Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# VI asr

**VI asr**, Grigoriy taqvimiga koʻra, 1-yanvar 501-yildan 31-dekabr 600-yilgacha boʻlgan davr.

|  |  |
| --- | --- |
| Mingyilliklar: | 1-mingyillik |
| Asrlar: | * 5-asr
* **6-asr 7-asr
 |
| Muddatlari: | * 5-asr
* **6-asr 7-asr
 |
| Oʻn yilliklar: | * 500-lar
* 510-lar
* 520-lar
* 530-lar
* 540-lar
* 550-lar
* 560-lar
* 570-lar
* 580-lar
* 590-lar
 |
| Categories: | Births – Deaths Establishments – Disestablishments |

## Oʻn yilliklar va yillar

## Havolalar

* VI asr Memory Alphada
# Oktyabr

**Oktyabr** (lot. *October, octo* — sakkiz) — Grigoriy taqvimida yilning oʻninchi oyi. 31 kundan iborat. Qadimgi Rim kalendarida yilning 8-oyi.

|  |
| --- |
| ← **oktyabr** → |
| Du | Se | Ch | Pa | Ju | Sh | Ya |
|   |   |   | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |
| 2026-yil |

Oktabr oyi
## Boshqa tillarda

* Říjen (chex.)

## Bayramlar

### Xalqaro

### Oʻzbekistonda

1-oktyabr — Oʻqituvchi va murabbiylar kuni.

### Chet davlatlarda

## Manbalar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Fohishalik

Fohishalik qonunga qarshi emas, ammo boshqariladi   Fohishalik qonunga qarshi emas, boshqarilmaydi. Ammo fohishaxona tashkil etish yoki qoʻshmachilik qilish man etiladi
  Fohishalik man etiladi
  Maʼlumot yoʻq
**Fohishalik** - pul yoki boshqa foyda evaziga jinsiy aloqa qilish Fohishalik asosan ayollar orasida uchraydi. Shunday boʻlsada, erkaklar va bolalar orasida ham uchrab turadi.

Fohishalik antik jamiyatda paydo boʻlgan. Ayniqsa Qadimgi Misr, Yunoniston, Rim va Xitoyda keng tarqalgan boʻlgan. Fohishalik koʻpicha „dunyodagi eng qadimiy kasb“ deb ataladi.

Fohishalik hozir baʼzi mamlakatlarda taqiqlangan yoki cheklab qoʻyilgan, bir necha mamlakatlarda ruxsat etilgan. Jinoyat qonunchiligida zoʻrlab yoki zoʻrlik ishlatib, qoʻrqitib yoki aldash yoʻli bilan fohishalikka jalb qilganligi uchun javobgarlik belgilanadi. Dunyo boʻylab fohishalikdan tushgan daromad 100 milliard AQSH dollaridan koʻp deb taxmin qilinadi.

## Oʻzbekistonda

Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 131-moddasiga koʻra, fohishaxona tashkil etish yoki saqlash, shuningdek, gʻarazli yoki boshqa tuban niyatlarda qoʻshmachilik qilishga nisbatan jinoiy jazo qoʻllanadi.

## Manbalar

## Havolalar

Umuman fohishalik haqida
* Dunyodagi fohishalik haqida maʼlumotlar bazasi (Wayback Machine saytida 2014-06-03 sanasida arxivlangan) (ingl.)
* Fohishalik resurslari (Wayback Machine saytida 2009-03-06 sanasida arxivlangan) (ingl.)

Oʻzbekistonlik fohishalar haqida
* Oʻzbekistonlik ayollar Tojikistondan badargʻa qilindi, *Ozodlik radiosi* (30.05.2011)
* Dubayda oʻzbek odamfurushi va uning qurboni qamaldi, *Ozodlik radiosi* (25.06.2012)
* Gruzin qishlogʻi oʻzbek fohishalaridan bezor boʻlgan, *Ozodlik radiosi* (27.06.2012)
* Taylandda oʻzbek ayollarini sotgan oʻzbeklar ushlandi, *Ozodlik radiosi* (20.08.2012)
* Bokuda fohishalikda gumonlangan oʻzbekistonlik 30 ayol ushlandi, *Ozodlik radiosi* (16.05.2013)
* Rossiyada oʻzbekistonlik fohishalar koʻpaymoqda, *Ozodlik radiosi* (28.12.2013)
* Istanbulda oʻzbek ayoli tashkil qilgan yirik fohishabozlik tarmogʻi fosh qilindi, *Ozodlik radiosi* (13.01.2014)
* Fohishalikka majburlangan oʻzbekistonlik ayollar Pokistondan deportatsiya qilinadi, *Ozodlik radiosi* (14.05.2014)
* Qozogʻistonda uch oʻzbekistonlik jinsiy qullikdan ozod etildi, *Ozodlik radiosi* (22.05.2014)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# 1950

|  |  |
| --- | --- |
| Ming yilliklar: | 2-mingyillik |
| Asrlar: | * 19-asr
* **20-asr 21-asr
 |
| Oʻn yilliklar: | * 1930-lar
* 1940-lar
* **1950-lar 1960-lar
* 1970-lar
 |
| Yillar: | * 1947
* 1948
* 1949
* **1950 1951
* 1952
* 1953
 |

## Voqealar

* *Ilmiy voqealar*
	+ Nemis muhandisi Konrad Suze dasturlanuvchi Z4 kompyuterini yigʻdi.
	+ Minneapolis ilmiy-tadqiqot tashkiloti birinchi tijoriy kompyuter — ERA 1101ni sotuvga chiqardi.
	+ 17 iyun — Chikagolik jarroh Richard Louler 45 daqiqada dunyoda birinchi boʻlib inson buyragining transplantatsiyasini amalga oshirdi.
	+ Ingliz matematigi Alan Tyuring kompyuterni ongliligini tekshiruvchi Tyuring testini taklif etdi.
* *Siyosiy voqealar*
	+ Gʻarbiy Berlin konstitutsiyani qabul qildi.
	+ 9 fevral — Amerikalik senator Jozef Makkarti davlat departamentida ishlovchi 205 nafar kommunistlar roʻyxatiga ega ekanligini eʼlon qiladi. „Ov“ boshlanadi.
* *Sport voqealari*
	+ Ilk bora jahon chempionati doirasida Formula-1 turkumidagi avtomobillar poygasi oʻtkazildi.

## Tugʻilganlar

Yana qarang: Turkum:1950-yilda tugʻilganlar
* 22 aprel — Piter Frempton, ingliz qoʻshiqchisi, gitarachi, bastakor, The Herd, Humble Pie guruhlari ishtirokchisi.
* 17 may — Novodvorskaya, Valeriya, mashhur dissident.
* 9 iyul — Viktor Yanukovich, Ukraina siyosatdoni.
* 30 dekabr — Byarne Stroustrup, Daniyalik kompyter olimi, C++ asoschisi.

## Vafot etgan

Yana qarang: Turkum:1950-yilda vafot etganlar
* 19 mart — Edgar Berrouz, amerikalik yozuvchi, Tarzan haqidagi romanlar muallifi.
* 14 aprel — Ramana Maharshi, hind diniy arbobi va faylasuf.
* 1 iyul — Emil Dalkroz, Shveytsariyalik bastakor va pedagog.
* 5 avgust — Emil Abdergalden, nemis bioximigi va fiziologi.
* 29 oktyabr — Gustav V, Shvetsiya qiroli (1907-1950).
* 5 dekabr — Shri Aurobindo, hind faylasufi, shoir, revolyutsiyachi va Hindiston milliy-ozodlik harakati tashkilotchisi, yogin, guru va Integral yoga asoschisi.

## Nobel mukofotlari

* Fizika — Sesil Frenk Pauell — „Yadroviy jarayonlarni tadqiq etishning fotografik metodlarini va shu metodlar yordamida mezonlarni kashf etganligi uchun“.
* Kimyo — Otto Pol Hermann Dilz, Kurt Alder
* Tibbiyot va Fiziologiya — Edvard Kalvin Kendall, Tadeush Reyhshteyn, Filip Shouolter Hench
* Adabiyot — Bertran Rassel — „Ratsionalizm va gumanizmning yorqin vakillaridan biri, Gʻarbda soʻz va fikr erkinligi uchun kurashuvchi shaxs sifatida“.
* Tinchlik — Ralf Banch — „Regional hamkorlikni mustahkamlash yoʻlida Skandinaviya parlamentlararo ittifoqini tuzganligi uchun“.
# Ursula von der Leyen

| Ursula von der Leyen |
| --- |
| Fayl:(Ursula von der Leyen) 2019-yil, 16-iyul. Ursula von der Leyen presents her vision to MEPs 2 (cropped).jpg |
|  |
| Yevrokomissiya prezidenti |
| **Mansab davri** 2019-yil 1-noyabr |
| Oʻtmishdoshi |
Jean-Claude Juncker |
| Shaxsiy maʼlumotlari |
| Tavalludi |
1958-yil 8-oktyabr (1958-10-08) Ixelles, Belgiya |
| Bolalari |
7 |

**Ursula Gertrud von der Leyen** (talaffuzi: *Ursula Gertruda fon der Layen*; qizlik familiyasi **Albrecht**; 1958-yil 8-oktyabrda tugʻilgan) – olmon fizigi va siyosatchisi, Yevrokomissiya prezidenti (2019-yil 2-iyuldan beri).

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy sayti (inglizcha)
# Sinonimlar

**Sinonimlar** (qadimgi yunoncha: σύν va ὄνυμα — bir nomli) — bir umumiy maʼnoga ega boʻlgan (denotativ maʼnosi bir xil), qoʻshimcha (konnotativ) maʼnosi (ekspressiv,) uslubiy va boshqa munosabat kabilarni ifodalovchi xususiyatlari) bilan oʻzaro farqlanadigan til birliklari — soʻz, ibora, sintaktik birlik va boshqa, boshqatdan, qayta, qaytadan, yangidan, yana, takror kabi soʻzlari sinonim soʻzlar hisoblanadi.

Til birliklari bir xil maʼnoga ega boʻlish hodisasi sinonimiya deyiladi. Bu hodisa qanday til birliklariga xosligiga qarab, lugaviy (leksik) sinonimiya, frazeologik sinonimiya, sintaktik sinonimiya kabilarga boʻlinadi. Oʻzaro sinonim boʻlgan soʻzlar guruhi sinonimik qator deyiladi. Sinonimik qator 2 va undan ortiq soʻzlardan tashkil topadi. Mas, buloq — chashma sinonimik qator 2 soʻzdan, yuz, aft, bashara, bet sinonimik qator esa koʻp soʻzlardan tuzilgan. Koʻp maʼnoli soʻzlar muayyan maʼnosi yoki maʼnolari bilan bir yoki birdan ortiq sinonimik qatorga kirishi mumkin. Bitirmoq soʻzi bir maʼnosi bilan tugatmoq, tugallamoq, tamomlamoq soʻzlari qatoriga, boshqa maʼnosi bilan esa ado qilmoq, yoʻqotmoq, yoʻq qilmoq so'zlari qatoriga kiradi.

Sinonimik qatordagi birinchi soʻz bosh soʻz (asosiy soʻz) hisoblanadi. Bosh soʻz, odatda, hozirgi adabiy tilga mansubligi, emotsional boʻyoq, uslubga koʻra betarafligi va shu kabi xususiyatlari bilan shu qatordagi boshqa soʻzlardan farqlanadi, hamda, xuddi shu xususiyatlariga koʻra tilda boshqalariga nisbatan keng qoʻllanadi. Chiroyli, goʻzal, husnli, husndor, xushroʻy, koʻhli, zebo, suluv, sohibjamol sinonimik qatorda chiroyli soʻzi shunday belgilarga ega va bosh soʻz hisoblanadi. Qolgan soʻzlar esa har biri oʻziga xos belgi-xususiyati bilan boshqalaridan farqlanadi: goʻzal soʻzi belgini kuchli (yuqori) daraja bilan ifodalaydi; barno, zebo soʻzlari koʻproq kitobiy uslubga ega, suluv soʻzi esa nisbatan kam qoʻllanadi va hokazo. Nutqda sinonimlarning har biridan ularga xos belgi, xususiyatlarni hisobga olgan holda foydalanish muhim ahamiyatga ega.

## Yana qarang

* Antonimlar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# 1312

**1312**

|  |  |
| --- | --- |
| Ming yilliklar: | 2-mingyillik |
| Asrlar: | * 13-asr
* **14-asr 15-asr
 |
| Oʻn yilliklar: | * 1280-lar
* 1290-lar
* **1300-lar 1310-lar
* 1320-lar
 |
| Yillar: | * 1305
* 1306
* 1307
* **1308 1309
* 1310
* 1311
 |

## Voqealar

* 7 sentyabr. Умирает Фернандо IV во время подготовки войны против Гранады. Его сменяет Альфонсо XI, в стране начинается гражданская война.
* Кастильцы возвращают Алькаудете

## Tugʻilgan

*См. также: Категория:Родившиеся в 1312*

## Vafot etgan

*См. также: Категория:Умершие в 1312*

|  |
| --- |
| **Bu maqola ruscha yozilgan.** |
|  |
Iltimos, maqolani oʻzbek tiliga tarjima qiling. |
# Fortepiano

Fortepiano
**Fortepiano** (italyancha: *forte* — kuchli va *piano* — kuchsiz, sekin) — royal va piavdsholarning umumiy nomi. XVIII asr boshida B. Kristofori (Italiya), J. Marius (Fransiya) va K.G. Shryoter (Germaniya) tomonidan ixtiro qilingan. Keyinchalik fortepiano mexanizmi va shakli I. A. Shteyn, I. A. Shtreyxer (Avstriya), A. Bekers (London), S. Erar (Parij) va boshqa ustalar tomonidan takomillashtirilgan. Tovush ogayeishlarini bosish orqali kigiz qoplangan yogʻoch bolgʻachalar bilan torlarga urish natijasida xreil qilinadi. Klavesin va klavikorddan dinamikasi oʻzgaruvchanligi (mas, kuchli peggedan astasekin piano darajasiga oʻtish imkoniyatlari) bilan farq qiladi (nomi shundan). fortepiano uchun ilk asarlarni I. Gaydn, V. A. Motsart, L. Betxoven va boshqa ijod qilgan. Fortepiano oʻzining keng ijroviytexnik hamda ifodaviy imkoniyatlari tufayli Yevropa koʻp ovozli musiqasida asosiy yakkanavoz va joʻrnavoz soz sifatida keng oʻrin olgan.

Oʻzbekistonda fortepiano musiqasi 1920—30 yillarda V. Uspenskiy, B. Nadejdin qayta ishlagan oʻzbek xalq kuylaridan boshlab, keyinchalik G. Mushel, X. Izomov, B. Giyenko, Sayfi Jalil, N. Zokirov, oxirgi yillarda D. Saydaminova, R. Abdullayev, A. Nabiyev, M. Otajonov, D. Omonullayeva va boshqalarning miniatyuralari, sonata va konsertlari, koʻp qismli turkumlari bilan boyidi. Oʻzbekistonda fortepiano ijrochiligi sanʼati rivojiga A. Lisovskiy, N. Yablonovskiy, Oʻzbekistonda xizmat kursatgan artistlar O. Yusupova, A. Sharipova, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan oʻqituvchi T. Popovich, xalqaro tanlovlar gʻolibi E. Mirqosimova, A. Sultonov, U. Polvonov va boshqa oʻz hissasini qoʻshgan.

## Yana qarang

* Pianino

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Neopozitivizm

**Neopozitivizm** (neo… va pozitivizm) — XX asr falsafasidagi asosiy yoʻnalishlardan biri. Pozitivizmning hozirgizamon shakli neopozitivizmga Vena toʻgaragi qatnashchilari M. Shlik, R. Karnap, O. Neyrat asos solgan. N.ning Angliyada tarqalishida B. Rassel, L. Vitgenshteyn va boshqa katta oʻrin tutgan. N.ning asosiy gʻoyalari empirizm va fenomenalizmta (J. Berkli, D.Yum) borib taqaladi.

Falsafaning dunyoqarash masalalarini nazariy bilish vositasi sifatidagi imkoniyatlarini rad etib, fanni falsafaga qarshi qoʻyadi. Bilimni (yoki ilmiy, falsafiy, ogʻzaki tilni) mantiqiy yoki lingvistik tahlil qilish uslubini ishlab chiqishni maq-sad qilib olgan. Neopozitivizm gʻoyalari Vena toʻga-ragi faoliyatida oʻz ifodasini topdi, uning asosida mantiqiy pozitivizm vujudga keldi. Neopozitivizm fan falsafasi (Ch. Morris, P. Brijmen), Shvepiyadagi Upsala maktabi va boshqa yoʻnalishlarning vakillari qoʻllabquvvatladilar. 1950-yillarda lingvistik falsafa katta nu-fuzga ega boʻldi. Fanning uslubiy ma-salalarini ishlab chiqishni daʼvo qilib, amalda ularni hal eta olmadi. N. namoyandalari hozirgi formal mantiq, semiotika va fan mantigʻi rivojida muayyan rol oʻynadi.

## Manbalar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# 268

**268**

|  |  |
| --- | --- |
| Ming yilliklar: | 1-mingyillik |
| Asrlar: | * 2-asr
* **3-asr 4-asr
 |
| Oʻn yilliklar: | * 240-lar
* 250-lar
* **260-lar 270-lar
* 280-lar
 |
| Yillar: | * 261
* 262
* 263
* **264 265
* 266
* 267
 |

## Voqealar

## Tugʻilgan

## Vafot etgan

|  |
| --- |
| **Bu maqola ruscha yozilgan.** |
|  |
Iltimos, maqolani oʻzbek tiliga tarjima qiling. |
# Janubiy okean

Janubiy okean
**Janubiy okean** — Dunyo okeani (Atlantika, Hind, Tinch okeanlari)ning Antarktidani oʻrab turgan qismining shartli nomi. Dastlab golland geografi B. Varenius 1650-yilda mustaqil okean sifatida ajratgan. Okeanning chegarasi Janubiy Amerika, Afrika, Avstraliya materiklarining va Tasmaniya hamda Yangi Zelandiya o.larining jan. chekkalari orqali oʻtkazilgan shartli chiziq va jan. qutbiy doyra, 35—60° j. k.lar orqali oʻtkazilgan. Antarktika atlasida Janubiy okeanning shartli chegarasi qilib Antarktika konvergensiya zonasi (55° j. k. yaqinida) hisoblanadi. Janubiy okeanni alohida okean qilib ajratishda iqlimning sovuqligi, gidrologik sharoitlar asos qilib olingan. Ammo keyingi tadqiqotlar natijasida Janubiy okeanning Atlantika, Tinch va Hind okeanlarga yondosh sektorlarida uning iqlimiy va gidrologik sharoitlari oʻsha okeanlarnikiga oʻxshashligi maʼlum boʻldi. Dengizchilik amaliyotida Janubiy okean termini qoʻllanilmaydi, chunki dengizchilikka oid oʻquv qoʻllanmalarida bu tushuncha uchramaydi.

## Manbalar

## Havolalar

|  |
| --- |
| **Okeanlar (Ularning barchasi dunyo okeanining bir qismidir)** |
| Tinch okeani · Atlantika okeani · Hind okeani · Janubiy okean · Shimoliy Muz okeani |
# 1677

|  |  |
| --- | --- |
| Ming yilliklar: | 2-mingyillik |
| Asrlar: | * 16-asr
* **17-asr 18-asr
 |
| Oʻn yilliklar: | * 1650-lar
* 1660-lar
* **1670-lar 1680-lar
* 1690-lar
 |
| Yillar: | * 1670
* 1671
* 1672
* **1673 1674
* 1675
* 1676
 |

**1677-yil** — juma kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.

## Voqealar

## Tavalludlar

## Vafot etganlar
# 1778

|  |  |
| --- | --- |
| Ming yilliklar: | 2-mingyillik |
| Asrlar: | * 17-asr
* **18-asr 19-asr
 |
| Oʻn yilliklar: | * 1750-lar
* 1760-lar
* **1770-lar 1780-lar
* 1790-lar
 |
| Yillar: | * 1771
* 1772
* 1773
* **1774 1775
* 1776
* 1777
 |

**1778-yil** — payshanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.

## Voqealar

## Tavalludlar

## Vafot etganlar
# Yuza

Yuza
**Yuza** — tekislik yoki sirtdagi geometrik figuralarni ifodalaydigan asosiy miqdorlardan biri. Sodda holda yuza yassi figurani toʻldiruvchi birlik kvadratlar, yaʼni tomoni uzunlik birligiga teng boʻlgan kvadratlar soni bilan oʻlchanadi. Yuzani hisoblash qadimdan amaliy geometriyaning muhim masalalaridan biri boʻlib kelgan (masalan, yer maydonlarini boʻlish). Tekislikda koʻpburchakning yuzasini oʻlchash har qanday koʻpburchakni toʻgʻri toʻrtburchaklarga ajratish mumkinligiga asoslanadi. Toʻgʻri toʻrtburchakning yuzasi tomonlari koʻpaytmasiga teng.

## Yana qarang

* Hajm
* Perimetr
* Geometriya

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# 1800-lar

**1800-lar**

|  |
| --- |
| XVIII asr
1800 - 1809 yillar |
| 1770-lar • 1780-lar • 1790-lar — **1800-lar** — 1810-lar • 1820-lar • 1830-lar |
| 1800 • 1801 • 1802 • 1803 • 1804 • 1805 • 1806 • 1807 • 1808 • 1809 |

## Muhim Voqealar
# Banya-luka

**Banya-luka** — Bosniya va Gersegovinadagi shahar, Vrbas daryosi boʻyida. Aholisi 195 ming kishi (1991). Mashinasozlik (jumladan elektrotexnika, radioelektronika), kimyo, yogʻochsozlik, kun poyabzal, oziq-ovqat (jumladan tamaki) sanoati korxonalari bor. B.-L. shahri yaqinida oltingugurtli shifobaxsh issiq buloqlar mavjud. Shahar 1969-yilda zilziladan zarar koʻrgan, keyinroq qayta tiklangan.

## Adabiyotlar

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# 20-avgust

**20-avgust** — Grigoriy taqvimida yilning 232- (kabisa yilida 233-) kuni. Yil yakuniga 133 kun qoladi.

|  |
| --- |
| ← **avgust** → |
| Du | Se | Ch | Pa | Ju | Sh | Ya |
|   |   |   |   |   | 1 | 2 |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 |   |   |   |   |   |   |
| 2026-yil |

## Bayramlar

*Yana qarang: Turkum:20-avgust bayramlari*

## Voqealar

*Yana qarang: Turkum:20-avgust voqealari*

* 636 — Yarmuk jangida arablar Suriyani egalladilar.
* 1857 — «Yomonlik gullari» (*suratdaʼ') mojarosi.*
* 1913 — Samarqandda Mahmudxoʻja Behbudiy tomonidan „Oyina“ jurnalining 1-soni nashr etildi.
* 1940 — Lev Trotskiy Meksikada ogʻir yaralandi.
* 1968 — Chexoslovakiyadagi inqilobni bostirish uchun harakatlar.
* 1988 — Eron-Iroq urushi (1980—1988) tugadi.

## Tavalludlar

*Yana qarang: Turkum:20-avgustda tugʻilganlar*

## Vafot etganlar

*Yana qarang: Turkum:20-avgustda vafot etganlar*

## Havolalar

* days.peoples.ru (Wayback Machine saytida 6-yanvar 2014-yil sanasida arxivlangan)(rus.)
# 1961

**1961**

|  |  |
| --- | --- |
| Ming yilliklar: | 2-mingyillik |
| Asrlar: | * 19-asr
* **20-asr 21-asr
 |
| Oʻn yilliklar: | * 1940-lar
* 1950-lar
* **1960-lar 1970-lar
* 1980-lar
 |
| Yillar: | * 1958
* 1959
* 1960
* **1961 1962
* 1963
* 1964
 |

## Voqealar

* 1-yanvar — денежная единица "фартинг", находящаяся в обращении в Великобритании с 13-го asrа, перестала быть платёжным средством.
* 4-fevral — В Анголе начинается Португальская колониальная война.
* 13-mart — прорыв дамбы на Днепре. Погибло 145 человек.
* 12-aprel — Первый полёт человека в космос — Гагарин, КК «Восток».
* 5-may — Суборбитальный космический полёт Алана Шепарда (США) — Программа «Меркурий».
* 18-aprel — Подписана Венская конвенция о дипломатических отношениях.
* 13-avgust — Начало строительства Берлинской стены протяжённостью 155 км, которая стала символом «железного занавеса», разделившего Германию, Европу и весь мир на два противоборствующих лагеря. Стена была разрушена 10-noyabr 1989 года, простояв 28 лет и 3 месяца. При попытке бежать на Запад через Берлинскую стену погибло около 1000 граждан ГДР.
* 11-oktyabr — На Семипалатинском полигоне осуществлён первый подземный ядерный взрыв.
* 30-oktyabr - СССР провел испытание ядерного устройства мощностью 50 мегатонн. Это самое мощное ядерное испытание в истории.

## Tugʻilganlar

Yana qarang: Turkum:1961-yilda tugʻilganlar
* 6-fevral — Онуфриенко, Юрий Иванович, советский космонавт.
* 6-fevral — Чиграков, Сергей Николаевич, советский и российский рок-музыкант.
* 19-aprel — Анна Герасимова (Умка), рок-бард, музыкант, поэт, литературовед, переводчик.
* 19-noyabr — Мэг Райан, американская актриса, продюсер.
* 30-dekabr — Дуглас Коупленд, канадский писатель.
* 1-avgust - Кутик, Илья Витальевич, русский поэт.
* 4-avgust - Barack Obama (AQShning 44-prezidenti)

## Vafot etgan

Yana qarang: Turkum:1961-yilda vafot etganlar
[[Изображение:Ernest Hemingway.jpg|thumb|100px|*Хемингуэй*]]

* 4-yanvar — Эрвин Шрёдингер (Erwin Schrödinger), австрийский физик, лауреат Нобелевской премии по физике 1933 года (р. 1887).
* 2-iyul — Эрнест Хемингуэй (Ernest Miller Hemingway), американский писатель, лауреат Нобелевской премии по литературе 1954 года (р. 1899).
* 6-iyun — Карл Густав Юнг (Carl Gustav Jung), швейцарский психиатр, психолог, философ, основатель «аналитической психологии» (р. 1875).
* 13-iyun — Витаутас Кайрюкштис (Vytautas Kairiūkštis), литовский художник (р. 1890).
* 2-oktyabr — Пятрас Римша (Petras Rimšа), литовский скульптор (р. 1881).

## Нобелевские премии

* Физика — Роберт Хофштедтер — «За основополагающие исследования по рассеянию электронов на атомных ядрах и связанных с ними открытий в области структуры нуклонов», Рудольф Людвиг Мёссбауэр — «За исследования резонансного поглощения гамма излучения и открытие в связи с этим эффекта, носящего его имя».
* Химия —
* Медицина и физиология —
* Литература — Иво Андрич — «За силу эпического дарования, позволившую во всей полноте раскрыть

```
человеческие судьбы и проблемы, связанные с историей его страны».
```

* Премия мира -

|  |
| --- |
| **Bu maqola ruscha yozilgan.** |
|  |
Iltimos, maqolani oʻzbek tiliga tarjima qiling. |
# Damashq xalifaligi

**Damashq xalifaligi** — Umaviylar hukmronligi davri (661—750)da Arab xalifaligi (poytaxti — Damashq)ning adabiyotlarda uchraydigan nomi.

## Adabiyotlar

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
# The Walt Disney Company

The Walt Disney Company|  |
|  |
| Sobiq nomi | * Disney Brothers Cartoon Studio (1923–1926)
* Walt Disney Studio (1926–1929)
* Walt Disney Productions (1929–1986)
 |
| Turi |
Ochiq aksiyadorlik jamiyati |
| Birja listingi |
NYSE: **DIS** |
| Qachon asos solingan |
16-oktyabr, 1923-yil (1923-10-16) |
| Joylashuvi |
Burbank, Kaliforniya,  AQSh |
| Hududiy xizmati |
Umumjahon |
| Asoschi(lari) | * Walt Disney
* Roy O. Disney
 |
| Rahbariyat | * Mark Parker (rais)
* Bob Iger (bosh direktor)
 |
| Aylanma daromadi |  AQSh$88,898 milliard (2023) |
| Operatsion foydasi |  AQSh$12,863 milliard (2023) |
| Boyligi |  AQSh$205,579 milliard (2023) |
| Sof foydasi | 13 066 000 000, 11 054 000 000, −2 864 000 000, 1 995 000 000 va 3 145 000 000 |
| Ishchilar soni |
225 000 (2023) |
| Vebsayti | thewaltdisneycompany.com |

**The Walt Disney Company** (talaffuzi: *Uolt Disney Kompani*) — transmilliy mediakorporatsiya. 1923-yilning 16-oktyabrida Walt Disney va Roy Oliver Disney tomonidan asos solingan. Shtab-kvartirasi Kaliforniya shtatining Burbank shahrida joylashgan.

## Kompaniya strukturasi

### Brendlar

* Disney
* Disney+
* Pixar
* ABC
* ESPN
* Marvel
* Marvel Studios
* Star Wars
* National Geographic
* 20th Century Studios
* Searchlight Pictures
* Hulu
* FX
* Star+

## Yana qarang

* Walt Disney Studios Motion Pictures

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy sayti
# 9-sentyabr

**9-sentyabr** — Grigoriy taqvimida yilning 252- (kabisa yilida 253-) kuni. Yil yakuniga 113 kun qoladi.

|  |
| --- |
| ← **sentyabr** → |
| Du | Se | Ch | Pa | Ju | Sh | Ya |
|   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |   |   |   |   |
| 2026-yil |

## Bayramlar

*Yana qarang: Turkum:9-sentyabr bayramlari*

## Voqealar

Kazanskiy sobor
*Yana qarang: Turkum:9-sentyabr voqealari*

* 1493 — Krbavedagi jang. Xorvatiya turklar tomonidan bosib olindi.
* 1776 — Shimoliy Amerikadagi 13 koloniya bir davlatga birlashdi.
* 1801 — Sankt-Peterburgda Qozon cherkovi (*tasvirda*) ochildi.
* 1999 — Moskvadagi terroristik hurujlar natijasida yuzdan ortiq kishi nobud boʻldi.

## Tavalludlar

*Yana qarang: Turkum:9-sentyabrda tugʻilganlar*

## Vafot etganlar

*Yana qarang: Turkum:9-sentyabrda vafot etganlar*

## Havolalar

* days.peoples.ru (Wayback Machine saytida 2012-06-06 sanasida arxivlangan)(rus.)