Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Plantae

*Plantae* |  Hylocereus undatus  |
| Dati |
| Fonte de | grasi vezetałi, latte vegetale (it) , materiałe vezetałe, ałimento de orìzane vezetałe, prodoto vezetałe, proteina vegetale (it) , fibra vegetale (it)  e pianta fossile (it)   |
| Perìodo |
| Mesoproterozoico (it)   —
  |
| Tasonomia |
|  |
| Superdomain | *Cytota* |
| Domigno | *Eukaryota* |
| Regno | Plantae

Haeckel, 1866 |
|  |
|  |

Piante
El regno de łe **piante** (**Plantae** Haeckel, 1866) el contien a ocio 350 000 spece de organismi vivénti, destinti de sòłito co nomi de àlbori, arbusti, caspi, erbe, roeghine, ranpeganti, sucułénte, felse, muschi e ancor paréci altri.

La magior parte de łe piante che łe xe conosuo łe xe mese drénto el grupo de łe Angiosperme (divixion *Magnoliophyta*), co, a ocio, 250 000 spece che ła se destingue da łe altre divixion par ła produsion de fióri seguia, daspò l'inpołinasion, da ła formasion de séme serai e proteti drénto un fruto.

Ła parte de ła biołogia che ła revarda el studio de łe piante ła xe ła botànega.

Drio sti qua łe piante łe ga ste caraterìsteghe fondamentałe qua:

* łe xe organismi autòtrofi, dónca łe xe bone a produr el łor magnar retrotràmite da sostanse che no łe reagise miga in maniera sénplexe (l'aria, l'aqua, el terén);
* łe fa ła fotosìntexi, che ła xe ła particołar reasion chìmega che ła perméte de desformar anidride carbònega e aqua in sùcheri e osìgeno, col'agiuto del Sol e de ła clorofiła;
* łe xe formae da sèłułe eucariote, dónca sełułe conpletamente evołue, dotae de un nùcleo come se dixe;
* łe parete sełułare łe xe riche de sełułoxa e łe sèłułe stése de àmido.

I łìmiti precisai del regno de łe Piante, par quanto revarda i organismi manco conplesi e in particołar unisełułari, i xe stai ogeto de vałutasion miga tute conpagne intrà i studióxi.

Ai inisi el regno de łe Piante (en maniera più s-ceta, el *regno Vegetal*) el contegnéva anca organismi eteròtrofi, come i Fónghi, e tuti i bateri. Daspò *łe Piante* łe ga tacà a èser i sołi organismi autòtrofi plurisełułari, co ła creasion del regno dei Protisti, chel contegnéva tuti i organismi unisełułari anca autòtrofi.

Ancó se taca de nóvo a portar indrio inte el regno de łe Piante i organismi unisełułari autòtrofi, basta che i sia eucarioti. Sta roba ła pol referir in particołar a łe alghe verde, par tradision conpagne ai Protisti; sta qua łe faria parte del regno de łe Piante, parché łe ga sèłułe co łe parete de sełułoxa, łe ga el stéso tipo de clorofiła de łe piante terestre e łe produxe àmido co ła fotosìntesi.

## Note

## Altri progeti

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikispecies
* Wikimedia Commons el detien imàjini o altri file so **piante Wikispecies el detien informasion so **piante el detien schemi gràfeghi so

|  |  |
| --- | --- |
| Controło de autorità | LCCN (EN) sh85102839 · GND (DE) 4045539-7 · BNF (FR) cb11933145f (data) · BNE (ES) XX525083 (data) · NDL (EN, JA) 00572119 |
# Piante da fioro

Taraxacum (*pisacan* o *radìcio mato*)
Łe **piante da fior** (dite sientifegamente Antofitae, Spermatofite o Fanerògame) łe xe piante che se reproduxe par mexo de un fior che el contien samese: da st'ùlteme nase piante nove.

## Notasion

## Altri projeti

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikispecies
* Wikimedia Commons el detien imàjini o altri file so **Piante da fior Wikispecies el detien informasion so **Piante da fior el detien schemi gràfeghi so

## Linganbi foresti

* FanerogameTreccani.it – Enciclopedie on line, Istituto de ła Ençiclopedia Italiana.
* (EN) seed plantEnçiclopedia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc.
* (EN) Piante da fioroFossilworks.org.

|  |  |
| --- | --- |
| Controło de autorità | LCCN (EN) sh85100570 · GND (DE) 4076988-4 · BNF (FR) cb126475847 (data) · BNE (ES) XX525098 (data) · NDL (EN, JA) 00565514 |
# Pianta perene

La gramegna, na pianta erbàsea perene
In botànega, na **pianta perene** (dal latin *per*, "par", annus, "an") ła ze na pianta che ła vive pì de du ani, difarentemente da łe anuałi e de łe bienałi. In sto tipo de spece ła parte aèrea de l'organismo vezetałe inte ła stajon pì freda ła połe anca morir, ma

## Voze corełae

* pianta anuałe
* pianta bienałe

## Notasion

## Altri projeti

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons el detien imàjini o altri file so **Pianta perene el detien schemi gràfeghi so

## Linganbi foresti

* (EN) perennialEnçiclopedia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc.

|  |  |
| --- | --- |
| Controło de autorità | LCCN (EN) sh85099785 |
# Africa del Sud

Africa del Sud|   |
| Sorte | Rejon culturałe e rejon zeogràfega  |
| Parte de | Àfrica  |
| Rejon zeogràfega | Àfrica  |
| Posto |
| Continente | Àfrica  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|   |  |
|   |

 |
| Rente a | Africa sentrałe Africa Orientałe Osèano Indian Osèano Atlàntego  |
| Formà da | Botsuana Sudàfrica Namìbia Lezoto Eswatini  |
| Dati e sifre |
| Traversa | Botsuana, Lezoto, Eswatini, Zinbàbue e Namìbia  |
|  |
|

---

  |

     Africa del Sud (Macroregione ONU)
     Africa del Sud giografego, incluxi i Stati sora
     Southern African Development Community (SADC)
Ł'**Africa del Sud** (a volte ciamà anca col termine Sudafrica) ła xe ła porsion meridionałe del continente african. Ła xe bagnà a est da l'Oçeano Indian e a ovest da l'Oçeano Atlantego.

## Africa del Sud ONU

En baxe ała ripartision del mondo fata da łe Nasion Unie, l'Africa meridionałe ła xe una de łe macroregioni in cui a xe spartia l'Africa.

A ghe xe incluxi 5 Stati:

* Botsuana
* Łesotho
* Namìbia
* Sudafrica
* Esuatini

## Africa del Sud giografico

Ziogràfegamente a poe esare conprexi inte ła definision de Africa del Sud anca:

* Angoła, incluxa inte l'Africa Sentrałe
* Madagascar, Mozanbico, Malawi, Zanbia e Zimbabwe, incluxi inte l'Africa Orientałe
* Comore, Mauritius e Seychelles, stati-ìzoła picinini de l'Oçeano Indian incluxi inte l'Africa Orientałe
* Mayotte e Réunion, departementi fransexi d'oltremare inte l'Oçeano Indian

## Southern African Development Community

Tuti i Paexi sora elencà a ecesione de Comore, Seychelles e dei departementi fransexi d'oltremare i forma co Tanzania e Republica Democràtega del Congo ła Southern African Development Community (SADC), on'organizasion co ło scopo de promovare ła cooperasion e ło sviłupo econòmego de ła rejon.

 Portałi: * Portałe de Africa

Altri progetti

* Wikimedia Commons
* Wikimedia Commons el detien imàjini o altri file so **Àfrica Austrałe el detien schemi gràfeghi so

|  |  |
| --- | --- |
| Controło de autorità | VIAF (EN) 316429170 · LCCN (EN) sh85001653 · GND (DE) 4058393-4 · BNF (FR) cb162726316 (data) · BNE (ES) XX450630 (data) · WorldCat Identities (EN) 316429170 |