Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Heinku

|  |
| --- |
| ← **heinku** → |
| Ez | To | Ko | Ne | Vi | So | Pü |
|   |   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |   |
| 2026 v. |

**Heinku** om voden seičemenz' ku grigorianižes da julianižes kalendariš, kezan kahtenz' ku. Kogoneb 31 päiväspäi.

Heinku om voden kaikiš lämhemb ku keskmäras Pohjoižen mapoliškon territorijan tobjas palas i kaikiš vilumb ku Suvižes mapoliškos, kus se om tal'ven kahtenz' ku.

## Irdkosketused

* Heinku *tamby.info*-saital. (ven.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Nece kirjutuz om vaiše ezitegez. Tö voit abutada meile, ku kohendat sidä da ližadat sihe.* |
# Diplomatii

Diplomatine kodeks latinan kelel, vn 1758 pästand
**Diplomatii** om valdkundoiden pämehiden, ohjastusiden i irdpol'židen kosketusiden specialižiden organoiden radmine todenzoitmaha valdkundan irdpol'žen politikan metoid i kaičemha valdkundan mel'hetartusid röunan taga. Se radmine om praktižiden aigtegoiden, mahtusiden da metodoiden ühtmuz, kävutadas niid lugeten konkretižid arvoimižid i meton sabustandan harakterad.

Dimlomatijan radnikad oma *diplomatad*, heil diplomatine rang i diplomatine immunitet oma olmas. Lugetas, miše «diplomatii»-sana libub amuižgrek.: δίπλωμα-vaihespäi (*díplōma*). Se znamoiči «penetud kaks'haze», nimitihe sil Amuižes Grekanmas penetud kaks'haze laudaižid pandud niiden päle kirjutesidenke, anttihe niid sur'oigenuzile todestajaks kirjeižeks i vahvištajikš täuz'valdoiktusid dokumentoikš. Kävutaškanzihe diplomatii-sanad 16. voz'sadan lopuspäi, ezmäine fiksiruidud statj tegihe Anglijas vl 1645.

Diplomatii oli istorijanedeližen aigan völ tetpaižikš kut kosketusiden panendan reguliruindan metod ristituiden gruppiden keskes. Pagižmižed jädas tarbhaižikš edel sodad, sen aigan i jäl'ghe. G. Nikol'son-tedomehen melen mödhe, völ 16. voz'sadal teoretikad uskotoitiba, miše angelad oliba ezmäižikš diplomatoikš, hö tegiba sur'oigenuziden velgusidme taivhan i man keskes.

## Homaičendad

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Nece kirjutuz om vaiše ezitegez. Tö voit abutada meile, ku kohendat sidä da ližadat sihe.* |
# Kommunizm

Valdkundad kommunistiženke ohjanduzkundanke nominaližikš tähäsai (rusked) i enččes (ruskedpakuine)
**Kommunizm** (latinan kelen *commūnis*-sanaspäi «ühthine») om üks' ideologijoišpäi, teoretine kundaline i ekonomine formacii olijoiden kundaližes ičezkaluištos tehmižabutusiden alusel, kudambaspäi socialine kohtaižuz tuleb.

Ei olend völ täuzin kommunistišt järgendust realižudes, se järgenduz om idealine. Nimitadas «kommunizmaks» ul'trahurad ideologijad paksus, se tedotab kommunistižen kundan sauvondad metoks. Lugetas erazvuiččid školoid i joksmusid kommunizman polenpidajikš (kommunistoikš), niiden kesken marksizm, socialine anarhizm.

Marksizman alusenpanijoiden tedotöiden mödhe, kommunizm ezimeletab korktas šingotadud tegimištvägid, valdkundan, socialižiden klassoiden i rahaabutusiden olmatomut. Kaik nened metod lindäs sadud, konz tehmižabutusiden ičezkaluišt kändaškandeb kundaližeks enambuses, mi laskeb panda eloho «Jogahine — mahtusiden mödhe, jogahižele — kulutuzmäriden mödhe!»-koncepcijad, se om sidodud tavaroiden i holitišiden (materialižiden da ei) vajehtushe tundmatomiden ristituiden keskes päpaloin. Socializman sauvond om ezmäižiš haškuišpäi kommunizman čuraduses. Kävutadas «istorijanedeline kommunizm»-terminad ümbrikirjutamha heimristitkundoid edel klassoiden olendad.

Kommunizman erineden, lahjoičendan ekonomikan levitadud elementad ottas aluseks sadud hüviden arvon personališt märičendad, se ei ole lahjoičend muite (päiči tedoiden levigandust), no tarkašti meletadud vajehtuz.

Kommunizm- i kommunist-tärtused libudas 1830-nziden voziden Francijaspäi, hot' edel sidä pojavad terminad oliba (franc.: *communauté* «elo kundoil», egalitarizm-koncept). Kundaližen ičezkaluišton i elon radkundoil radikaližed polenpidajad kävutiba ut terminad. Vl 1840 severz'-se kommunistižid aiglehtesid pästlihe Parižha. Vl 1848 Marksan i Engel'san «Kommunistižen partijan manifest» oli pästtud ezmäižen kerdan Londonha. Edel 20. voz'sadad kundaline el'genduz oli, miše kommunizm om sabustamatoi abstrakcii, no voib löuta realižid teid socializman sauvondan täht.

## Homaičendad

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Nece kirjutuz om vaiše ezitegez. Tö voit abutada meile, ku kohendat sidä da ližadat sihe.* |