# Xitoy Xalq Respublikasi raisi

| **Emblemasi** |
| --- |
|  |
| **Xitoy Xalq Respublikasi raisi** |
|  |
| **Atamasi**: | Xitoy Xalq Respublikasi raisi |
| **Asl atamasi**: | xitoycha: 中华人民共和国主席 |
| **Mamlakat**: |  Xitoy |
| **Tayinlangan**: | Shi Jinpin |
| **Tayinlaydi**: | Butun Xitoy Xalq vakillari kengashi aʼzolari |
| **Tayinlangan sanasi**: | 14-mart 2013-yil |
| **Maoshi**: | Nomaʼlum |
| **Paydo boʻlishi**: | 1954 |
| **Birinchi mansabdagi shaxs**: | Mao Szedun |

**Xitoy Xalq Respublikasi raisi** yoki **Xitoy Prezidenti** - (xitoycha: 中華人民共和國主席) — XXR bosh raisi va Butun Xitoy Xalq vakillari kengashining doimiy qoʻmitasi, Butun Xitoy Xalq vakillari kengashi bilan birga yuqori hokimiyatning boshidagi shaxs. Hozirgi kunda 14-mart 2013-yildan Xi Jinping Xitoy Xalq Respublikasining Raisi hisoblanadi.

## Termin

Xitoycha **主席 „chjusi“** soʻzi oʻzbek tili va ingliz tilida **„rais“** , **„boshliq“** va umuman yuqori mansabda turadigan lavozim maʼnosi kelib chiqadi. Ingliz tilining bazi bir faktlarida 1982-yilgacha **(inglizcha: *chairman*)„rais“** deb eʼtirof etilgan, lekin keyinchalik XXR boshligʻi sifatida rasmiy ravishda **„XXR Prezidenti“(inglizcha: *president*)** atamasiga oʻzgartirilgan. Qolaversa boshqa manbalarda **„chairman“** , **„chjusi“** soʻzi sifatida tilga olinadi. Xitoy Xalq Respublikasining rasmiy tili manbalarida keltirilishicha boshqa mamlakatlarning Prezident yoki shunga oʻxshash lavozimlari **„szuntun“(xitoycha: 總統)** soʻzi bilan yuritiladi.

## XXR raislari

### XXR Markaziy Xalq hokimiyati Raislari

1-oktyabr 1949-yildan to 27-sentyabr 1954-yilgacha Mao Szedun mamlakat raisi hisoblangan.

### XXR raislari roʻyxati

Asosiy maqola: Xitoy Xalq Respublikasining raislari roʻyxati
Xitoy Xalq Respublikasining raislari
* **Song Qingling**
Acting President
(31 Oktyabr 1968 - 24 Fevral 1972)
* **Dong Biwu**
Acting Prezident
(31 Oktyabr 1968 - 17 Yanvar 1975)
* **Yang Shangkun**
4-chi Prezident
(8 Aprel 1988 - 27 Mart 1993)
* **Jiang Zemin**
5-chi Prezident
(27 Mart 1993 - 15 Mart 2003)
* **Hu Jintao**
6-chi Prezident
(15 Mart 2003 - 14 Mart 2013)
* **Xi Jinping**
7-chi Prezident
(14 Mart 2013-yildan)

Oliy Kengash raislari
* **Zhu De**
Butun Xitoy Xalq vakillari kengashi raisi (1975-1976)
* **Song Qingling**
Butun Xitoy Xalq vakillari kengashining doimiy qoʻmitasi raisi (1976-1978)
* **Ye Jianying**
Butun Xitoy Xalq vakillari kengashi raisi (1976-1983)

## XXR raislarining rafiqalari

Asosiy maqola: Xitoy Xalq Respublikasi Prezidentining rafiqalari

| № | Rafiqasi | Prezident | Muddati |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Jiang Qing | Mao Szedun | 1 Oktyabr 1949 - 27 Aprel 1959 |
| 2 | Wang Guangmei | Liu Shaoqi | 27 Aprel 1959 - 31 Oktyabr 1968 |
| 3 | He Lianying | Dong Biwu | 31 Oktyabr 1968 - 17 Yanvar 1975 |
| 4 | Lin Jiamei | Li Xiannian | 18 Iyun 1983 - 8 Aprel 1988 |
| 5 | Wang Yeping | Jiang Zemin | 27 Mart 1993 - 15 Mart 2003 |
| 6 | Liu Yongqing | Hu Jintao | 15 Mart 2003 - 14 Mart 2013 |
| 7 | Peng Liyuan | Xi Jinping | 14 Mart 2013 - Mansabda |

## Yashayotgan tirik prezidentlar

| President | Term of office | Date of birth |
| --- | --- | --- |
| Jiang Zemin | 1993-2003 | 1926-yil 17-avgust (1926-08-17) |
| Hu Jintao | 2003-2013 | 1942-yil 21-dekabr (1942-12-21) |