Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Duntinxu

**Duntinxu** — Xitoy sharqidagi koʻl. Szyanxan tekisligida, Yanszi daryosining ung sohil vodiysida joylashgan. Qirgʻoqlari past, botqoqlashgan. Maydoni qish oylarida 4—5 ming km2 dan yoz oylarida 10—12 ming km2 ga yetadi. Suv sathi mavsumiy, 10–15 m gacha oʻzgaradi. Chuqurligi 8 m gacha. D.ga kema qatnaydigan Syanszyan, Yuanszyan, Lishuy va Szishuy daryolarining suvi quyiladi. Yanszi daryosi oqimini (5 ta irmogʻi orqali bogʻlangan) tartibga solib turadi, yoz (may— sentabr)da daryoning 40 dan 60% gacha tosh-qin suvlarini qabul qiladi. Koʻlda kema qatnaydi, baliq ovlanadi. D. atrofida sholichilik bilan shugʼullaniladi.

## Adabiyot

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
# Aholi zichligi

Turli mamlakatlarda aholi zichligi (kishi/km2), 2006
**Aholi zichligi** birlik maydon yoki hajmdagi aholi miqdoridir. U muhim geografik tushunchalardan biri hisoblanadi. Har qanday tirik organizmlar uchun tushunilishi ham mumkin, biroq aholi zichligi deganda asosan faqat odamlar joylashuvi nazarda tutiladi.

**Aholi zichligi** — muayyan hududda aholining joylashuv darajasi. Mamlakat yoki biror hudud (viloyat, tuman) aholi sonini shu joy maydoniga (odatda 1 km² ga) taqsimlash bilan hisoblab chiqariladi. Odamlar yashaydigan quruqlikda oʻrtacha aholi zichligi 1 km² ga qariyb 39 kishiga toʻgʻri keladi (1990-yillar boshi), masalan, Yaponiya, Koreya Respublikasi, Niderlandiya, Belgiyada 300 dan ziyod, Monakoda 15539,5 kishi, Avstraliyada aholi zichligi juda past — 1 km² ga 2,3 kishi, Mongoliyada — 1,4 kishi (1992). Choʻl va baland togʻlarda 0,01 dan 1 kishigacha. Rossiya Federatsiyasida aholi 3.1 km² ga 8,7 kishi (1990). Oʻzbekistonda aholi zichligi bir km² ga 54,7 kishi toʻgʻri keladi (1998). Umuman olganda dunyoning aholi zich yashaydigan rayonlarda, qariyb 7% maydonini egallagan quruqlikning odam yashaydigan qismi (oykumena)da Yer kurrasidagi jami aholining 70% ga qadar aholisi mujassamlashgan.

Jahon aholisi 7 milliarddan oshiq, Yerning jami maydoni (suv va quruqlik bilan birga) — 510 million kvadrat kilometr. Demak, butunjahon aholi zichligi 7 milliard ÷ 510 million = 13,7 kishi/km2. Agar faqat quruqlik hisobga olinsa (150 million km2), unda butunjahon aholi zichligi — 46,6 kishi/km2 (117.2 per sq. mile). Bunda Antarktida ham hisobga olingan; Antarktidasiz hisoblansa, koʻrsatkich yana oshadi — 50 kishi/km2. Yer yuzining yarmidan ortigʻi (choʻl, togʻ va hokazo) odamlar yashashi uchun juda noqulay boʻlgani va odamlar asosan suv havzalari yonida yashagani uchun, bu raqamlardan amaliy naf yoʻq.

## Manbalar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Myao

**Myao** (meo, oʻzlarini xmong deb atashadi) — Janubiy Xitoy, Shimoliy Vyetnam, Laos, Myanma va Tailanddagi xalq. Umumiy soni 8,53 mln. kishi, jumladan, Xitoyda 7,65 mln. kishi (1990-yillar oʻrtalari). Myao-yao til guruxiga mansub tilda soʻzlashadi. Anʼanaviy diniy eʼtikrdlarga rioya qiladilar. Dehqonchilik (sholi), toʻquvchilik bilan shugʻullanadi.

## Manbalar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |