# Šanhai

**Šanhai
上海市
*(Shànghǎi Shì)| Valdkund
  | Kitai |
| Eläjiden lugu (2023)
  | 24,874,500 ristitud |
| Pind
 | 6,340,5 km² |
|  |
| Aigvö
 | UTC+8 |

Lidnan kart (2024)
**Šanhai** (kit.: 上海, pin'jin': *Shànghǎi*) om Kitain kaikiš suremb lidn da ižandusen keskuz, üks' nelläs lidnaspäi keskuzalištusenke. Valdkundan kaikiš järedambad meriport i finansine keskuz ratas lidnas.

## Istorii

Vl 1553 lidnan seinäd oliba saudud, i se kändihe znamasižeks 16. voz'sadan lopule. Eländpunkt om sätud oficialižeks vn 1949 redukun 1. päiväl.

Šanhain irdpol'žen torguindan ühthine mülü oli US$1,58 trln ekvivalentas vl 2021.

## Geografijan andmused

Geografižed koordinatad oma 31°12′0″ N da 121°30′0″ E.

Lidn sijadase valdkundan päivnouzmas, Janczi-jogen suhišton randoil, 0..103 m (Daczin'-mägi, kit.: 大金山) ü.m.t. korktusil. Šanhain pind — 6 340,5 km².

Klimat om subtropine mussonižen pirdoidenke, pil'vekaz vodes läbi. Voden keskmäine lämuz om +17,1 C°, heinkun-elokun +28,5..+28,8 C°, kezakun i sügüz'kun +24,4..+24,7 C°, +4,9..+7,3 C°. Ekstremumad oma −10,1 C° (viluku) i +40,9 C° (heinku, eloku). Kezaaigan minimum om +12,3 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +27,0 C° (uhoku). Ei voi panda halad semendkus-redukus (redukun minimum om +1,7 C°). Paneb sadegid 1245 mm vodes, enamba kezakus (207 mm) i elokus (187 mm), vähemba tal'vkus (50 mm). Paneb lunt nell' päiväd tal'ves keskmäras. Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 71..80 % röunoiš voden aigan.

Lidnan rajonad (2013)
## Eläjad

Vn 2000 Kitain rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 14 489 919 ristitud, vn 2010 — 20 555 098 ristitud, vn 2020 — 22 209 380 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Hukou (personad pordaigaliženke registracijanke toižiš regionoišpäi) ottas koume videndest ristitištos (2023).

## Transport

Avtobusad (enamba mi tuha maršrutoid), trolleibusad i metropoliten oma kundaližeks transportaks lidnas. Metro radab vspäi 1993, siš om 19 jonod, 457 stancijad, 743 km raudted (kaikiš pidemb mail'mas). Kiruhjonuz magnitpölusel ühtenzoitab azjališt keskust Pudun-lendimportanke.

Rahvahidenkeskeine civiline *Šanhai Pudun*-lendimport (*PVG / ZSPD*, 76,1 mln passažiroid vl 2019, 3,4 mln tonnoid jüguid vl 2023) sijadase Pudun-rajonan päivnouzmas. Se radab vspäi 1999. Sišpäi om reisid Suvipäivnouzmaižen Azijan i Evropan surihe lidnoihe, Kitain äjihe lidnoihe.

## Sebruzlidnad

Kaik om läz 60 sebruzlidnad Šanhail.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Jemen Aden, Jemen (vspäi 1995)
* Egipt Aleksandrii, Egipt (1992)
* Alžir-lidn, Alžir (2003)
* Bel'gii Antverpen, Flandrii, Bel'gii
* Ispanii Barselon, Ispanii (2001)
* Šveicarii Bazel', Šveicarii (2007)
* Mad'jaranma Budapešt, Mad'jaranma (2013)
* Tailand Čiangmai, Tailand (2000)
* AÜV Čikago, Illinois, Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad (1985)
* Uz' Zelandii Danidin, Uz' Zelandii (1994)
* Dubai, Araban Ühtenzoittud Emiratad (2000)
* Suomenma Espoo, Suomenma (1998)
* Saksanma Gamburg, Saksanma (1986)
* Guajakil', Ekvador (2001)
* Ročinma Göteborg, Ročinma (1986)
* Izrail' Haif, Izrail' (1994)
* Korejan Rahvahaliž-Demokratine Tazovaldkund Hamhin, Korejan Rahvahaliž-Demokratine Tazovaldkund (1982)
* AÜV Hjuston, Tehas, Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad (2015)
* Vjetnam Hošimin, Vjetnam (1990)
* Japonii Jokoham, Japonii (1973)
 | * Pakistan Karači, Pakistan (1984)
* Marok Kasablank, Marok (1986)
* Kolombo, Šrilank (2003)
* Romanii Konstanc, Romanii (2002)
* Irlandii Kork, Irlandii (2005)
* Suomenma Kuopio, Suomenma (2012)
* Sur' Britanii Liverpul', Anglii, Sur' Britanii (1999)
* Brazilii Manaus, Brazilii (2009)
* Filippinad Manil, Filippinad (1983)
* Maputu, Mozambik (1999)
* Francii Marsel', Francii (1987)
* Italii Milan, Italii (1979)
* Kanad Monreal', Kvebek, Kanad (1985)
* Indii Mumbai, Indii (2014)
* Kipr Nikosii, Kipr (2004)
* AÜV Nju Jork, Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad (2007)
* Japonii Osak, Japonii (1974)
* Norvegii Oslo, Norvegii (2001)
* Grekanma Pirei, Grekanma (1985)
* Venäma Piter, Venäma (1988)
 | * Kambodž Pnompen', Kambodž (2009)
* Vanuatu Port Vil, Vanuatu (1994)
* Portugalii Portu, Portugalii (1995)
* Čehii Prag, Čehanma
* Korejan Tazovaldkund Pusan, Korejan Tazovaldkund (1993)
* Rosario, Argentin (1997)
* Alamad Rotterdam, Alamad (1979)
* AÜV San Francisko, Kalifornii, Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad (1979)
* Brazilii San Paulu, Brazilii (1988)
* Kuba Santjago de Kuba, Kuba (1996)
* Bosnii da Gercegovin Sarajevo, Bosnii da Gercegovin (2008)
* Korejan Tazovaldkund Seul, Korejan Tazovaldkund (2014)
* Bolgarii Sofii, Bolgarii (2014)
* Turkanma Stambul, Turkanma (1989)
* Horvatii Zagreb, Horvatii (1980)
* Avstrii Zal'cburg, Avstrii (2004)
* Uzbekistan Taškent, Uzbekistan (1994)
* Čili Val'paraiso, Čili (2001)
* Vindhuk, Namibii (1995)
 |

## Homaičendad

## Irdkosketused

* Lidnan oficialine sait (*shanghai.gov.cn*). (kit.) (angl.)