# Mustmägi

**Mustmägi
Црна Гора / Crna Gora**|  **Flag**  |  **Valdkundznam**  |
| Pälidn
 | Podgoric |
| Eläjiden lugu (2018)
  | 614,249 ristitud |
| Pind
 | 13,812 km² |
|  |
| Kel'
 | mustmägin |
| Valdkundan pämez'
  | Milo Džukanovič |
| Päministr
  | Duško Markovič |
| Religii
 | hristanuskond, islam |
| Valüt
  | evro (€) (EUR) |
| Internet-domen
  | .me |
| Telefonkod
 | +382 |
| Aigvö
 | tal'vel UTC+1, kezal UTC+2 |

**Mustmägi**, **Černogorii** vai **Montenegro** (mustm.: *Црна Гора*, *Crna Gora* [t͡sŗːnaː ɡǒra], nece om täuz' oficialine nimituz), om tazovaldkund Evropan suvipäivnouzmpoles, Balkanan pol'saren Adriatižel randištol. Pälidn da kaikiš suremb lidn om Podgoric.

Vspäi 2010 valdkund om kandidatan kändamha EÜ:n ühtnijaks. Vspäi 2017 om PAKO:n ühtnijan.

## Istorii

Vn 2006 3. päiväl kezakud Mustmägi tedištoiti ripmatomudes Serbijan da Mustmägin Konfederacijaspäi referenduman satusiden mödhe.

Tazovaldkundan edeližed Konstitucijad (mustm.: *Ustav Crne Gore*) oliba vahvištadud vozil 1905, 1992 i 2006. Valdkundan nellänz' lugul Konstitucii om olmas vn 2007 redukun 20. päiväspäi, se om väges vn 2013 kohendusidenke.

Istorine da kul'turine pälidn om Cetine.

## Geografijan andmused

Mustmägin reljefan kart (2012)
Mustmägi om mavaldkundröunoiš Horvatijanke päivlaskmas (röunan piduz — 14 km), Bosnijan da Gercegovinanke lodehes (225 km), Serbijanke pohjoižpäivnouzmas da Kosovonke suvipäivnouzmas (ühtes 203 km), Albanijanke suves (172 km). Ühthine röunoiden piduz om 614 km.

Mustmägin suvipäivlaskmaižed randad lainištab Adriatine meri. Randanpird om 293,5 km.

Valdkundan kaikiš korktemb čokkoim om Zla Kolat-mägenoc, 2534 m valdmeren pindan päl.

Saum vezid — 1,5 %. Kaikiš suremb järv om Skadar Albanijan röunal.

Londuseližed pävarad oma boksitad, raudkivend, kivihil'.

## Politine sistem

Mustmägin ohjastusen pert' Podgoricas vl 2012
Ohjandusen form om unitarine parlamentine tazovaldkund. Valdkundan pämez' om prezident (mustm.: *Predsjednik Crne Gore*), kaik rahvaz valičeb händast videks vodeks. Prezidental om kahtenden strokun voimust.

Mustmägin parlament (mustm.: *Skupština Crne Gore*) om üks'kodine, se mülütab 81 ühtnijad: 76 heišpäi valitas kaikel rahvahal i viž ezitajad albanižes rahvahanvähembusespäi, kaik hö ratas nell' vot.

Radonoigendai tobmuz om Mustmägin ohjastuz (mustm.: *Vlada Crne Gore*), parlament vahvištab sen mülükundan prezidentan taričendan mödhe.

Käskuzkundaline tobmuz om kaks'pordhikaz. Mustmägin Ülembaine Käskuzkund ühtenzoitab käskusiden kävutandan kaikel valdkundan territorijal.

Nügüdläine Milo Džukanovič-prezident radab vn 2018 semendkun 20. päiväspäi (vll 2008−2010 i 2013−2016 radoi Mustmägin päministran). Duško Markovič om päministran vn 2016 kül'mkun 28. päiväspäi. Parlamentan ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2016 16. päiväl redukud.

## Administrativiž-territorialine jagand

   *Kacu kirjutuz: Mustmägin administrativiž-territorialine jagand.*

Mustmägi jagase kaks'kümneks ühteks municipalitetaks (mustm.: *opština*) da sen ližaks kahteks lidnümbrikoks Podgorican südäimes.

## Eläjad

Mustmägiš elädas mustmägilaižed. Vl 2011 valdkundan eläjiden lugu oli 625,266 ristitud, se oli kaikiš suremb ristitišt.

Rahvahad (2011): mustmägilaižed — 45,0 %, serbalaižed — 28,7 %, bošnäklaižed — 8,7 %, albanijalaižed — 4,9 %, slavilaižed-islamanuskojad — 3,3 %, čiganalaižed — 1,0 %, horvatijalaižed — 1,0 %, toižed rahvahad — 2,5 %, rahvahuden ozutandata — 4,9 %.

Kodikelen mödhe (2011): serban kel' — 42,9 %, mustmägin kel' — 37,0 %, bosnijan kel' — 5,3 %, albanijan kel' — 5,3 %, serbanhorvatan kel' — 2,0 %, toižed keled — 3,5 %, märhapanendata — 4,0 %.

Uskondan mödhe (2011): ortodoksižed hristanuskojad — 72,1 %, islamanuskojad — 19,1 %, katolikad — 3,4 %, ateistad — 1,2 %, toižed uskojad — 1,5 %, märhapanendata — 2,7 %.

Mustmägin toižed järedad lidnad (enamba 20 tuh. ristituid vn 2003 rahvahanlugemižen mödhe, surembaspäi penembha): Nikšič, Plevl'. Lidnalaižiden pala om 67,5 % (2020).

## Ižanduz

Mustmägi om šingotai agrariž-industrialine ma, rippub irdpol'žes torguindaspäi lujas märas. Vl 2023 valdkundan nominaline kogosüdäiprodukt oli US$7,06 mlrd. ekvivalentas (158. sija mail'mas; US$11,338 ühtele hengele, 79. sija) vai US$17,43 mlrd. tazostadud ostmižmahtusen mödhe (152. sija; US$28,002 ühtele hengele, 68. sija). Ekonomikan välläd poled oma torhuden mairiž, radajiden vajaguz, znamasine korrupcii. Ristitišton koumandez eläb gollüden röunal kacmata korktaha opendusenmärha. Ižandusen päsarakod oma turizm, metallurgii (terasen i alüminijan tehmine), maižanduzprodukcijan ümbriradmine söndtavaroikš, kulutajiden erazvuiččiden tavaroiden pästand. Finansine voz' zavodiše 1. vilukud.

Kogosüdäiproduktan palad (2016): maižanduz 7,5 %, tegimišt 15,9 %, holitišiden sfer 76,6 %. Radajiden järgenduz sektoroidme (vn 2017 andmused): maižanduz 7,9 %, tegimišt 17,1 %, holitišiden sfer 75,0 %.

Valdkundan päeksport om vas'kkivend, alüminii, teraraudad, elektruz, pakuidud zelläd, pumaterialad. Importan tavarad oma ümbriratud kivivoi, avtod, lebuvenehed, pakuidud zelläd, tabaktegesed. Vl 2021 import ületi eksportad läz pol'toštha kerdha. Irdpol'žen torguindan päižed partnörad (2021) oma Serbii (Mustmägin eksportan 15,7 % i importan 25,7 %), Ispanii (Mustmägin eksportan 11,3 %), Bosnii da Gercegovin (eksportan 4,8 % i importan 6,2 %), Grekanma (importan 9,5 %), Pakistan (eksportan 9,4 %), Saksanma (eksportan 4,7 % i importan 4,3 %), Italii (eksportan 4,1 % i importan 4,9 %), Šveicarii (eksportan 7,6 %), Horvatii (importan 7,4 %), Kitai (importan 7,1 %), Turkanma (eksportan 3,7 % i importan 3,3 %), Suvikorei (eksportan 5,7 %).

## Galerei

* Sinivauvaz pert'kulu (*Плави дворац*) om valdkundan Prezidentan oficialižeks rezidencijaks, istorine Cetine-pälidn, eloku 2005
* Mustmägin parlamentan ištundoiden sija, Podgoric, reduku 2012
* Ristitvaroiden ohjandusen agentuz (*Uprava za Kadrove, UZK*, Podgoric, tal'vku 2015) ohjastab reformoid valdkundas
* Mustmägin Keskuzbank (*Centralna Banka Crne Gore, CBCG*), Podgoric, heinku 2022
* Mustmägin Nacionaline kirjišt (*Nacionalna biblioteka Crne Gore "Đurđe Crnojević"*), Cetine, viluku 2012, ende Italijan sur'oigenduzkundan sauvuz

## Homaičendad

## Irdkosketused

* Mustmägin ohjastusen oficialine sait (*vlada.me*). (mustm.) (angl.)
* Mustmägin parlamentan oficialine sait (*skupstina.me*). (mustm.) (angl.)
* Mustmägi-valdkundan oficialine sait (*gov.me*). (mustm.) (angl.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **Evropan valdkundad** |  |
| Evropan valdkundad Alamad | Albanii | Andorr | Armenii1 | Azerbaidžan1 | Avstrii | Bel'gii | Bolgarii | Bosnii da Gercegovin | Čehanma | Danii | Estinma | Francii | Grekanma | Gruzii1 | Horvatii | Irlandii | Islandii | Ispanii | Italii | Kazahstan1 | Kipr1 | Latvii | Lihtenštein | Litvanma | Lüksemburg | Mad'jaranma | Mal't | Moldov | Monako | Mustmägi | Norvegii | Pohjoižmakedonii | Pol'šanma | Portugalii | Ročinma | Romanii | San Marino | Saksanma | Serbii | Slovakii | Slovenii | Suomenma | Sur' Britanii | Šveicarii | Turkanma1 | Ukrain | Vatikan | Vaugedvenäma | Venäma1 |
|

---

1 Om Azijas mugažo. |