Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Dehli metropoliteni

| Dehli metropoliteni |
| --- |
|
 |
| Maʼlumot |
| Davlat |  Hindiston |
| Shahar | Dehli |
| Ochilgan vaqti | 2002-yil, 24-dekabr |
| Boshqaruvchi shirkat | Delhi Metro Rail Corporation |
| Davlat |  Hindiston |
| Uzunligi | 348 km |
| Stantsiyalari soni | 253 ta |
| Yoʻllari soni | 12 ta |
| Kunlik yoʻlovchilar soni | 4,720,000 |
| Yillik yoʻlovchilar soni | ? |
| Boshligʻi | {{{Boshligʻi}}} |
| Sxemasi |
|  |

**Dehli metropoliteni** — Hindistonning Dehli shahri aholisiga xizmat ko'rsatadigan tezkor metro tizimi.

## Manbalar

## Havolalar
# Restoran

Restoran
**Restoran** — oziq-ovqat mahsulotlarining barcha turlaridan keng assortimentda murakkab tayyorlash texnologiyasiga ega boʻlgan taomlarni, shu jumladan buyurtma boʻyicha tayyorlanadigan taomlarni, ekzotik taomlarni, hamirli konditer va bulochka mahsulotlarini ishlab chiqaradigan, keng assortimentda alkogolli, issiq va sovuq ichimliklarni, sotib olingan mahsulotlarni, shu jumladan tamaki mahsulotlarini istemolchilarga taklif qiladigan korxona. Restoranlarda tushliklar va kechqurungi nonushta tashkil etiladi.

## Manbalar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Noida metropoliteni

| Noida metropoliteni |
| --- |
| Fayl:Noida Metro Rail Corporation logo.png
 |
| Maʼlumot |
| Davlat |  Hindiston |
| Shahar | Noida |
| Ochilgan vaqti | 2019-yil, 25-yanvar |
| Boshqaruvchi shirkat | DMRC & NMRC |
| Davlat |  Hindiston |
| Uzunligi | 29,7 km |
| Stantsiyalari soni | 21 ta |
| Yoʻllari soni | 1 ta |
| Kunlik yoʻlovchilar soni | ? |
| Yillik yoʻlovchilar soni | ? |
| Boshligʻi | {{{Boshligʻi}}} |
| Sxemasi |
|  |

**Noida metropoliteni** — Hindistonning Noida shahri aholisiga xizmat ko'rsatadigan tezkor metro tizimi.

## Manbalar

## Havolalar
# Gamilton

Gamilton
**Gamilton** — Kanadaning jan.dagi shahar, Ontario provinsiyasida. Aholisi 600 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari). Ontario koʻlining gʻarbiy sohilidagi port (yuk ortib tushirish 15 mln. t). Xalqaro aeroport. Mamlakatning yirik madaniy va sanoat markazi. Ishlab chiqarilgan sanoat mahsulotining hajmi boʻyicha Kanadada 3-oʻrindagi shahar. Qora metallurgiyaning yirik markazi. Elektrotexnika, metallsozlik, ogʻir va transport mashinasozligi, toʻqimachilik, sellyuloza-qogʻoz sanoati korxonalari, universitet, botanika bogʻi bor. Shaharga 1813-yilda asos solingan.

## Adabiyotlar

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Qandolatchilik

**Qandolatchilik**, shirapazlik — hunarmandchilikning mahalliy shakarpazlik mahsulotlari, mahalliy shirinliklar, qandqurslar tayyorlanadigan sohasi. Sharq mamlakatlarida qadimdan rivoj topib, ayniqsa, oʻrta asrlarda keng tarqalgan. Oʻrta Osiyoning Buxoro, Samarqand, Xiva, Toshhovuz, Xoʻjand, Qoʻqon, Chimkent, Toshkent singari yirik shaharlarida qandolatchilar shinni, asal, turli mevalarning shiralaridan, shuningdek, un, kunjut, oʻrik, bodom magʻizi, yongʻoq va boshqalardan foydalanib, turlituman obaki, holva, novvot, pechak, pashmak, parvarda, nisholda, murabbolar, atirgul gul barglarini shakar bilan aralashtirib gulqand, muz bilan shinni yoki meva sharbatini qoʻshib muzqaymoqlar tayyorlaganlar. Shaharlarda, yirik qishloq bozorlarida qandolatchilik rastalari boʻlgan. Qandolatchilar 4—5, baʼzan 10—12 kishilik ustaxonalarga uyushgan, ularning doʻkonlari, asosan, xonadonlarda hovlining bir qismini tashkil etgan. Qandolatchilarning asboblari choʻyan va mis qozonlar, mis tovoqtogʻora, yogʻoch qorgich, chilchoʻp, tarozi kabilardan iborat boʻlib, kattakichik oʻchoqlar, uzum shirasi olinadigan maxsus qurilmalardan foydalanganlar.

Kransekake Skandinaviyaliklarning milliy shirinligi.
XX asrning 20-yillaridan qandolatchilik mahsulotlari (konfet, shokolad, monpasye va boshqalar) ishlab chiqaradigan yirik fabrikalar paydo boʻlishi bilan (mas, Toshkentda 1922-yilda „Oʻrtoq“ qandolatchilik fabrikasi ishga tushirildi). Qandolatchilikning hunarmandchilikda kasb sifatida faoliyat sohasi bir qadar qisqardi, ammo shunga qaramay sanoat usulida ishlab chiqarish mumkin boʻlmagan yoki daromadli boʻlgan shirinliklar turlarini ishlab chiqarish saqlanib qoldi va rivojlandi. 90-yillar boshidan shahar va qishloqlarda qandolatchilikda yakka tadbirkorlar va xususiy korxonalar faoliyat qoʻrsata boshladi, qandolatchilik mahsulotlarining tur tarkibi va bozorda sotilishi miqdori koʻpaydi. Hozirgi davrda qandolatchilikda shakarli mahsulotlar bilan birga undan tayyorlanadigan mahsulotlar (pechenye, vafli, tort, keks, pirojniy va boshqalar)ning koʻp turlari ishlab chikariladi.

## Manbalar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Suv transporti

*Nyk Aphrodite* 6500 tagacha konteyner tashiydi
**Suv transporti** - transport turi. Tabiiy (daryo, koʻl, dengiz, okean va qoʻltiqlar) va sunʼiy (kanal, suv omborlari) suv yoʻllari orqali yuk va passajirlar tashiladi. Suv transporti daryo transportoʻ va dengiz transpormura boʻlinadi.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Kosmik suratga olish

**Fazoviy suratga olish** (kosmik) - Yer, osmon jismlari va boshqa fazodagi hodisalarni Yer atmosferasi tashkarisida turgan uskunalar (Yer sunʼiy yoʻldoshlari, fazoviy kema va boshqalar) yordamida suratga olish; elektromagnit spektrining turli sohalaridagi tasvirni beradi. Yerni fazoviy suratga olishning saviyaviy ölchami 1:1000000 - 1000000 bölib, bunda juda katta maydonning (bir necha ön ming [km] dan tortib, deyarli Yerning yarim shari sirtigacha) bir butun harakterli tasvirini suratga olish mumkin. Fazoviy suratga olish usullari: aylanish davri qisqa boʻlgan fazoviy uskunalar 150–300 [km] balandlikdan, aylanish davri uzun boʻlgan kosmik apparatlar yordamida 300–950  [km] balandlikdan suratga olish, radiotelevizion sistemalar asosida tasvirlarni Yerga uzatish, 36 ming km balandlikdagi geostatsionar yoʻldoshlardan tasvirlar olish va Yerga uzatish, Oy va sayyoralar sirtidan Yerni suratga olish va radiotelevizion yoʻl bilan axborotlarni Yerga uzatish. Olingan fotosuratlar, Yer atmosferasi, litosferasi, gidrosferasi va biosferasining regional, strukturali, global xususiyatlarini oʻrganishga imkon beradi. Shuningdek, Kosmik suratga olish. Yerning maʼlum regionini qisqa vaqt ichida qayta-qayta suratga olish mumkin. Bu esa davriy (sutkali, fasliy va boshqalar) va hodisaviy (vulqon otilishi, oʻrmon yongʻinlari, suv toshqinlari va boshqalar), xöjalik faoliyatlarining turli körinishlari (hosilni yiġish, suġorish, suv havzalarini toʻldirish va boshqalar) kabi hodisalarning serharakat tuzilishini oʻrganish uchun sharoit yaratadi. Fazodan suratga olish birinchi marta: raketa yordamida — 1946-yil da, Yer sunʼiy yoʻldoshlari yordamida — 1960-yilda, fazoviy kema yordamida — 1961-yilda boshlandi. Fazoviy suratga olishda oq-qora, rangli foto va televizion suratga olishdan tashqari, infraqizil, mikrotoʻlqinli, spektroölchamlik va fotoelektron tasvirlarni olish ham amalga oshiriladi.

## Manbalar

2. Habibulloh Azimjon.(2024)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Sent-Luisdagi Vashington universiteti

**Sent-Luis shahrida joylashgan Vashington universiteti** ( **WashU** yoki **Vashington universiteti** ) xususiy tadqiqot universiteti boʻlib,uning asosiy hududi Missiuri shtatining Kleyton va Sent Luis okruglarida joylashgan . 1853-yilda asos solingan ushbu universitet Jorj Vashington nomi bilan nomlanadi.

Universitetning Danfort hududi 169 gektardan iborat bo`lib,u Vashington universitetining markazida joylashgan va ushbu hudud universitetning ko'pchilik bakalavriat, magistratura va doktorantura bosqichi talabalari uchun turar joy maskani hisoblanadi. Danfortning o'quv binolari,asosan, Kollegial gotika me'morchiligi uslublariga ega va Forest Park va Sent-Luis, Kleyton va Universitet shahri shaharlari bilan chegaralanadi. Universitet, shuningdek, Kleytonda G'arbiy hududi, Sent-Luisning G`arbiy tugash mahallasida Shimoliy hududi va Sent-Luisning Markaziy G'arbiy tugash mahallasida Tibbiyot hududiga ega. Vashington universitetining tibbiyot hududi 17ta shahar qismlarini va umumiy 164 gektar maydonni egallaydi. Markaz Sent-Luisdagi Vashington universitetining tibbiyot maktabi va unga qarashli shifoxonalar, klinikalar, bemorlarni parvarishlash markazlari va tadqiqot muassasalari uchun maskan hisoblanadi.

Bu yerda AQSHning barcha 50ta shtatlaridan va 120 dan ortiq mamlakatlardan tashrif buyurgan talabalar va oʻqituvchilar mavjud. Vashington universiteti keng qamrovdagi akademik sohalarni o'z ichiga olgan yettita magistratura va bakalavriat maktablaridan iborat. Uning joylashuvi haqida chalkashishni oldini olish maqsadida universitetning vasiylik kengashi 1976 yilda "Sent-Luisda" iborasini qo'shdi.

Vashington universiteti 1923-yildan beri Amerika universitetlari assotsiatsiyasining a'zosi bo'lib kelmoqda va "R1: Doktorantura universitetlari - juda yuqori tadqiqot faoliyati" qatoriga kiradi. Milliy Fan Jamg'armasi tadqiqot va ishlanmalar (R&D) xarajatlari bo'yicha universitetni Qo'shma Shtatlardagi akademik muassasalar orasida 28-o'ringa qo'ydi. 2022-yilgi holatga ko'ra, iqtisod, fiziologiya va tibbiyot, kimyo va fizika bo'yicha 26 ta Nobel mukofoti sovrindorlari Vashington universiteti bilan aloqador bo'lib, ularning 11 nafari universitetda o'zlarining yangi g`oya va uslublarini o`z ichiga oluvchi tadqiqotlarining asosiy qismini amalga oshirgan.

## Havolalar
# Ganesha

Ganesha
Shiva, Parvati va Ganesha.
**Ganesha** — Hinduizmdagi donolik xudosi.

## Adobiyotlar

* Гринцер П. А. Ганеша // Мифы народов мира / Ред. С. А. Токарев — М.: Советская энциклопедия, 1991. — Т. 1. — Б. 265.
* Глушкова И. П. Общеиндийский бог Ганеша // Древо индуизма / Отв. ред. И. П. Глушкова — М.: Издательская фирма «Восточная литература» РАН, 1999. — Б. 283—312. — 559 б. — (Культура народов Востока). — 2500 экз. — ISBN 5-02-018032-7.
* Дубянский А. М. Ганеша (Ганапати) // Индуизм. Джайнизм. Сикхизм / Под общ.ред. М. Ф. Альбедиль и А. М. Дубянского — М.: Республика, 1996. — Б. 138—139. — 576 б. — ISBN 5-250-02557-9.
* Brown, R. (1991), «Ganesh: Studies of an Asian God», Albany: State University of New York Press, ISBN 0-7914-0657-1
* Doniger W. Ganesha // Encyclopædia Britannica, 03.06.2015
* Getty A. Gaņeśa: A Monograph on the Elephant-Faced God — 1992 reprint. — Clarendon Press, 1936. — ISBN 81-215-0377-9.
* Grimes, J. A. (1995), «Ganapati: Song of the Self», SUNY Series in Religious Studies, Albany: State University of New York Press, ISBN 0-7914-2440-5
* Krishan, Y. (1981–1982), "«The Origins of Gaṇeśa IAST»", Artibus Asiae (Artibus Asiae Publishers) . — Т. 43 (4): 285–301
* Krishan, Y. (1999), «Gaņeśa: Unravelling An Enigma», Delhi: Motilal Banarsidass Publishers, ISBN 81-208-1413-4

## Manbalar

## Havolalar

* Ganesha at Encyclopædia Britannica
* Ganesh: Symbol and presence
# MasterCard

MasterCard Incorporated|  |
| Turi | biznes, card association, korxona, ommaviy kompaniya, tashkilot va Toʻlov tizimi |
| Xizmatlari |
Ommabop kompaniya |
| Birja listingi |
NYSE:MA |
| Qachon asos solingan |
1966 |
| Joylashuvi |
Nyu York, AQSh |
| Rahbariyat |
Richard Xeytorntuayt (Kengash raisi), Robert Selander (CEO) |
| Mahsulot(lar)i |
Moliyaviy xizmat |
| Daromadi |  €2.26 mlrd. (2009) |
| Aylanma daromadi |  $ 5,099 mlrd. (2009) |
| Operatsion foydasi | 12 264 000 000 |
| Boyligi | 54 100 000 000 |
| Sof foydasi |  €1.463 mlrd. (2009) |
| Ishchilar soni |
5.1 ming kishi (2009) |
| Vebsayti |
mastercard.com |

**MasterCard Worldwide** — dunyoning 210 ta davlatida 22 ming moliyaviy tashkilotlarni birlashtiruvchi xalqaro toʻlov tizimi. Kompaniya shtab-kvartirasi AQSHning Nyu York shtatida joylashgan.

2010-yilga kelib, dunyoda ishlatiluvchi toʻlov kartochkalarining 20 % Mastercard hissasiga toʻgʻri keldi. 28,6 % esa sobiq xalqaro yetakchi VISA ga, eng koʻpi esa 29,2 % bilan China Unionpay hissasiga toʻgʻri keldi.

## Izohlar

## Havolalar

* Kompaniyaning rasmiy sayti
# Parker

Parker Pen Company|  Parker-51 |
| Turi | biznes |
| Egasi | Newell Brands |
| Qachon asos solingan | 1888 |
| Asoschi(lari) | George Safford Parker |

**Parker** — yozuv quroli brendi hamda ularni ishlab chiqaruvchi kompaniyaning nomi hisoblanadi. „Parker Pen Company“ Conklin (keyinchalik Wahl-Eversharp), Sheaffer va Waterman bilan birga „*Katta* toʻrtlik“ deb nomlangan dunyodagi eng yirik yozuv qurolini ishlab chiqaruvchilar guruhidan biri boʻlgan.

2011-yilda kompaniyaning ishlab chiqarish qismi Fransiyaning Nantesga koʻchirilgan.

## Tarixi

Parker kompaniyasi Viskonsin shtatining Janesvill shahri fuqarosi Jorj Safford Parker tominidan asos solingan. „Parker Pen Company“ning rasmiy roʻyxatdan oʻtgan sanasi — 1892-yil 8-mart boʻlsa-da, oʻsha paytlarda Jorj Parker toʻrt yil davomida moʻyqalamli ruchkalari ishlab chiqarishga, hattoki 1889-yilda oʻz modelini patentlashga ham muvaffaq boʻlgan. 1889-yilgacha Jorj Parker „John Holland Gold Pen Company“ning savdo agenti sifatida ishlab kelgan. „Parker 51“ 1941-yilda ishlab chiqarilgan. Dwight David Eisenhowerga tegishli boʻlgan „Parker 51“ bilan 1945-yilda Germaniyaning, „Parker Duofold“ ruchkasi bilan esa general Douglas MacArthur Yaponiyaning taslim boʻlgani haqidagi hujjatni imzolagan.

## Manbalar

## Havolalar

* Parker Pen kompaniyasi (Wayback Machine saytida 2018-03-15 sanasida arxivlangan) Arxivnaya kopiya -da arxivlangan — Parker Pen kompaniyasining rasmiy veb-sayti(Inglizcha) )
# Sahna

Sahna
**Sahna** — 1) teatr binosining tomosha koʻrsatiladigan qismi. Birinchi teatr binolari, jumladan, Qad. Xitoy, Hindiston, Turon, Yunonistonda paydo boʻlib, asrlar davomida oʻzgarib borgan. Hozirgi teatrlar, odatda, uch qavatli qutisimon shaklda quriladi. 1-qavati Sahna osti (tryum)dan iborat. Oʻrta qavati tomoshabinlarga yaqqol koʻrinib, asosiy voqealar shu yerda aks ettiriladi. Bu joy „sahna oynasi“ deb yuritiladi. Sahna maydoni (plansheti), odatda, tomosha zalidan 0,8—1,1 m baland boʻladi.

Sahnaning asosiy chegarasi — pardadan tomosha zaliga turtib chiqqan old Sahna (qarang Avanssena) oldida yoki ostida orkestr yoki cholgʻuchilar joylashadi. Drama teatrlarida bu yerdan ham ayrim voqealarni koʻrsatish, qahramonlarni chohdan chiqarish yoki unga kiritib yuborish maqsadida foydalaniladi. Yuqori S oʻrta Sahna peshtokidan boshlanadi. Uning shipi panjaralangan boʻlib, bu yerda dekoratsiyalarni tushiribkoʻtaradigan texnik moslamalar oʻrnatilgan. Sahna tepasida maxsus joylarga Sahna ishchilari, yorituvchilarning bir qismi oʻrnashadi. S yonida yoki orqa tomonida dekoratsiyalar turadigan „Sahnachoʻntagi“ deb ataluvchi xonalar ham boʻladi.

Oʻzbekiston hududidagi Xorazm, Baqtriya, Kushon, Sugʻd, Parkana davlatlarida qad. yunon teatriga oʻxshash yoki boʻlmasa shohsupa shaklida oʻrtada kurilgan tomoshagohlar boʻlgani maʼlum. Oʻrta asrlarda sozanda, xonanda, raqs va kulgi ustalari — mashara va muqallidlar tomosha koʻrsatuvchi tarabxonalar, ayvonlar va koʻshklar paydo boʻlib, ular S vazifasini oʻtashi ham koʻzda tutilgan. XX-asrga kelib, zamonaviy shakldagi oʻzbek teatri uchun qishki va yozgi teatr binolari qurildi. Astasekin Sahnaning texnik jixrzlari, pardalari murakkablasha bordi. Shu kunlarda davlat tasarrufidagi 36 teatr turli koʻrinishdagi binolar va Sta ega. Oʻzbek milliy akademik drama teatri binosi oʻz joyida qayta qurildi va Sahnasi eng zamonaviy texnik vositalar bilan jihozlandi; 2) keng maʼnoda — teatr.

Muhsin Qodirov.

## Manbalar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Jolly LLB 3

| Jolly LLB 3 |
| --- |
| Rejissyor(lar) |
Subhash Kapoor |
| Prodyuser(lar) | * Alok Jain
* Ajit Andhare
 |
| Ssenariy muallif(lar)i |
Subhash Kapoor |
| Rollarda | * Akshay Kumar
* Arshad Warsi
* Saurabh Shukla
* Amrita Rao
* Huma Qureshi
* Gajraj Rao
* Seema Biswas
 |
| Bastakor(lar) | **Songs:** Aman Pant Anurag Saikia Vikram Montrose **Score:** Mangesh Dhakde |
| Operator(lar) |
Rangarajan Ramabadran |
| Montajyor(lar) |
Chandrashekhar Prajapati |
| Studiya |
Star Studio18 Kangra Talkies |
| Distribyutor |
Star Studio18 |
| Premyera sanasi | * 2025-yil 19-sentyabr (2025-09-19)
 |
| Davomiylik |
157 daqiqa |
| Mamlakat |  Hindiston  |
| Til |
hindcha  |
| Byudjet | ₹120 crore |
| Daromad |
Andoza:Estimation ₹166,06 crore |

**„Jolly LLB 3“** — 2025-yilda Subhash Kapoor ssenariysi asosida suratgan olingan hind tilidagi huquqiy komediya-drama filmi. Bu „Jolly LLB“ filmlar seriyasining uchinchi qismi va „Jolly LLB 2“ning davomi sanaladi. Filmda bosh rollarni Akshay Kumar, Arshad Warsi va Saurabh Shukla kabi aktyorlar ijro etishgan, shuningdek, Amrita Rao va Huma Qureshi kabilar esa oldingi filmlardagi rollarini takrorlashgan.

## Rollarda

* Akshay Kumar — advokat Jagdishwar "Jolly" Mishra
* Arshad Warsi — advokat Jagdish "Jolly" Tyagi
* Saurabh Shukla — sudya Sunder Lal Tripathi
* Amrita Rao — Sandhya Tyagi
* Huma Qureshi — Pushpa Pandey Mishra
* Seema Biswas — Janki Rajaram Solanki
* Gajraj Rao — Haribhai Khaitan
* Robin Das — Rajaram Solanki
* Ram Kapoor — advokat Vikram Rai Chaudhary
* Avijit Dutt — Dr. Milind Desai
* Kharaj Mukherjee — Avik Sengupta
* Shilpa Shukla — inspektor Chanchal Chautala
* Sushil Pandey — Raghunath Bhardwaj
* Brijendra Kala — advokat Jawed
* Shubhrajyoti Barat — Rajendra Chowdhary
* Raman Atre — Iqbal Singh Shekhawat
* Shrikant Verma — Shrivastav
* Sarah Hashmi — Varsha Solanki
* Rajshree Sawant — Laxmi

## Manbalar

## Havolalar
# Shamita Shetty

| **Shamita Shetty** |
| --- |
|  |
| Tavalludi |
1979 -yil 2-fevral Mumbay |
| Fuqaroligi |
Hindiston |
| Kasbi |
Moda dizayneri, Aktrisa |
| Faoliyat yillari |
2000 — 2011-yil |
| Qarindoshlari |
Opasi-Shilpa Shetty |
| Mukofotlari |
IIFA Awards |

**Shamita Shetty** — 1979 -yil 2-fevralda — Mumbayda tugʻilgan. Hind moda dizayneri, sobiq aktrisa va model. Uning opasi Bollivud aktrisasi Shilpa Shettydir.

## Biografiyasi

Shetty Mumbayda tulu tilida soʻzlashuvchi bunt oilasida tugʻilgan. Uning marhum otasi Surendra va onasi Sunanda farmatsevtika sanoatida chidamli suv qopqoqlarini ishlab chiqaruvchilar edi.
Anʼanaviy oilada tugʻilgan Shamita Mumbaydagi Sent-Entoni qizlar oʻrta maktabida taʼlim olgan. Sydenham kollejida tijorat boʻyicha oʻz darajasini tugatgandan soʻng, Shetty Mumbaydagi SNDT kollejida moda dizayni boʻyicha taxsil olgan. Shundan soʻng u moda dizayneri Manish Malxotra bilan amaliyot oʻtashni boshladi, lekin Manish unda aktorlik mahoratini koʻradi va aktrisa sohasida oʻzini sinab koʻrishni taklif qiladi. U 2000-yilda Aditya Chopra rejissorligidagi "Oshiqlar " blokbasterida ilk rolini ijro etgan. Bu roli uchun u " *Eng yaxshi debyut* " nominatsiyasida Yilning Yulduzli debyuti uchun IIFA mukofotiga sazovor boʻldigan. U „Mening sevgilimning toʻyi“ (2001) filmidagi „Sharara Sharara“ va „Muhabbat anatomiyasi“ (2002) filmidagi „Chori pe chori“ kabi musiqalaridagi ijrosi uni muvaffaqiyatli *aktrisaga* aylantirdi. 2005-yilda u Emran Hashmi bilan birga „Sevgi zahari“ filmida suratga tushgan. Oʻsha yili u opasi bilan birga „Ehtiroslar olovida“ filmi rol ijro etdi. U Hindistonning *Bigg Boss* realiti-shousida ham ishtirok etgan.

2011-yil 14-iyunda u interyer dizayni boʻyicha oʻz ishini boshlaganidan keyin kinodan ketishini eʼlon qildi.

2015-yildan beri u *Jhalak Dikhhla Jaa 8* realiti-shousida ishtirok etib keladi. U finalga chiqdi va uchinchi oʻrinni egalladi.

## Manbalar
# Tiruvanantapuram

**Tiruvanantapuram**, Trivandram — Hindistonning jan. qismidagi shahar, Malabar soxilida. Kerala shtatining maʼmuriy markazi. Aholisi 525 ming kishidan ziyod (1990-yillar oʻrtalari). Transport yoʻllari tuguni. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Mamlakatning savdo va sanoat markazlaridan. Toʻqimachilik, yogʻochsozlik, rezinatexnika, kimyofarmatsevtika, poligrafiya sanoati korxonalari bor. Kauchuk va kopraga ishlov beriladi. Badiiy hunarmandchilikda fil suyagi, qora yogʻochdan turli buyumlar tayyorlanadi. Universitet bor. T. qadimda Travankur rojaligining poytaxti boʻlgan. Turizm rivojlangan. T. yaqinidagi Tumbu ilmiy tadqiqot markazidan Hindistonning birinchi sunʼiy yoʻldoshi uchirilgan.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Maxatma Gandi

| Mahatma Gandi |
| --- |
|  Gandi 1931-yilda |
| Tavalludi |
Mohandas Karamchand Gandi 2-oktyabr 1869-yil Gujarot viloyati Porbandar shahri |
| Vafoti |
30-yanvar 1948-yil(1948-01-30) (78 yoshda) |
| Fuqaroligi | Hindiston |
| Faoliyat yillari |
1893—1948 |
| Millati |
hind |
| Turmush oʻrtogʻi |
Kasturba Gandi (turm. 1883; vaf. 1944) |
| Bolalari | * Harilal
* Manilal
* Ramdas
* Devdas
 |
| Otasi |
Karamchand Gandi |
| Onasi |
Putlibai Gandi |
| Mukofotlari |
„Yil kishisi“ (1930) |
| Imzosi |
|  |

**Mohandas Karamchand Gandi** (1869-yil 2-oktabr, Gujarot — 1948-yil 30-yanvar, Dehli) — Hindiston milliy-ozodlik harakati rahbarlaridan biri, taniqli mutafakkir. U 1869-yil Gujarot viloyati Porbandar shahrida tugʻilgan. Hind xalqi uni „**Mahatma**“ („*Buyuk qalb*“) deb ataydi. Uning nomi bilan bogʻliq boʻlgan gandizm taʼlimoti Hindistondagi asosiy hukmron partiya — Hindiston Milliy Kongressining rasmiy mafkurasi hisoblanadi . 1887—1891-yillarda Angliyada huquqshunoslik boʻyicha maʼlumot oladi. 1891-yildan advokatlik vazifasida, 1893—1914-yillarda Janubiy Afrikadagi (Angliya mustamlakasi) gujarot savdo firmasida huquqshunosmaslahatchi. Nataldagi olmos, koʻmir, oltin konlarida, shakarqamish plantatsiyalarida yollanib ishlayotgan hind dehqonlarining insoniy huquqlarini himoya qilib 22 yil kurash olib bordi. Gandi „satyagraxa“ („*kuch ishlatmasdan kurashish*“) taktikasini ishlab chiqdi. U 1915-yildan Milliy kongress ishlarida faol qatnasha boshladi. Gandi ingliz mustamlakachilariga qarshi tinch namoyishlar oʻtkazish, chet el tovarlarini boykot qilish, rasmiy mansab va unvonlardan voz kechish, soliq toʻlashdan bosh tortish kabi kurash usullari orqali mehnatkash ommani kurashga jalb etdi. Gandi bir necha marta qamalgan (1922-1924, 1930-1931, 1942-1944). Gandi hindular bilan musulmonlarning oʻzaro doʻstligini mustahkamlashga intildi. Kastachilikka qarshi kurashdi. Gandining hinduizmiya eʼtiqodi chuqur boʻlgan; boshqa dinlarga hurmat bilan qaragan. Gandi butun faoliyatida din bilan siyosatni bir-biriga bogʻlashga harakat qilgan. Gandining barcha dinlar hamkorligi va doʻstligi haqidagi gʻoyalari Hindistondagi reaksion unsurlarning gʻazabini keltirgan. Hindularning reakiion shovinistik tashkiloti aʼzosi tomonidan otib oʻldirilgan.

U umri davomida koʻrgan-kechirgan voqealarini "Mening hayotim" nomli kitobda bayon etdi. Gandi XX asrning Albert Eynshteyndan keyingi 2-raqamli insoni deya rasman tan olingan.

## Manbalar

## Manbalar

* Mahatma Gandi haqida

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |