# Pälehtpol’

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |

Tulgat tervhin!
 |  |  |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|
Tulgat tervhin Vepsän Vikipedijaha,
joudjaha enciklopedijaha, kudambad sab redaktiruida kaikuččele ristitule!
 Vepsänkel'žes Vikipedijas om **7111** kirjutust.
 Kaik kirjutused • Uded lehtpoled
 Sur'oigenduzkund / Embassy / Посольство
 Help for non-Veps speakers / Помощь участникам, не владеющим вепсским |

 | * Biografii
* Čomamahtod
* Geografii
 | * Istorii
* Matematik
* Kund
 | * Tedo
* Tehnologii
* **Kaik kategorijad**
 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Säkat uz' lehtpol': |
| --- |
|   |
| Hüvä kirjutuz |
|
**Karjal** (ven.: *Карелия*, *Карьяла*) vai **Venäman Karjal**, täuz' oficialine nimituz — **Karjalan Tazovaldkund** (venäkelel: *Республика Карелия*, ičenaižkarjalan kelel: *Karjalan tašavalta*, livvinkarjalan kelel: *Karjalan tazavaldu*, suomen kelel: *Karjalan tasavalta*), om Venälaižen Federacijan subjekt, Venäman üks' tazovaldkundoišpäi. Se mülüb Lodehližhe federaližhe ümbrikho.
Karjalan Tazovaldkundal om röunoid Arhangel'skan agjanke päivnouzmal, Vologdan i Leningradan agjoidenke suvel, Suomenmanke päivlaskmal (798 km), Murmanskan agjanke pohjoižel. Karjalan pohjoižpäivnouzmaižed randad lainištab Jävaldmeren Vauged meri.
Tazovaldkundan pälidn da kaikiš suremb lidn om Petroskoi. Eläjiden lugu om 622 484 ristitud (2018. vodel). Pind om 180 520 nellikkilometrad.
Toižed hüväd kirjutused | lugeda enamba… |
| Päivän foto

|  |  |
| --- | --- |
|  | Pened irdaližed neiččed-muzikantad Francijan Pariž-pälidnas (10. ümbrik) läz ph. Vikentii de Polän jumalanpertid (franc.: *Église Saint-Vincent-de-Paul de Paris*, katoline, om saudud vll 1824−1844). Mustvauged fotokuva om tehtud voziden 1910 i 1929 keskes. |

Kacuhtada |
| Tedad-ik sinä, miše... |
| * **Ngerulmud** om **kaikiš penemb pälidn mail'mas** 391 eläjanke?

* Istorižiš aigoiš **händikahan areal** oli **kahtenz' pindan mödhe** jäl'ges ristitun arealad imetaiživatoiden keskes Mal?
* **Änine** om **kahtenz' järv pindan mödhe** Evropas rindataden Ladogjärvhe?
* Nevondkundaližen Ühtištusen vägiak (uroh), vepsläine **Anna Lisicina** upsi ehtatades **Süväres** poikpoli?

* **Päiväižen veduz** om **99,866 %** Päiväižen sisteman vedust?
* **Karjalan Tazovaldkundan Rahvahaline teatr** Petroskoiš om **üks'jäine suomenkeline teatr** Venämas?
* **Pifagoran teoremal** om **367** erazvuittušt **todestamišt**?
* **Zubr** om **kaikiš järedamb** da jügedamb **imetaiživat Evropan kontinental** da **jäl'gmäine** evropalaine **mechärgan ezitai**?
* **Elias Lönnrot** oli **lekar'**?
* **Ezmäine fil'm** kinematografan istorijas om ozutadud vl 1885?
 |
| Necen Vikipedijan polhe |
| **Nece om Vikipedii vepsän kelel**
Vepsän kelel pagištas Venämas — Karjalan Tazovaldkundas, Piteriš, Leningradan da Vologdan agjoiš. Vepsän kel' mülüb Baltijan meren suomalaižiden keliden gruppha. Sil ühthine literaturform da ičeze literatur oma olmas. Opetas vepsän kel't Piteriš — Venäman valdkundaližel pedagogižel universitetal (Pohjoižen rahvahiden institut) — da Petroskoiš — Petroskoin valdkundaližel universitetal. Opetas kel't mugažo Karjalan, Leningradan i Vologdan agjoiden školoiš.
Informacii toižil kelil... / In other languages... |

 |  |

| Kalendar': kezaku |
| --- |
|
Sündnuded* 6. kezaku (1799) — Aleksandr Puškin, sur' venämalaine runokirjutai, prozankirjutai da dramaturg.
* 9. kezaku (1672) — Petr I Sur', jäl'gmäine Kaiken Venän car' (1682) da ezmäine kaikenvenämalaine imperator (1721).
* 13. kezaku (1831) — Džeims Klerk Maksvell, šotlandijalaine fizikantedomez', matematikantedomez', mehanikantedai da melestegii.
* 28. kezaku (1577) — Piter Rubens, suvialamalaine vai flamandijalaine voimujupirdai, barokkon stilin ezitai.

*Völ: Kategorii:Sündnuded kezakus*
Kolnuded* 5. kezaku (2004) — Ronal'd Reigan, 40. AÜV:oiden prezident (1981−1989), oli ranu mugažo akt'oran.
* 9. kezaku (1870) — Čarl'z Dikkens, anglijalaine kirjutai, romaniden sädai.
* 15. kezaku (1996) — Ella Ficdžeral'd, amerikalaine pajatai naine, «ezmäine džazan ledi», «Gremmi»-premijan koumetoštkümnekerdaine laureat.

*Völ: Kategorii:Kolnuded kezakus* |
| Kacuhtada |
| Kategorijad |
|  Matematižed, fizižed da naturaližed tedod
Astronomii • Biologii • Ekologii • Fizik • Geologii • Himii • Kibernetik • Logik • Matematik • Meteorologii • Statistik • Naturaližed tedod
 Socialižed tedod, istorii da geografii
Antropologii • Arheologii • Ekonomik • Etnografii • Filosofii • Finansad • Fol'kloristik • Geografii • Istorii • Pedagogik • Politik • Psihologii • Sociologii
 Tehnologii da ekonomik
Maižanduz • Arhitektur • Elektronik • Elektrotehnik • Energetik • Informatik • Inženerii • Internet • Kartografii • Kirjištod • Kommunikacijad • Medicin • Ohjanduz • Sauvond • Sodatö • Tegimišt • Tehnologii • Torguind • Transport • Veterinarii
 Čomamahtod
Arhitektur • Čomamahtontedo • Fotografii • Karg • Kino • Literatur • Muzik • Pirdand • Skul'ptur • Teatr • TV
 Kund
Demografii • Emänduz da kodiižanduz • Hobbid • Jurisprudencii • Keled • Londusenkaičend • Mifologii • Ogerantegend • Openduz • Politik • Rahvahankul'tur • Religii • Socialine abu • Sociologii • Sport • Tervhuz • Turizm • TV
 Vepsänma Vepsän keitand • Vepsän kel' • Vepsän kirjutajad • Vepsän küläd • Vepsän muzejad • Vepsläižed |
| Päivän multimedia

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ristitun päaivoiden animacii kargun temas. Kargud ottas radho päaivoiden äjid sijid ühtenaigašti, ka ned oma hüväks harjoituseks melen täht. Voib sanuda, miše kargud kätas teid melevambaks. Videon hätkeližuz om 45 sekundad, 4. sügüz'ku 2023, Saksanman ZDF-kanalan *Terra X*-teleoigendusen fragment, saksan kelel. |

Kacuhtada
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Vikimedijan fondan projektad |
| --- |
| Vikipedii om Vikimedijan fondan projekt. Nece fond tegeb toižid-ki äikeližid projektoid:

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | **VikiVajehnik** Erazvuiččed vajehnikad |  | **VikiAit** Mediafailoiden keraduz |  | **VikiKirjišt** Kirjad äjil kelil, elektronine kirjišt |  | **VikiGid** Onlainmatknevondišt |
|  | **VikiCitatad** Citatoiden keraduz |  | **MetaViki** Vikimedian projektoiden koordinacii |  | **VikiUzištused** Veresed uzištused erazvuiččiš purtkišpäi |
|  | **VikiPurde** Dokumentad äjil kelil |  | **VikiErikod** Biologižiden erikoiden keraduz |  | **VikiŠkol** Interaktivine openduz |

 |

| Suomalaiž-ugrilaižed da samodižed Vikipedijad |
| --- |
| * Enamba mi 500,000 kirjutust: Suomi (Suomen) • Magyar (Mad'jaran)
* Enamba mi 200,000 kirjutust: Eesti (Estin)
* Enamba mi 10,000 kirjutust: Олык Марий (Nitmarin) • Кырык Мары (Mägimarin)
* Enamba mi 5,000 kirjutust: Davvisámegiella (Pohjoižsaamen) • Эрзянь (Erzän) • **Vepsän** • Мокшань (Mokšan) • Võro (Virun) • Anarâškielâ (Inarisaamen) • Удмурт (Udmurtan) • Коми (Komin)
* Enamba mi 3,000 kirjutust: Livvinkarjalan (Livvin) • Перем Коми (Permin komin)

---

* Inkubatoras: Varšinaiskarjalan (Ičenaižkarjalan) • Līvõ (Livin) • Åarjelsaemien (Suvisaamen) • Juvlesábme (Lulesaamen) • Кӣллт Cāмь (Kildin-Saamen) • Ižoran • Kväänin (Kvenan) • Meänkieli • Маньси/Моаньсь (Mansin) • Хӑнты (Hantin) • Ненэця’ (Nencan) • Чумыль ӄумыт/Шӧльӄумыт (Sel'kupan) • Онай базаан (Encan)
 |

 |