# Chi Lan Huệ

| *Hippeastrum* |
| --- |
|  |
| Phân loại khoa học |
| Giới (*regnum*) | Plantae |
| (không phân hạng) | Angiospermae |
| (không phân hạng) | Monocots |
| Bộ (*ordo*) | Asparagales |
| Họ (*familia*) | Amaryllidaceae |
| Chi (*genus*) | *Hippeastrum* Herb., 1821 |
| Loài điển hình |
| *Hippeastrum reginae* (L.) Herb.  |
| Danh pháp đồng nghĩa |
|

Danh sách
* + *Aschamia* Salisb.
	+ *Aulica* Raf.
	+ *Callicore* Link
	+ *Carlotea* Arruda ex H.Kost.
	+ *Chonais* Salisb.
	+ *Eusarcops* Raf.
	+ *Lais* Salisb.
	+ *Leopoldia* Herb.
	+ *Lepidopharynx* Rusby
	+ *Moldenkea* Traub
	+ *Omphalissa* Salisb.
	+ *Trisacarpis* Raf.
 |

Hippeastrum /ˌhɪpiːˈæstrəm/ là một chi có khoảng 90 loài và hơn 600 loài lai và giống cây trồng. *Hippeastrum* là một chi phân tông Hippeastrineae, tông Hippeastreae, phân họ Amaryllidoideae của họ Amaryllidaceae Tên chi được đặt bởi nhà thực vật học William Herbert.

## Phân bố và môi trường sống

Các loài *Hippeastrum* tập trung nhiều nhất ở hai trung tâm đa dạng loài (centre of diversity), một ở miền đông Brazil và một còn lại ở trung tâm miền nam Andes thuộc Peru, Bolivia và Argentina, tại sườn đông gần foothill. Vài loài sống xa lên phía bắc tại Mexico và miền tây Đông Ấn. Chi này được cho là có gốc ở Brazil, nơi ít nhất 34 được phát hiện. Môi trường sống chủ yếu là nhiệt đới và cận nhiệt đới. Nhiều loài sống ở các tầng cây thấp, trong khi nhiều loài lại ưa nắng. *Hippeastrum angustifolium* là ví dụ cho loài thích vùng lũ. Cũng có các loài thực vật biểu sinh như *Hippeastrum aulicum*, *Hippeastrum calyptratum*, *Hippeastrum papilio* và *Hippeastrum arboricola* thuộc phân chi *Omphalissa*.

## Bảo tồn

Các loài sau đây được xem là bị đe dọa hay sắp nguy cấp do môi trường sống tự nhiên của chúng đang xuống cấp, Theo sách đỏ IUCN:

* *Hippeastrum arboricolum* (Argentina)
* *Hippeastrum aviflorum* (Argentina)
* *Hippeastrum canterai* (Uruguay)
* *Hippeastrum ferreyrae* (Peru)
* *Hippeastrum petiolatum* (Argentina & Brazil)

## Loài

* *Hippeastrum aglaiae* (A.Cast.) Hunz. & A.A.Cocucci
* *Hippeastrum amaru* (Vargas) Meerow
* *Hippeastrum andreanum* Baker
* *Hippeastrum angustifolium* Pax
* *Hippeastrum anzaldoi* (Cárdenas) Van Scheepen
* *Hippeastrum apertispathum* (Traub) H.E.Moore
* *Hippeastrum arboricola* (Ravenna) Meerow
* *Hippeastrum argentinum* (Pax) Hunz.
* *Hippeastrum aulicum* (Ker Gawl.) Herb.
* *Hippeastrum aviflorum* (Ravenna) Dutilh
* *Hippeastrum blossfeldiae* (Traub & J.L.Doran) Van Scheepen
* *Hippeastrum brasilianum* (Traub & J.L.Doran) Dutilh
* *Hippeastrum breviflorum* Herb.
* *Hippeastrum bukasovii* (Vargas) Gereau & Brako
* *Hippeastrum caiaponicum* (Ravenna) Dutilh
* *Hippeastrum calyptratum* (Ker Gawl.) Herb.
* *Hippeastrum canterai* Arechav.
* *Hippeastrum caupolicanense* (Cárdenas) Van Scheepen
* *Hippeastrum chionedyanthum* (Cárdenas) Van Scheepen
* *Hippeastrum condemaitae* (Vargas & E.Pérez) Meerow
* *Hippeastrum correiense* (Bury) Worsley
* *Hippeastrum crociflorum* Rusby
* *Hippeastrum curitibanum* (Ravenna) Dutilh
* *Hippeastrum cuzcoense* (Vargas) Gereau & Brako
* *Hippeastrum cybister* (Herb.) Benth. ex Baker
* *Hippeastrum damazianum* Beauverd
* *Hippeastrum divijulianum* (Cárdenas) Meerow
* *Hippeastrum doraniae* (Traub) Meerow
* *Hippeastrum elegans* (Spreng.) H.E.Moore
* *Hippeastrum escobaruriae* (Cárdenas) Van Scheepen
* *Hippeastrum espiritense* (Traub) H.E.Moore
* *Hippeastrum evansiae* (Traub & I.S.Nelson) H.E.Moore
* *Hippeastrum ferreyrae* (Traub) Gereau & Brako
* *Hippeastrum forgetii* Worsley
* *Hippeastrum fragrantissimum* (Cárdenas) Meerow
* *Hippeastrum fuscum* Kraenzl.
* *Hippeastrum gertianum* (Ravenna) Dutilh
* *Hippeastrum glaucescens* (Mart. ex Schult. & Schult.f.) Herb.
* *Hippeastrum goianum* (Ravenna) Meerow
* *Hippeastrum guarapuavicum* (Ravenna) Van Scheepen
* *Hippeastrum harrisonii* (Lindl.) Hook.f.
* *Hippeastrum hemographes* (Ravenna) Dutilh
* *Hippeastrum hugoi* (Vargas) Gereau & Brako
* *Hippeastrum iguazuanum* (Ravenna) T.R.Dudley & M.Williams
* *Hippeastrum incachacanum* (Cárdenas) Van Scheepen
* *Hippeastrum intiflorum* (Vargas) Gereau & Brako
* *Hippeastrum kromeri* (Worsley) Meerow
* *Hippeastrum lapacense* (Cárdenas) Van Scheepen
* *Hippeastrum leonardii* (Vargas) Gereau & Brako
* *Hippeastrum leopoldii* T.Moore
* *Hippeastrum leucobasis* (Ravenna) Dutilh
* *Hippeastrum macbridei* (Vargas) Gereau & Brako
* *Hippeastrum machupijchense* (Vargas) D.R.Hunt
* *Hippeastrum mandonii* Baker
* *Hippeastrum maracasum* (Traub) H.E.Moore
* *Hippeastrum marumbiense* (Ravenna) Van Scheepen
* *Hippeastrum miniatum* (Ruiz & Pav.) Herb.
* *Hippeastrum mollevillquense* (Cárdenas) Van Scheepen
* *Hippeastrum monanthum* (Ravenna) Meerow
* *Hippeastrum morelianum* Lem.
* *Hippeastrum nelsonii* (Cárdenas) Van Scheepen
* *Hippeastrum oconequense* (Traub) H.E.Moore
* *Hippeastrum papilio* (Ravenna) Van Scheepen
* *Hippeastrum paquichanum* (Cárdenas) Dutilh
* *Hippeastrum paradisiacum* (Ravenna) Meerow
* *Hippeastrum paranaense* (Traub) Meerow
* *Hippeastrum pardinum* (Hook.f.) Dombrain
* *Hippeastrum parodii* Hunz. & A.A.Cocucci
* *Hippeastrum petiolatum* Pax
* *Hippeastrum pilcomaicum* (Ravenna) Meerow
* *Hippeastrum psittacinum* (Ker Gawl.) Herb.
* *Hippeastrum puniceum* (Lam.) Voss. Syn. H. equestre (Aiton)
* *Hippeastrum reginae* (L.) Herb.
* *Hippeastrum reticulatum* (L'Hér.) Herb. Syn H. striatifolium (Sims)
* *Hippeastrum rubropictum* (Ravenna) Meerow
* *Hippeastrum santacatarina* (Traub) Dutilh
* *Hippeastrum scopulorum* Baker
* *Hippeastrum starkiorum* (I.S.Nelson & Traub) Van Scheepen
* *Hippeastrum striatum* (Lam.) H.E.Moore
* *Hippeastrum stylosum* Herb.
* *Hippeastrum teyucuarense* (Ravenna) Van Scheepen
* *Hippeastrum traubii* (Moldenke) H.E.Moore
* *Hippeastrum umabisanum* (Cárdenas) Meerow
* *Hippeastrum vanleestenii* (Traub) H.E.Moore
* *Hippeastrum variegatum* (Vargas) Gereau & Brako
* *Hippeastrum viridiflorum* Rusby
* *Hippeastrum vittatum* (L'Hér.) Herb.
* *Hippeastrum wilsoniae* L.J.Doran & F.W.Mey.
* *Hippeastrum yungacense* (Cárdenas & I.S.Nelson) Meerow

## Hình ảnh

* *Hippeastrum sonatini*
*
*
*
*

## Chú thích

## Tham khảo

* Tư liệu liên quan tới Hippeastrum tại Wikimedia Commons
* Dữ liệu liên quan tới Hippeastrum tại Wikispecies