Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Katoline jumalankodikund

Katolikoiden pala valdkundoidme (2010)
**Katoline jumalankodikund** (latin.: *Ecclesia Catholica*), se-žo **Riman katoline jumalankodikund** (latin.: *Ecclesia Catholica Romana*), om hristanuskondan kaikiš järedamb jumalankodikund mail'mas 1,25 mlrd polenpidajidenke.

Nimituz libub amuižgrek.: καθ όλη *kath ola*-sanoišpäi «kaikedme ünäižedme», *katoline*-termin kävutase 2. voz'sadaspäi meiden erad. Katoline jumalankodikund kogoneb latinižes jumalankodikundaspäi i 23 päivnouzmaižkatoližes jumalankodikundaspäi. Mail'man keskuz sijadase Vatikan-valdkundas Rim-lidnan südäimes. Službad mändas latinan kelel i rahvahaližil kelil. Ottas kävutamižhe grigorianišt kalendarid päpaloin, erased päivnouzmaižkatoližed kundad — julianišt. Katoline jumalankodikund lugeb kaiked hristanuskondan istorijad ičeze istorijaks edel vn 1054 erigoitust ortodoksižes hristanuskondaspäi.

Jumalankodikundan administracii om Pühä Valdištim (latin.: *Sancta Sedes*), se mülütab nenid aluzkundoid: Rimalaine Papa (Vatikanan pämez') i Riman kurii. Ohjastusen kollegialižuz jätktase apostoloiden aigoišpäi. «Kanonižen oiktusen kodeks»-dokument om sätud jumalankodikundan päkäskuseks. Ideologii om katolicizm.

Jumalankodikundan elo om sekulärizuidud valdkundaspäi, pühän radnikoičendan koume märad: arhijerei, pap', diakon. Nened arvod oma jumalankodikundan ijerarhijas, ozutesikš: kardinal, arhiepiskop, primas, mitropolit, prelat, abbat, mugažo ordinarii, vikarii, koadjutor. Territorialižed ühtnikad (penembaspäi) oma tulend, dekanat, abbatuz, vikariat, ekzarhat, prefektur, administratur, diocez (eparhii), arhidiocez (arhieparhii). Mitropolii om eparhijoiden i arhieparhijoiden ühtištuz, mitropolijan i arhieparhijan keskuz om se-žo lidn.

Francisk om valitud da radab Rimalaižeks Papaks vn 2013 keväz'kun 13. päiväspäi.

## Homaičendad

## Irdkosketused

* Pühän Valdištmen oficialine sait (*vatican.va*). (latin.) (ital.) (angl.) (saks.) (isp.) (fr.) (port.) (arab.) (kit.)
* Katoližen jumalankodikundan strukturan sait (*catholic-hierarchy.org*). (angl.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Nece kirjutuz om vaiše ezitegez. Tö voit abutada meile, ku kohendat sidä da ližadat sihe.* |