Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Di chuyển trên cây

Một con tắc kè sống trên cây
**Di chuyển trên cây** (Arboreal locomotion) hay **trèo cây** là sự vận động của động vật trên cây. Trong môi trường sống có cây cối, nhiều loài động vật đã tiến hóa để di chuyển trên giá thể đó. Một số động vật có thể thỉnh thoảng treo cây, nhưng một số khác là chuyên biệt về leo trèo và sống ở trên cây. Môi trường sống đặt ra nhiều thách thức cơ học đối với động vật di chuyển qua chúng và dẫn đến nhiều hậu quả về mặt giải phẫu, hành vi và sinh thái cũng như các biến thể ở các loài khác nhau. Hơn nữa, nhiều nguyên tắc tương tự có thể được áp dụng cho việc leo trèo mà không có cây, chẳng hạn như trên các đống đá hoặc vách núi. Loài động vật bốn chân-tetrapod được biết đến sớm nhất với các tiến hóa chuyên biệt thích nghi với việc trèo cây là Suminia, vào kỷ Permi muộn, khoảng 260 triệu năm trước. Một số động vật chỉ sống được trên cây chẳng hạn như ốc cây.

## Tham khảo

* Bertram, J. E. A.; Ruina, A.; Cannon, C. E.; Chang, Y. H.; Coleman, M. J. (1999). "A point-mass model of gibbon locomotion" (PDF). *J. Exp. Biol*. Quyển 202. tr. 2609–2617. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 4 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 31 tháng 12 năm 2010.
* Cartmill, M. (1974). Pads and claws in arboreal locomotion. In Primate Locomotion, (ed. F. A. J. Jenkins), pp. 45–83. New York: Academic Press.
* Jayne, B. C.; Riley, M. A. (2007). "Scaling of the axial morphology and gap-bridging ability of the brown tree snake (*Boiga irregularis*)" (PDF). *J. Exp. Biol*. Quyển 210 số 7. tr. 1148–1160. doi:10.1242/jeb.002493. PMID 17371914. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 21 tháng 1 năm 2016. Truy cập ngày 5 tháng 7 năm 2019.
* Lammers, A.; Biknevicius, A. R. (2004). "The biodynamics of arboreal locomotion: the effects of substrate diameter on locomotor kinetics in the gray short-tailed opossum (*Monodelphis domestica*)" (PDF). *J. Exp. Biol*. Quyển 207 số 24. tr. 4325–4336. doi:10.1242/jeb.01231. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 5 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 5 tháng 7 năm 2019.
* Lammers, A. R. (2000). "The effects of incline and branch diameter on the kinematics of arboreal locomotion". *Am. Zool*. Quyển 40. tr. 1094.
* Socha, J. J. (2002). "Gliding flight in the paradise tree snake" (PDF). *Nature*. Quyển 418 số 6898. tr. 603–604. doi:10.1038/418603a. PMID 12167849. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 5 tháng 7 năm 2019. `{{Chú thích tạp chí}}`: Đã định rõ hơn một tham số trong `|archivedate=` và `|archive-date=` (trợ giúp); Đã định rõ hơn một tham số trong `|archiveurl=` và `|archive-url=` (trợ giúp)
# Crossomys moncktoni

| *Crossomys moncktoni* |
| --- |
| Thời điểm hóa thạch: Recent |
|  |
| Tình trạng bảo tồn |
|  Ít quan tâm  (IUCN 2.3) |
| Phân loại khoa học |
| Giới (*regnum*) | Animalia |
| Ngành (*phylum*) | Chordata |
| Lớp (*class*) | Mammalia |
| Bộ (*ordo*) | Rodentia |
| Họ (*familia*) | Muridae |
| Chi (*genus*) | Crossomys Thomas, 1907 |
| Loài (*species*) | C. moncktoni |
| Danh pháp hai phần |
| *Crossomys moncktoni* (Thomas, 1907)  |

Crossomys moncktoni là một loài động vật có vú trong họ Chuột, bộ Gặm nhấm. Loài này được Thomas mô tả năm 1907.

## Chú thích

## Tham khảo

* Dữ liệu liên quan tới Crossomys moncktoni tại Wikispecies
* Tư liệu liên quan tới Crossomys moncktoni tại Wikimedia Commons
# Họ Nhím nam mỹ

| Họ Nhím nam mỹ |
| --- |
| Thời điểm hóa thạch:  |
|  |
| Phân loại khoa học |
| Giới (*regnum*) | Animalia |
| Ngành (*phylum*) | Chordata |
| Lớp (*class*) | Mammalia |
| Bộ (*ordo*) | Rodentia |
| Phân bộ (*subordo*) | Hystricomorpha |
| Họ (*familia*) | **Erethizontidae** Bonaparte, 1845 |
| Các chi |
| *Erethizon*
*Coendou*
*Chaetomys* |
| Danh pháp đồng nghĩa |
|
Coendidae Trouessart, 1897*.* |

 **Họ Nhím nam mỹ** (danh pháp khoa học: Erethizontidae) là một họ động vật có vú trong bộ Gặm nhấm. Họ này được Bonaparte miêu tả năm 1845.

## Phân loại

* **Họ Erethizontidae**
	+ Phân họ **Erethizontinae**
		- *Erethizon dorsatum*
		- *Coendou*
			* *Coendou bicolor*
			* *Coendou nycthemera*
			* *Coendou prehensilis*
			* *Coendou rothschildi*
		- *Echinoprocta rufescens*
		- *Sphiggurus*
			* *Sphiggurus ichillus*
			* *Sphiggurus insidiosus*
			* *Sphiggurus melanurus*
			* *Sphiggurus mexicanus*
			* *Sphiggurus paragayensis*
			* *Sphiggurus pruinosus*
			* *Sphiggurus quichua*
			* *Sphiggurus roosmalenorum*
			* *Sphiggurus spinosus*
			* *Sphiggurus vestitus*
	+ Phân họ Chaetomyinae
		- *Chaetomys subspinosus*

## Hình ảnh

*
*
*
*

## Tham khảo
# Kỹ sư hệ sinh thái

Hải ly là một kỹ sư hệ sinh thái ngoại sinh do tác động của những cái đập nó xây lên đối với dòng chảy của kênh nước, địa mạo học và sinh thái học.
Tảo bẹ là kỹ sự hệ sinh thái nội sinh, bằng cách tạo ra cấu trúc cần thiết cho rừng tảo bẹ
Một **kỹ sư hệ sinh thái** là bất kỳ sinh vật nào tạo ra, làm thay đổi một cách quan trọng, duy trì hoặc phá hủy một sinh cảnh. Những sinh vật này có thể có một tác động to lớn lên sự giàu về loài và tính không đồng nhất ở mức độ phong cảnh của một khu vực. Do đó, kỹ sự hệ sinh thái đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự khỏe mạnh và bền vững của môi trường mà chúng sống. Vì tất cả sinh vật đều tác động lên môi trường sống của chúng bằng cách này hay cách khác, đã có đề xuất là thuật ngữ "kỹ sư hệ sinh thái" chỉ được sử dụng cho các loài chủ chốt, những loài mà hành vi của chúng ảnh hưởng mạnh mẽ tới các sinh vật khác.

## Loại

Jones và các đồng nghiệp chia kỹ sư hệ sinh thái thành hai loại:

### Kỹ sư ngoại sinh

Kỹ sư ngoại sinh biến đổi môi sinh bằng cách thay đổi về mặt cơ học các vật chất vô tri vô giác hoặc sinh vật sống từ dạng này sang dạng khác. Hải ly là hình mẫu nguyên gốc cho một kỹ sư hệ sinh thái; trong quá trình xây đập, hải lý làm thay đổi hệ sinh thái của chúng một cách rộng khắp. Thêm một cái đập sẽ thay đổi cả phân bố lẫn sự phong phú của nhiều sinh vật ở khu vực đó.

### Kỹ sư nội sinh

Kỹ sư nội sinh biến đổi môi trường bằng cách biến đổi chính bản thân chúng. Cây cối là một ví dụ tốt, bởi vì khi chúng lớn lên, thân và cành cây của chúng tạo nên sinh cảnh cho các sinh vật sống khác, có thể bao gồm sóc, chim, côn trùng, v...v.. Ở vùng nhiệt đới, các cây dây leo kết nối cây lớn, cho phép nhiều loài động vật di chuyển giữa các tán rừng.

## Đọc thêm

* Buse, J; Ranius, T; Assmann, T (2008). "An endangered longhorn beetle associated with old oaks and its possible role as an ecosystem engineer". *Conservation Biology*. Quyển 22 số 2. tr. 329–337. doi:10.1111/j.1523-1739.2007.00880.x.
* Crawford, KM; Crutsinger, GM; Sander, NJ (2007). "Host-plant genotypic diversity mediates the distribution of an ecosystem engineer". *Ecology*. Quyển 88 số 8. tr. 2114–2120. doi:10.1890/06-1441.1.
* Commito, J. A.; Celano, E. A.; Celico, H. J.; Como, S.; Johnson, C. P. (2005). "Mussels matter: postlarval dispersal dynamics altered by a spatially complex ecosystem engineer". *Journal of Experimental Marine Biology and Ecology*. Quyển 316 số 2. tr. 133–147. doi:10.1016/j.jembe.2004.10.010.
* Wright, JP; Jones, CG (2006). "The concept of organisms as ecosystem engineers ten years on: progress, limitations, and challenges" (PDF). *BioScience*. Quyển 56 số 3. tr. 203–209. doi:10.1641/0006-3568(2006)056[0203:tcooae]2.0.co;2.

## Tham khảo

## Liên kết ngoài

* A lecture by Moshe Shachak, the developer of the concept of ecosystem engineers (together with CG.Jones and JH. Lawton) during the 90's.
# Linh dương sừng nhánh

| Linh dương sừng nhánh |
| --- |
| Khoảng thời gian tồn tại: Pleistocene đầu – Gần đây |
|  |
| Đực, Oregon |
|  |
| Cái, Wyoming |
| Tình trạng bảo tồn |
|  Ít quan tâm  (IUCN 3.1) |
| Phân loại khoa học  |
| Giới: | Animalia |
| Ngành: | Chordata |
| Lớp: | Mammalia |
| Bộ: | Artiodactyla |
| Họ: | Antilocapridae |
| Phân họ: | Antilocaprinae |
| Tông: | Antilocaprini |
| Chi: | *Antilocapra* |
| Loài: | A. americana |
| Danh pháp hai phần |
| Antilocapra americana (Ord, 1815) |
| Subspecies |
| *A. a. americana*
*A. a. mexicana*
*A. a. oregona*
*A. a. peninsularis*
*A. a. sonoriensis* |
|  |
| Phạm vi sinh sống |

**Linh dương sừng nhánh** (danh pháp hai phần: *Antilocapra americana*) là một loài động vật đặc hữu nội địa tây và trung bộ Bắc Mỹ. Đây là loài duy nhất còn tồn tại thuộc họ Antilocapridae. Trong thời kỳ Pleistocene, 12 loài Antilocapridae đã tồn tại ở Bắc Mỹ.

## Mô tả

Con đực trưởng thành dài 1,3-1,5m từ mũi đến đuôi, chiều cao 81–104 cm (32–41 in) tại vai và cân nặng 36–70 kg (79–154 lb). Con cái cùng chiều cao như con đực nhưng cân nặng 41–50 kg (90–110 lb). Chân có hai móng, không có móng huyền. Thân nhiệt là 38 °C (100 °F).

## Hình ảnh

*
*
*
*

## Tham khảo

## Liên kết ngoài
# Chinchilla chinchilla

| *Chinchilla chinchilla* |
| --- |
|  |
| Tình trạng bảo tồn |
|  Cực kỳ nguy cấp  (IUCN 3.1) |
| Phân loại khoa học |
| Giới (*regnum*) | Animalia |
| Ngành (*phylum*) | Chordata |
| Lớp (*class*) | Mammalia |
| Bộ (*ordo*) | Rodentia |
| Họ (*familia*) | Chinchillidae |
| Chi (*genus*) | *Chinchilla* |
| Loài (*species*) | C. chinchilla |
| Danh pháp hai phần |
| *Chinchilla chinchilla* (Lichtenstein, 1829)Error: unrecognised source.  |
|  |
| Danh pháp đồng nghĩa |
| *C. brevicaudata* (Waterhouse, 1848) |

Chinchilla chinchilla là một loài động vật có vú trong họ Chinchillidae, bộ Gặm nhấm. Loài này được Lichtenstein mô tả năm 1829.

## Hình ảnh

*
*
*
*

## Chú thích

## Tham khảo

* Dữ liệu liên quan tới Chinchilla chinchilla tại Wikispecies
* Tư liệu liên quan tới Chinchilla brevicaudata tại Wikimedia Commons
# Quả thể

Quả bào tử của *Sarcoscypha austriaca*
Ở nhiều loài thực vật bậc thấp và nhất là nấm, **quả bào tử** (sporophore) - cũng còn được gọi là **thể quả** hoặc **thân quả** - là một cấu trúc đa bào trên đó các cấu trúc sản sinh bào tử, như basidia hoặc asci, được sinh ra. Thể quả là một phần của giai đoạn sinh dục của vòng đời nấm, trong khi phần còn lại của vòng đời được đặc trưng bởi sự tăng trưởng sợi thực vật và sản sinh bào tử vô tính.

Các bào tử của một basidiomycete được gọi là " basidiocarp " hoặc "basidiome", trong khi thân cây của ascomycete được gọi là " ascocarp ". Nhiều hình dạng và hình thái được tìm thấy trong cả basidiocarps và ascocarps; những đặc điểm này đóng một vai trò quan trọng trong việc xác định và phân loại nấm.

Thể quả được gọi là "epigeous" nếu chúng mọc trên mặt đất, giống như những cây nấm thông thường, trong khi những loài khác mọc dưới lòng đất là "hypogeous". Các túi bào tử biểu mô có thể nhìn thấy bằng mắt thường, đặc biệt là các loại trái cây có hình thái agaricoid ít nhiều, thường được gọi là nấm, trong khi nấm hypogeous thường được gọi là nấm cục hoặc nấm cục. Trong quá trình tiến hóa, nấm cục đã mất khả năng phân tán bào tử của chúng bằng dòng không khí và thay vào đó là nhân giống bằng cách tiêu thụ động vật và sau đó phát tán bào tử của chúng.

Trong hái nấm nghiệp dư, và ở một mức độ lớn về nấm học thuật cũng vậy, việc xác định nấm cao hơn là dựa trên các tính năng của bào tử.

Thể quả lớn nhất được biết đến là một mẫu của *Phellinus ellipsoideus* (trước đây là *Fomitiporia ellipsoidea*) được tìm thấy trên Hải Nam. Nó có kích thước lên tới 1.085 xentimét (427 in) chiều dài và ước tính nặng từ 400 và 500 kilôgam (880 và 1.100 lb).

## Xem thêm

* Chỉ số diện tích của Pileus

## Tham khảo

## Đọc thêm

* Zabowski, D.; Zasoski, R. J.; Littke, W.; Ammirati, J. (1990). "Metal content of fungal sporocarps from urban, rural, and sludge-treated sites". *Journal of Environmental Quality*. Quyển 19 số 3. tr. 372–377. doi:10.2134/jeq1990.00472425001900030004x.
# Pedetidae

| Họ Pedetidae |
| --- |
| Thời điểm hóa thạch: Đầu thế Miocen - Gần đây |
| Springhare (*Pedetes*) |
| Phân loại khoa học |
| Giới (*regnum*) | Animalia |
| Ngành (*phylum*) | Chordata |
| Lớp (*class*) | Mammalia |
| Bộ (*ordo*) | Rodentia |
| Phân bộ (*subordo*) | Anomaluromorpha |
| Họ (*familia*) | **Pedetidae** Gray, 1825 |
| Các chi |
|
Xem trong bài. |

**Pedetidae** là một họ động vật có vú thuộc Bộ Gặm nhấm. Có 2 loài còn sinh tồn: Springhare Nam Phi (*Pedetes capensis*) và Springhare Đông Phi (*Pedetes surdaster*). Chúng phân bố tại khắp miền nam và đông châu Phi, cũng như quanh Kenya, Tanzania và Uganda. Hóa thạch của họ này được tìm thấy xa về phía bắc tới tận Thổ Nhĩ Kỳ. Pedetidae và Anomaluridae tạo nên phân bộ Anomaluromorpha. Chi hóa thạch *Parapedetes* cũng có họ hàng với Pedetidae.

## Phân loại

* *Pedetes* Illiger, 1811 (Đầu Pliocen tới nay ở châu Phi)
* *Megapedetes* Macinnes, 1957 (Miocen sớm và trung ở châu Phi, Ả Rập Saudi, Israel, và Thổ Nhĩ Kỳ)
* *Oldrichpedetes* Pickford & Mein, 2011 (Miocen sớm tới Pliocen sớm ở châu Phi)
* *Rusingapedetes* Pickford & Mein, 2011 (Miocen sớm ở châu Phi)

## Chú thích

## Tham khảo

* Dữ liệu liên quan tới Pedetidae tại Wikispecies
# Họ Chuột bìu má

| Họ Chuột bìu má |
| --- |
| Thời điểm hóa thạch: Tiền Miocen – gần đây |
| *Dipodomys nitratoides* |
| Phân loại khoa học |
| Giới (*regnum*) | Animalia |
| Ngành (*phylum*) | Chordata |
| Lớp (*class*) | Mammalia |
| Bộ (*ordo*) | Rodentia |
| Liên họ (*superfamilia*) | Geomyoidea |
| Họ (*familia*) | **Heteromyidae** Gray, 1868 |
| Phân họ |
|
Dipodomyinae
Heteromyinae
Perognathinae |

**Họ Chuột bìu má** (danh pháp khoa học: **Heteromyidae**) là một họ trong bộ Gặm nhấm (*Rodentia*) chứa chuột nhảy hai chân, chuột bìu má lông ráp. Phần lớn các loài trong họ này sinh sống trong các hang hốc phức tạp tại khu vực sa mạc và đồng cỏ ở miền tây Bắc Mỹ, mặc dù các loài trong các chi Chuột gai bìu má rừng (*Heteromys*) và Chuột gai bìu má (*Liomys*) cũng sinh sống trong các khu rừng và có phạm vi sinh sống tới tận miền bắc Nam Mỹ. Chúng chủ yếu ăn các loại hạt và các bộ phận khác của cây cối, mà chúng có thể tha về hang bằng các túi má của mình.

Mặc dù rất khác nhau về bề ngoài, nhưng các họ hàng gần gũi nhất của chuột bìu má là chuột nang trong họ Geomyidae.

## Phân loại

Hafner và ctv. (2007) tóm tắt các dữ liệu phân tích hình thái và phân tử đã có để đề xuất sơ đồ phân loại như sau:

* **Họ Heteromyidae**
	+ Phân họ Heteromyinae (Chuột gai bìu má)
		- Chi *Heteromys*: Chuột gai bìu má rừng
	+ Phân họ Dipodomyinae (Chuột nhảy hai chân)
		- Chi *Dipodomys*: Chuột nhảy hai chân
		- Chi *Microdipodops*: Chuột nhảy hai chân nhỏ
	+ Phân họ Perognathinae: Chuột bìu má
		- Chi *Perognathus*: Chuột bìu má lông mượt
		- Chi *Chaetodipus*: Chuột bìu má lông ráp

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Heteromyidae |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Dipodomyinae |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Dipodomys* |
|  |
|  | *Microdipodops* |
|  |

 |
|  |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Heteromys* |
|  |
| Perognathinae |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Perognathus* |
|  |
|  | *Chaetodipus* |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

Phần lớn các tác giả khác trước đó như Alexander & Riddle (2005); Patton (2005) coi *Liomys* như là chi khác biệt với *Heteromys*.

## Hình ảnh

*
*
*
*

## Chú thích

## Tham khảo

* Heteromyidae trong website của animaldiversity
# Ctenodactylidae

| Ctenodactylidae |
| --- |
| Thời điểm hóa thạch:  |
| *Ctenodactylus gundi* |
| Phân loại khoa học |
| Giới (*regnum*) | Animalia |
| Ngành (*phylum*) | Chordata |
| Lớp (*class*) | Mammalia |
| Bộ (*ordo*) | Rodentia |
| Phân bộ (*subordo*) | Hystricomorpha |
| Họ (*familia*) | **Ctenodactylidae** (Gervais, 1853) |
|  |
| Các chi |
| *Ctenodactylus*
*Felovia*
*Massoutiera*
*Pectinator* |

Ctenodactylidae (tên thông thường tiếng Anh: *gundi* và *comb rat*) là một họ động vật có vú nhỏ sinh sống ở châu Phi. Chúng hiện diện tại những sa mạc đá dọc theo phần phía bắc châu lục này. Ctenodactylidae gồm có bốn chi còn sinh tồn với năm loài (*Pectinator spekei*, *Felovia vae*, Ctenodactylus vali, *Ctenodactylus gundi* và *Massoutiera mzabi*), cũng như nhiều chi và loài đã tuyệt chủng. Đây là một họ trong siêu họ Ctenodactyloidea. Chúng được các nhà tự nhiên học chú ý lần đầu tiên tại Tripoli năm 1774, và đã được đặt cho tên 'chuột gundi'.

## Đặc điểm

Gundi dài từ 17–18 cm, với cơ thể chắc nịch được phủ lông mềm, chân ngắn và mắt to. Chúng chỉ có bốn ngón ở mỗi chân. Gundi có đuôi ngắn, mà ở vài loài được phủ một đám lông lớn, giúp chúng giữ thăng bằng khi di chuyển trong môi trường nhiều đá và không bằng phẳng. Chúng ăn thực vật, ăn gần như tất cả các loài cây hiện hữu tại nơi sống. Như nhiều động vật sa mạc khác, gundi không uống, mà lấy tất cả lượng nước cần thiết từ thức ăn. Răng cửa thiếu lớp men cứng màu cam thường thấy ở nhiều gặm nhấm khác. Nha thức của gundi là:

|  |
| --- |
| **1.0.1-2.3** |
| **1.0.1-2.3** |

Con cái sinh ra hai con non một lứa, sau thời kỳ mang thai hai tháng. Vì sự cần thiết duy trì lượng nước trong cơ thể, gundi cái chỉ tiết một lượng sữa nhỏ, và con non hoàn toàn cai sữa khi bốn tuần tuổi.

Bầy gundi.
Gundi sống theo bầy gồm tới hơn 100 cá thể, dù bầy thường nhỏ hơn nhiều tại nơi khan hiếm thức ăn. Chúng không đào hang lâu dài, mà chỉ trốn tại những khe đá vào ban đêm, hay vào buổi trưa khi nhiệt độ trở nên quá nóng. Chúng có giao tiếp âm thanh, với các tiếng kêu báo động và báo hiệu để bầy hợp lại với nhau.

## Tiến hóa

Theo một nghiên cứu trình tự DNA, tổ tiên của gundi tách khỏi tổ tiên của chuột núi Lào vào Tầng Lutetia, chừng 44 triệu năm trước (Tiền/Trung Eocen).

## Chú thích

## Tham khảo

* Dữ liệu liên quan tới Ctenodactylidae tại Wikispecies
# Abrocomidae

| Abrocomidae |
| --- |
| Thời điểm hóa thạch:  |
| *Abrocoma bennettii* |
| Phân loại khoa học |
| Giới (*regnum*) | Animalia |
| Ngành (*phylum*) | Chordata |
| Lớp (*class*) | Mammalia |
| Bộ (*ordo*) | Rodentia |
| Phân bộ (*subordo*) | Hystricomorpha |
| Họ (*familia*) | **Abrocomidae** (Miller and Gidley, 1918) |
| Các chi |
| *Abrocoma*
*Cuscomys*
†*Protabrocoma* |

Abrocomidae là một họ động vật có vú trong bộ Gặm nhấm. Họ này được Miller and Gidley miêu tả năm 1918.

## Phân loại

* **Họ Abrocomidae** - **chinchilla rats**
	+ †*Protabrocoma*
		- †*Protabrocoma antigua*
	+ *Abrocoma*
		- *Abrocoma bennettii*
		- *Abrocoma boliviensis*
		- *Abrocoma budini*
		- *Abrocoma cinerea*
		- *Abrocoma famatina*
		- *Abrocoma shistacea*
		- *Abrocoma uspallata*
		- *Abrocoma vaccarum*
	+ *Cuscomys*
		- *Cuscomys ashaninka*
		- †*Cuscomys oblativus*

## Chú thích

## Tham khảo

* Dữ liệu liên quan tới Abrocomidae tại Wikispecies
# Bathyergidae

| Bathyergidae |
| --- |
| Thời điểm hóa thạch: Miocene sớm - Nay |
| Chuột chũi Đông Phi |
| Phân loại khoa học |
| Giới (*regnum*) | Animalia |
| Ngành (*phylum*) | Chordata |
| Lớp (*class*) | Mammalia |
| Bộ (*ordo*) | Rodentia |
| Phân bộ (*subordo*) | Hystricomorpha |
| Họ (*familia*) | **Bathyergidae** (Waterhouse, 1841) |
| Các chi |
| * Georychus Illiger, 1811
* Fukomys
* Cryptomys Gray, 1864
* Heliophobius Peters, 1846
* Bathyergus Illiger, 1811
* Heterocephalus Rüppell, 1842
 |
| Danh pháp đồng nghĩa |
|
Orycterideae Lesson, 1842*.* |

Bathyergidae là một họ động vật có vú trong bộ Gặm nhấm. Họ này được Waterhouse miêu tả năm 1841.

## Phân loại

* Họ **Bathyergidae**
	+ Phân họ Bathyerginae
		- Georychus *Georychus capensis*
		- *Cryptomys*
			* *Cryptomys anomalus*
			* *Cryptomys holosericeus*
			* *Cryptomys hottentotus*
			* *Cryptomys natalensis*
			* *Cryptomys nimrodi*
			* *Cryptomys amatus*
			* *Cryptomys anselli*
			* *Cryptomys bocagei*
			* *Cryptomys damarensis*
			* *Cryptomys darlingi*
			* *Cryptomys foxi*
			* *Cryptomys ilariae*
			* *Cryptomys kafuensis*
			* *Cryptomys mechowii*
			* *Cryptomys micklemi*
			* *Cryptomys occlusus*
			* *Cryptomys ochraceocinereus*
			* *Cryptomys whytei*
			* *Cryptomys zechi*
		- Heliophobius *Heliophobius argenteocinereus*
		- *Bathyergus*
			* *Bathyergus janetta*
			* *Bathyergus suillus*
	+ Phân họ **Heterocephalinae**
		- Heterocephalus *Heterocephalus glaber*

## Hình ảnh

*
*
*

## Chú thích

## Tham khảo

* Dữ liệu liên quan tới Bathyergidae tại Wikispecies
# Capromyidae

| Capromyidae |
| --- |
| Thời điểm hóa thạch:  |
|  |
| Phân loại khoa học |
| Giới (*regnum*) | Animalia |
| Ngành (*phylum*) | Chordata |
| Lớp (*class*) | Mammalia |
| Bộ (*ordo*) | Rodentia |
| Phân bộ (*subordo*) | Hystricomorpha |
| Họ (*familia*) | **Capromyidae** (Smith, 1842) |
| Các chi |
|

Danh sách
* *Capromys*
*Geocapromys*
†*Hexolobodon*
†*Isolobodon*
*Mesocapromys*
*Mysateles*
*Plagiodontia*
†*Rhizoplagiodontia*
 |

Capromyidae là một họ động vật có vú trong bộ Gặm nhấm. Họ này được Smith miêu tả năm 1842.

## Phân loại

* Phân họ Capromyinae
	+ Chi *Capromys*
	+ Chi *Geocapromys*
	+ Chi *Mesocapromys*
	+ Chi *Mysateles*
* Phân họ Hexolobodontinae
	+ Chi *Hexolobodon*
* Phân họ Isolobodontinae
	+ Chi *Isolobodon*
* Phân họ Plagiodontinae
	+ Chi *Plagiodontia*
	+ Chi *Rhizoplagiodontia*

## Hình ảnh

*
*

## Chú thích

## Tham khảo

* Dữ liệu liên quan tới Capromyidae tại Wikispecies
# Họ Chuột lang

| Họ Chuột lang |
| --- |
| Thời điểm hóa thạch: Trung Miocen – Gần đây |
| Chuột lang Patagon (*Dolichotis patagonum*) |
| Phân loại khoa học |
| Giới (*regnum*) | Animalia |
| Ngành (*phylum*) | Chordata |
| Lớp (*class*) | Mammalia |
| Bộ (*ordo*) | Rodentia |
| Họ (*familia*) | **Caviidae** Fischer de Waldheim, 1817 |
| Phân họ |
|  Caviinae
 Dolichotinae
 Hydrochoerinae |

**Họ Chuột lang** (danh pháp khoa học: **Caviidae**) là một họ động vật, hiện tại được phân loại trong cận bộ Nhím lông (Hystricognathi), phân bộ Nhím lông (Hystricomorpha) của bộ Gặm nhấm (Rodentia).

## Các chi và loài

Họ này được chia thành 3 phân họ:

* Phân họ Caviinae: Phân họ Chuột lang, gồm các loài chuột lang thật sự, bao gồm cả chuột lang nhà.
	+ Chi *Cavia*: chi này được gọi là *chuột lang* (thật sự). Khoảng 9 loài.
	+ Chi *Galea*
	+ Chi *Microcavia*: chuột lang nhỏ
* Phân họ Dolichotinae: Phân họ chuột lang mara, gồm chuột lang mara Patagon và chuột lang mara Chaco
	+ Chi *Dolichotis*: Chi Chuột lang mara, gồm 2 loài chuột lang mara (*Dolichotis patagonum* và *Dolichotis salinicola*)
* Phân họ Hydrochoerinae: Phân họ Chuột lang nước, gồm chuột lang nước hay capybara
	+ Chi *Hydrochoerus*: Chi Chuột lang nước, gồm loài chuột lang nước (*Hydrochoerus hydrochaeris*).
	+ Chi *Kerodon*: Chi Chuột lang đá, gồm 2 loài chuột lang đá (*Kerodon acrobata* và *Kerodon rupestris*)

## Hình ảnh

*
*
*

## Chú thích

## Tham khảo

* Dữ liệu liên quan tới Caviidae tại Wikispecies
* Tư liệu liên quan tới Caviidae tại Wikimedia Commons
# Họ Chuột đuôi sóc nam mỹ

| Họ Chuột đuôi sóc nam mỹ |
| --- |
| Thời điểm hóa thạch:  |
|  |
| Phân loại khoa học |
| Giới (*regnum*) | Animalia |
| Ngành (*phylum*) | Chordata |
| Lớp (*class*) | Mammalia |
| Bộ (*ordo*) | Rodentia |
| Phân bộ (*subordo*) | Hystricomorpha |
| Họ (*familia*) | **Chinchillidae** Bennett, 1833 |
| Các chi |
| hiện
Danh sách
* †*Eoviscaccia*
*Chinchilla*
*Lagidium*
*Lagostomus*
†*Pliolagostomus*
†*Prolagostomus*
 |
| Danh pháp đồng nghĩa |
|
Eriomyidae Burmeister, 1854; Lagostomidae Bonaparte, 1838; Viacacidae Ameghino, 1904; Viscacciidae Roverto, 1914. |

**Họ Chuột đuôi sóc nam mỹ** (danh pháp khoa học: Chinchillidae) là một họ động vật có vú trong bộ Gặm nhấm. Họ này được Bennett miêu tả năm 1833.

## Phân loại

Ba chi còn tồn tại và ba chi hóa thạch hiện đã được công nhận:

* †*Eoviscaccia* *incertae sedis*
* Phân họ Chinchillinae
	+ *Chinchilla*
	+ *Lagidium*
* Phân họ Lagostominae
	+ *Lagostomus*
	+ †*Pliolagostomus*
	+ †*Prolagostomus*

## Hình ảnh

*
*
*
*

## Tham khảo