# Luisvill

**Luisvill
Louisville**| **Flag**  |
| Valdkund
  | Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad |
| Eläjiden lugu (2022)
  | 624,444 ristitud |
| Pind
 | 884,32 km² |
|  |
| Pämez'
  | Kreig Grinberg (viluku 2023—, *Craig Greenberg*) |
| Telefonkod
 | +1−502 |
| Aigvö
 | tal'vel UTC−5, kezal UTC−4 |

Lidnan kart (2024)
**Luisvill** (angl.: *Louisville*, virktas [ˈluːǝvǝl] vai [ˈluːiːvɪl], [ˈlʊvəl], britanine [ˈluːivɪl]) om lidn AÜV:oiden päivnouzmas. Se om Kentukki-štatan kaikiš suremb lidn eläjiden lugun mödhe, otab 29. sijad valdkundas sen ozutajan mödhe. Om Džefferson-ümbrikon administrativižeks keskuseks da palaks.

## Istorii

Eländpunktan aluz om pandud vl 1778. Nimitihe francižen Lui XVI-kunigahan oiktastuseks. Ühtištadihe lidnad Džefferson-ümbrikonke vl 2003.

Luisvill šingotase tervhudenkaičendan sistemal, «Ford»-kompanijan kahtel avtotegimel, burbon-viskin tehmižel («Brown-Forman», mail'man koumandez) i tabakon kompanijal. Neniden kompanijoiden päfaterad oma saudud lidnas: «Yum! Brands» (kiruhsömän koumen verkon pidai: KFC, Picca Hat, Taco Bell), «Hillerich & Bradsby» (beisbolpalikod), «Papa John’s Pizza», «PNC Financial Services» i «Hilliard Lyons» (finansižed investicijad). Transportižen «UPS»-kompanijan *Worldport*-keskuz.

## Geografijan andmused

Lidn sijadase štatan pohjoižröunanno, Ogajo-jogen hural randal, jogen vezilanktoidenno, 142 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Ühthine pind om 884,32 nellikkilometrad, sidä kesken vezi otab 42,73 km². Matkad štatan Frankfort-keskushesai om 60 km päivnouzmha.

Klimat om subtropine, sä vajehtase teravas. Keza om päivoikaz lujas, tal'vaig om pil'vekaz (tal'vku eriližešti). Voden keskmäine lämuz om +14,9 C°, kezakun-elokun +24,7..+26,6 C°, tal'vkun-uhokun +2,1..+4,2 C°. Ekstremumad oma −30 C° (viluku) i +42 C° (heinku). Kezaaigan minimum om +6 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +28 C° (uhoku). Paneb 1228 mm sadegid vodes, kuidme läz tazomäras, enamba semendkus (132 mm), vähemba vilukus-uhokus i kül'mkus (86..87 mm kus). Paneb 34 sm lunt tal'ven 12 päiväs. Keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 62..73 % röunoiš voden aigan.

## Tobmuz

Lidnan sijaduz Džefferson-ümbrikos i Kentukki-štatas vn 2017 kartal
Vn 2003 vilukuspäi lidnan i Džefferson-ümbrikon ohjanduz om ühthine, angl.: *Louisville Metro Council*. Nevondkundan 26 ühtnijad valičesoiš geografižidme ümbrikoidme nelläks vodeks, strokuiden lugu ei ole röunatud.

Lidnan tobmuden pämez' om mer (angl.: *mayor of Louisville, Kentucky*). Valitas händast nelläks vodeks, voib toštta strokud kahtišti. Edeližed merad oma Greg Fišer (*Greg Fischer*, viluku 2011 — tal'vku 2022), Džerri Abramson (*Jerry Abramson*, viluku 2003 — viluku 2011, viluku 1986 — tal'vku 1998), Devid Armstrong (*David L. Armstrong*, viluku 1999 — viluku 2003).

## Eläjad

Vn 2010 AÜV:oiden rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 597 337 ristitud, vn 2020 — 633 045 ristitud, se ristitišt oli kaikiš suremb. Kaik 1,3 mln elädas lidnaglomeracijas (2018, 46. sija AÜV:oiš), se mülütab kahesa ümbrikod Kentukkiš i nell' ümbrikod lähižes Indianas.

Augotižlibundan mödhe (lidnan eläjad vl 2020): evropalaižed — 60,36 % (ispanijalaižita), afroamerikalaižed — 23,23 %, latinoamerikalaižed i ispanijalaižed — 7,93 %, azijalaižed — 3,32 %, indejalaižed — 0,19 %, valdmerimalaižed — 0,08 %, segoitadud augotižlibundanke — 4,41 %, toiženke augotižlibundanke — 0,48 %.

Pühäpertid i religijan kundad: katoline jumalankodikund — 163 jumalanpertid, baptizman 147 kundad, AÜV:oiden presviterianižen jumalankodikundan päfater, seičemenden päivän adventistoiden kund, kuz' islaman mečetid, viž sinagogad, üks' induistine pühäpert'.

## Transport

Lidnan keskuzpalan kart (2008)
Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas da sen ümbrištos. Raudte radab vemha ajaden jüguid vaiše.

Rahvahidenkeskeine civiline *Luisvill*-lendimport Muhammed Ali-sportnikan nimed (*SDF*, 4,2 mln passažiroid i 2,9 mln tonnoid jüguid vl 2019) sijadase lidnan keskuzpalas. UPS-kompanijan jüguiden sortiruindstancii radab siš. Tehtas passažirreisid AÜV:oiden järedoihe lidnoihe, jügureisid AÜV:oiden äjihe lidnoihe, Kanadan surihe lidnoihe, Azijan erasihe-se maihe (Dubai, Honkong, Seul).

## Galerei

* *Louisville City Hall* om lidnan Nevondkundan sijaduseks (2007)
* Meran i lidnan ohjastusen radnikoičendoiden sijaduz (2012, *Louisville Metro Hall*, ende Džefferson-ümbrikon Käskuzkund)
* Pühän Jumalanmaman Emäganpäivän kafedraline päjumalanpert', vn 2007 nägu (riman katoline, om saudud vll 1849−1852)
* Luisvillan azjaline keskuz vl 2005
* Kentukkin edestuzčomamahtoiden keskuz (oper, balet, orkestr, teatr, 2007)
* Muhammed Alin kul'turkeskuz (2016)
* *UPS Worldport* rahvahidenkeskeižes *Luisvill*-lendimportas vl 2004

## Homaičendad

## Irdkosketused

* Lidnan ohjandusen oficialine sait (*louisvilleky.gov*). (angl.) *(+ äikel'ne avtomatine känduz)*

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **AÜV:oiden järedad lidnad** |  |
| Enamba 3 mln. eläjid | Los Andželes | Nju Jork |
| 1—3 mln. eläjid | Čikago | Dallas | Filadel'fii | Finiks | Hjuston | San Antonio | San Diego | San Hose |
| 750 tuh. eläjid — 1 mln. | Džeksonvill | Fort Uert | Indianapolis | Kolumbus | Ostin | San Francisko | Šarlott |
| Enamba 500 tuh. eläjid | Al'bukerke | Baltimor | Boston | Denver | Detroit | El' Paso | Fresno | Las Vegas | Luisvill | Memfis | Miluoki | Našvill | Oklahoma Siti | Portlend | Sakramento | Sietl | Tuson | Vašington |
|  |