# Jerusalim

**Jerusalim
יְרוּשָׁלַיִם (*Jerušalajim*, ivrit)
القدس (*al'-Kuds*, arab.)**|  **Lidnanznam**  |  **Flag**  |
| Valdkund
  | Izrail' |
| Eläjiden lugu (2022)
  | 971,800 ristitud |
| Pind
 | 125,16 km² |
|  |
| Pämez'
  | Moše Lion (kül'mku 2018—, משה ליאון) |
| Telefonkod
 | +972−2 |
| Aigvö
 | tal'vel UTC+2, kezal UTC+3 |

Lidnan kart (2011)
**Jerusalim** (evr.: יְרוּשָׁלַיִם *Jerušalajim*; arab.: القدس *al'-Kuds*) om Izrailin pälidn da kaikiš suremb lidn. Se om Jerusaliman ümbrikon administrativižeks keskuseks mugažo.

## Istorii

Eländpunktan aluz om pandud 4. voz'tuhal EME. Mainitaškanzihe 20. voz'sadaspäi EME. Oli Izrailin pälidnaks 11. voz'sadaspäi EME vhesai 586 EME. Enččed nimitused: Šalem, Ievus, Cion, Ir David («Davidan lidn»), Elia Kapitolina.

Sein om saudud vanhas lidnas ümbri vl 1538. Vl 1892 raudte ühtenzoiti lidnad Jaffan portanke. Jerusalim om tedištoittud Izrailin pälidnaks vspäi 1950. Valdkundan parlament i Ülembaine käskuzkund ratas siš.

## Geografijan andmused

Lidnan sijaduz valdkundas vn 2007 kartal
Lidn sijadase valdkundan keskuzpalan päivnouzmas, 650..840 m korktusil, 754 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.

Klimat om Keskmeren, keza om räk. Voden keskmäine lämuz om +18,3 C°, kezakun-sügüz'kun +23,5..+25,3 C°, tal'vkun-uhokun +9,8..+11,9 C°. Ekstremumad oma −6,7 C° (viluku) i +44,4 C° (eloku). Kezaaigan minimum om +11 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +28,5 C° (tal'vku). Paneb sadegid 525 mm vodes, enamba tal'vkus-uhokus (112..137 mm kus), kuiv sezon oleskeleb semendkus-redukus (19 mm pordos), ei ole sadegid kezakus-sügüz'kus.

Jerusaliman rajonad (2014)
## Eläjad

Vl 2009 lidnan eläjiden lugu oli 760 800 ristitud, vl 2011 — 804 400 ristitud, vl 2018 — 901 302 ristitud, vl 2020 — 951 100 ristitud. Kaik 1,25 mln ristituid elädas ezilidnoidenke (2022), lidnaglomeracijan pind om 652 km².

Uskondan mödhe (2020): judaistad — 59,9 % (570 100 rist.), islamanuskojad — 37,2 % (353 800), hristanuskojad — 1,7 % (16 300), toižed uskojad i religijatomad — 1,1 % (10 800). Vl 2011 ned lugud oliba mugomad: judaistad — 62,1 % (499 400 rist.), islamanuskojad — 34,9 % (281 100), hristanuskojad — 1,8 % (14 700), toižed uskojad i religijatomad — 1,1 % (9 000). Lidnan evrejalaižiden 82 % oma religiozižed i vaiše 18 % elädas eriži religijaspäi.

## Transport

Avtobusad i kiruhtramvai (vspäi 2011) oma kundaližeks transportaks lidnas.

Rahvahidenkeskeine civiline *Ben-Gurion*-lendimport (*TLV / LLBG*, 24,8 mln passažiroid vl 2019) sijadase 45 km lodeheze lidnaspäi Tel' Avivan röunanno. Avtorengazte lidnas ümbri om sauvomas. Kiruhraudte Tel' Avivhasai om avaitud vl 2018.

## Galerei

* Lidnan municipalitetan sauvuz (2024)
* Korktoiden tehnologijoiden *Har Hotsvim*-park vl 2011
* *Jerusalim — Itshak Navon*-passažirraudtestancijan manpäline vestibül' vl 2019

## Homaičendad

## Irdkosketused

* Lidnan oficialine sait (*jerusalem.muni.il*). (evr.) (angl.) (arab.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **Azijan pälidnad** |  |
| Abu Dabi | Amman | Ankar | Astan | Ašhabad | Bagdad | Baku | Bandar Seri Begavan | Bankok | Beirut | Biškek | Dakk | Damask | Dili | Doh | Džakart | Dušanbe | El' Kuveit | Hanoi | Islamabad | Jerevan | Jerusalim | Kabul | Katmandu | Kuala Lumpur | Male | Manam | Manil | Maskat | Naip'jido | Nikosii | Pekin | Phen'jan | Pnompen' | Rijad | Sanaa | Seul | Singapur | Šri Džajavardenepura Kotte | Taškent | Tbilis | Tehran | Thimphu | Tokio | Ulanbatar | Uz' Deli | V'jent'jan |
|  |