Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Mil. av. 720

**Mil. av. 720**

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Yillar** |
| Mil. av. 724 Mil. av. 723 Mil. av. 722 Mil. av. 721 — **Mil. av. 720** — Mil. av. 719 Mil. av. 718 Mil. av. 717 Mil. av. 716 |

|  |
| --- |
| **Oʻn yilliklar** |
| Mil. av. 750-lar Mil. av. 740-lar Mil. av. 730-lar — **Mil. av. 720-lar** — Mil. av. 710-lar Mil. av. 700-lar Mil. av. 690-lar |

|  |
| --- |
| **Asrlar** |
| Mil. av. IX asr — **Mil. av. VIII asr** — Mil. av. VII asr |

 |

## Voqealar

## Tugʻilgan

## Vafot etgan

|  |
| --- |
| **Bu maqola ruscha yozilgan.** |
|  |
Iltimos, maqolani oʻzbek tiliga tarjima qiling. |
# Mil. av. 314

**Mil. av. 314**

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Yillar** |
| Mil. av. 318 Mil. av. 317 Mil. av. 316 Mil. av. 315 — **Mil. av. 314** — Mil. av. 313 Mil. av. 312 Mil. av. 311 Mil. av. 310 |

|  |
| --- |
| **Oʻn yilliklar** |
| Mil. av. 340-lar Mil. av. 330-lar Mil. av. 320-lar — **Mil. av. 310-lar** — Mil. av. 300-lar Mil. av. 290-lar Mil. av. 280-lar |

|  |
| --- |
| **Asrlar** |
| Mil. av. V asr — **Mil. av. IV asr** — Mil. av. III asr |

 |

## Voqealar

## Tugʻilgan

## Vafot etgan

|  |
| --- |
| **Bu maqola ruscha yozilgan.** |
|  |
Iltimos, maqolani oʻzbek tiliga tarjima qiling. |
# Lao-szi

**Lao-szi** (xitoycha, aynan – keksa ustoz) (miloddan avvalgi 604, Chu podshohligi, Xenan viloyati – Xitoydan tashqarida juda keksayib vafot etgan) – xitoy faylasufi Li Erning faxriy nomi. U daosizmga asos solgan. Konfutsiy bilan bir qatorda turadigan buyuk xitoy mutafakkiri hisoblanib, uni yoʻl va yaxshi fazilatlar haqidagi qadimiy xitoy risolasi – „Lao-szi“ („Dao de szin“) muallifi deb biladilar. Bu kitob qadimiy xitoy asarlariga qaraganda eng koʻp chet tillarga tarjima qilingan. Unda Lao-Szi Eaoni inson his-tuygʻulari bilan bilib boʻlmaydigan hamma narsaning asosi deb hisoblaydi. Lao-Szi taʼlimotida tabiatdagi barcha narsalar oʻzgarib turadi, lekin muayyan bosqichga erishgach, oʻzining aksiga qaytadi. Binobarin, kishilar xatti-harakat, intilish, kurashlardan voz kechishlari, ortiqcha sarf-harajat, hashamatga yoʻl qoʻymasliklari, yashash tarzini esa oddiylik, soflik belgilashi lozim.

## Manbalar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Lize jangi

**Lize jangi** (jīngīngyīng) Xitoy tarixidagi urushayotgan davlatlar davrida Vu va Yue shtatlari oʻrtasida boʻlib oʻtgan. Miloddan avvalgi 478-yilda Yue Vuga hujum qilib, Vu qoʻshinini magʻlub etdi.

## Manbalar
# Yongqiao tumani

**Yongqiao tumani** — Xitoyning Anxuy provinsiyasi, Suzhou shahridagi tuman.

## Maʼmuriy boʻlinmalar

Hozirgi kunda Yongqiao tumani 11 ta kichik tumanlar, 15 ta shahar va 10 ta shaharchaga boʻlingan.

```
11-kichik tumanlar
```

|  |  |
| --- | --- |
| * Daodong (道东街道)
* Dongguan (东关街道)
* Xiguan (西关街道)
* Nanguan (南关街道)
* Beiguan (北关街道)
* Bianhe (汴河街道)
 | * Sanliwan (三里湾街道)
* Tuohe (沱河街道)
* Yongqiao (埇桥街道)
* Chengdong (城东街道)
* Chengxi (城西街道)
 |

15 shaharcha

|  |  |
| --- | --- |
| * Caocun (曹村镇)
* Chulan (褚兰镇)
* Fuli (符离镇)
* Dadian (大店镇)
* Daying (大营镇)
* Xuidyan (灰古镇)
* Jiagou (夹沟镇)
* Langan (栏杆镇)
 | * Qixian (蕲县镇)
* Luling (芦岭镇)
* Shichun (时春镇)
* Yaoyuan (姚园镇)
* Xisipo (西寺坡镇)
* Yongʻan (永安镇)
* Zhjuxianzhjuan (朱仙庄镇)
 |

10 ta shaharcha

|  |  |
| --- | --- |
| * Beyyanchjay (北杨寨乡)
* Haohe (蒿河乡)
* Miaoʻan (苗庵乡)
* Jieji (解集乡)
* Shunxe (顺河乡)
 | * Taogou (桃沟乡)
* Xi’erpu (西二铺乡)
* Yangchjuang (杨庄乡)
* Yongchjen (永镇乡)
* Chjihe (支河乡)
 |

## Manbalar
# Surgun

**Surgun** — jinoiy jazo turi; mahkumni muayyan boshqa bir joyda yashash uchun majburiy ravishda koʻchirish. Sobiq shoʻrolar davrida S. qilish inson huquqlarini poymol etishning oʻziga xos usullaridan biri boʻlgan. S. asosiy jazo sifatida ham, qoʻshimcha jazo sifatida ham 2 yildan 5 yilgacha boʻlgan muddatga tayinlanishi mumkin edi. Mehnatga layoqatli mahkum S. muddatini, albatta, mehnat qilish bilan birga oʻtagan. Qatagʻonlar davrida qanchadanqancha begunoh odamlar, siyosat, fan, madaniyat arboblari sovuq yurtlarga "xalq dushmani" degan tamgʻa bilan S. qilingan. Repressiyam uchrab, S. qilingan minglab yurtdoshlarimiz Oʻzbekiston oʻz mustaqilligini qoʻlga kiritishi sharofati bilan, Prezidentning saʼyharakatlari tufayli okdandi.

Oʻzbekiston Respublikasining JK (1994-yil 22 sentabr)dagi jazo tizimida S. shaxsning shaʼni, qadrqimmati toptalishiga olib keladigan jazo turi boʻlgani uchun oʻz ifodasini topmagan.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Jenmin Jibao

**Jenmin Jibao** („Xalq gazetasi“) — kundalik gazeta, Xitoy Kommunistik partiyasi MK organi. 1948-yil 15-iyundan beri nashr etiladi (Shitszyachjuan va Xandanda, 1949-yil martdan — Pekinda).

## Manbalar
# Saroy (qasr)

**Saroy** — dastlab hukmdorlar qarorgohi boʻlib xizmat qilgan hashamatli ulkan bino, qasr. Keyinchalik turli serhasham hovlili binolar ham saroy nomini olgan. Qadimgi Misrda ilk podsholik davridayoq (mil. av. 3000 yillik) firʼavnlar oʻz xonadonlari uchun saroysimon binolar, serhasham ibodatxona saroylari qurilishiga ahamiyat berganlar. Mesopotamiya va Bobildagi saroylar qatʼiy loyiha asosida mahobatli qilib qurilgan, koshinlar bilan bezatilib, osma bogʻlari boʻlgan. Arab mamlakatlari, Eronda, Xitoy (Imperator saroyi), Yaponiyada ham saroylarning dabdabali boʻlishiga ahamiyat berilgan.

Yevropada oʻrta asr shahar-respublikalari rivojlanishi bilan maʼmuriy boshqarish organlari hamda mansabdorlar saroylari paydo boʻldi. Italiyada Siyenadagi Publiko palatssosi (1297—1310), Venetsiyada Dojlar saroyi, Ispaniyada Alhumro saroyi shular jumlasidandir. Din arboblari ham oʻzlari uchun saroylar qurdirdilar (Orviyetoda papa saroyi. XIII asr, Rossiyada patriarx va arxiyereylar saroylari). XV—XVI asrlardagi mahobatli saroylar keng ichki hovlilari, kutubxonalari, devoriy bezaklari va noyob narsalar saqlanadigan zallari bilan shaharning butun bir qismini egallagan. Bu turdagi saroylar qirol, imperator saroylarining shakllanishiga kuchli taʼsir koʻrsatgan (Madrid yaqinidagi Eskorial, XVI asr; Parijdagi Luvr, XVI—XVIII asrlar. Bu davr saroylari mujassamotining harakterli xususiyati anfiladalarida, tarzi kolonnadalar bilan bezatilishida, bino bilan muhitni bogʻlovchi rizalitlarda koʻrinadi.

Markaziy Osiyo saroy meʼmorligi oʻziga xos uslubda bunyod etilganligi bilan ajralib turadi. Tuproq qalʼadagi saroyning 300 ga yaqin xonalari, keng tantanavor zallari, qabulxonalari, xazinaxonalari boʻlgan. Bapaxuia, Afrosiyob, Xolchayon saroy bezaklarida tasviriy sanʼat asarlari, haykalchalar, oʻyma naqshlar va rangbarang devoriy rasmlar ishlangan. Amir Temur hukmronligi davrida (XIV asr) qurilgan Shahrisabzdagi Oqsaroy, Samarqanddagi Boʻstonsaroy, Koʻksaroy hamda Amir Temur bogʻlaridagi koʻplab saroylarning meʼmoriy tuzilishi, ulardagi serhasham bezaklar oʻziga xos nafisligi bilan ajralib turgan. Buxoro arki, Koʻxna ark, Qoʻqon oʻrdasi va boshqa xon saroylarining meʼmoriy shaklida Samarqand, Fargʻona meʼmoriy maktablari uslublari oʻz ifodasini topgan. Ularda xalq ustalarining qurish anʼanalari, naqshinkorlik bezaklari milliy uslublar namoyon boʻlgan. Sitorai Mohi Xosa, Nurillaboy saroyi, Romanov saroyida Yevropa va milliy meʼmorlik oʻzaro uygʻunlashgan. XIX asr oxiri — XX asr boshlarida koʻhna saroy binolaridan muzey, kutubxona, dam olish uylari sifatida foydalanilgan.

Oʻrta asrlarda Sharqda karvonlar toʻxtab oʻtadigan rabot (karvonsaroy); zamonaviy meʼmorlikda muayyan maqsadda bunyod boʻlgan muhim inshootlar (madaniyat saroylari va uylari, kinokonsert, nikoh uylari, sport saroylari va boshqalar). Oʻzbekistonda Sanʼat saroyi, Xalqlar doʻstligi saroyi shunday inshootlardandir.

## Manbalar

Saroy

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Ekspansiya

**Ekspansiya** (lotincha — kengaytirish, yoyish) — yangi hududlarni, boshqa mamlakatlardagi bozorlarni egallash, taʼsir doirasini kengaytirish yoʻlidagi harakat. Ekspansiyaning hududiy, iqtisodiy, siyosiy ko'rinishlari boʻladi.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Muqaddas Chumo

**Jumong** ( hangilcha jeo, Hanja lin), vafotidan soʻng **Muqaddas Jumong** Hanja : Xan qirolligining asoschisi boʻlgan va u xalq tomonidan sajda qilingan. Koguryo va Koryo. *Jumong* dastlab ajoyib kamonchi uchun Bo'yeo shag'zodasi bo'lib, keyinchalik uning nomiga aylandi. U turli xil Xitoy adabiyotlarida, jumladan Shimoliy Xitoy va Tang sulolasi tomonidan yozilgan tarix kitoblarida Qahramon **Jumong** sifatida qayd etilgan. Bu nom kelajakdagi yozuvlarda, kitoblarda *Samguk Sagi* va *Samguk Yusada* keltirib o'tilgan. Jumongning unvoni *Samguk Sagi* (1211) to'planishidan bir necha yil oldin **Muqaddas Dongmyeong** so'zma-so'z *Sharqning Yorqin Muqaddas Podshohi* deb tarjima qilingan. Uning boshqa ismlari orasida **ChumongNakamu**, *Samguk Sagida* u **Go** familiyasi bilan Jumong sifatida qayd etilgan va **Junghae** yoki **Sanghae** nomi bilan ham tanilgan.
# Ritsarlar

**Ritsarlar** (nem, Ritter, dastlab — chavandoz) — oʻrta asrlarda Gʻarbiy va Markaziy Yevropa mamlakatlarida imtiyozli ijtimoiy qatlam: keng maʼnoda — barcha oqsuyak mulqdorlar (feodallar), tor maʼnoda — faqat mayda oqsuyak mulkdorlar. Vassallik munosabatlari orqali oʻz senʼorlariga karam boʻlgan. Ritsarlar ulardan yer mulki (feod) olib, evaziga qoʻshinda suvoriy xizmatini oʻtaganlar. Ritsarlarning jangovaroti, qimmatbaho ogʻir qurollari (qilich, qalqon, sovut) boʻlishi lozim edi, u maxsus ritsarlik taʼlimini olgan, turnirlarda qatnashgan. Ritsarlar uchun quyidagi axloqiy normalar: jasurlik, omonatga sadoqat, ayollarga nisbatan oliyjanoblik shart boʻlgan. Shundan (majoziy maʼnoda) ritsarlar — fidokor, olijanob insonlar. XII—XIV asrlarda ritsarlar harbiy kuch sifatida katta ahamiyatga ega boʻlgan. XV—XVI asrlarda muntazam armiyalar tuzilishi va uqotar qurollarning tarqalishi bilan ularga ehtiyoj qolmagan. Ritsarlar dvoryanlar tabaqasining asosini tashkil etgan.

## Manbalar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Mil. av. 123

**Mil. av. 123**

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Yillar** |
| Mil. av. 127 Mil. av. 126 Mil. av. 125 Mil. av. 124 — **Mil. av. 123** — Mil. av. 122 Mil. av. 121 Mil. av. 120 Mil. av. 119 |

|  |
| --- |
| **Oʻn yilliklar** |
| Mil. av. 150-lar Mil. av. 140-lar Mil. av. 130-lar — **Mil. av. 120-lar** — Mil. av. 110-lar Mil. av. 100-lar Mil. av. 90-lar |

|  |
| --- |
| **Asrlar** |
| Mil. av. III asr — **Mil. av. II asr** — Mil. av. I asr |

 |

## Voqealar

## Tugʻilgan

## Vafot etgan

|  |
| --- |
| **Bu maqola ruscha yozilgan.** |
|  |
Iltimos, maqolani oʻzbek tiliga tarjima qiling. |
# Noib

**Noib** (arabcha — oʻrinbosar, yordamchi) — oʻrta asrlarda musulmon davlatlarida tobe oʻlka yoki viloyat hokimi. Noiblar, odatda, oliy hukmdorning oʻrinbosari hisoblangan.

Oltin Oʻrdada noib xonning yirik viloyatlaridagi yordamchisi (Masalan, Xorazmda).

1. Muhammad Xorazmshoh toʻngʻich farzandi Jaloliddin Manguberdiga Gʻazni, Bomiyon, Gʻur, Bust, Takinobod, Zamindavor hamda qoʻshni Hind yerlarini boshqarishga bergan, biroq Jaloliddinni Urganchdan uzoqlashtirmaslik maqsadida Quzbar Malikni nomi zikr etilgan mamlakatlarga shahzodaning noiblari etib yuborgan.
2. Amir Temur saltanatida sohibqironning farzandlari, nevaralari, yaqin safdoshlari turli oʻlka va viloyatlarga noib etib tayinlangan. Noib unga ishonib topshirilgan hududning siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy holati uchun masʼul hisoblangan.
3. Ozarbayjonda Oktabr inqilobidan (1917) oldingi mahallalar (magallar) boshligʻi.
4. Usmonli turklar sultonligida qozi va mulla oʻrinbosari.
5. XX asrda noib atamasi Eron va Afgʻonistonda turli harbiy unvonlarni anglatgan (Masalan, "noy-yebe avval" — katta leytenant, "noyebe sarhang" — podpolkovnik).

## Manbalar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Yin yang jia

Yin-Yang kuchlari dualizmining universalligi va uyg'unligi ramzi
**Yin yang jia** (yīn yáng jia, pinyin: yīn yáng jiā) — tabiiy-falsafiy-kosmologik va okkult-numerologik masalalarga ixtisoslashgan qadimgi Xitoy falsafiy maktabi. Qorong'u (Yin) va yorug'lik (Yang) maktabi boshlandi. Ushbu maktabning izdoshlari hodisalarni faqat tabiiy kuchlar nuqtai nazaridan izohlashga harakat qildilar, shuning uchun u odatda tabiat falsafasi sifatida talqin qilinadi.

In-yan maktabining g'oyalari qadimgi Xitoyning an'anaviy ma'naviy madaniyati va fanining asosini tashkil etdi. Astronomik hisob-kitoblar asosida taqvimlar tuzildi, ularning to'g'riligi nafaqat qishloq xo'jaligi uchun katta ahamiyatga ega, balki "Osmon O'g'li va uning maslahatchilarining tashvishi" ham hisoblangan. Osmon hodisalarini o'rganish kosmologiya, bioritmologiya va klimatologiya elementlarini o'zida mujassam etgan qadimgi Xitoy tibbiyoti uchun katta ahamiyatga ega edi. Keyinchalik yin-yan maktabi gʻoyalari neokonfutsiychilik va diniy daosizmda keng qoʻllandi.
# Domna pechi

**Domna pechi**, domna — temir rudalaridan choʻyan olinadigan shaxta pech. Beton poydevorga oʻrnatilgan silindrik kojuxdan iborat. Kojux ichiga pech tagligi (leshad) ni hosil qiluvchi oʻtga chidamli gʻisht terib chiqiladi. Pechning pastki qismida gorn va furma bor. Gornda choʻyan va shlak oqib chiqadigan teshiklar qilingan. Shaxta silindrik koloshnik bilan tugaydi. Chuyan oqib chiqadigan teshik sathidan koloshnik yuqorisidagi yuklash konusigacha boʻlgan masofa D. p.ning foydali balandligi deyiladi. Ana shu balandlik orasidagi hajm foydali hajm deb ataladi. Foydali hajmdan foydalanish koeffitsiyenti D. p. ishining asosiy texnik-iqtisodiy kursatkichi boʻlib, u pechda 1 sutkada eritib olinadigan 1 t chuyanga toʻgʻri keladigan foydali xajmni ifodalaydi. U qanchalik kichik bulsa, pech shunchayaxshi ishlaydi. YirikD. p.ning ish unumdorligi sutkasiga 10000 t dan ortiq.

## Adabiyot

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
# 113

**113Bu — yil haqida maqola, son haqida maqola uchun 113 (son) sahifasini koʻring.*

|  |  |
| --- | --- |
| Ming yilliklar: | 1-mingyillik |
| Asrlar: | * 1-asr
* **2-asr 3-asr
 |
| Oʻn yilliklar: | * 80-lar
* 90-lar
* **100-lar 110-lar
* 120-lar
 |
| Yillar: | * 106
* 107
* 108
* **109 110
* 111
* 112
 |

## Voqealar

## Tugʻilganlar

## Vafot etganlar
# Jinoiy uyushma

**Jinoiy uyushma** - 2 yoki undan ortiq uyushgan guruhning jinoiy faoliyat bilan shugʻullanish uchun oldindan birlashishi. J. u. guruh aʼzolarining miqdori, uyushmaning tuzilishi va boshqa belgilariga koʻra bir-biridan farq qiladi. J. u. tuzish yoki unga rahbarlik qilish jinoiy tuzilmani shakllantirish uchun nomzodlarni tanlash, ularni jalb qilish, J. u., guruh yoki uning boʻlinmalari ishtirokchilari oʻrtasida vazifalarni boʻlish, jinoiy faoliyatning umumiy rejasi yoki alohida tajovuzlar rejasini tuzish kabi xatti-harakatlarda koʻrinadi. J. u.ning yashashi va amal qilishiga qaratilgan faoliyatni olib borish J. u. uchun pul mablagʻlari, transport vositalari, xonalar ajratish, J. u. yoki boʻlinmalarining ishlashi uchun shartsharoitlarni yaratish kabilarda namoyon boʻladi. Har qanday turdagi jinoiy faoliyat bilan shugʻullanish uchun J. u.ga birlashishning oʻzi tugal jinoyat hisoblanadi. J. u. yoxud uning boʻlinmalarini tuzish yoki unga rahbarlik qilish, shuningdek, ularning mavjud boʻlishi va ishlab turishini taʼminlashga qaratilgan faoliyat uchun Oʻzbekiston Respublikasining JK tegishli moddasiga koʻra jinoiy jazo belgilangan.

## Manbalar
# Jasmin choyi

Jasmin choyi
**Jasmin choyi** xushbo'y choy va qayta ishlangan choyning bir turi bo'lib, u Jasmin **choyining xushbo'y parchasi** yoki qisqacha **Xushbo'y qism** sifatida ham tanilgan. Ishlab chiqarish mahsulotlari choy va jasmindir, shuning uchun u ikkalasining xushbo'y hidiga ega bo'lishi mumkin.

 Jasmin choyini ishlab chiqarish jarayoni
Jasmin choyi, xushbo'y Jasmin choyiga qo'shimcha maxsulotlar qo'shish orqali tayyorlanadi. U choyga jasmin gullarini qo'shish orqali tayyorlanadi, shuning uchun nomi Jasmin choyi. U xushbo'y choyning ko'p turlaridan biri hisoblanadi. Jasmin choyi yashil choyga kurtaklari paydo bo'lgan jasmin gullarini qo'shish orqali tayyorlanadi. Choy embrionlarini tayyorlash uchun turli xil yashil choy navlari ishlatiladi, masalan, Longjing choyi, jasmin bilan xushbo'y, u Longjing jasmin choyi deb ataladi, agar atirgullar xushbo'y bo'lsa, Longjing gul choyi deb ataladi va hokazo.

Jasmin choyi "Xitoyning xushbo'y choyidagi bahor hidi"degan obro'ga ega. Jasmin shaftoli choy qaynaganda guldek ochiladi.

## Kelib chiqish joyi

Fuchjou jasmin choyining vatani hisoblanadi. Fuchjoudagi choy dehqonlari birinchi marta choy tayyorlash uchun jasmindan foydalanganlar va uning tarixi Xan sulolasiga borib taqaladi. Suchjou Xitoyda eng yaxshi sifatli jasmin choyining kelib chiqishi tarixiga ega bo'lgan, u Janubiy Sung sulolasida boshlangan va uzoq tarixga ega. Biroq, Suzhou shahridagi jasmin choyini tayyorlashning murakkab va nafis mahorati tufayli , choyni hidini yaxshilash uchun ishlatiladigan jasmin uchun sifat talablari ham ancha yuqori , shuning uchun ishlab chiqarish tannarxi yuqori va foyda past bo'lgan. Keng va arzon jasmin choyini qayta ishlash modellari bunga ta'sir ko'rsatdi va hozirgi vaqtda bozorda Suzhouda ishlab chiqarilgan jasmin choyini topish qiyin .

Fuchjou jasmin choyi Xitoydagi geografik hududkarda katta miqdorda ekiladigan mahsulot bo'lib, uning doirasiga Changshan tumani, Jin'an tumani,Mavei tumani, Changle tumani, Fuqing shahri, Minhou okrugi Fuchjou Lianjiang okrugi, Minqing tumani, Luoyuan tumani, Fuzhou shahridagi Yongtay tumani va qolgan 10 ta tuman, tuman va shaharlar endi maʼmuriy hududning yurisdiksiyasi kirib ketadi.

## Milliy nomoddiy madaniy meros

```
 Chjan Yiyuanning jasmin choyini ishlab chiqarish texnikasi, Vu Yutayning jasmin choyini ishlab chiqarish texnikasi va Fuzhou jasmin choyini iforini yaxshilash usullari milliy nomoddiy madaniy merosning vakillik ob'ektlari ro'yxatiga kiritilgan.
```

## FAOning global ahamiyatga ega qishloq xo'jaligi madaniy merosi

2014 yil 29 aprelda BMT (Birlashgan Millatlar Tashkiloti)ning, Oziq-ovqat va qishloq xo'jaligi tashkilotining, Rimda (Italiya) bo'lib o'tgan Global muhim qishloq xo'jaligi merosi kengashi va seminarida Fuzhouning jasmin choyini ekish, uni yig'ishtirib olish, choy madaniyati tizimi global muhim qishloq xo'jaligi madaniy merosi sifatida tanlandi.

## havolalar
# Personaj

**Personaj** (lot. persona — shaxs) — sanʼat va badiiy adabiyotda muallif tomonidan tasvir etilgan shaxs. P.lar asar voqealarida qatnashuvi, tasvirlanishi va umumlashtirilishi darajasiga koʻra asosiy P.lar, yordamchi P.lar, epizodik P.larga boʻlinadi. Badiiy asar voqealarining boshidan oxirigacha faol qatnashgan va yozuvchining asosiy gʻoyaviyestetik niyatini tashuvchi shaxslar asosiy P.lar hisoblanadi. Ular asarning bosh qahramoni deb ataladi. Barcha voqealarda toʻla qatnashmasada, yozuvchining gʻoyaviy niyatini toʻlaroq ochishga xizmat qiladigan faol obrazlar yordamchi P.lardir. Asarning makrostrukturasida yanada kamroq qatnashadigan shaxslar epizodik P. boʻlib qolaveradi. Epizodik P.lar asosiy qahramon tabiatidagi muhim xususiyatlarni ishonarli yoritishga xizmat qiladilar.

Yozuvchi munosabatiga qarab P.lar ijobiy yoki salbiy shaxslar tarzida tasvirlanadi. Badiiy asarda bunday qaramaqarshi qahramonlarning ifo-dalanishi adabiyotning azaliy muammosi boʻlmish hayotning yaxshilik va yomonlikdan iborat ekanligiga ishoradir. P.lar orqali hayot hodisalari turli darajada ifodalanadi. Chukur va mukammal tasvirlangan, umumlashtiruvchi kuchga ega boʻlgan P. tip darajasiga kutariladi. Tip badiiy asarda ishtirok etuvchi P.larning eng oliy choʻqqisini egallaydi. Tipga kura, kamroq umumlashma quvvatiga ega P.lar obraz yoki xarakter deb yuritiladi.

## Manbalar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Alkogolli ichimliklar

Alkogolli ichimliklar
**Alkogolli ichimliklar** — tarkibida vino spirti boʻlgan ichimliklar — aroq, uzum vinolari, mevadan qilingan vinolar, boʻza, musallas, pivo va boshqa (yana qarang Spirtli ichimliklar).

## Adabiyotlar

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# De jure

**De-yure** (lotincha: *de jure* — qonuniy, rasmiy) — qonunga asoslangan huquq, maqom; xalqaro huquqda davlat yoki hukumatning toʻla eʼtirof etilishi.

## Adabiyotlar

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
# 264

**264**

|  |  |
| --- | --- |
| Ming yilliklar: | 1-mingyillik |
| Asrlar: | * 2-asr
* **3-asr 4-asr
 |
| Oʻn yilliklar: | * 240-lar
* 250-lar
* **260-lar 270-lar
* 280-lar
 |
| Yillar: | * 257
* 258
* 259
* **260 261
* 262
* 263
 |

## Voqealar

* Franklar iberiyaliklarning Tarrakon (hozirgi Tarragona) shahrini vayron qilgan.

## Tugʻilgan

## Vafot etgan

* Buyuk Dionisiy

|  |
| --- |
| **Bu maqola ruscha yozilgan.** |
|  |
Iltimos, maqolani oʻzbek tiliga tarjima qiling. |
# 316

**316**

|  |  |
| --- | --- |
| Ming yilliklar: | 1-mingyillik |
| Asrlar: | * 3-asr
* **4-asr 5-asr
 |
| Oʻn yilliklar: | * 290-lar
* 300-lar
* **310-lar 320-lar
* 330-lar
 |
| Yillar: | * 309
* 310
* 311
* **312 313
* 314
* 315
 |

## Voqealar

## Tugʻilgan

* Константин II, цезарь

## Vafot etgan

|  |
| --- |
| **Bu maqola ruscha yozilgan.** |
|  |
Iltimos, maqolani oʻzbek tiliga tarjima qiling. |
# Lot (paygʻambar)

| Lot |
| --- |
|  |
| Otasi | Haran |

**Lot** (qadimgi ivritcha: לוט‬) — bibliyadagi personaj; Ibtido kitobiga koʻra, Avraamning jiyani (akasining oʻgʻli).

## Manbalar

## Havolalar
# Gandhara

**Gandhara** — qad. Hindistonning shim.-gʻarbi (hoz. Pokiston, Afgʻoniston, Hindiston hududida)dagi viloyat.

Rigvedada qayd etilgan gandhari qabilasi nomidan olinganligi taxmin etiladi. Bihistun kitobalariia Gadara viloyati nomi bitilgan. Mil. av. VI asr oxirida, axomaniylarning Hindistondagi mulklari tarkibida boʻlgan. Qad. hind adabiy yodnomalarida Gandhara bir paytlar mustaqil davlat boʻlib, poytaxti Taksila sh.da joylashganligi aytilgan. Mil. av. IV asrdan Gandhara Mauriyalar imperiyasi va b. davlatlar, mil. I—III asrlarda esa Kushon podsholigi tarkibida boʻlgan. Kushonlar davrida bu hududda vujudga kelgan yuksak, oʻziga xos badiiy sanʼat maktabi Gandhara nomi bilan atalgan. Bu sanʼat Oʻrta, Markaziy va Sharqiy Osiyo xalqlarining oʻrta asr sanʼati taraqqiyotiga sezilarli taʼsir kursatgan (qarang Gandhara sanʼati).

## Adabiyotlar

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
# Kaya qabilalar ittifoqi

**Kaya qabilalar ittifoqi**

## Tarixi

Eramizning birinchi asrida Koreya yarim orolining janubida
yashovchi pyonxan qabilalari asosida 6 ta siyosiy
qabilalar ittifoqi —Kimkvan Kaya,Tekaya, Sonsan Kaya, Ara Kaya,
Koyon Kaya va Sokaya boʻlgan. Afsonaga koʻra, ularning asoschilari
osmondan tushgan 6 ta oltin tuxum boʻlgan („Samguk yusa“da
yozilgan „Karak davlati haqida yozuvl a r“).-Mazkur qabilalarning
birlashuvi natijasida Kaya nomi paydo boʻlgan. Koguryo, Pekche
va Silladan farqli ravishda bu yerda konfederativ respublikalar
mavjud boʻlib, ularning har biri mustaqil siyosat olib borishgan.
Hududiy nuqtai nazardan Kaya Pekche va Silla oraligʻidagi hudud
sanaladi. Afsonaga koʻra, Kaya 42 — 562 yillarda mavjud boʻlgan.
Kaya qabilalarining birlashuvi mazkur davlatning asoschisi va
birinchi hukmdori Kim Suro (afsonaga koʻra, eramizning 42 yilidan
boshlab hukmronlik qilgan va 158 yil yashagan) tomonidan
Kimkvan Kaya atrofida kechgan. Uning rafiqasi hind malikasi Xo
Xvan-ok boʻlgan. Maʼlum vaqt oʻtib Kaya qabilalari markazi Tekayaga
oʻtgan. Kaya Koguryo, Pekche va Sillaning tajovuzlari ostida
qolgan. Kaya hokimiyati tarqoq boʻlib, oxir-oqibatda barham
topgan. Bu jarayon dastlab Kimkvan Kayada (532 y.), soʻngra Teka
(562 y.)da sodir boʻldi.

## Adabiyotlar

V.S.Xan. Koreya tarixi.-T.:2013