# Nühtajad

| ?Nühtajad |
| --- |
| Nühtajiden erazvuiččend: ülähän kapibar, *Pedetes capensis*, *Callospermophilus lateralis*; alahan kanadine majag, kodihir'  |
| Tedoklassifikacii |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Valdkund: | Živatad |
| Tip: | Sel'gjäntkeižed (*Chordata*) |
| Klass: | Imetaiživatad (*Mammalia*) |
| Heimkund: | **Nühtajad** |

 |
|  Latinankel'ne nimi |
| Rodentia (Bowdich, 1821) |
|  Areal |
|  |
|      Nühtajiden levigandmižavaruz, introdukcijan agjoita |
|

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  Sistematik Vikierikoiš
 |  Kuvad Vikiaitas
 |

|  |
| --- |
| ITIS **180130** |
| NCBI **9989** |

 |

 |

**Nühtajad** (latin.: *Rodentia*) om imetaiživatoiden kaikiš äiluguižemb heimkund.

Lugetas 35 sugukundad, 534 heimod i 2635 eläbad erikod heimkundas, se om imetaiživatoiden eläbiden erikoiden läz kaht videndest, mugažo 48 kadonut voden 1500 jäl'ghe erikod.

Heimkundan ezitajiden erinijad tundused oma diasisteman olend i järedoiden leikandhambhiden parad üksin ülälöuglus i alalöuglus.

Nühtajiden ezmäižed erikod sünduiba 60 mln vozid tagaz. Erikod oma levitadud kaikjal päiči jäžomiš (Antarktid, Grenlandan tobj pala) i severziš-se merisariš.

## Elonmaht

Nühtajiden tobj pala om aktivine öližel aigal vai hämäras, no voib löuta i päivänvauktusen aigan. Nühtajad elädas kut eriži, muga joukuil-ki (sadaha eričhusai), elon äjiš avaruziš (kuivma, il'm (čindoid), veden kendäk).

Nühtajad oma kazmusensöjad živatad päpaloin. Södas kazmusiden kaikid paloid, se rippub erikospäi, ümbrištospäi i voz'aigaspäi, — seikhed, lehtesed, plodud, semned, kored, jured. Toižiden heimkundoiden erineden, täuz'kaznuded nühtajad oma penemba surudel tobjimalaz, i se abuti heile evolücijan aigan nacein.

## Klassifikacii

* Alaheimkund Oravanvuiččed (*Sciuromorpha*)
	+ Infraheimkund *Glirimorpha*
		- Sugukund *Gliridae*
	+ Infraheimkund *Sciurida*
		- Sugukund Aplodontižed (*Aplodontiidae*)
		- Sugukund Oravižed (*Sciuridae*)
* Alaheimkund *Supramyomorpha*
	+ Infraheimkund Majaganvuiččed (*Castorimorphi*)
		- Üläsugukund Majagižed (*Castoroidea*)
			* Sugukund Majagižed (*Castoridae*)
		- Üläsugukund *Geomyoidea*
			* Sugukund *Heteromyidae*
			* Sugukund *Geomyidae*
	+ Infraheimkund *Anomaluromorphi*
		- Üläsugukund *Pedetoidea*
			* Sugukund *Pedetidae*
		- Üläsugukund *Anomaluroidea*
			* Sugukund *Zenkerellidae*
			* Sugukund *Anomaluridae*
	+ Infraheimkund Hirenvuiččed (*Myomorphi*)
		- Üläsugukund *Dipodoidea*
			* Sugukund *Sminthidae*
			* Sugukund *Zapodidae*
			* Sugukund Hüpičud (*Dipodidae*)
		- Üläsugukund *Muroidea*
			* Sugukund *Platacanthomyidae*
			* Sugukund *Spalacidae*
			* Sugukund *Calomyscidae*
			* Sugukund Nezomiidad (*Nesomyidae*)
			* Sugukund *Cricetidae*
			* Sugukund Hired (*Muridae*)
* Alaheimkund *Hystricomorpha*
	+ Infraheimkund *Ctenodactylomorphi*
		- Sugukund *Ctenodactylidae*
		- Sugukund *Diatomyidae*
	+ Infraheimkund *Hystricognathi*
		- Sugukund *Hystricidae*
		- Parvheimkund *Phiomorpha*
			* Üläsugukund *Petromuroidea*
				+ Sugukund *Thryonomyidae*
				+ Sugukund *Petromuridae*
			* Üläsugukund *Bathyergoidea*
				+ Sugukund *Heterocephalidae*
				+ Sugukund *Bathyergidae*
		- Parvheimkund *Caviomorpha*
			* Üläsugukund *Erethizontoidea*
				+ Sugukund *Erethizontidae*
			* Üläsugukund *Cavioidea*
				+ Sugukund *Cuniculidae*
				+ Sugukund *Caviidae*
				+ Sugukund *Dasyproctidae*
			* Üläsugukund *Chinchilloidea*
				+ Sugukund Šinšilližed (*Chinchillidae*)
				+ Sugukund *Dinomyidae*
			* Üläsugukund *Octodontoidea*
				+ Sugukund Šinšilližed nüguhired (*Abrocomidae*)
				+ Sugukund *Ctenomyidae*
				+ Sugukund Kahesahambhižed (*Octodontidae*)
				+ Sugukund *Echimyidae*

## Homaičendad

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Nece kirjutuz om vaiše ezitegez. Tö voit abutada meile, ku kohendat sidä da ližadat sihe.* |