Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ditador

A vien definìo **Ditador** ła persona ca exerçita na ditatura governando exemonegamente. de frecuente sta figura ła xe asimiłà a queła del tirano o del despota. Par rivar al poter on ditator, o futuro tałe, el pol servirse de ła senplice propaganda, opure de moti de piaza o persecusion, fino a 'rivare a na rivołusion atraverso on colpo de Stato (*golpe* o *putsch* inte el łengoajo internasional che el pol esare cruento o incruento.

## Łigadure foreste

* Dittatori.it Schede, aprofondimenti e documenti audio e video su ditator e ditature par capir i orori del pasado e prevenire posibiłi, dramateghi erori inte el futuro
* Dittatore del mese - Biografia e gałerie de fotografie de ditatori dal 1900 (*en inglexe e todesco')*

* el detien schemi gràfeghi so

|  |  |
| --- | --- |
| Controło de autorità | LCCN (EN) sh85037695 · BNF (FR) cb119472525 (data) · NDL (EN, JA) 00561660 |
# Zona Estrateritoriałe

Na **Xona Estrateritoriałe** (o anca **Zona Estrateritoriałe**) l'è un teritorio che formalmente el fa parte de un Stato ma in realtà el vien gestìo da n'altro Stato: donca łe xone estrateritoriałi łe xe tochi de tera no tanto grandi indove che se segue dei acordi o de łe leje speciałi.

L'exenpio clàsico de xona estrateritoriałe xe łe Anbasade: formalmente łe fa parte del *Stato ospitante* ma in realtà łe xe sóto łe leje del *Stato ospità*. Par exenpio l'Anbasada tedésca in Itàlia ła xe su un toco de tera che fa parte de l'Itàlia ma ła połisìa itałiana no ła pol miga entrarghe parché aministrativamente el xe un teritorio "in man" ai tedischi.

Inte el móndo ghe xe un caxo soło de *auto-anbasada* cioè gh'è soło una Anbasada de un Stato sul só steso teritorio: l'è l'Anbasada itałiana par ła Santa Sede che invese de èser in Vatican (masa picenin) ła xe in Itałia.

Łe Zone Estrateritoriałi no łe va mìa confuxe co łe enclave che invese łe fa parte uficialmente de un Stato foresto rispeto a quel che łe ga tuto intorno.

|  |  |
| --- | --- |
| Controło de autorità | LCCN (EN) sh85046564 · GND (DE) 4016056-7 · BNF (FR) cb119814883 (data) · NDL (EN, JA) 00572965 |
# Crimenałità organizada

La definision de **crimenałità organizada** (o **crìmene organizà**) ła denòmena łe atività criminoze de particułari tipi de organizasion, definie organizasion crimenałi, no costituie in magnera fortùita par ła comision estenporànea de reati, ma organizae in magnera rełativamente stàbiłe co un schema zeràrchego e co un fin comun.

Sołitamente el fin ùltemo de ste organizasion el ze el profito econòmego, ma inte l'acesion łe połe vegner considerae grupi cofà łe organizasion terorìsteghe, che invese łe ze de matrise pułìtega, ideołòzega o sociałe.

## Le atività tipeghe

Łe atività tìpeghe de ła crimenałità organizada łe połe èsar:

* Atentà
* Contrafasion
* Estorsion
* Furto de identità
* Zugo de azardo
* Imigrasion iłegałe
* Omisìdio
* Marcà nero
* Prostitusion
* Risiclajo de schei
* Tràfego de arme
* Tràfego de droga
* Tràfego de èsari umani
* Tràfego de vałuta falsa
* Racket

## Notasion

## Altri projeti

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons el detien imàjini o altri file so **crimenałità organizada el detien schemi gràfeghi so

## Linganbi foresti

* criminalità organizzataTreccani.it – Enciclopedie on line, Istituto de ła Ençiclopedia Italiana.
* Nicola Gratteri e Antonio Nicaso, CRIMINALITA ORGANIZZATA, in Ençiclopedia Italiana, IX Appendice, Istituto de ła Ençiclopedia Italiana, 2015.
* criminalità organizzata, in Disionàrio de istòria, Istituto de ła Ençiclopedia Italiana, 2010.
* Ernesto U. Savona, criminalità organizzata, in Disionàrio de istòria, Istituto de ła Ençiclopedia Italiana, 2010.
* malavitasapere.it, De Agostini.
* (EN) organized crimeEnçiclopedia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc.

|  |  |
| --- | --- |
| Controło de autorità | LCCN (EN) sh85095528 · GND (DE) 4043830-2 · BNF (FR) cb133193876 (data) · NDL (EN, JA) 00572346 |
# Wikipèdia in łéngua Vèneta

## Wikipèdia in łéngua vèneta no ła ga njoncora na pàjina col nome Wikipèdia in łéngua Vèneta

 **Serca** cuà drento in ła ençiclopedia se ghe xe titołi che ghe someja.

In altri projeti:
 Gałepin ·
Dati ·
 Fonte

Voxe che łe scumìsia co "Wikipèdia in łéngua Vèneta" ·

Domanda ła creasion de ła voxe · Łe ponta cuà

* Par crear ti ła pàjina, **schìcia cuà! Se sto mesajo el vegnese fora anca se ła pàjina xa ła xe stada creà, podaria èsarghe on eror tècnego (prova a netar ła caché).

*Wikipèdia Vèneta co **69 609 artìcułi**, stai scrivesti da **42 070 cołaboradori**.*
# USCGC Vento sud

**USCGC *Southwind* (WAGB-280)** ła jera na Modeło:Sclass2 che ga lavorà neła Guardia Costiera dei Stati Uniti come **USCGC *Southwind* (WAG-280)**, neła Marina Sovietica come Amirajo Makarov, neła Marina dei Stati Uniti come **USS *Atka* (AGB-3)** e da novo neła Guardia Costiera dei Stati Uniti come **USCGC *Southwind* (WAGB-280)** .
# History

History|   |
| Dati |
| Tipo | canałe tełevixivo temadego e canaƚe via cavo  |
| Nasion de orìzane | Stati Unii de l'Amèrica  |
| Lengue | inglezo  |
| Istòrego |
| Data de fondasion | 1° de zenaro del 1995  |
| Goerno de ła dita |
| Propietàrio | A+E Global Media  |

**History** ła ze na rete tełeviziva co sede in Stati Unii de l'Amèrica, in inglezo, zestionada da A+E Global Media, fondada inte el 1º de zenaro 1995.

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons el detien imàjini o altri file so **History el detien schemi gràfeghi so

|  |  |
| --- | --- |
| Controło de autorità | VIAF (EN) 160169263 · LCCN (EN) no96037384 · BNE (ES) XX5020206 (data) · WorldCat Identities (EN) no96-037384 |
# Cóvoło

Cóvoło
Cóvoło
An **cogol** o **cóvoło** al ze na cavità natural de dimension ridote che se cata qualche olta te la croda. La dimension minima acetada par poder definir cogol an buss la ze che al pode cener a quert, almanco in maniera provisoria, an on, o senò che al gnene doperà da qualche osel de grossa dimension par far al nit.

## Forma

La forma pì frequente la ze quela de na rientransa de un crot, aonde che in caso de tenporal se pol tirarse a quert e magari inpisarse al fogo. Pi rari i ze quei che se svilupa in profondità, aonde che pol starghe pì persone.

La seconda tipołozia la ze stata inportante par i omi parchè te la fase preistorica i li doperea come casa.

## Animai

Adess i ze posti ocupadi solche da animai.

## Galheria de someje

* Cóvoło Zanzanù a Valvestino
* Cóvoło de Bustiomone a Valbrenta
* Cóvoło de Canposilvan a Velo
* Cóvoło de *Costozza* a Longare

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons el detien imàjini o altri file so **cóvoło**

|  |  |
| --- | --- |
| Controło de autorità | LCCN (EN) sh85021504 · GND (DE) 4025362-4 · BNF (FR) cb11940787h (data) · NDL (EN, JA) 00561642 |
# Fógo

Na costrusion che xe drio bruxarse
El **fógo** (anca *fògo* intel trevixan o *fok)** el xe na forma de conbustion. Ła paroła *fógo* ła xe in xenere riferìa a ła manifestasion de un łuxòr inorbante insieme a na granda quantità de całor butada fora durante un ràpido proceso ałimentà da soło de osidasion exotèrmega de gas conbustìbiłi mandai fora da un carburante.

## Chìmega

Łe fiame łe xe un corpo gasoxo che łe moła całor e łuxe. I fóghi i se inpisa co un carburante el xe sogeto a całor o altra forma de energia, par exenpio un solferin o acendin, e i xe ałimentai da scarghe drio de energia tèrmega, fin co tuto el carburante conbustìbiłe no'l xe stà consumà. Ła parte sòłida che ła resta ła se ciama sènare.

## Descoverta

El fógo el xe stà descoverto dal'Homo Erectus e'l só uxo el ga megiorà par vèro ła sóa vita perché el tegnéva łontan i predatóri e'l vegnéva (come indeso) doperà par cuxinar.

## Altri projeti

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons el detien imàjini o altri file so **fogo**

|  |  |
| --- | --- |
| Controło de autorità | LCCN (EN) sh85048449 · GND (DE) 4016969-8 · BNF (FR) cb11976113c (data) · NDL (EN, JA) 00563133 |
# Tuareg

Un tuareg
I **tuareg** o **tuaregh** xe na popolasion de origine berbera. I vive na vita nomade in tel Maghreb, specialmente in Algeria, Mali e Nizer. En tel Nizer, i ga combatuo par el riconosimento de la so lengoa.

 Portałi: * Portałe de Africa

|  |  |
| --- | --- |
| Controło de autorità | LCCN (EN) sh85138365 · GND (DE) 4061129-2 · BNF (FR) cb133183889 (data) · BNE (ES) XX4576428 (data) · NDL (EN, JA) 00576554 |
# Ełesion presidensiałi inte i Stati Unii d'Amèrica del 2020

| Ełesion presidensiałi inte i Stati Unii d'Amèrica del 2020 |
| --- |
| Data | 3 de novenbre del 2020  |
| Sorte | ełesion presidensiałi dei Stati Unii  |
|  |
| Incargo ełezesto | Presidente dei Stati Unii de l'Amèrica. Durada del mandà: 4 anini

---

 vicepresidente dei Stati Unii. Durada del mandà: 4 anini

---

538 menbri del Cołejo Ełetorałe dei Stati Unii  |
| Hashtag | #2020Election, #Election2020, #2020Elections, #ElectionDay, #Vote2020, #VoteEarly e #USElection  |
| Partesipasion |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | 239 247 182 |  |
|  | 158 383 801 |    66.2٪ |  | 7.01 |

 |
| Rezultà ełetorałe
  |
|

|  |
| --- |
|  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  | **Joe Biden**
 — Partio Democràtego |
| Candidà vicepresidente: Kamala Harris |
|  | 81 268 757   51.31٪ |
| Voto ełetorałe |  | **306** |  |  |
|  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  | **Donald Trump**
 — Partio Republegan |
| Candidà vicepresidente: Mike Pence |
|  | 74 216 722   46.86٪ |  | 0.79 |
| Voto ełetorałe |  | **232** |  |  |

 |
|

---

  |
| Insediamento presidenziale di Joe Biden (it)   |
| **Presidente dei Stati Unii de l'Amèrica** |
| El renpiasa a: | Persona ełezesta: |
| Donald Trump | Joe Biden  |
|  |
|  ← 2016   2024
 →  |

Le **ełesion presidensiałi inte i Stati Unii d'Amèrica del 2020** łe se ga aveste inte el 3 de novenbre del 2020.

## Notasion

## Altri projeti

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons el detien imàjini o altri file so **ełesion presidensiałi dei Stati Unii del 2020 el detien schemi gràfeghi so

## Linganbi foresti
# Acrònemo

**Acrònemo** (da ła grego ἄκρον, *akron*, «estremità» + ὄνυμα, *onyma*, «nome»), ła xe na paroła formada da łe létare scumisiałi de parołe de na fraxe o de na definision..

## Exenpi de acrònemi

### Acrònemi italiani

* ACI (**A**utomobile **C**lub d'**I**talia)
* AVIS (**A**ssociazione **V**olontari **I**taliani donatori **S**angue)
* CONI (**C**omitato **O**limpico **N**azionale **I**taliano)
* FIAT (**F**abbrica **I**taliana **A**utomobili **T**orino): industria automobilistica
* RAI (**R**adio **A**udizioni **I**taliane): radio-television di Stato
* SIP (**S**ocietà **I**droelettrica **P**iemontese): ex monopolista delle telecomunicazioni
* TARM (**T**est di **A**ccertamento dei **R**equisiti **M**inimi): test par l'accesso alle facoltà universitarie
* ASL (**A**zienda **S**anitaria **L**ocale): ente ospedaliero pubblico
* TAR (**T**ribunale **A**mministrativo **R**egionale)

### Acrònimi tècneghi

* AIDS (**A**cquired **I**mmune **D**eficiency **S**yndrome): Sìndrome da Imuno Deficensa Acuixia
* ASP (**A**ctive **S**erver **P**ages; e **A**pplication **s**ervice **p**rovider)
* BIT ('*BI*nary digi**T**)
* CD (**C**ompact **D**isc)
* CPU (**C**entral **P**rocessing **U**nit)
* EEG (**E**letro **E**ncèfało **G**rama)
* EHF (**E**xtremely **H**igh **F**requency)
* HPLC(**H**igh **P**erformance **L**iquid **C**hromatography)
* MRI (**M**agnetic **R**esonance **I**maging)
* RAM (**R**andom **A**ccess **M**emory)
* LASER (**L**ight **A**mplification by **S**timulated **E**mission of **R**adiation)
* PET (**P**ositron **E**mission **T**omography)
* TAC (**T**omografia **A**siałe **C**onputerixada)
* VPN (**V**irtual **P**rivate **N**etwork)

### Acrònemi in łéngua inglexa

* AAA (**A**merican **A**utomobile **A**ssociation)
* CMYK (**C**yan **M**agenta **Y**ellow Blac**K**)
* IEEE (**I**nstitute of **E**lectrical and **E**lectronics **E**ngineers)
* EFF (**E**lectronic **F**rontier **F**oundation)
* EHF (**E**uropean **H**ockey **F**ederation)
* FSF (**F**ree **S**oftware **F**oundation)
* GNU (**G**NU's **N**ot **U**nix)
* ICPO (**I**nternational **C**riminal **P**olice **O**rganization)
* JFK (**J**ohn **F**itzgerald **K**ennedy)
* NBA (**N**ational **B**asket **A**ssociation)
* NCAA (**N**ational **C**ollegiate **A**thletic **A**ssociation)
* PPV (**P**ay **P**er **V**iew): Pay par View, TV a pagamento.
* TANSTAAFL (**T**here **A**in't **N**o **S**uch **T**hing **A**s **AF**ree **L**unch)
* UN (**U**nited **N**ations): Nasion Unie, ła nostra ONU
* USB (**U**niversal **S**erial **B**us)

### Acrònemi in łéngua fransexa

* SIDA (**S**yndrome d'**I**mmuno**D**éficience **A**cquis)
* OIPC (**O**rganisation **I**nternationale de **P**olice **C**riminelle)