# Wasei-kango

|  |
| --- |
|  |
| 和製漢語 |
| Tên tiếng Trung |
| Giản thể | 和制汉语 |
| Phồn thể | 和製漢語 |
| Nghĩa đen | từ vựng chữ Hán được tạo ra ở Nhật Bản |
|

| Phiên âm |
| --- |
| Tiếng Hán tiêu chuẩn |
| Bính âm Hán ngữ | Hézhì Hànyǔ |
| Chú âm phù hiệu | ㄏㄜˊ ㄓˋ ㄏㄢˋ ㄩˇ |
| Quốc ngữ La Mã tự | Hertzyh Hannyeu |
| Wade–Giles | He2-zhi4-han4-yu3 |
| Latinh hóa Yale | Héjì Hànyǔ |
| IPA | [xɤ̌ ʈʂî.xân ỳ] |
| Tiếng Ngô |
| Latinh hóa tiếng Thượng Hải | Hhutsr Hoenyy [ɦv̩ʷ²²t͡sz̩⁴⁴ hø³³n̠ʲy⁴⁴] |
| Tiếng Quảng Châu |
| Latinh hóa Yale | Wòhjai Hōnyúh |
| IPA | [wɔ̏ː tsɐ̄i.hɔ́ːn jy̬ː] |
| Việt bính | Wo4zai3 Hon1jyu5 |
| Tiếng Mân Nam |
| POJ tiếng Mân Tuyền Chương | Hê-chè Hàn-gú [he²⁴t͡se²¹han²¹⁻⁵³ ɡu⁵³] |

 |
| Tên tiếng Việt |
| Chữ Quốc ngữ | Hòa chế Hán ngữ |
| Chữ Hán | 和製漢語 |
| Tên tiếng Triều Tiên |
| Hangul | 화제한어 |
| Hanja | 和製漢語 |
|

| Phiên âm |
| --- |
| Romaja quốc ngữ | Hwajehaneo [ɸwa̠.d͡ʑe̞.ɦa̠.nʌ̹] |
| McCune–Reischauer | Hwajehanŏ |

 |
| Tên tiếng Nhật |
| Kanji | 和製漢語 |
| Hiragana | わせいかんご |
|

| Chuyển tự |
| --- |
| Hepburn | Wasei Kango [β̞a̠se̞ː kã̠ŋɡo̞] |
| Kunrei-shiki | Wasei Kango |

 |
|  |

Wasei-kango (tiếng Nhật: 和製漢語; n.đ. 'từ vựng chữ Hán được tạo ra ở Nhật Bản') là những từ tiếng Nhật được tạo thành bằng cách ghép nhiều hình vị tiếng Trung Quốc với nhau. Các từ ngữ này được sáng tạo ở Nhật Bản, là từ ngữ tiếng Nhật thay vì được mượn từ tiếng Hán. *Wasei-kango* được viết bằng chữ Hán tiếng Nhật và được phát âm theo lối On'yomi (phỏng theo cách phát âm tiếng Hán). Mặc dù có nhiều từ ngữ *Wasei-kango* thuộc bộ từ vựng Hán–Nhật vốn dùng chung cho tiếng Nhật và tiếng Hán, nhiều từ *Wasei-kango* khác lại không hề tồn tại trong tiếng Hán, mà số còn lại thì dù có trong tiếng Hán nhưng lại có nghĩa rất khác. Nhiều từ vựng Hán–Nhật theo lối *Wasei-kango* được giới học giả Trung Hoa vay mượn và đưa vào tiếng Hán.

Thời Minh Trị Duy Tân, từ Nhật Bản đã được phát minh hàng loạt để chỉ các khái niệm phương Tây như cách mạng (革命, *kakumei*) hoặc dân chủ (民主, *minshu*) chẳng hạn. Đến cuối thế kỷ 19, nhiều thuật ngữ này đã được mang về Trung Quốc (Nhà Thanh), Triều Tiên, và Việt Nam. Một số người cho rằng vì hình thức của các từ hoàn toàn giống với các từ vựng trong tiếng Hoa bản địa, người Trung Quốc thường không nhận ra rằng những từ này xuất xứ từ Nhật Bản.

## Lịch sử

### Minh Trị Duy Tân

Trong thời kỳ Minh Trị Duy Tân của cuối thế kỷ 19, các học giả Nhật Bản phát hiện ra rằng họ phải bổ sung từ mới để dịch các khái niệm được nhập từ châu Âu.

## Ví dụ cụ thể

* văn hoá (文化 , *văn hoá*)
* văn minh (文明 , *văn minh*)
* dân tộc (民族 , *dân tộc*)
* tư tưởng (思想 , *tư tưởng*)
* pháp luật (法律 , *pháp luật*)
* kinh tế (経済 , *kinh tế*)
* tư bản (資本 , *tư bản*)
* giai cấp (階級, *giai cấp*)
* cảnh sát (警察 , *cảnh sát*)
* phân phối (分配 , *phân phối*)
* tôn giáo (宗教 , *tôn giáo*)
* triết học (哲学 , *triết học*)
* lý tính (理性 , *lý tính*)
* cảm tính (感性 , *cảm tính*)
* ý thức (意識 , *ý thức*)
* chủ quan (主観 , *chủ quan*)
* khách quan (客観 , *khách quan*)
* khoa học (科学 , *khoa học*)
* vật lý (物理 , *vật lý*)
* hoá học (化学 , *hoá học*)
* phân tử (分子 , *phân tử*)
* nguyên tử (原子 , *nguyên tử*)
* chất lượng (質量 , *chất lượng*)
* thời gian (時間 , *thời gian*)
* không gian (空間 , *không gian*)
* lý luận (理論 , *lý luận*)
* văn học (文学 , *văn học*)
* điện thoại (電話 , *điện thoại*)
* mỹ thuật (美術 , *mỹ thuật*)
* hỷ kịch (喜劇 , *hỷ kịch*)
* bi kịch (悲劇 , *bi kịch*)
* xã hội chủ nghĩa (社会主義 , *xã hội chủ nghĩa*)
* cộng sản (共産 , *cộng sản*)
* cán bộ (幹部 , *cán bộ*)

## Tham khảo