# Sietl

**Sietl
Seattle**| **Lidnanznam**  |
| Valdkund
  | Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad |
| Eläjiden lugu (2023)
  | 755,078 ristitud |
| Pind
 | 367,97 km² |
|  |
| Pämez'
  | Brüs Harrell (viluku 2022—, *Bruce Harrell*) |
| Telefonkod
 | +1−206 |
| Aigvö
 | tal'vel UTC−8, kezal UTC−7 |

Lidnan kart (2014)
**Sietl** (angl.: *Seattle* [siˈætəl], lušucid: *Dᶻidᶻəlal̓ič*) om AÜV:oiden lidn da meriport Vašington-štatas. Se om štatan i federacijan lodehen kaikiš suremb lidn eläjiden lugun mödhe, King-ümbrikon administrativine keskuz.

Vl 1962 mail'man Ekspo-ozutelend mäni lidnas, saudihe lidnan «Speis nidl»-simvolad ozutelendan täht. Vl 1990 Hüvän valdan vändod oliba Sietlas.

## Istorii

Eländpunktan aluz om pandud vn 1851 kül'mkus skautoil kuti *Alkai Point* (angl.: *Alki Point*). Vl 1852 hö sirdihe udhe sijha indejižiden küliden keskes i nimitihe žilod *Duvamps:aks* (angl.: *Duwamps*) indejalaižiden duvamiš-heimon mödhe. Vl 1855 udesnimitihe nügüdläižikš indejalaižiden Si'atl'-vejan mödhe. Vn 1869 2. päiväl tal'vkud žilo sai lidnan oficialižid oiktusid. Vl 1889 luja lämoipalo tegihe azjaližes keskuses, pölištunuzita.

Lidn om mail'man UPS-, Boeing-, Microsoft- i Amazon-korporacijoiden sündundsijaks.

## Geografijan andmused

Lidnan sijaduz štatas i valdkundas vn 2016 kartal
Lidnan sijaduz King-ümbrikos i Vašington-štatas (2007)
Lidn sijadase Tünen valdmeren da sen Pjudžet-lahten päivnouzmaižel randal, 0..158 m korktusil, 53 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Lidnan ühthine pind om 367,97 km², sidä kesken kuivma 217,54 km², vezi otab 150,43 km².

Matkad štatan administrativižes Olimpii-keskushesai om sada kilometrad suvipäivlaskmha orhal. Lähembaine järed lidn om Vankuver (Kanad) 200 km pohjoižhe orhal.

Klimat om ven valdmeren, Keskmeren klimatan pirdoidenke. Lidn om kaitud korktoil mägil arktižes viluspäi i valdmeren koviš tulleišpäi. Voden keskmäine lämuz om +12,1 C°, kezakun-sügüz'kun +16,7..+19,7 C°, tal'vkun-uhokun +5,6..+6,7 C°. Ekstremumad oma −18 C° (viluku) i +42 C° (kezaku). Kezaaigan minimum om +3 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +21 C° (uhoku). Ei olele haloid sügüz'kus. Paneb sadegid 999 mm vodes, enamba kül'mkus-vilukus (145..160 mm kus), vähemba heinkus-elokus (40 mm pordos). Paneb lunt 16 sm tal'ves. Keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 65..80 % röunoiš voden aigan. Voib olda lujid manrehkaidusid (ühesaballaine vl 1700, 6,8 ballad vl 2001).

## Tobmuz

Lidnan rajonad vspäi 2016
Lidn jagase seičemeks rajonaks vspäi 2016, ned alajagasoiš neiborhudoikš.

Lidnan tobmuden pämez' om mer (angl.: *Mayor of Seattle*). Edeližed merad oma Dženni Durkan (*Jenny Durkan*, kül'mku 2017 — tal'vku 2021), Edvard Mürrei (*Ed Murray*, viluku 2014 — sügüz'ku 2017), Maikl Makginn (*Michael McGinn*, viluku 2010 — tal'vku 2013), Greg Nikels (*Greg Nickels*, viluku 2002 — tal'vku 2009).

## Eläjad

Vn 2010 AÜV:oiden rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 608 660 ristitud, vn 2020 — 737 015 ristitud. Kaik 724 745 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Vl 2020 kaiken lidnaglomeracijan ristitišt oli nell' millionad eläjid 21202 km² pindal (15. sija AÜV:oiš).

Augotižlibundan mödhe (lidnan eläjad vl 2010): evropalaižed — 66,3 % (ispanijalaižita), azijalaižed — 13,8 %, latinoamerikalaižed i ispanijalaižed — 9,0 %, afroamerikalaižed — 7,9 %, indejalaižed — 0,8 %, valdmerimalaižed — 0,4 %, segoitadud augotižlibundanke — 5,1 %, toiženke augotižlibundanke — 2,4 %.

Vl 2008 oliba kodikelikš: anglijan kel' — 78,9 %, Azijan keled — 10,2 %, ispanijan kel' — 4,5 %.

## Transport

Avtobusad, trolleibusad (15 maršrutad), tramvaijono lidnan keskuzpalas, ezilidnelektrojonused, vezitaksid (ehtatimed) i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Kebnan metron jono radab vspäi 2009, siš om 16 stancijad (seičeme manalašt) i 32,7 km raudted, ühtenzoitab lidnan keskuzpalad lendimportanke.

Rahvahidenkeskeine civiline *Sietl — Takom*-lendimport (*SEA / KSEA*, 46 mln passažiroid vl 2022) sijadase kaks'kümnes koumes kilometras suvhe Sietlan azjaližes keskusespäi. Tehtas reisid Kanadan, AÜV:oiden, Meksikan i Päivlaskmaižen Evropan surihe lidnoihe, Päivnouzmaižen Azijan pälidnoihe.

## Galerei

* Lidnan tobmuden sauvuz (2007)
* Riman katoline ph. Jakovan Zevedejan päjumalanpert', vn 2019 nägu
* Lidnan azjaline keskuz, semendku 2023
* Amazon-kompanijan *Amazon Tower I*-ofissauvuz läz vaumičendad vn 2015 kezakus
* Starbucks Coffee-kompanijan *Starbucks center*-päfater vl 2016
* *Benaroya Hall* (2009), om Sietlan simfonižen orkestran päsijaduseks
* *King Street*-raudtestancii vl 2025

## Homaičendad

## Irdkosketused

* Lidnan tobmuden oficialine sait (*seattle.gov*). (angl.) *(+ äikel'ne avtomatine känduz)*

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **AÜV:oiden järedad lidnad** |  |
| Enamba 3 mln. eläjid | Los Andželes | Nju Jork |
| 1—3 mln. eläjid | Čikago | Dallas | Filadel'fii | Finiks | Hjuston | San Antonio | San Diego | San Hose |
| 750 tuh. eläjid — 1 mln. | Džeksonvill | Fort Uert | Indianapolis | Kolumbus | Ostin | San Francisko | Šarlott |
| Enamba 500 tuh. eläjid | Al'bukerke | Baltimor | Boston | Denver | Detroit | El' Paso | Fresno | Las Vegas | Luisvill | Memfis | Miluoki | Našvill | Oklahoma Siti | Portlend | Sakramento | Sietl | Tuson | Vašington |
|  |