# Túp lều bác Tom

| Túp lều bác Tom *Uncle Tom's Cabin* |
| --- |
| *Túp lều bác Tom*, ấn bản tại Boston |
| Thông tin sách |
| Tác giả | Harriet Beecher Stowe |
| Minh họa | Hammatt Billings (ấn bản đầu tiên) |
| Quốc gia |  Hoa Kỳ |
| Ngôn ngữ | Tiếng Anh |
| Thể loại | Tiểu thuyết |
| Nhà xuất bản | National Era & John P. Jewett and Company |
| Ngày phát hành | 20 tháng 3 năm 1852 |
| Kiểu sách | Sách (bìa cứng hoặc bìa thường) |
| ISBN | Không |
| Bản tiếng Việt |
| Người dịch | Đỗ Đức Hiểu Minh Quân, Mỹ Lan, TS Nguyễn Sóng Hiền ( Dịch nguyên tác) |

Túp lều bác Tom (nguyên tác: Uncle Tom's Cabin; or, Life Among the Lowly) là một tiểu thuyết chống chế độ nô lệ tại Hoa Kỳ của nhà văn Harriet Beecher Stowe người Mỹ. Được xuất bản vào năm 1852, cuốn tiểu thuyết đã có ảnh hưởng sâu sắc đến quan điểm đối với những người Mỹ gốc Phi và tình cảnh nô lệ ở Hoa Kỳ, làm tăng thêm sự xung đột giữa các tầng lớp dẫn đến Nội chiến Hoa Kỳ, theo Will Kaufman.

Nhà văn Stowe là một người hoạt động chống lại sự nô lệ, đã làm nổi bật trong tiểu thuyết của mình nhân vật bác Tom, một nô lệ da đen phải lìa bỏ vợ con, bị bán từ nơi này sang nơi khác, bị đánh đập tàn nhẫn. Tiểu thuyết mô tả sự độc ác, tàn bạo có thật của sự nô lệ, đồng thời cũng khẳng định tình yêu thương có thể vượt qua mọi thứ để chiến thắng, lật đổ sự nô dịch hoá trong xã hội loài người.

*Túp lều bác Tom* là một cuốn tiểu thuyết bán chạy nhất trong thế kỷ 19, trong tuần đầu tiên 5.000 bản đã được bán sạch (và cũng là quyển sách bán chạy thứ hai trong thế kỷ đó, sau Kinh Thánh) và được tin là động lực cho cuộc đấu tranh bãi nô. Trong năm đầu tiên sau khi xuất bản, 300.000 bản được bán hết chỉ tính riêng ở Hoa Kỳ mặc dù cuốn tiểu thuyết bị cấm tại các bang miền Nam nước này. Cuốn sách quan trọng đến mức, khi Tổng thống Abraham Lincoln gặp Stowe vào năm 1862 đã chào mừng bà bằng câu nói nổi tiếng: "Hóa ra bà chính là người phụ nữ nhỏ bé đã viết cuốn sách làm bùng lên cuộc chiến tranh vĩ đại".

## Nguồn

Bản khắc chân dung Harriet Beecher Stowe năm 1872, dựa trên bức tranh sơn dầu của Alonzo Chappel.
Stowe, một giáo viên sinh ra ở Connecticut tại Trường Nữ sinh Hartford và là một nhà hoạt động bãi nô tích cực, đã viết cuốn tiểu thuyết này như một phản ứng trước việc thông qua Đạo luật Nô lệ bỏ trốn thứ hai vào năm 1850. Phần lớn cuốn sách được viết tại nhà của bà ở Brunswick, Maine, nơi chồng bà, Calvin Ellis Stowe, dạy học tại trường cũ của ông, Đại học Bowdoin.

Stowe một phần được truyền cảm hứng để tạo ra *Túp lều bác Tom* bởi cuốn hồi ký về cuộc đời nô lệ của Josiah Henson, trước đây là nô lệ, nay là cư dân của Canada, do chính ông kể lại (1849). Henson, một người đàn ông da đen từng bị bắt làm nô lệ, đã sống và làm việc trên một đồn điền rộng 3.700 mẫu Anh (15 km2) ở North Bethesda, Maryland, thuộc sở hữu của Isaac Riley. Henson trốn thoát khỏi chế độ nô lệ vào năm 1830 bằng cách chạy trốn đến Tỉnh Thượng Canada (nay là Ontario), nơi ông giúp đỡ những nô lệ bỏ trốn khác định cư và tự lập.

Stowe cũng được truyền cảm hứng từ cuốn tiểu sử được xuất bản sau khi Phebe Ann Jacobs qua đời, một tín đồ sùng đạo của Giáo hội Congregationalist ở Brunswick, Maine. Sinh ra trên một đồn điền nô lệ ở Lake Hiawatha, New Jersey, Jacobs bị bắt làm nô lệ trong phần lớn cuộc đời, kể cả bởi hiệu trưởng của trường Cao đẳng Bowdoin. Trong những năm cuối đời, Jacobs sống như một phụ nữ tự do, giặt quần áo cho sinh viên Bowdoin. Bà được cộng đồng kính trọng vì niềm tin tôn giáo sùng đạo của mình, và đám tang của bà được nhiều người tham dự.

Một nguồn khác mà Stowe sử dụng để nghiên cứu cho cuốn *Túp lều bác Tom* là American Slavery as It Is: Testimony of a Thousand Witnesses, một tập sách do Theodore Dwight Weld và chị em nhà Grimké đồng tác giả. Stowe cũng đã tiến hành phỏng vấn những người trốn thoát khỏi chế độ nô lệ. Stowe đã đề cập đến một số nguồn cảm hứng và nguồn tư liệu này trong *A Key to Uncle Tom's Cabin* (1853). Cuốn sách phi hư cấu này không chỉ nhằm mục đích xác minh những tuyên bố của Stowe về chế độ nô lệ mà còn hướng độc giả đến nhiều "tài liệu có sẵn công khai" mô tả chi tiết sự kinh hoàng của chế độ nô lệ.

## Nội dung

### Eliza trốn thoát cùng con trai; Tom bị bán đứng "ở tận cùng dòng sông"

Một bức tranh minh họa toàn trang của Hammatt Billings cho ấn bản đầu tiên của cuốn *Túp lều bác Tom*, năm 1852. Eliza nói với bác Tom rằng ông đã bị bán và cô đang bỏ trốn để cứu con mình.
Cuốn sách mở đầu với câu chuyện về một người nông dân ở Kentucky tên là Arthur Shelby, đối mặt với nguy cơ mất trang trại vì nợ nần. Mặc dù ông và vợ, Emily Shelby, tin rằng họ có mối quan hệ tốt đẹp với những người nô lệ của mình, Shelby vẫn quyết định kiếm đủ tiền bằng cách bán hai người trong số họ—Bác Tom, một người đàn ông trung niên có vợ con, và Harry, con trai của người hầu gái Eliza của Emily Shelby—cho ông Haley, một thương lái buôn nô lệ thô lỗ. Emily Shelby phản đối ý tưởng này vì bà đã hứa với người hầu gái rằng con mình sẽ không bao giờ bị bán; con trai của Emily, George Shelby, rất buồn khi phải nhìn thấy Tom ra đi vì cậu coi người đàn ông này như bạn và người hướng dẫn của mình.

Khi Eliza nghe lén cuộc trò chuyện của ông bà Shelby về kế hoạch bán Tom và Harry, Eliza quyết định bỏ trốn cùng con trai. Cuốn tiểu thuyết cho biết Eliza đưa ra quyết định này vì sợ mất đứa con duy nhất còn sống sót (bà đã từng sảy thai hai lần). Eliza rời đi đêm đó, để lại một bức thư xin lỗi cho bà chủ của mình. Sau đó, cô thực hiện một cuộc vượt sông nguy hiểm qua lớp băng trên sông Ohio để trốn thoát khỏi những kẻ truy đuổi.

Khi Tom bị bán, ông Haley đưa cậu lên một chiếc thuyền trên sông Mississippi và từ đó Tom sẽ bị vận chuyển đến chợ nô lệ. Trên thuyền, Tom gặp Eva, một bé gái da trắng xinh xắn như thiên thần. Họ nhanh chóng trở thành bạn bè. Eva rơi xuống sông và Tom đã nhảy xuống cứu cô. Biết ơn Tom, cha của Eva, Augustine St. Clare, đã mua cậu từ Haley và đưa cậu về nhà ở New Orleans. Tom và Eva bắt đầu có mối quan hệ thân thiết với nhau vì đức tin Cơ đốc sâu sắc mà cả hai cùng chia sẻ.

### Gia đình Eliza bị săn đuổi; cuộc sống của Tom với St. Clare

Hình minh họa Tom và Eva của Hammatt Billings cho phiên bản cao cấp năm 1853 của *Túp lều bác Tom*
Trong lúc trốn chạy, Eliza gặp lại chồng mình là George Harris, người đã bỏ trốn trước đó. Họ quyết định tìm cách đến Canada nhưng bị Tom Loker, một kẻ săn nô lệ được ông Haley thuê, theo dõi. Cuối cùng, Loker và đồng bọn đã tóm được Eliza và gia đình cô, khiến George phải bắn vào sườn hắn. Lo lắng Loker có thể chết, Eliza thuyết phục George đưa kẻ săn nô lệ đến một khu định cư của người Quaker gần đó để điều trị y tế.

Trở lại New Orleans, St. Clare tranh luận về chế độ nô lệ với người em họ ở miền Bắc là Ophelia, người tuy phản đối chế độ nô lệ nhưng lại có thành kiến ​​với người da đen. Tuy nhiên, St. Clare tin rằng mình không thành kiến, mặc dù ông là chủ nô. Để chứng minh cho Ophelia thấy rằng quan điểm thành kiến ​​của cô đối với người da đen là sai, St. Clare mua Topsy, một nô lệ da đen trẻ tuổi, và yêu cầu Ophelia dạy dỗ cô bé.

Sau khi Tom sống với gia đình St. Clare được hai năm, Eva lâm bệnh nặng. Trước khi chết, bà có một ảo ảnh về thiên đường, và bà đã chia sẻ điều đó với những người xung quanh. Do cái chết và tầm nhìn của cô ấy, các nhân vật khác quyết tâm thay đổi cuộc sống của mình, với Ophelia hứa sẽ từ bỏ những định kiến ​​cá nhân đối với người da đen, Topsy nói rằng cô ấy sẽ tự hoàn thiện bản thân, và St. Clare thề sẽ giải phóng Tom.

### Tom bị bán cho Simon Legree

Trước khi St. Clare có thể thực hiện lời hứa của mình, ông ta chết sau khi bị đâm bên ngoài một quán rượu. Vợ ông ta bội ước lời hứa của chồng quá cố và bán Tom tại một cuộc đấu giá cho một chủ đồn điền tàn ác tên là Simon Legree. Tom bị đưa đến vùng nông thôn Louisiana cùng với những nô lệ mới khác, bao gồm cả Emmeline, người mà Legree đã mua để sử dụng làm nô lệ tình dục.

Một bức tranh minh họa toàn trang của Hammatt Billings cho ấn bản đầu tiên của cuốn "*Túp lều bác Tom*", năm 1852. Cassy, ​​một nô lệ khác của Legree, chăm sóc Bác Tom sau khi ông bị đánh đòn.
Legree bắt đầu căm ghét Tom khi Tom từ chối mệnh lệnh của Legree là đánh đập người nô lệ khác. Legree đánh Tom tàn bạo và quyết tâm đập tan niềm tin vào Chúa của người nô lệ mới này. Mặc dù bị Legree đối xử tàn nhẫn, Tom vẫn không ngừng đọc Kinh Thánh và an ủi những người nô lệ khác bằng tất cả khả năng của mình. Trong khi ở đồn điền, Tom gặp Cassy, ​​một người nô lệ khác mà Legree từng dùng làm nô lệ tình dục. Cassy kể câu chuyện của mình cho Tom nghe. Trước đây, cô đã bị chia cắt khỏi con trai và con gái khi chúng bị bán đi. Cô lại mang thai nhưng đã giết đứa con vì không thể chịu đựng được việc phải xa cách một đứa con khác.

Tom Loker, sau khi được những người Quaker chữa lành, đã thay đổi và trở lại câu chuyện. Anh đã giúp George, Eliza và Harry vào Canada từ hồ Erie và được tự do. Ở Louisiana, bác Tom gần như tuyệt vọng khi niềm tin vào Chúa của ông bị thử thách bởi những khó khăn ở đồn điền. Ông có hai ảo ảnh, một về Chúa Giê-su và một về Eva, điều này đã củng cố quyết tâm của ông để vẫn là một tín đồ Cơ đốc giáo trung thành, ngay cả đến chết.

Ông khuyến khích Cassy trốn thoát, và cô đã làm vậy, mang theo Emmeline. Khi Tom từ chối nói cho Legree biết Cassy và Emmeline đã đi đâu, Legree ra lệnh cho quản ngục giết Tom. Khi Tom hấp hối, ông tha thứ cho những người quản ngục đã đánh đập ông dã man. Cảm động trước nhân cách của người đàn ông mà họ đã giết, cả hai người đều trở thành tín đồ Cơ đốc giáo. George Shelby, con trai của Arthur Shelby, đến để chuộc tự do cho Tom, nhưng Tom chết ngay sau khi họ gặp nhau.

### Phần cuối

Trên chuyến thuyền đến tự do, Cassy và Emmeline gặp chị gái của George Harris, Madame de Thoux, và cùng bà đến Canada. Madame de Thoux và George Harris đã bị chia cắt từ thời thơ ấu. Cassy phát hiện ra rằng Eliza là con gái thất lạc lâu năm của bà, người đã bị bán đi khi còn nhỏ. Giờ đây gia đình họ đã đoàn tụ, họ đến Pháp và cuối cùng là Liberia, quốc gia châu Phi được thành lập cho những người nô lệ Mỹ trước đây. George Shelby trở lại trang trại ở Kentucky, nơi sau khi cha anh qua đời, anh đã giải phóng tất cả nô lệ của mình. George Shelby khuyên họ hãy nhớ đến sự hy sinh của Tom mỗi khi nhìn vào túp lều của anh. Anh quyết định sống một cuộc đời Cơ Đốc giáo ngoan đạo giống như bác Tom đã làm.

## Các nhân vật chính

Simon Legree đánh đập bác Tom.
Bức tranh "*Bác Tom và Bé Eva*" của Edwin Longsden Long, năm 1866.
* Bác Tom, nhân vật chính trong tiêu đề, ban đầu được coi là một nô lệ Cơ đốc giáo cao quý, chịu nhiều đau khổ. Trong những năm gần đây, tên của ông đã trở thành một từ ngữ miệt thị nhắm vào người Mỹ gốc Phi bị buộc tội bán đứng cho người da trắng. Stowe dự định Tom là một "anh hùng cao quý" và một người đáng khen ngợi. Xuyên suốt cuốn sách, thay vì để bản thân bị lợi dụng, Tom đã đứng lên bảo vệ niềm tin của mình và từ chối phản bội bạn bè và gia đình.
* Eliza là một nô lệ làm người hầu riêng cho bà Shelby. Cô trốn thoát lên phía Bắc cùng con trai năm tuổi Harry sau khi cậu bé bị bán cho ông Haley. Chồng cô, George, cuối cùng đã tìm thấy Eliza và Harry ở Ohio và di cư cùng họ đến Canada, sau đó đến Pháp, và cuối cùng là Liberia. Nhân vật Eliza được lấy cảm hứng từ một câu chuyện được John Rankin kể cho chồng của Stowe, Calvin, một giáo sư tại trường, tại Chủng viện Thần học Lane ở Cincinnati. Theo Rankin, vào tháng 2 năm 1838, một phụ nữ nô lệ trẻ, Eliza Harris, đã trốn thoát qua sông Ohio đóng băng đến thị trấn Ripley với đứa con trong vòng tay và ở lại nhà ông trên đường đi xa hơn về phía bắc.
* Evangeline "Eva" St. Clare là con gái của Augustine St. Clare. Eva xuất hiện trong câu chuyện khi bác Tom đang đi tàu hơi nước đến New Orleans để bị bán, và ông đã cứu cô bé năm hoặc sáu tuổi khỏi chết đuối. Eva cầu xin cha mình mua Tom, và ông trở thành người đánh xe chính tại nhà St. Clare. Ông dành phần lớn thời gian với Eva như một thiên thần. Eva thường nói về tình yêu và sự tha thứ, thuyết phục cô gái nô lệ khắc khổ Topsy rằng cô ấy xứng đáng được yêu thương. Cô thậm chí còn chạm đến trái tim của dì Ophelia. Cuối cùng Eva bị bệnh nan y. Trước khi chết, cô đã tặng một lọn tóc của mình cho mỗi người nô lệ, nói với họ rằng họ phải trở thành tín đồ Cơ đốc giáo để họ có thể gặp nhau trên Thiên đường. Trên giường bệnh, cô thuyết phục cha mình thả Tom, nhưng vì hoàn cảnh nên lời hứa không bao giờ thành hiện thực.
* Simon Legree là một chủ nô tàn nhẫn—sinh ra ở miền Bắc—tên của ông ta đã trở thành đồng nghĩa với lòng tham và sự tàn ác. Có thể nói ông ta là nhân vật phản diện chính của tiểu thuyết. Mục tiêu của ông ta là làm suy yếu tinh thần của Tom và phá vỡ niềm tin tôn giáo của anh ta; cuối cùng, ông ta ra lệnh đánh Tom đến chết vì thất vọng trước niềm tin bất khuất của nô lệ vào Chúa. Tiểu thuyết tiết lộ rằng, khi còn trẻ, ông ta đã bỏ rơi người mẹ ốm yếu của mình để sống cuộc đời trên biển và phớt lờ lá thư của bà để gặp bà lần cuối trên giường bệnh. Ông ta lợi dụng tình dục Cassy, ​​người khinh ghét ông ta, và sau đó nhắm đến Emmeline. Không rõ liệu Legree có dựa trên bất kỳ cá nhân có thật nào hay không. Các báo cáo xuất hiện vào cuối những năm 1800 cho rằng Stowe đã nghĩ đến một chủ đồn điền bông và đường giàu có tên là Meredith Calhoun, người định cư trên sông Red phía bắc Alexandria, Louisiana. Mục sư Josiah Henson, nguồn cảm hứng cho nhân vật Bác Tom, nói rằng Legree được mô phỏng theo Bryce Lytton, "người đã làm gãy tay tôi và khiến tôi tàn phế suốt đời."

## Chủ đề và lý thuyết văn học

### Chủ đề chính

*Túp lều bác Tom* bị chi phối bởi một chủ đề duy nhất: sự độc ác và vô đạo đức của chế độ nô lệ. Trong khi Stowe đan xen các chủ đề phụ khác xuyên suốt tác phẩm của mình, chẳng hạn như quyền uy đạo đức của tình mẫu tử và sức mạnh của tình yêu Kitô giáo, bà nhấn mạnh mối liên hệ giữa những điều này và nỗi kinh hoàng của chế độ nô lệ. Stowe đôi khi thay đổi giọng văn của câu chuyện để bà có thể đưa ra một "bài giảng" về bản chất tàn phá của chế độ nô lệ (chẳng hạn như khi một người phụ nữ da trắng trên tàu hơi nước chở Tom đi xa hơn về phía nam nói rằng, "Theo tôi, phần khủng khiếp nhất của chế độ nô lệ là sự xúc phạm đến tình cảm và tình thương - ví dụ như việc chia cắt các gia đình."). Một trong những cách Stowe thể hiện sự độc ác của chế độ nô lệ là cách mà "chế độ đặc biệt" này cưỡng bức chia cắt các gia đình với nhau.

Một trong những chủ đề phụ được trình bày trong tiểu thuyết là sự tiết chế. Stowe đã khéo léo lồng ghép nó vào một số sự kiện nhằm hỗ trợ chủ đề chính. Một ví dụ là khi Augustine St. Clare bị giết, ông đã cố gắng ngăn chặn một cuộc ẩu đả giữa hai người đàn ông say rượu trong một quán cà phê và bị đâm. Một ví dụ khác là cái chết của Prue, người bị đánh đến chết vì say rượu thường xuyên; tuy nhiên, lý do của cô là do mất con. Trong phần mở đầu của tiểu thuyết, số phận của Eliza và con trai cô đang được các chủ nô thảo luận bên ly rượu. Xét rằng Stowe dự định đây là một chủ đề phụ, cảnh này có thể báo trước những sự kiện trong tương lai cho thấy rượu có tác hại.

Vì Stowe coi tình mẫu tử là "mô hình đạo đức và cấu trúc cho toàn bộ cuộc sống Mỹ" và cũng tin rằng chỉ phụ nữ mới có thẩm quyền đạo đức để cứu Hoa Kỳ khỏi con quỷ nô lệ, một chủ đề chính khác của Uncle Tom's Cabin là sức mạnh đạo đức và sự thiêng liêng của phụ nữ. Thông qua các nhân vật như Eliza, người trốn thoát khỏi kiếp nô lệ để cứu con trai nhỏ của mình (và cuối cùng đoàn tụ toàn bộ gia đình), hoặc Eva, người được coi là "người Cơ đốc giáo lý tưởng", Stowe cho thấy bà tin rằng phụ nữ có thể cứu những người xung quanh họ khỏi ngay cả những bất công tồi tệ nhất. Mặc dù các nhà phê bình sau này đã lưu ý rằng các nhân vật nữ của Stowe thường là những hình mẫu rập khuôn về cuộc sống gia đình thay vì những người phụ nữ thực tế, tiểu thuyết của Stowe đã "khẳng định lại tầm quan trọng của ảnh hưởng của phụ nữ" và giúp mở đường cho phong trào nữ quyền trong những thập kỷ tiếp theo.

Niềm tin tôn giáo theo chủ nghĩa Thanh giáo của Stowe được thể hiện trong chủ đề bao quát cuối cùng của tiểu thuyết—sự khám phá bản chất của tình yêu Kitô giáo và cách bà cảm thấy thần học Kitô giáo về cơ bản không tương thích với chế độ nô lệ. Chủ đề này thể hiện rõ nhất khi Tom thúc giục St. Clare "quay về với Chúa Giêsu" sau cái chết của con gái yêu quý của St. Clare, Eva. Sau khi Tom chết, George Shelby ca ngợi Tom bằng cách nói, "Thật tuyệt vời khi là một người Kitô hữu." Bởi vì các chủ đề Kitô giáo đóng một vai trò lớn trong Túp lều bác Tom—và bởi vì Stowe thường xuyên sử dụng những lời xen trực tiếp của tác giả về tôn giáo và đức tin—tiểu thuyết thường mang "hình thức của một bài giảng".

### Lý thuyết văn học

Trong những năm qua, các học giả đã đưa ra một số lý thuyết về những gì Stowe đang cố gắng nói với tiểu thuyết (ngoài chủ đề chính là lên án chế độ nô lệ). Ví dụ, với tư cách là một Kitô hữu nhiệt thành và một người hoạt động tích cực chống chế độ nô lệ, Stowe đã đưa nhiều niềm tin tôn giáo của mình vào tiểu thuyết. Một số học giả cho rằng Stowe coi cuốn tiểu thuyết của mình như một giải pháp cho tình thế tiến thoái lưỡng nan về đạo đức và chính trị làm phiền lòng nhiều người phản đối chế độ nô lệ: liệu việc tham gia vào hành vi bị cấm có được biện minh trong việc chống lại cái ác hay không. Liệu việc sử dụng bạo lực để chống lại bạo lực của chế độ nô lệ và việc vi phạm luật ủng hộ chế độ nô lệ có thể được biện minh về mặt đạo đức hay không? Nhân vật nào của Stowe nên được noi theo, Bác Tom thụ động hay George Harris bất khuất? Giải pháp của Stowe tương tự như của Ralph Waldo Emerson: Ý Chúa sẽ được tuân theo nếu mỗi người thành tâm xem xét các nguyên tắc của mình và hành động theo chúng.

Các học giả cũng coi cuốn tiểu thuyết như thể hiện các giá trị và ý tưởng của Phong trào Tự do Ý chí. Theo quan điểm này, nhân vật George Harris thể hiện các nguyên tắc của lao động tự do, và nhân vật phức tạp Ophelia đại diện cho những người miền Bắc dung túng sự thỏa hiệp với chế độ nô lệ. Trái ngược với Ophelia là Dinah, người hành động theo đam mê. Trong suốt cuốn tiểu thuyết, Ophelia đã được biến đổi, cũng giống như Đảng Cộng hòa (ba năm sau) tuyên bố rằng miền Bắc phải tự biến đổi và đứng lên bảo vệ các nguyên tắc chống chế độ nô lệ của mình.

Lý thuyết nữ quyền cũng có thể được nhìn thấy trong cuốn sách của Stowe, với cuốn tiểu thuyết như một lời phê bình về bản chất gia trưởng của chế độ nô lệ. Đối với Stowe, quan hệ huyết thống chứ không phải quan hệ gia trưởng giữa chủ và nô lệ tạo thành nền tảng của gia đình. Hơn nữa, Stowe coi tình đoàn kết dân tộc như một sự mở rộng của gia đình một người, do đó cảm giác quốc tịch bắt nguồn từ việc sở hữu một chủng tộc chung. Do đó, bà ủng hộ việc định cư ở châu Phi cho những nô lệ được giải phóng chứ không phải là sự hòa nhập vào xã hội Mỹ.

Cuốn sách cũng được xem như một nỗ lực nhằm định nghĩa lại nam tính như một bước cần thiết hướng tới việc bãi bỏ chế độ nô lệ. Theo quan điểm này, những người theo chủ nghĩa bãi bỏ đã bắt đầu chống lại tầm nhìn về những người đàn ông hung hăng và thống trị mà cuộc chinh phục và thuộc địa hóa đầu thế kỷ 19 đã nuôi dưỡng. Để thay đổi quan niệm về nam tính sao cho đàn ông có thể chống lại chế độ nô lệ mà không gây nguy hại đến hình ảnh bản thân hoặc vị thế của họ trong xã hội, một số người theo chủ nghĩa bãi nô đã dựa vào các nguyên tắc về quyền bầu cử của phụ nữ và Cơ đốc giáo cũng như chủ nghĩa thụ động, và ca ngợi đàn ông vì sự hợp tác, lòng trắc ẩn và tinh thần công dân. Những người khác trong phong trào bãi nô lại lập luận ủng hộ hành động nam tính hung hăng, thông thường. Tất cả những người đàn ông trong tiểu thuyết của Stowe đều là hiện thân của một trong hai kiểu đàn ông này.

## Ý nghĩa

*Túp lều bác Tom* ca ngợi những người nô lệ da đen là những người trung thực, biết tôn trọng phẩm giá con người như bác Tom, những người mẹ dũng cảm như Eliza, những thanh niên cương nghị, tha thiết với tự do như George. Đồng thời tác phẩm cũng lên án đanh thép chế độ nô lệ với những chủ nô lệ, các tay sai, các con buôn vô cùng tàn bạo. Lên án Pháp luật nước Mỹ khi đó đã bênh vực chế độ nô lệ, cho phép đánh đập xiềng xích, giết chết những người da đen vô tội và trừng trị những ai che chở người nô lệ. Với tác phẩm của mình, nhà văn đã đóng góp một phần vào công cuộc giải phóng nô lệ ở nước Mỹ, tố cáo thống thiết chế độ vô nhân đạo, khích lệ những người Mỹ có lương tâm đấu tranh để tiêu diệt nó.

## Chú thích

## Liên kết ngoài

* *Uncle Tom's Cabin* tại Dự án Gutenberg
* University of Virginia Web site "Uncle Tom's Cabin and American Culture: A Multi-Media Archive" Lưu trữ ngày 11 tháng 6 năm 2007 tại Wayback Machine
* Uncle Tom's cabin: or Life among the lowly Lưu trữ ngày 11 tháng 9 năm 2006 tại Wayback Machine
* Pictures and stories from Uncle Tom's cabin Lưu trữ ngày 11 tháng 9 năm 2006 tại Wayback Machine
* *Uncle Tom's Cabin*