# Ostin (Tehas)

**Ostin
Austin**|  **Lidnanznam**  |  **Flag**  |
| Valdkund
  | Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad |
| Eläjiden lugu (2020)
  | 961,855 ristitud |
| Pind
 | 845,66 km² |
|  |
| Pämez'
  | Kirk Vatson (kezaku 1997 — kül'mku 2001, viluku 2023—, *Kirk Watson*) |
| Telefonkod
 | +1−512, 737 |
| Aigvö
 | tal'vel UTC−6, kezal UTC−5 |

Lidnan transporttekart (2014)
**Ostin** (angl.: *Austin* [ˈɔːstən], britanine virkand: [ˈɒstɪn], [ˈɔːstɪn]) om AÜV:oiden suvižen Tehas-štatan administrativine keskuz. Se om štatan nellänz' i valdkundan kümnenz' lidn eläjiden lugun mödhe, mugažo Trevis-ümbrikon administrativine keskuz, levigandeb lähižiden Heis- i Uil'jamson-ümbrikoiden territorijoihe.

## Istorii

Eländpunktan aluz om pandud 1830-nzil vozil kuti Vaterlu-külä (angl.: *Waterloo*). Voziden 1835−1836 soda Tehasan ripmatomudes lopihe satusekahas, i vl 1839 eciškanzihe sijad uden valdkundan pälidnan täht. Panihe pälidnan alust Vaterlu-külän čomas kukhikahas tahondas vn 1839 lopus. Nimitihe tehasalaižen Stiven Fuller Ostin-politikan (1793–1836) kanzannimen mödhe. Vll 1841−1845 sirtihe štatan pälidnad tagaz Hjustonha pordaigaližešti indejalaižiden londoiden tagut.

Ostin šingotase korktoiden tehnologijoiden äjiden kompanijoiden koncentracijal (sen tagut lidn sai «Olasižed kukhad»-närituznimed, kaikiš järedambad radsijiden lugun modhe oma Dell, NXP Semiconductors, IBM), farmacijan i biotehnologijoiden edheotandoil. Tetaban mail'mas Tesla-kompanijan pafater sijadase lidnan suvipäivnouzmas elektroavtoiden *Gigafactory Texas*-tegimel (20 tuhad radnikoid). Järedan söndtavaroiden «Whole Foods Market»-verkon päfater om saudud lidnas.

## Geografijan andmused

Lidnan sijaduz Trevos-ümbrikos i Tehas-štatas (2008)
Lidn sijadase štatan keskuzpalan suvipäivnouzmas, Kolorado-jogen randoil, 88..405 m ü.m.t. korktusil. Ühthine pind om 845,66 km², sidä kesken vezi otab 17,02 nellikkilometrad. Severz'-se ratud lebujärvid padoseiniden taga om sätud lidnas reguliruimha jogen vedhut. Lähembaine sur' lidn om San Antonio 129 km suvipäivlaskmha.

Klimat om subtropine neps. Voden keskmäine lämuz om +21,1 C°, kezakun-sügüz'kun +27,1..+30,3 C°, tal'vkun-uhokun +11,2..+13,4 C°. Ekstremumad oma −19 C° (viluku) i +44 C° (eloku, sügüz'ku). Kezaaigan minimum om +5 C° (sügüz'ku), tal'vaigan maksimum om +37 C° (uhoku). Paneb sadegid 921 mm vodes, enamba semendkus (128 mm), kezakus (93 mm) i redukus (99 mm), vähemba uhokus (48 mm) i heinkus (50 mm). Paneb lunt tal'vel harvoin lujas. Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 64..71 % röunoiš voden aigan.

## Eläjad

Vn 2010 AÜV:oiden rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 790 390 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Lidn om Sur' Ostin-aglomeracijan keskuz (2,4 mln rist. vl 2022 11,1 tuh. km² pindal, 26. sija valdkundas, vl 2019 oli 2,2 mln i 29. sija), sen ristitišt ližadui kahthe kerdha vspäi 2000.

Augotižlibundan mödhe (2010): evropalaižed — 68,3 % (ispanijalaižed — 19,6 %), afrikalaižed — 8,1 %, latinoamerikalaižed (ispanijalaižita) — 15,5 %, azijalaižed — 6,3 %, indejalaižed — 0,9 %, valdmerimalaižed — 0,1 %, segoitadud augotižlibundanke — 3,4 %.

Tehasan universitet baziruiše Ostinas.

Edeline lidnan pämez' (mer) om Stiv Adler (*Steve Adler*, viluku 2015 — viluku 2023).

## Transport

Avtobusad, kiruhavtobusad i taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Dizel'jonusen-kiruhtramvain jono om avaitud vspäi 2010 (*Capital MetroRail* 51 km pitte, ühesa seižutest), se ühtenzoitab lidnan keskuzpalad lodehliženke ezilidnanke. Vähemb mi viž procentad eläjid kävutadas kundaližen massižen tranzitan sistemad, nell' eläjad videspäi ottas kävutamižhe personaližid avtoid, koume procentad — velosipedid (üläopenikad päpaloin), üks' procent oma jaugnikoikš, kümnendez oma aterjradnikad. Kacmata sihe olendha, lidnan avtoteiden sistem ei ole šingotadud hüvin.

Rahvahidenkeskeine civiline *Ostin-Bergstrom*-lendimport (*AUS / KAUS*, 21 mln passažiroid vl 2022) sijadase kahesas kilometras suvipäivnouzmha lidnaspäi. Tehtas reisid AÜV:oiden, Kanadan i Meksikan surihe lidnoihe, Päivlaskmaižen Evropan pälidnoihe, Kariban meren erasihe-se maihe.

## Galerei

* Lidnan tobmuden sauvuz (2008, vspäi 2006)
* Pühän Marijan kafedraline päjumalanpert', vn 2009 nägu (riman katoline, om saudud vll 1872−1884)
* Lidnan azjaline keskuz vl 2024
* Tehasan universitetan Ostinas päsauvuz (2019)
* Meksikan Amerikaine kul'turkeskuz (2013)
* Ostinan keskuzline kundaline kirjišt vl 2017, uz' sauvuz (letihe vll 2013−2017)
* Rahvahidenkeskeine *Ostin-Bergstrom*-lendimport vl 2015

## Homaičendad

## Irdkosketused

* Lidnan ohjandusen oficialine sait (*austintexas.gov*). (angl.) *(+ äikel'ne avtomatine känduz)*

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **AÜV:oiden järedad lidnad** |  |
| Enamba 3 mln. eläjid | Los Andželes | Nju Jork |
| 1—3 mln. eläjid | Čikago | Dallas | Filadel'fii | Finiks | Hjuston | San Antonio | San Diego | San Hose |
| 750 tuh. eläjid — 1 mln. | Džeksonvill | Fort Uert | Indianapolis | Kolumbus | Ostin | San Francisko | Šarlott |
| Enamba 500 tuh. eläjid | Al'bukerke | Baltimor | Boston | Denver | Detroit | El' Paso | Fresno | Las Vegas | Luisvill | Memfis | Miluoki | Našvill | Oklahoma Siti | Portlend | Sakramento | Sietl | Tuson | Vašington |
|  |