Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Presli Elvis

|  |
| --- |
| Presli Elvis |
| angl.: *Elvis Presley* |
|
Elvis Presli vl 1970 |
| nimi sündundan jäl'ghe: | angl.: *Elvis Aaron Presley* |
| radmižen toižend: | pajatai |
| sündundan dat: |
8. vilukud 1935
 |
| sündundan sijaduz: | Tupelo[d], Mississippi osariik[d], Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad |
| valdkund: |  Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad |
| kolendan dat: | **Lua tõrge kohal Moodul:Sources 227. real: bad argument #1 to 'format' (string expected, got nil).** |
| kolendan sijaduz: | Memfis, Tennessee[d], Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad |
| tat: | Vernon Presley[d] |
| mam: | Gladys Presley[d] |
| avtograf: |  |
| sait: | elvisthemusic.com |
|  **Presli Elvis VikiAitas**  |

**Elvis Aron Presli** (angl.: *Elvis Aaron Presley* [ˈelvɪs ˈe(ə)r(ə)n ˈprɛsli], sünd. 8. viluku 1935, Tupelo-lidn, Mississipi-štat, AÜV — kol. 16. eloku 1977, Memfis, Tennessi-štat, AÜV) oli amerikalaine pajatai da akt'or. 20. voz'sadan popmuzikan üks' kaikiš satusekahambiš edestajišpäi kommertižikš. Vändi gitaral i pianinol. Än' — bariton, pajati anglijan kelel.

Elvis om tetab AÜV:oiš kut «rok-n-rollan kunigaz», populärizui necidä žanran. Pajatai sädi ičeze rokabilli-stil' kantri- i blüz-muzikstilišpäi. Ližadui gospel-stilin da estradan elementoid i sai mail'man tetabut («Heartbreak Hotel», «Don't Be Cruel», «Hound Dog» hitad-pajod).

## Biografii

Vl 1956 Elvis edesti ezmäšt rolid fil'mas («Armasta mindai herkäli»). Vll 1958−1960 Elvis Presli radnikoiči AÜV:oiden armijas, tankdivizii sijazihe Päivlaskmaižes Saksanmas. Äneti i pästi viž singlad-platad armijan radnikoičendan aigan (otiba 1.-4. sijad valdkundan čartoiš), sil-žo aigal tegi tundmust tulijanke Priscilla Bjuli-akanke.

Lähtendan erindha jäl'ghe Elvis fil'mzihe 31 muzikfil'mas vhesai 1968, sid' tegeškanzi koncertoid eläbalaz da televizijal.

## Kanz

Naimiželo jätkustui vll 1967−1973. Liza Marija Presli om tütär (sünd. 1968).

## Sädused

Elvi Presli om koumen «Gremmi»-premijan laureatan (1968, 1973, 1975). Möihe enamba üht milliardad muzikplatoid mail'mas hänen änetusidenke, niiden keskes koume videndest AÜV:oiden ostajile.

Kaik 769 pajod om änetadud Elvisal sädamižpordos. Om pästtud vll 1956−1977: 111 singlad, 23 studiial'bomad, seičeme koncertal'bomad, koumekümne minial'bomad, 19 saundtrekad i 11 kogodust.

## Homaičendad

## Irdkosketused

* Elvis Preslin sädusiden oficialine onlain-lauk (*shopelvis.com*). (angl.)
# Lavin Avril

|  |
| --- |
| Lavin Avril |
| **Lua-petuz: expandTemplate: template "lang-fr-ca" does not exist.** |
|
Avril Lavin vl 2013 |
| nimi sündundan jäl'ghe: | franc.: *Avril Ramona Lavigne* |
| radmižen toižend: | автор-исполнитель, певица, актриса, композитор, филантропка, киноактриса, актриса озвучивания, кутюрье, студийная исполнительница, muzikant |
| sündundan dat: |
27. sügüz’ku 1984
 |
| sündundan sijaduz: | Belleville[d], Hastings County[d], Ontario[d], Kanad |
| valdkund: |  Kanad  Francii |
| mam: | Judith Rosanne Loshaw[d] |
| avtograf: |  |
| sait: | avrillavigne.com |
|  **Lavin Avril VikiAitas**  |

**Avril Ramona Lavin(')** (angl. i franc.: *Avril Ramona Lavigne*, virkand: angl. [ˈævrɨl ləˈviːn], franc. [avˈril laˈviɲ]; sünd. 27. sügüz'ku 1984, Bel'vil', Ontario, Kanad) om populärine kanadalaine pajatai.

## Biografii

Avril Lavin om sündnu Bel'vil' (Belvill)-lidnha, Džudit-Rozann i Žan-Klod Lavin radnikoiden kanzha. Met'ju-veik i noremb Mišel'-sizar oma Avrilal. Hän ezini küläjarmankoil lapsessai, praznikehtoil, vl 1998 sai vägestust radiokonkursal.

## Al'bomad

* 2000 — *Let Go* (Laske linneb)
* 2003 — *Under My Skin* (Minun nahkan al)
* 2006 — *The Best Damn Thing* (Parahim paha azj)
* 2009 — *Goodbye Lullaby* (Jä hüväšti, kättepajo)
* 2013 — *Avril Lavigne* (Avril Lavin)
* 2019 — *Head Above Water* (Pä veden päl)
* 2022 — *Love Sux* (Armastusen čoksaiduz)

## Homaičendad

## Irdkosketused

* Avril Lavin:an oficialine sait (*avrillavigne.com*). (angl.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Nece kirjutuz om vaiše ezitegez. Tö voit abutada meile, ku kohendat sidä da ližadat sihe.* |
# Sidzuok (lidn)

**Sidzuok
静岡市**|  **Lidnanznam**  |  **Flag**  |
| Valdkund
  | Japonii |
| Eläjiden lugu (2023)
  | 677,867 ristitud |
| Pind
 | 1,411,93 km² |
|  |
| Pämez'
  | Takaši Namba (sulaku 2023— 難波 喬司 *Namba Takaši*) |
| Telefonkod
 | +81-(0)54 |
| Aigvö
 | UTC+9 |

 *Sil sanal voib olda toižid znamoičendoid; miše nähta niid, tulgat tänna.*

Lidnan keskuzpalan nägu kaimdajaspäi vl 2008
**Sidzuok** (japon.: 静岡市 *Sidzuoka-si* [ɕizɯꜜoka] «tün' kukkaz-lidn») om lidn Japonijan keskuzpalan suves, pol'tel Tokion i Nagojan keskes. Se om Sidzuokan prefekturan administrativižeks keskuseks da palaks.

## Istorii

Eländpunktan aluz om pandud vll 700..710 kuti Surugan agjan uz' *Sumpu*-pälidn (japon.: 駿府 vai *Futü* 府中). Vspäi 1869 lidnan nimituz om nügüdläine. Vl 1889 Sidzuok sai järedan lidnan oficiališt statusad. Paniba lidnad mantazole: lämoipalod (1889 i 1940), manrehkaiduz (1935), bombardiruind (1945). Vspäi 2003 Simidzu-avanport mülüb lidnha.

Sidzuok šingotase ühthekeradamižen bobaižiden i masštaban modeliden tehmižel. Kalanpüdandan port radab lidnas. Holitišed ottas 73 % ižanduses. Suren Sidzuokan kogosüdäiprodukt oli US$45,8 milliardad ekvivalentas vl 2010.

## Geografijan andmused

Lidnan sijaduz prefekturas i valdkundas vn 2010 kartal
Lidn sijadase prefekturan keskuzpalas, Abe-mägijogen randal (japon.: 安倍川 *Abe-kava* 53 km pitte, lankteb Tün'he valdmerhe, kävutase jondveden purtkeks), Surug-merilahten lodehližel randpolel, 12 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Voib nähta Fudzi-mäged pohjoižpäivnouzmha lidnaspäi.

Lähembaine sur' lidn om sen-žo prefekturan Hamamatsu. Matkad sen keskushesai om 67 km päivlaskmha-suvipäivlaskmha orhal vai raudtel, 79 km avtotedme.

Klimat om subtropine neps mererandal, pil'vekaz kuil vihmoiden äjüdenke. Om suks'kurortoid mägitahondas. Mererandal voden keskmäine lämuz om +16,9 C°, kezakun-sügüz'kun +22,4..+27,4 C°, tal'vkun-uhokun +6,9..+9,3 C°. Ekstremumad oma −6,8 C° (viluku) i +38,7 C° (heinku, eloku). Voib panda halad kül'mkus-sulakus, lanktenu lumi (oleleb harvoin lujas) sulab teravas. Paneb sadegid 2327 mm vodes, enamba kezakus-heinkus (269..297 mm kus) i sügüz'kus-redukus (250..280 mm kus), vähemba tal'vkus-uhokus (80..105 mm kus). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 71..79 % röunoiš semendkus-redukus, 57..62 % tal'vkus-keväz'kus.

## Tobmuz

Lidnan koume rajonad (vspäi 2005)
Lidn jagase koumeks nimitadud rajonaks.

Edeline lidnan pämez' om Nobuhiro Tanabe (田辺 信宏 *Tanabe Nobuhiro*, sulaku 2011 — sulaku 2023).

## Eläjad

Vl 2014 lidnan eläjiden lugu oli 707 183 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt nügüdläižiš röunoiš oli läz 740 tuhad eläjid vll 1985−1995. Läz 1 mln ristituid elädas lidnaglomeracijas.

## Galerei

* Lidnan tobmuden päine sauvuz (oiktalpäi, 1934) vl 2021
* Sidzuokan prefekturan läžundkodi (vn 2015 olend)
* *Sidzuok*-päraudtestancii vl 2020

## Homaičendad

## Irdkosketused

* Lidnan oficialine sait (*city.shizuoka.jp*). (jap.) *(+ äikel'ne avtomatine känduz)*
# Sanada Hirojuki

|  |
| --- |
| Sanada Hirojuki |
| japon.: 真田広之 |
|
Hirojuki Sanada vl 2013 |
| nimi sündundan jäl'ghe: | japon.: 下澤廣之 |
| radmižen toižend: | akt'or, lapsnäitleja, pajatai, karateka, teatrinäitleja, filminäitleja, telesarjanäitleja |
| sündundan dat: |
12. reduku 1960
 |
| sündundan sijaduz: | Shinagawa[d], Tokio, Japonii |
| valdkund: |  Japonii |
|  **Sanada Hirojuki VikiAitas**  |

**Hirojuki Sanada** (japon.: 真田 広之 *Sanada Hiroyuki*), nimi sündundan jäl'ghe — **Hirojuki Simozava** (japon.: 下澤 廣之 *Shimozawa Hiroyuki*; sünd. 12. reduku 1960, Sinagav, Tokio, Japonii), om japonine akt'or. Edestab fil'miden i TV-serialoiden rolid draman i toran žanroiš.

## Biografii

Zavodi kar'jerad kinos prihan igäs vl 1974. Hirojuki openui *Japan Action Club:as* japonižen kinon Sonni Tiba-tähthaižen ohjastusen al, siš sai nügüdläšt psevdonimad. Planirui väta torafil'miden rolid, ka sai täut opendust toračomamahtoiden mastarišpäi. Vaumiči vanhembad Horikosi-školad.

Kinon ližaks, Hirojuki vändi teatran äjiš lavastusiš, pästi severz'-se muzikal'bomid.

## Valitud fil'mografii

* «*Oigenduz kosmosaspäi*» (1978) — Siro
* «*Šogunan samurai*» (1978) — Hajate
* «*Reig aigas*» (1979) — Takeda Katsujori
* «*Šogunan nindzä*» (1980) — Momoti Takamaru
* «*Samurain reinkarnacii*» (1981) — Kirimaru Iga
* «*Kamikazen ozaitelemižed*» (1981) — Akira Hosino
* «*Nindziden soda*» (1982) — Dzötaro Fuefuki
* «*Nindzä drakonan pezas*» (1982) — Gembu
* «*Kunigahan sodamehed*» (1986) — Peter Jamamoto
* «*Pakuižed orad*» (1990) — Haijaku Eidzi
* «*Kell*» (1998) — Rüdzi Takajama
* «*Kell 2*» (1999) — Rüdzi Takajama
* «*Jäl'gmäine samurai*» (2003) — Udzio
* «*Päipašt*» (2007) — Kaneda, «Ikaran II» kapitan
* «*Rigoaig 3*» (2007) — Kendzi
* «*Spidi-avtovoibištelii*» (2008) — Musä-ižand
* «*Hahmoi: Kolmatoi*» (2013) — Singen Jasida
* «*47 Roninad*» (2013) — Oiši
* «*Spiral'*» (2014−2015, TV-serial) — Hirosi Hatake-doktor
* «*Ristitun rod / Röunoiden taga*» (2014, TV-serial) — Hideki Jasumoto
* «*Holms-ižand*» (2015) — Tamiki Umezaki
* «*Min'jonad*» (2015, mul'tfil'm) — Dumo (änetoitab)
* «*Jäl'gmäine laiv*» (2016, TV-serial) — Takehaja
* «*Elo*» (2017) — Sö Murakami, sisteman inžener
* «*Aznoičijad: Final*» (2019) — Akihiko
* «*Minamata*» (2020) — Mitsuo Jamazaki
* «*Mortal Kombat*» (2021) — Hanzo Hasasi / Skorpion

## Homaičendad

## Irdkosketused

* Sanada Hirojuki «Internet Movie Database»-saital (angl.)
* Sanada Hirojuki «KinoPoisk»-saital (ven.)
# Amfibijad

| ?Amfibijad |
| --- |
| Amfibijoiden erazvuiččend  |
| Tedoklassifikacii |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Valdkund: | Živatad |
| Tip: | Sel'gjäntkeižed (*Chordata*) |
| Klass: | **Amfibijad** |

 |
|  Latinankel'ne nimi |
| Amphibia  (Linnaeus, 1758) |
|  Areal |
|  |
|

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  Sistematik Vikierikoiš
 |  Kuvad Vikiaitas
 |

|  |
| --- |
| ITIS **173420** |
| NCBI **8292** |

 |

 |

**Amfibijad** vai **Mavezižed** (latin.: *Amphibia*, üks'lugu *Amphibian* vai *Amphibium*) oma nell'jaugaižiden sel'grodaižiden živatoiden klass, niiden kesken oma vezišihlikod, salamandrad, nua erikoiden ühesa kümnendest oma löcud.

Zoologijan alajaguz — gerpetologii — om pühätadud amfibijoiden i reptilijoiden tedoidusele. Erasti nimitadas jagust amfibijoiš *batrahologijaks* (amuižgrek.: βάτραχος-sanaspäi «löc»), no ei ole oficialižid specialistoid vaiše amfibijoiden sferas.

## Leviganduz

Amfibijad libuiba kaloišpäi šingotadud tävuidenke devon-pordos 345..370 mln vozid tagaz. Klassan erikod elädas kuivman kaikil kontinentil (päiči Antarktidas) i äjil saril. Ei voigoi eläda vedeta räkiden maiden letetazangištoiš.

Lugetas läz 8500 eläbad erikod mail'mas, avaitas 200..300 ut erikod joga vodel, no erikoiden koumandez om kadondan röunal. Ezimeletaden mugoi sur' kadojiden lugu om severzihe-se faktoroihe sidodud: mujai nahk ümbrišton redustusele, ümbrišton antropogenine ličend, invazivižiden i sinantropižiden lihansöjiden leviganduz.

## Ümbrikirjutand

Amfibijad oma reptilijoihe pojavad irdpolespäi, no amfibijad äikerdoičesoiš möukun abul i ei ole idün hel'pket organizmas reptilijoiden erineden. Vezi om tarbhaine äikerdoičendan täht. Kaik amfibijad elädas metamorfozan pordos läbi, madospäi täuz'kaznudehe živathasai. Viluverižed živatad, organizman metabolizm om vitk. Nahk om nälömakaz siled, läbipäzui veden täht. Kaik erikod voidab hengaita nahkal, erased hengaidas nahkal vaiše.

Mavezižed oma sötmižčepiiden tarbhaižeks palaks.

## Heimkundad

* *Anura* — Händatomad amfibijad
* *Gymnophiona* — Jaugoitomad amfibijad
* *Urodela* — Händakahad amfibijad

## Kacu mugažo

* Amfibiikazmuz

## Homaičendad