Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Cầy thảo nguyên đuôi đen

| Cầy thảo nguyên đuôi đen |
| --- |
| Tại Khu trú ẩn hoang dã dãy núi Wichita |
| Tình trạng bảo tồn |
|  Ít quan tâm  (IUCN 3.1) |
| Phân loại khoa học |
| Giới (*regnum*) | Animalia |
| Ngành (*phylum*) | Chordata |
| Lớp (*class*) | Mammalia |
| Bộ (*ordo*) | Rodentia |
| Họ (*familia*) | Sciuridae |
| Chi (*genus*) | *Cynomys* |
| Loài (*species*) | C. ludovicianus |
| Danh pháp hai phần |
| *Cynomys ludovicianus* (Ord, 1815)  |
|  *Cynomys ludovicianus* range |

**Cầy thảo nguyên đuôi đen**, còn gọi là **Sóc đồng cỏ đuôi đen** (danh pháp khoa học: Cynomys ludovicianus) là một loài sóc trong họ Sóc được tìm thấy ở Đại bình nguyên của Bắc Mỹ từ biên giới Hoa Kỳ-Canada đến biên giới Hoa Kỳ-México. Không giống các loài sóc đồng cỏ khác, loài này thực sự không ngủ đông. Sóc đồng cỏ đuôi đen có thể thấy trên mặt đất giữa mùa đông. Một quần thể sóc đồng cỏ đuôi đen ở Texas đã được ghi nhận có phạm vi 64.000 km² và có 400.000.000 cá thể. Trước khi môi trường sống bị phá hủy, loài này có lẽ là loài sóc đồng cỏ dồi dào nhất ở trung bộ Bắc Mỹ. Loài này là một trong hai loài được miêu tả bởi chuyến thám hiểm Lewis và Clark trong ghi chép và nhật ký về chuyến khám phá của họ.

## Miêu tả

Sóc đồng cỏ đuôi đen nhìn chung có màu vàng nhạt với bụng màu nhạt hơn. Đuôi của chúng có chóp màu đen. Con trưởng thành có cân nặng đến 1,5 đến 3 lb (0,68 đến 1,36 kg), con đực thường nặng hơn con cái. Chiều dài cơ thể thường là 14 đến 17 in (36 đến 43 cm), đuôi dài 3 đến 4 in (7,6 đến 10,2 cm).

## Chú thích

## Tham khảo

* Dữ liệu liên quan tới Cynomys ludovicianus tại Wikispecies
# Glis glis

| *Glis glis* |
| --- |
| Thời điểm hóa thạch:  |
|  |
| Tình trạng bảo tồn |
|  Ít quan tâm  (IUCN 3.1) |
| Phân loại khoa học |
| Giới (*regnum*) | Animalia |
| Ngành (*phylum*) | Chordata |
| Lớp (*class*) | Mammalia |
| Bộ (*ordo*) | Rodentia |
| Họ (*familia*) | Gliridae |
| Chi (*genus*) | Glis Brisson, 1762 |
| Loài (*species*) | G. glis |
| Danh pháp hai phần |
| *Glis glis* (Linnaeus, 1766)  |
|  Edible dormouse range |
| Danh pháp đồng nghĩa  |
| * *Sciurus glis* Linnaeus, 1766
* *Myoxus glis* (Linnaeus, 1766)
 |

Glis glis là một loài chuột sóc lớn và loài duy nhất trong chi *Glis*, có mặt ở hầu khắp châu Âu. Thịt của loài thú này được người La Mã xem là một thức ăn ngon.

## Mô tả

Đây là loài chuột sóc lớn nhất, với chiều dài đầu-thân 14 đến 19 cm (5,5 đến 7,5 in), cộng với một cái đuôi dài 11 đến 13 cm. Nó thường nặng từ 120 đến 150 g (4,2 đến 5,3 oz), nhưng có thể đạt gấp đôi cân nặng đó trước kỳ ngủ đông. Cơ thể nó khá giống sóc, với mặt nhỏ, cẳng chân mảnh, và bàn chân to. Bộ lông có màu xám hay nâu xám bao phủ gần khắp người, còn mặt dưới thân thì có lông trắng hay nâu nhạt.

Không như nhiều loài cùng họ, *G. glis* không có sọc sậm màu trên mặt mà chỉ có một vùng lông đen quanh mắt. Đuôi dài và mọc lông rậm rạp, có màu hơi đậm hơn phần cơ thể còn lại. Chân trước có bốn ngón còn chân sau có năm. Gót chân trần. Con cái có bốn đến sáu cặp núm vú.

## Chú thích

## Tham khảo

* Dữ liệu liên quan tới Glis glis tại Wikispecies
* Tư liệu liên quan tới Glis glis tại Wikimedia Commons
# Microtus ochrogaster

| *Microtus ochrogaster* |
| --- |
|  |
| Tình trạng bảo tồn |
|  Ít quan tâm  (IUCN 3.1) |
| Phân loại khoa học |
| Giới (*regnum*) | Animalia |
| Ngành (*phylum*) | Chordata |
| Lớp (*class*) | Mammalia |
| Bộ (*ordo*) | Rodentia |
| Họ (*familia*) | Cricetidae |
| Chi (*genus*) | *Microtus* |
| Phân chi (*subgenus*) | Pedomys Baird, 1857 |
| Loài (*species*) | M. ochrogaster |
| Danh pháp hai phần |
| *Microtus ochrogaster* (Wagner, 1842)  |
| Danh pháp đồng nghĩa |
| *Arvicola austerus* LeConte, 1853 *Hypudaeus ochrogaster* Wagner, 1842 *Microtus ludovicianus* V. Bailey, 1900 |

Microtus ochrogaster là một loài động vật có vú trong họ Cricetidae, bộ Gặm nhấm. Loài này được Wagner mô tả năm 1842.

## Chú thích

## Tham khảo

* Dữ liệu liên quan tới Microtus ochrogaster tại Wikispecies
* Tư liệu liên quan tới Microtus ochrogaster tại Wikimedia Commons
# Phân họ Sóc đất

| Phân họ Sóc đất |
| --- |
| Sóc đất Nam Phi (*Xerus inauris*) |
| Phân loại khoa học |
| Giới (*regnum*) | Animalia |
| Ngành (*phylum*) | Chordata |
| Lớp (*class*) | Mammalia |
| Bộ (*ordo*) | Rodentia |
| Họ (*familia*) | Sciuridae |
| Phân họ (*subfamilia*) | **Xerinae** Osborn, 1910 |
| Các chi |
|
Xerini
*Atlantoxerus*
*Spermophilopsis*
*Xerus*
Protoxerini
*Epixerus*
*Funisciurus*
*Heliosciurus*
*Myosciurus*
*Paraxerus*
*Protoxerus*
Marmotini
*Ammospermophilus*
*Callospermophilus*
*Cynomys*
*Eutamias*
*Ictidomys*
*Marmota*
*Neotamias*
*Notocitellus*
*Otospermophilus*
*Poliocitellus*
*Sciurotamias*
*Spermophilus*
*Tamias*
*Urocitellus*
*Xerospermophilus* |

Xerinae là một phân họ trong họ Sóc, phần nhiều trong chúng là các dạng sóc đất. Nhìn chung, sóc đất vốn là loài ăn tạp, ngoài việc ăn các loại quả, hạt chúng còn tấn công cả những loài gặm nhấm, bò sát chẳng hạn như rắn. Sóc đất có khả năng kháng độc rất tốt do đó chúng không sợ rắn độc mà còn có thể giết cả những loài rắn kịch độc như rắn đuôi chuông, hổ mang chúa.

## Phân loại

* Tông Xerini: Sóc gai
	+ *Aragoxerus*†
	+ *Atlantoxerus*: Sóc gai
	+ *Heteroxerus*†
	+ *Spermophilopsis*
	+ *Xerus*
* Tông Protoxerini
	+ *Epixerus*
	+ *Funisciurus*
	+ *Heliosciurus*
	+ *Myosciurus*
	+ *Paraxerus*
	+ *Protoxerus*
* Tông Marmotini: Sóc đất thật sự, macmot, sóc chuột, chuột chó thảo nguyên
	+ Các chi cơ sở và vị trí không chắc chắn (*incertae sedis*)
		- *Palaeosciurus*†
		- *Sciurotamias*
	+ Phân tông Tamiina
		- *Nototamias*†
		- *Tamias*: Sóc chuột
	+ Phân tông Marmotina
		- *Arctomyoides*†
		- *Marmota*: Macmot
		- *Miospermophilus*†
		- *Paenemarmota*†
		- *Palaearctomys*†
		- *Protospermophilus*†
	+ Phân tông Spermophilina: Sóc đất thật sự
		- *Ammospermophilus*: Sóc linh dương
		- *Cynomys*: Chuột chó thảo nguyên
		- *Spermophilinus*†
		- *Spermophilus*: Sóc chuột vàng, sóc suslik

## Hình ảnh

*
*
*
*

## Chú thích

## Tham khảo

* Dữ liệu liên quan tới Xerinae tại Wikispecies
* Thorington R. W. và R. S. Hoffmann. 2005. Family Sciuridae. Trang 754-818 trong Mammal Species of the World A Taxonomic and Geographic Reference. Nhà in Đại học Johns Hopkins, Baltimore.
* Tư liệu liên quan tới Xerinae tại Wikimedia Commons
# Fukomys damarensis

| *Fukomys damarensis* |
| --- |
|  |
| Tình trạng bảo tồn |
|  Ít quan tâm  (IUCN 3.1) |
| Phân loại khoa học |
| Giới (*regnum*) | Animalia |
| Ngành (*phylum*) | Chordata |
| Lớp (*class*) | Mammalia |
| Bộ (*ordo*) | Rodentia |
| Họ (*familia*) | Bathyergidae |
| Chi (*genus*) | *Fukomys* |
| Loài (*species*) | F. damarensis |
| Danh pháp hai phần |
| *Fukomys damarensis* (Ogilby, 1838)  |
| Danh pháp đồng nghĩa |
| *Cryptomys damarensis* |

Fukomys damarensis là một loài động vật có vú trong họ Bathyergidae, bộ Gặm nhấm. Loài này được Ogilby mô tả năm 1838.

## Chú thích

## Tham khảo

* Dữ liệu liên quan tới Fukomys damarensis tại Wikispecies
# Pheromone

**Pheromone**, là những chất được sử dụng như những tín hiệu hóa học giữa các cá thể cùng loài, những chất này được tiết ra ngoài cơ thể côn trùng và có thể gây ra những phản ứng chuyên biệt cho những cá thể khác cùng loài. Đôi khi chất này còn được gọi là **hormone xã hội** (social hormone) hay được xem như một hệ thống thông tin hóa học. Có loài chỉ sản xuất một số ít pheromone, một số loài khác lại có khả năng sản xuất nhiều hơn. Hệ thống pheromone khá phức tạp ở các loài côn trùng sống thành xã hội.

Thông tin hóa học này khác với cơ quan thị giác hay thính giác. Sự truyền bá thông tin bởi pheromone tương đối chậm (pheromone phân tán trong không khí) nhưng tín hiệu của pheromone được duy trì lâu, xa và đôi khi đến 2 km hay xa hơn nữa.

Pheromone giữ vai trò trong nhiều hoạt động của đời sống côn trùng. Pheromone có thể là chất báo động, chất giúp cho côn trùng biết và nhận ra nhau, chất hấp dẫn sinh dục, chất quyết định cho việc tụ tập lại thành đàn của côn trùng, và cũng là chất quyết định cho các loài hình cá thể (caste determination) của các côn trùng sống thành xã hội.

Chất pheromone báo động ở các loài kiến thường được tiết ra từ hàm trên hay tuyến hậu môn. Những chất hấp dẫn sinh dục thường được tiết ra từ con cái để hấp dẫn con đực. Ở các loài kiến thì các chất dùng để đánh dấu đường đi được tiết ra từ hậu môn. Đối với các côn trùng sống thành xã hội thì hormone điều khiển việc tạo nên các loài hình cá thể khác nhau bao gồm "chất chúa" (queen substance) được tiết ra từ mật của ong chúa, tương tự với những chất tác động được tiết ra từ mối và kiến và thường những chất này chỉ có hiệu quả khi được côn trùng tiêu hóa trong cơ thể.

## Tham khảo