠菡菢菣菤菥菦菧菨菩菪菬菭菮菰菱菲菳菴菵菶菷菸菹菺菻菼菽菾菿萀萁萂萃萄萅萆萇萈萉萊萋萌萍萎萏萐萑萒萓萔萕萖萗萘萙萚萛萜萝萞萟萠萡萢萣萤营萦萧著葛 |
| 9 | 萨萩萪萫萬萭萮萯萰萱萲萳萴萵萶萷萸萹萺萻萼落萾萿葀葁葂葃葄葅葆葇葈葉葊葋葌葍葎葏葐葑葒葓葔葕葖葘葙葚葜葝葞葟葠葡葢董葤葥葦葧葨葩葪葫葬葭葮葯葰葱葲葳葴葵葶葷葸葹葺葻葼葽葾葿蒀蒁蒂蒃蒄蒅蒆蒇蒈蒉蒊 |
| 10 | 蒋蒌蒍蒎蒏蒐蒑蒒蒓蒔蒕蒖蒗蒘蒙蒚蒛蒜蒝蒞蒟蒠蒡蒢蒣蒤蒥蒦蒧蒨蒩蒪蒫蒬蒭蒮蒯蒰蒱蒲蒳蒴蒵蒶蒷蒸蒹蒺蒻蒼蒽蒾蒿蓀蓁蓂蓃蓄蓅蓆蓇蓈蓉蓊蓋蓌蓍蓎蓏蓐蓑蓒蓓蓔蓕蓖蓗蓘蓙蓚蓛蓜蓝蓞蓟蓠蓡蓢蓣蓤蓥 |
| 11 | 蓧蓨蓩蓪蓫蓬蓭蓮蓯蓰蓱蓲蓳蓴蓵蓶蓷蓸蓹蓺蓻蓼蓽蓾蓿蔀蔁蔂蔃蔄蔅蔆蔇蔈蔉蔊蔋蔌蔍蔎蔏蔐蔑蔒蔓蔔蔕蔖蔗蔘蔙蔚蔛蔜蔝蔞蔟蔠蔡蔢蔣蔤蔥蔦蔧蔨蔩蔪蔫蔬蔭蔮蔯蔰蔱蔲蔳蔴蔵蔶蔷蔸蔹蔺蔻蔼 |
| 12 | 蔽蔾蔿蕀蕁蕂蕃蕄蕅蕆蕇蕈蕉蕊蕋蕌蕍蕎蕏蕐蕑蕒蕓蕔蕕蕖蕘蕙蕚蕛蕜蕝蕞蕟蕠蕡蕢蕣蕤蕥蕦蕧蕨蕩蕪蕫蕬蕭蕮蕯蕰蕱蕲蕳蕴蕵 |
| 13 | 蕗蕶蕷蕸蕹蕺蕻蕼蕽蕾蕿薀薁薂薃薄薅薆薇薈薉薊薋薌薍薎薏薐薑薒薓薔薕薖薗薘薙薚薛薜薝薞薟薠薡薢薣薤薥薦薧薨薪薬薭薮薯 |
| 14 | 薩薫薰薱薲薳薴薵薶薷薸薹薺薻薼薽薾薿藀藁藂藃藄藅藆藇藈藉藊藋藌藍藎藏藐藑藒藓 |
| 15 | 藔藕藖藗藘藙藚藛藜藝藞藟藠藡藢藣藤藥藦藧藨藩藪藫藬藭藮藯藰藱藲藳藴藵藶藷蘋 |
| 16 | 藸藹藺藻藼藽藾藿蘀蘁蘂蘃蘄蘅蘆蘇蘈蘉蘊蘌蘍蘎蘏蘐蘑蘓蘔蘢蘣蘤蘥蘦蘧蘨蘩蘪蘫蘬蘭蘮 |
| 17 | 蘒蘕蘖蘗蘘蘙蘚蘛蘜蘝蘞蘟蘠蘡蘰 |
| 18 | 蘲蘳蘴蘵蘶蘷 |
| 19 | 蘱蘸蘹蘺蘻蘼蘽蘾蘿虀虁 |
| 20 | 虂虃虄虅 |
| 21 | 虆虇虈虉 |
| 23 | 虊 |
| 25 | 虋虌 |

## Dị thể

* 艹 (một dạng của bộ thảo khi đặt trên đầu của chữ)

## Xem thêm

* Bộ 艸 trên từ điển Hán Nôm

## Tham khảo
# Bộ Bối (貝)

| 貝 |
| --- |
|

|  |
| --- |
| Bộ thủ 214 (Bản mẫu:U+) |

 |
| 貝 (U+8C9D) "vỏ sò, báu vật" |
| Phát âm |
| Bính âm: | bèi |
| Chú âm phù hiệu: | ㄅㄟˋ |
| Wade–Giles: | pei4 |
| Phiên âm Quảng Đông theo Yale: | bui3 |
| Việt bính: | bui3 |
| Bạch thoại tự: | pòe |
| Kana Tiếng Nhật: | ハイ, バイ hai, bai かい kai |
| Hán-Hàn: | 패 pae |
| Hán-Việt: | bối |
| Tên |
| Tên tiếng Nhật: | 貝偏 kaihen |
| Hangul: | 조개 jogae |
| Cách viết |
|  |

**Bộ Bối**, bộ thứ 154 có nghĩa là **"vỏ sò"** hoặc **"báu"** là 1 trong 20 bộ có 7 nét trong số 214 bộ thủ Khang Hy.

Trong Từ điển Khang Hy có 277 chữ (trong số hơn 40.000) được tìm thấy chứa bộ này.

## Tự hình Bộ Bối (貝)

* Giáp cốt văn
* Kim văn
* Đại triện
* Tiểu triện

## Chữ thuộc Bộ Bối (貝)

| Số nét bổ sung | Chữ Hán phồn thể | Chữ Hán giản thể |
| --- | --- | --- |
| 0 | 貝 | 贝 |
| 2 | 貞 貟 負 | 贞 负 贠 |
| 3 | 財 貢 貣 貤 | 贡 财 |
| 4 | 䝧 䝨 貥 貦 貧 貨 販 貪 貫 責 貭 貮 | 责 贤 败 账 货 质 贩 贪 贫 贬 购 贮 贯 |
| 5 | 䝩 䝪 䝫 䝬 䝭 䝮 䝯 貯 貰 貱 貲 貳 貴 貵 貶 買 貸 貹 貺 費 貼 貽 貾 貿 賀 賁 | 贰 贱 贲 贳 贴 贵 贶 贷 贸 费 贺 贻 |
| 6 | 䝰 䝱 䝲 䞌 賂 賃 賄 賅 賆 資 賈 賉 賊 賋 賌 賍 賎 | 贼 贽 贾 贿 赀 赁 赂 赃 资 赅 赆 賈 賂 |
| 7 | 㕢 䝳 䝴 䝵 賏 賐 賑 賒 賓 賔 賕 賖 賗 賘 | 赇 赈 赉 赊 |
| 8 | 䝶 䝷 䝸 䝹 䝺 䝻 䝼 䝽 䝾 䝿 䞍 䞎 賙 賚 賛 賜 賝 賞 賟 賠 賡 賢 賣 賤 賥 賦 賧 賨 賩 質 賫 賬 | 赋 赌 赍 赎 赏 赐 赑 赒 赓 赔 赕 |
| 9 | 䞀 䞁 䞂 䞃 䞄 䞏 䞐 賭 賮 賯 賰 賱 賲 賳 賴 賵 | 赖 赗 |
| 10 | 䞅 䞆 賶 賷 賸 賹 賺 賻 購 賽 | 赘 赙 赚 赛 |
| 11 | 䞇 賾 賿 贀 贂 贃 贄 贅 | 赜 |
| 12 | 䞈 贆 贇 贈 贉 贊 贋 贌 | 赝 赞 赟 赠 |
| 13 | 䞉 贍 贎 贏 | 赡 赢 |
| 14 | 贐 贑 贒 贓 贔 |  |
| 15 | 䞊 贕 贖 贗 贘 |  |
| 16 | 䞋 贙 贚 |  |
| 17 | 贛 | 赣 |
| 18 | 贜 |  |
| 22 | 贕 |  |

## Liên kết ngoài

* Cơ sở dữ liệu Unihan - U + 8C9D
# Bộ Kim (金)

| 金 |
| --- |
|

|  |
| --- |
| Bộ thủ 214 (Bản mẫu:U+) |

 |
| 金 (U+91D1) "vàng" |
| Phát âm |
| Bính âm: | jīn |
| Chú âm phù hiệu: | ㄐㄧㄣ |
| Wade–Giles: | chin1 |
| Phiên âm Quảng Đông theo Yale: | gam1 |
| Việt bính: | gam1 |
| Bạch thoại tự: | kim |
| Kana Tiếng Nhật: | キン, コン kin, kon かね kane |
| Hán-Hàn: | 금 geum |
| Hán-Việt: | kim |
| Tên |
| Tên tiếng Nhật: | 金偏 kanehen |
| Hangul: | 쇠 soe |
| Cách viết |
|  |

**Bộ Kim**, bộ thứ 167 có nghĩa là **"vàng"** hoặc **"kim loại"** là 1 trong 9 bộ có 8 nét trong số 214 bộ thủ Khang Hy.

Trong Từ điển Khang Hy có 806 chữ (trong số hơn 40.000) được tìm thấy chứa bộ này.

Trong Ngũ hành của phương Đông, hành Kim (金) đại diện cho yếu tố "kim loại".

## Tự hình Bộ Kim (金)

* Kim văn
* Đại triện
* Tiểu triện

## Chữ thuộc Bộ Kim (金)

| Số nét bổ sung | Chữ |
| --- | --- |
| 0 | 金 釒 钅 |
| 1 | 釓 釔 |
| 2 | 釕 釖 釗 釘 釙 釚 釛 釜 針 釞 釟 釠 釡 釢 |
| 3 | 釣 釤 釥 釦 釧 釨 釩 釪 釫 釬 釭 釮 釯 釰 釱 釲 釳 釴 釵 釶 釷 釸 釹 釺 釻 釼 |
| 4 | 釽 釾 釿 鈀 鈁 鈂 鈃 鈄 鈅 鈆 鈇 鈈 鈉 鈊 鈋 鈌 鈍 鈎 鈏 鈐 鈑 鈒 鈓 鈔 鈕 鈖 鈗 鈘 鈙 鈚 鈛 鈜 鈝 鈞 鈟 鈠 鈡 鈢 鈣 鈤 鈥 鈦 鈧 鈨 鈩 鈪 鈫 鈬 |
| 5 | 鈭 鈮 鈯 鈰 鈱 鈲 鈳 鈴 鈵 鈶 鈷 鈸 鈹 鈺 鈻 鈼 鈽 鈾 鈿 鉀 鉁 鉂 鉃 鉄 鉅 鉆 鉇 鉈 鉉 鉊 鉋 鉌 鉍 鉎 鉏 鉐 鉑 鉒 鉓 鉔 鉕 鉖 鉗 鉘 鉙 鉚 鉛 鉜 鉝 鉞 鉟 鉠 鉡 鉢 鉣 鉤 鉥 鉦 鉧 鉨 鉩 鉪 鉫 鉬 鉭 鉮 鉯 鉰 鉱 鉲 鉳 鉴 |
| 6 | 鉵 鉶 鉷 鉸 鉹 鉺 鉻 鉼 鉽 鉾 鉿 銀 銁 銂 銃 銄 銅 銆 銇 銈 銉 銊 銋 銌 銍 銎 銏 銐 銑 銒 銓 銔 銕 銖 銗 銘 銙 銚 銛 銜 銝 銞 銟 銠 銡 銢 銣 銤 銥 銦 銧 銨 銩 銪 銫 銬 銭 銮 銯 銰 銱 |
| 7 | 銲 銳 銴 銵 銶 銷 銸 銹 銺 銻 銼 銽 銾 銿 鋀 鋁 鋂 鋃 鋄 鋅 鋆 鋇 鋈 鋉 鋊 鋋 鋌 鋍 鋎 鋏 鋐 鋑 鋒 鋓 鋔 鋕 鋖 鋗 鋘 鋙 鋚 鋛 鋜 鋝 鋞 鋟 鋠 鋡 鋢 鋣 鋤 鋥 鋦 鋧 鋨 鋩 鋪 鋫 鋬 鋭 鋮 鋯 鋰 鋱 鋲 鋳 鋴 鋵 鋶 |
| 8 | 鋷 鋸 鋹 鋺 鋻 鋼 鋽 鋾 鋿 錀 錁 錂 錃 錄 錅 錆 錇 錈 錉 錊 錋 錌 錍 錎 錏 錐 錑 錒 錓 錔 錕 錖 錗 錘 錙 錚 錛 錜 錝 錞 錟 錠 錡 錢 錣 錤 錥 錦 錧 錩 錪 錫 錬 錭 錮 錯 錰 錱 録 錳 錴 錵 錶 錷 錸 錹 錺 錻 錼 錽 鏨 錿 鍀 鍁 鍂 鍃 鍄 鍅 鍆 |
| 9 | 錨 鍇 鍈 鍉 鍊 鍋 鍌 鍍 鍎 鍏 鍐 鍑 鍒 鍓 鍔 鍕 鍖 鍗 鍘 鍙 鍚 鍛 鍜 鍝 鍞 鍟 鍠 鍡 鍢 鍣 鍤 鍥 鍦 鍧 鍨 鍩 鍪 鍫 鍬 鍭 鍮 鍯 鍰 鍱 鍲 鍳 鍴 鍵 鍶 鍷 鍸 鍹 鍺 鍻 鍼 鍽 鍾 鍿 鎀 鎁 鎂 鎃 鎄 鎅 鎆 鎇 鎚 |
| 10 | 鎈 鎉 鎊 鎋 鎌 鎍 鎎 鎏 鎐 鎑 鎒 鎓 鎔 鎕 鎖 鎗 鎘 鎙 鎛 鎜 鎝 鎞 鎟 鎠 鎡 鎢 鎣 鎤 鎥 鎦 鎧 鎨 鎩 鎪 鎫 鎬 鎭 鎮 鎯 鎰 鎱 鎲 鎳 鎴 鎵 鎶 鎷 鎸 鎹 鎺 鎻 鎼 鎽 鎾 鎿 |
| 11 | 鏀 鏁 鏂 鏃 鏄 鏅 鏆 鏇 鏈 鏉 鏊 鏋 鏌 鏍 鏎 鏏 鏐 鏑 鏒 鏓 鏔 鏕 鏖 鏗 鏘 鏙 鏚 鏛 鏜 鏝 鏞 鏟 鏠 鏡 鏢 鏣 鏤 鏥 鏦 鏧 鏨 鏩 鏪 鏫 鏬 鏭 鏮 鏯 鏰 鏱 鏲 鏹 |
| 12 | 鏳 鏵 鏶 鏷 鏸 鏺 鏻 鏼 鏽 鏾 鏿 鐀 鐁 鐂 鐃 鐄 鐅 鐆 鐇 鐈 鐉 鐊 鐋 鐌 鐍 鐎 鐏 鐐 鐑 鐒 鐓 鐔 鐕 鐖 鐗 鐘 鐙 鐚 鐛 鐜 鐝 鐞 鐟 鐠 鐡 鐢 鐣 鐤 鐥 鐦 鐧 鐨 |
| 13 | 鏴 鐩 鐪 鐫 鐬 鐭 鐮 鐯 鐰 鐱 鐲 鐳 鐴 鐵 鐶 鐷 鐸 鐹 鐺 鐻 鐼 鐽 鐾 鐿 鑀 鑁 |
| 14 | 鑂 鑃 鑄 鑅 鑆 鑇 鑈 鑉 鑊 鑋 鑌 鑍 鑎 鑏 鑐 鑓 鑔 鑧 |
| 15 | 鑑 鑒 鑕 鑖 鑗 鑘 鑙 鑚 鑛 鑜 鑝 鑞 鑟 鑠 鑡 鑢 鑣 鑤 鑥 鑦 䥳 |
| 16 | 鑨 鑩 鑪 鑫 鑬 |
| 17 | 鑭 鑮 鑯 鑰 鑱 鑲 鑳 钄 |
| 18 | 鑴 鑵 鑶 鑷 鑸 鑹 鑺 |
| 19 | 鑻 鑼 鑽 鑾 |
| 20 | 鑿 钀 钁 钂 |
| 21 | 钃 |

## Liên kết ngoài

* Cơ sở dữ liệu Unihan - U + 91D1
# Bộ Hiệt (頁)

| 頁 |
| --- |
|

|  |
| --- |
| Bộ thủ 214 (Bản mẫu:U+) |

 |
| 頁 (U+9801) "trang giấy" |
| Phát âm |
| Bính âm: | yè |
| Chú âm phù hiệu: | ㄧㄝˋ |
| Wade–Giles: | yeh4 |
| Phiên âm Quảng Đông theo Yale: | yip6 |
| Việt bính: | jip6 |
| Bạch thoại tự: | ia̍p |
| Kana Tiếng Nhật: | ケツ, ヨー ketsu, yō ぺいじ pēji |
| Hán-Hàn: | 혈 hyeol |
| Hán-Việt: | hiệt, hệt |
| Tên |
| Tên tiếng Nhật: | 大貝 ōgai |
| Hangul: | 머리 meori |
| Cách viết |
|  |

**Bộ Hiệt**, bộ thứ 181 có nghĩa là **"trang giấy"** là 1 trong 11 bộ có 9 nét trong số 214 bộ thủ Khang Hy.

Trong Từ điển Khang Hy có 372 chữ (trong số hơn 40.000) được tìm thấy chứa bộ này.

## Tự hình Bộ Hiệt (頁)

* Giáp cốt văn
* Kim văn
* Đại triện
* Tiểu triện

## Chữ thuộc Bộ Hiệt (頁)

| Số nét bổ sung | Chữ Hán phồn thể | Chữ Hán giản thể |
| --- | --- | --- |
| 0 | 頁 | 页 |
| 2 | 頂 頃 頄 | 顶 顷 |
| 3 | 䪱 䪲 項 順 頇 須 頉 | 顸 项 顺 须 |
| 4 | 䪳 䪴 䪵 頊 頋 頌 頍 頎 頏 預 頑 頒 頓 | 顼 顽 顾 顿 颀 颁 颂 颃 预 |
| 5 | 䪶 䪷 䪸 䪹 䪺 䪻 䪼 䪽 䪾 頔 頕 頖 頗 領 頚 領 | 颅 领 颇 颈 |
| 6 | 䪿 䫀 䫁 䫂 頛 頜 頝 頞 頟 頠 頡 頢 頣 頦 頧 頨 頩 頪 頫 | 颉 颊 颋 颌 颍 颎 颏 |
| 7 | 䫃 䫄 䫅 䫆 䫇 䫈 䫉 䫊 頤 頥 頭 頮 頯 頰 頱 頲 頳 頴 頵 頶 頷 頸 頹 頺 頻 頼 頽 | 颐 频 颒 颓 颔 颕 颖 |
| 8 | 䫋 䫌 䫍 䫎 䫏 䫐 䫑 䫒 䫓 頿 顀 顁 顂 顃 顄 顅 顆 顇 顈 顉 顊 | 颗 |
| 9 | 䫔 䫕 䫖 䫗 䫘 䫙 䫚 䫛 䫜 䫝 頾 顋 題 額 顎 顏 顐 顑 顒 顓 顔 顕 | 题 颙 颚 颛 颜 额 |
| 10 | 䫞 䫟 䫠 䫡 䫢 䫣 䫤 䫥 䫦 䫧 顖 顗 願 顙 顚 顛 顜 顝 類 類 | 颞 颟 颠 颡 |
| 11 | 䫨 䫩 䫪 䫫 顟 顠 顡 顢 顣 |  |
| 12 | 䫬 䫭 䫮 䫯 䫰 䫱 顤 顥 顦 顧 顨 | 颢 颣 |
| 13 | 䫲 䫳 䫴 顩 顪 顫 | 颤 |
| 14 | 顬 顭 顮 顯 | 颥 |
| 15 | 䫵 䫶 顰 颦 |  |
| 16 | 䫷 顱 顲 |  |
| 17 |  | 颧 |
| 18 | 顳 顴 |  |

## Liên kết ngoài

* Cơ sở dữ liệu Unihan - U + 9801
# Bộ Cách (鬲)

| 鬲 |
| --- |
|

|  |
| --- |
| Bộ thủ 214 (Bản mẫu:U+) |

 |
| 鬲 (U+9B32) "một địa danh xưa, một loại vạc ba chân" |
| Phát âm |
| Bính âm: | lì |
| Chú âm phù hiệu: | ㄌㄧˋ |
| Wade–Giles: | li4 |
| Phiên âm Quảng Đông theo Yale: | gaak3, lik6 |
| Việt bính: | gaak3, lik6 |
| Bạch thoại tự: | kek |
| Kana Tiếng Nhật: | レキ reki かなえ kanae |
| Hán-Hàn: | 력 ryeok |
| Hán-Việt: | cách |
| Tên |
| Tên tiếng Nhật: | 鬲 kanae |
| Hangul: | 다리 굽은 솥 dari gubeun sot |
| Cách viết |
|  |

**Bộ Cách** hoặc **Lịch**, bộ thứ 193 có nghĩa là **"cái vạc"** là 1 trong 8 bộ có 10 nét trong số 214 bộ thủ Khang Hy.

Trong Từ điển Khang Hy có 73 chữ (trong số hơn 40.000) được tìm thấy chứa bộ này.

## Tự hình Bộ Cách (鬲)

* Giáp cốt văn
* Kim văn
* Đại triện
* Tiểu triện

## Chữ thuộc Bộ Cách (鬲)

| Số nét bổ sung | Chữ |
| --- | --- |
| 0 | 鬲/cách/ |
| 6 | 鬳/quyện/ |
| 7 | 鬴/phũ/ |
| 8 | 鬵/tiềm/ 鬶 |
| 9 | 鬷/tông/ |
| 10 | 鬸/lựu/ |
| 11 | 鬹 鬺/thương/ |
| 12 | 鬻/chúc/ |

## Liên kết ngoài

* Cơ sở dữ liệu Unihan - U + 9B32
# Bộ Mãnh (黽)

| 黽 |
| --- |
|

|  |
| --- |
| Bộ thủ 214 (Bản mẫu:U+) |

 |
| 黽 (U+9EFD) "ếch, cố gắng" |
| Phát âm |
| Bính âm: | miǎn - mǐn |
| Chú âm phù hiệu: | ㄇㄧㄣˇ |
| Wade–Giles: | mian3 ; min3 |
| Phiên âm Quảng Đông theo Yale: | man5 |
| Việt bính: | man5 |
| Kana Tiếng Nhật: | ベン, ボー ben, bō つとめる tsutomeru |
| Hán-Hàn: | 맹 maeng |
| Hán-Việt: | mãnh |
| Tên |
| Tên tiếng Nhật: | 黽足 benashi (べんあし) |
| Hangul: | 맹꽁이 maengkkongi |
| Cách viết |
|  |

**Bộ Mãnh**, bộ thứ 205 có nghĩa là **"ếch"** hoặc "**cố gắng"** là 1 trong 4 bộ có 13 nét trong số 214 bộ thủ Khang Hy.

Trong Từ điển Khang Hy có 40 chữ (trong số hơn 40.000) được tìm thấy chứa bộ này.

## Tự hình Bộ Mãnh (黽)

* Kim văn
* Tiểu triện

## Chữ thuộc Bộ Mãnh (黽)

| Số nét bổ sung | Chữ |
| --- | --- |
| 0 | 黽/mãnh/ 黾 |
| 4 | 黿/ngoan/ |
| 5 | 鼀 鼁 鼂/triêu/ |
| 6 | 鼃/oa/ 鼄/chu/ |
| 8 | 鼅/tri/ |
| 10 | 鼆/manh/ |
| 11 | 鼇/ngao/ |
| 12 | 鼈/biết/ 鼉/đà/ 鼊/bích/ |

## Liên kết ngoài

* Cơ sở dữ liệu Unihan - U + 9EFD
# Chữ Kawi

| Chữ Kawi  |
| --- |
|  |
| Thể loại |  Abugida
 |
| Thời kỳ | cỡ Tk. 8 - 16 |
| Hướng viết | Trái sang phải  |
| Các ngôn ngữ | Indonesia, Philippines, Malaysia |
| Hệ chữ viết liên quan |
| Nguồn gốc | Chữ Proto-Sinai* Chữ Phoenicia
	+ Chữ Aram
		- Brāhmī
			* Tamil Brahmi
				+ Chữ Vatteluttu
					- Pallava -Grantha
						* Chữ Kawi
 |
| Hậu duệ | **Indonesia:** Chữ Bali Chữ Batak Java (Hanacaraka) Chữ Lontara Chữ Sunda Chữ Rencong Chữ Rejang **Philippines:** Baybayin (Badlit) Chữ Buhid Chữ Hanunó'o Chữ Kulit Tagbanwa (Apurahuano) |
|

**Chữ Kawi** hay **Aksara Kawi** (từ tiếng Phạn: कवि "kavi", nghĩa chữ là "nhà thơ") hoặc **Aksara Jawa Kuna** ("chữ Java cổ") là tên đặt cho hệ thống chữ viết có nguồn gốc từ Java và được sử dụng trên phần lớn vùng biển Đông Nam Á từ thế kỷ thứ 8 đến khoảng năm 1500 sau Công nguyên, với những nét tương đồng với chữ Nāgarī.

Chữ Kawi

Chữ Kawi có quan hệ đến chữ Nagari hoặc chữ Devanagari cổ ở Ấn Độ. Nó cũng được gọi là "Prae-Nagari" trong các ấn phẩm của Hà Lan theo tác phẩm kinh điển của F.D.K. Bosch về các chữ viết cổ ở Indonesia, dạng "chữ Nagari sớm" chủ yếu được sử dụng trong dạng chữ Kawi để viết tiếng Phạn Đông Nam Á và tiếng Java cổ ở miền trung và đông Java.

Chữ Kawi là tổ tiên của các chữ viết truyền thống của Indonesia, như tiếng Java và tiếng Bali, cũng như các chữ viết truyền thống của Philippines như chữ Luzon Kavi và các chữ viết cổ ở mảng khắc Laguna Copper 822 AD và Baybayin 1500 AD.

Bằng chứng mạnh mẽ nhất về ảnh hưởng của Nagari được tìm thấy trong bản khắc đá Sanur được tìm thấy ở Nam Bali, bao gồm các văn bản trong hai thứ chữ: một ở "chữ Nagari sớm" và một ở "chữ Kawi sớm". Hơn nữa, dòng chữ Sanur trùng lặp thành hai ngôn ngữ - tiếng Phạn và tiếng Bali cổ. Trong số này, phần tiếng Bali cổ trong văn bản được thể hiện bằng cả chữ Nagari sớm và Kawi sớm. Dòng chữ này có khả năng từ năm 914 CE, và đặc trưng của nó tương tự như các dạng chữ viết Kawi sớm nhất được tìm thấy ở khu vực trung tâm và phía đông của đảo Java lân cận với đảo Bali.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* Tiongson, Jaime F., (2008). Laguna copperplate inscription: a new interpretation using early Tagalog dictionaries Lưu trữ ngày 29 tháng 9 năm 2012 tại Wayback Machine. Bayang Pinagpala. Truy cập 1/04/2019.
# Chữ Duy Ngô Nhĩ cổ

| Chữ Duy Ngô Nhĩ cổ  |
| --- |
|  |
| Thể loại |  Abjad / Bảng chữ cái
 |
| Thời kỳ | cỡ 700–1800 |
| Hướng viết | Dọc hoặc ngang, trên xuống dưới  |
| Các ngôn ngữ | Tiếng Duy Ngô Nhĩ cổ, Tiếng Duy Ngô Nhĩ |
| Hệ chữ viết liên quan |
| Nguồn gốc | Chữ tượng hình Ai Cập* Chữ Proto-Sinai
	+ Chữ Phoenicia
		- Aram
			* Syriac
				+ Sogdia
					- Chữ Duy Ngô Nhĩ cổ
 |
| Hậu duệ | Chữ Mông Cổ truyền thống |
|

**Bảng chữ cái Duy Ngô Nhĩ cổ** là bộ chữ dùng để viết tiếng Duy Ngô Nhĩ cổ, một biến thể của tiếng Turk cổ được nói ở Turpan (Turfan) và Cam Túc, là tổ tiên của tiếng Tây Yugur hiện đại.

Thuật ngữ "Old Uyghur" được sử dụng cho bảng chữ cái này là sai lệch vì Vương quốc Qocho, vương quốc Tochari của người Uyghur được tạo ra vào năm 843, ban đầu sử dụng bảng chữ cái Turk cổ. Người Uyghur đã thông qua kịch bản này từ người dân địa phương khi họ di cư vào Turfan sau năm 840. Đó là bản chuyển thể của bảng chữ cái Aram được sử dụng cho các văn bản có nội dung Phật giáo, Mani giáo và Kitô giáo trong cỡ 700 - 800 năm ở Turpan. Các bản thảo được biết đến cuối cùng có niên đại từ thế kỷ 18. Đây là nguyên mẫu cho chữ Mông Cổ và chữ Mãn. Bảng chữ cái Uyghur cổ được Tata-tonga đưa đến Mông Cổ.

Chữ Uyghur cổ được sử dụng từ thế kỷ thứ 8 đến thế kỷ 17 chủ yếu ở Lòng chảo Tarim ở Trung Á, nay ở Khu tự trị Tân Cương Trung Quốc. Nó là một bảng chữ cái chữ thảo với các tính năng của một abjad và được viết theo chiều dọc. Chữ phát triển mạnh mẽ trong suốt thế kỷ 15 ở Trung Á và một phần của Iran, nhưng cuối cùng nó đã được thay thế bằng chữ Ả Rập vào thế kỷ 16. Nó có được sử dụng tiếp tục ở Cam Túc trong suốt thế kỷ 17.

Giống như bảng chữ cái Sogdia (về mặt kỹ thuật là một abjad), chữ Uyghur cổ có xu hướng sử dụng *matres lectionis* cho các nguyên âm dài cũng như cho các nguyên âm ngắn. (Cách thực hành này cũng được sử dụng ở một mức độ nào đó trong tiếng Hebrew hiện đại của Israel, nơi nó được gọi là *ktiv hasar niqqud*, có nghĩa là đánh vần đầy đủ.) Việc thực hành để lại các nguyên âm ngắn không được trình bày gần như đã bị bỏ hoàn toàn. Do đó, trong khi cùng xuất phát từ một abjad Semitic, chữ Uyghur cổ có thể nói là phần lớn được "bảng chữ cái hóa" (alphabetized).

## Tham khảo

## Xem thêm

* Bảng chữ cái Uyghur Cyrill

## Liên kết ngoài

* Bảng chữ cái Duy Ngô Nhĩ cổ trên Omniglot
* Bảng chữ cái Duy Ngô Nhĩ cổ và bảng chữ cái Turk Orkhon
* Hình ảnh các đoạn văn bản gốc được viết bằng Lưu trữ ngày 18 tháng 1 năm 2013 tại Wayback Machine bảng chữ cái Duy Ngô Nhĩ cổ được phát hiện tại Turpan