Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Jammu va Kashmir qo‘zg‘oloni

**Jammu va Kashmirdagi isyonI (**inglizcha: *Insurgency in Jammu and Kashmir* — Hindiston qurolli kuchlari va Jammu va Kashmir shtatidagi qator isyonchi guruhlar oʻrtasidagi qurolli mojaro. Hindiston hukumatiga qarshi qurolli qarshilik 1989-yilda Kashmir vodiysida boshlangan. Ayrim guruhlar shtat mustaqilligi uchun kurashsa, boshqalari Pokiston bilan ittifoq tuzishga chaqiradi. Hindiston tomoni Pokistonni jangarilarga qurol yetkazib berishda ayblab keladi. 1990-yillarda hududdagi koʻplab guruhlar Islomning radikal oqimlari taʼsiriga tushgan.

## Ziddiyat tarixi

1989-yili Hindiston armiyasi va Kashmir isyonchilari oʻrtasida qurolli toʻqnashuvlar boshlandi. Musulmon siyosiy partiyalari (ularning fikricha) shtat qonun chiqaruvchi organiga 1987-yilgi saylovlar natijalari soxtalashtirilganligidan norozilik bildirdi. Shundan soʻng ular oʻz harakatlarining jangari qanotlarini shakllantirishdi. Pokiston Kashmir shtatining kelajagini BMT shafeligida referendum orqali hal qilishga chaqirib, isyonchi harakatlarga „maʼnaviy va diplomatik“ yordam berdi.

Ammo Hindiston hukumatining daʼvo qilishicha, Pokiston isyonchilarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida ularga harbiy taʼlim berib, qurol-yarogʻ bilan taʼminlagan. Hindiston hukumati Pokistonga bir necha bor murojaat qilib, uni „transchegaraviy terrorizm“ni toʻxtatishga chaqirgan.

1990-yillarda istiqlolchilik harakatiga mafkuraviy urgʻu berish yoʻnalishi milliylik harakatidan radikalizmga aylanib ketdi. Bunga 1980-yillarda Afgʻonistonda Sovet Ittifoqiga qarshi jang qilgan koʻp sonli mujohidlarning Kashmir vodiysiga kelgani sabab boʻlgan.

## Yana qarang

* Kashmir mojarosi
* Kargil urushi

## Havolalar

* Kashmir qoʻzgʻoloni(Inglizcha) )
* Reuters dan yoʻqotish maʼlumotlari (Wayback Machine saytida 2013-07-03 sanasida arxivlangan) Arxivnaya kopiya (Inglizcha) )
# Falastin yerlari

| Falastin yerlariالأراضي الفلسطينية *al-Arāḍī al-Filasṭīniyya* |
| --- |
| Yashil chiziq asosida chizilgan Falastin hududlari xaritasi |
| Eng katta shahar |
Gʻazza |
| Maydon |
| • Butun |
6 220 km2 |
| Aholi |
| • Roʻyxat |
4 816 503 |
| • Zichlik |
654/km2 |
| Pul birligi | * Misr funti (EGP)
* Isroil yangi shekeli (ILS)
* Iordaniya dinori (JOD)
 |
| Vaqt mintaqasi | UTC+2 EET |
| Telefon prefiksi |
+970 |
| Internet domeni | * .ps
* فلسطين.
 |

**Falastin yerlari** yoki **Falastin hududlari** — sobiq Falastinda Britaniya mandatining ikki hududi boʻlib, Iordan daryosining Gʻarbiy sohili (jumladan, Sharqiy Quddus) hamda Gʻazo sektoridan iborat. Bu ikki hudud 1967-yilda sodir boʻlgan Olti kunlik urushdan beri Isroil okkupatsiyasi ostida qolmoqda. Xalqaro sud Gʻarbiy Sohil, jumladan, Sharqiy Quddusni „**Ishgʻol ostidagi Falastin hududi**“ (inglizcha: *Occupied Palestinian Territory*) deb nomlaydi. Sud 2004-yilda eʼlon qilgan izohda aynan shu atama ishlatilgan. 1999-yilning oktyabridan to 2012-yilning dekabriga qadar Birlashgan Millatlar Tashkiloti hamda boshqa xalqaro tashkilotlar „Ishgʻol ostidagi Falastin hududi“ atamasini Falastin milliy maʼmuriyati nazorati ostidagi hududlarga nisbatan qoʻllagan, ammo 2012-yilda Falastin BMTning aʼzo boʻlmagan kuzatuvchi davlatiga aylanganidan keyin, BMT Falastin Davlati atamasini qoʻllay boshlagan. Yevropa Ittifoqi ham „ishgʻol ostidagi Falastin hududi“ atamasidan foydalanadi. Isroil hukumati hamda uning tarafdorlari esa „munozarali hududlar“ atamasini ishlatadi.

## Manbalar
# Hudayda

**Hudayda** — Yaman Arab Respublikasidagi shahar. Aholisi 360 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari). Mamlakatning Qizil dengiz boʻyidagi muhim por-ti: chetga kofe, quruq mevalar, teri, paxta chiqariladi. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Mexanika ustaxonalari, paxta tozalash, oziq-ovqat, tamaki, yogʻochsozlik korxonalari, ip gazlama fabrikasi mavjud. Meʼmoriy yodgorliklardan H.ning eski shahar qismida Bob al-Mushrif darvozasi, Katta masjid saqlangan.

## Manbalar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Jahon hamjamiyati

**Jahon hamjamiyati** - jahonda mavjud davlatlarning hozir insoniyat oldida turgan global muammolarni hamkorlikda hal qilishda, umoʻmiy maqsad yoʻlida faoliyat koʻrsatishda birligini anglatuvchi tushuncha. J. h. barcha davlatlarning suveren tengligi xalqaro hoʻquqiy tamoyiliga asoslangan. J. h. xalqaro hoʻqoʻqda tashkilot hisoblanmaydi. J. h.ni aks ettiruvchi universal tashkilot — Birlashgan Millatlar Tashkilotidir. Oʻzbekiston 1992 y. 2 martdan BMTning teng huquqli aʼzosi hisoblanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 17-moddasida belgilanishicha, "Oʻzbekiston Respublikasi xalqaro munosabatlarning toʻla huquqli subʼyektidir". Oʻzbekiston Respublikasi oʻzini J. h.ning bir qismi, deb biladi, u insoniyat oldida turgan muammolarni hal qilishda faol ishtirok etadi.

## Manbalar
# Belgorod viloyati

**Belgorod viloyati** – Rossiya Federatsiyasi tarkibidagi viloyat. 1954-yil 6-yanvarda tuzilgan. Belgorod viloyatida 21 maʼmuriy tuman, 9 shahar va 22 shaharcha bor. Maydoni 27,1 ming km². Markazi – Belgorod shahri Belgorod viloyati Oʻrta Rossiya qirlarining janubi-gʻarbiy qismida. Yer yuzasi nisbatan baland tekislik, jar va soylik koʻp. Yirik temir ruda konlari (Kursk magnit anomaliyasi), boʻr, turli xil gillar bor. Iqlimi moʻtadil kontinental. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi gʻarbida – 8,1°, sharqida – 8°,– 7°, iyulniki gʻarbida 19,6° va sharqida 21°, yiliga 420 – 590 mm yogʻin tushadi. Daryolari: Severskiy Dones, Oskol, Tixaya Sosna, Vorskla. Bir necha suv omborlari qurilgan, koʻproq qoratuproq, daryo vodiylarida allyuvial tuproq uchraydi. Belgorod viloyati oʻrmondasht zonasiga kiradi, janubiy qismi dasht zonasida. Los, yelik, qobon, buri, tulki, boʻrsiq, quyon, yumronqoziq yashaydi.

Aholisi 1450 ming kishi (1999), shundan shahar aholisi 936 ming, qishloq aholisi 514 ming. Asosiy aholisi – ruslar; ukrain va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Yirik shaharlari: Belgorod, Stariy Oskol, Gubkin, Alekseevka, Valuyki va boshqa

Belgorod viloyatida qurilish materiallari, mashinasozlik va oziq-ovqat sanoati koʻproq taraqqiy etgan. Mashinasozlik sanoati korxonalari: Belgorod (yirik bugʻ qozoni zavodi), Stariy Oskol (mexanika zavodi), Shebekino (mashinasozlik zavodi), Volokonovkada (qishloq xoʻjaligi mashinalari tuzatish zavodi). Qurilish materiallari korxonalari koʻproq Belgorodda. Kursk magnit anomaliyasidagi temir konlari asosida konchilik sanoati rivojlangan. Oziq-ovqat sanoatida shakarqand, turli konservalar ishlab chiqariladi. Asosan arpa va bugʻdoy, shuningdek qora bugʻdoy, grechixa, tariq, makkajoʻxori, qand lavlagi ekiladi. Sabzavotchilik va bogʻdorchilik rivojlangan. Viloyat kashnich (koriandr) ekishda Rossiyada birinchi oʻrinda. Kashnichdan parfyumeriya sanoatida ishlatiladigan efir moyi olinadi. Chorvachilik sutgoʻshtga ixtisoslashgan. Qoramol, choʻchqa, parranda boqiladi. Belgorod viloyati dan bir qancha magistral temir yoʻllar va Moskva – Simferopol avtomobil yoʻli oʻtgan.

## Adabiyotlar

* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Elektr tarmogʻi

**Elektr tarmogʻi** — elektr energiyasini uzatilishi yoki taqsimlanishi maqsadida bir-biriga ulangan asbob-uskunalar va qurilmalar hisoblanadi. Umumiy maqsadlarga moʻljallangan Elektr tarmogʻi elektr stansiyalar bilan isteʼmolchilarni havo liniyalari va kabelli elektr uzatish liniyalari orqali bogʻlaydi, hududiy jihatdan tarqoq isteʼmolchilarni elektr energiyasi bilan markazlashgan usulda taʼminlaydi. Elektr uzatish liniyalari bilan bogʻlanmaydigan Elektr tarmoqlari ham boʻladi. Qanday maqsadlarga moʻljallanganligiga qarab, ular taʼminlovchi va taqsimlovchi tarmoqlarga, yaʼni elektr energiyasini kichik elektr stansiyalardan shahar, sanoat, qishloq xoʻjaligi va boshqalar isteʼmolchilarga uzatuvchi va taqsimlovchi tarmoqlarga; kuchlanishi boʻyicha ikki guruhga, yaʼni kuchlanishi 1 kV gacha va undan yuqori boʻlgan tarmoqlarga boʻlinishi mumkin. Bundan tashqari, tok turiga qarab, oʻzgaruvchan va oʻzgarmas tok Elektr tarmogʻiga, foydalanilishiga koʻra, havo liniyali va kabelli; tuzilishi boʻyicha halqali va radial; ishlash rejimi boʻyicha ochiq va berk turlarga boʻlinadi. Elektr tarmogʻi tarkibiga YEOr tokni oʻzgartiruvchi, elektr energiyasini taqsimlovchi va tarmoq ish rejimini boshqaruvchi elektr stansiyalari kiradi. Oʻzgaruvchan tok Elektr tarmoqlari keng tarqalgan. Oʻzbekistonda bunday Elektr tarmoqlari uchun 12,24,36, 48,60, 127, 220, 380, 660 V li; 3, 6, 10, 20, 35, 110, 150, 220, 330, 500, 750, 800, 1000 kV li nominal kuchlanishlar qabul qilingan. Oʻzgarmas tok Elektr tarmoqlari, asosan, shaharlar, qisman temir yoʻl elektr transporti va baʼzi elektrkimyoviy korxonalarni elektr bilan taʼminlashda qoʻllanadi. Kuchlanishi 220 V gacha boʻlgan. Elektr tarmoqlar kichik quvvatli isteʼmolchilar (uy-roʻzgʻor yoritish asboblari, elektr apparatlar va boshqalar) ni, 380 V dan 10 kV gacha boʻlgan Elektr tarmoqlar yuqori quvvatli elektr dvigatellar ishlatiladigan isteʼmolchilarni energiya bilan taʼminlashda qoʻllanadi. Kuchlanish 6 kV dan yuqori boʻlgan Elektr tarmoqlardan elektr energiyani qabul qilib, keyin kuchlanishni pasaytirib tarqatishda foydalaniladi.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Sabotaj

**Sabotaj** (fransuscha sabotage — yogʻoch kovush bilan taqillatmoq) — 1) shaxs yoki shaxslar guruhi tomonidan ongli holda oʻz xizmat vazifasini ataylab bajarmaslik yoki sifatsiz va beparvolik bilan bajarish, ishdan bosh tortish, 2) biron-bir tadbirni oʻtkazishga zimdan qarshilik, ongli holda zararkunandalik.

## Manbalar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Menejmentni rivojlantirish boʻyicha Yevropa jamgʻarmasi

**Menejmentni rivojlantirish boʻyicha Yevropa jamgʻarmasi** (**EFMD**) xalqaro notijorat birlashma boʻlib, Belgiyaning Bryussel shaxrida joylashgan. Yevropaning menejmentni rivojlantirish sohasidagi eng yirik tarmoq assotsiatsiyasi 88 mamlakatda (2017-yil sentyabr holatiga koʻra) akademik, biznes, davlat xizmati va maslahat sohalaridan 890 dan ortiq aʼzo tashkilotlarga ega. EFMD menejmentni rivojlantirishda tarmoq yaratish uchun forum taqdim etadi.

EFMD boshqaruv va biznes boshqaruvi sohasida oliy taʼlim muassasalari sifatini baholash, takomillashtirish va akkreditatsiya qilishning yetakchi xalqaro tizimlaridan biri boʻlgan **EFMD Sifatni yaxshilash tizimi** (EQUIS) ni boshqaradi. U Amerikaning Advance Collegiate Business Schools assotsiatsiyasi bilan taqqoslanadi.

Jamgʻarma, shuningdek, **EFMD dasturini akkreditatsiya qilish tizimini** (**EPAS**) dasturlar uchun, shuningdek, EFMD Dekanlari boʻylab Chegaralarni rivojlantirish dasturini (EDAF) va Biznes maktabiga taʼsir qilish tizimini (BSIS) boshqaradi.

## Akkreditatsiya turlari

Butun maktab (yoki fakultet) uchun amal qiladigan EQUIS akkreditatsiya jarayoni EFMD taklif qiladigan akkreditatsiyaning asosiy turi boʻlsa-da, boshqa turli xil akkreditatsiyalar mavjud. EPAS bilan biznes maktablari butun maktabni emas, balki maʼlum darajadagi dasturlarni akkreditatsiya qilishlari mumkin. Bu variant biroz AMBA (MBAlar assotsiatsiyasi) akkreditatsiyasiga oʻxshaydi, chunki Londonda joylashgan Assotsiatsiya maktabning butun MBA dasturlari portfelini akkreditatsiya qiladi, lekin butun biznes maktabini akkreditatsiya qilmaydi. EFMD shuningdek, onlayn kurslar (EOCCS) va korporativ taʼlim (CLIP) uchun akkreditatsiyani taklif qiladi.

## EFMD faoliyati

EFMD Xitoy Yevropa xalqaro biznes maktabining (CEIBS) Yevropa hamkori boʻlib, Shanxay Jiaotong universiteti bilan qoʻshma korxona boʻlib, 1994-yilda Yevropa Komissiyasi va Xitoy Tashqi savdo vazirligi va Xitoy tashqi savdo vazirligi oʻrtasidagi kelishuv asosida avtonom maqomga ega birinchi xalqaro biznes maktabi sifatida tashkil etilgan. Iqtisodiy hamkorlik. EFMD, shuningdek, AQShda joylashgan Biznes kollejlarini rivojlantirish assotsiatsiyasi (AACSB International) bilan qoʻshma korxona boʻlgan Global Menejment Taʼlimi Jamgʻarmasining (GFME) asoschi hamkori hisoblanadi. EFMD butun dunyo boʻylab menejmentni rivojlantirish sanoati uchun konferentsiyalar va seminarlar tashkil qiladi va Global Focus jurnalini nashr etadi.

2009-yilda EFMD yuqori darajali menejerlar uchun treninglar oʻtkazish orqali Kubadagi kompaniyalarning samaradorligini oshirishga qaratilgan loyiha uchun 2,2 million yevro qiymatidagi Yevropa Ittifoqi grantini oldi. „Kubaning boshqaruv qobiliyatlarini mustahkamlash“ deb nomlangan ushbu loyiha EFMD rahbarligida Barselonadagi ESADE biznes maktabi va Kuba Oliy taʼlim vazirligi bilan birgalikda amalga oshiriladi.

## Manbalar

## Havolalar

* rasmiy veb-sayti
# Iravadi

| Iravadi |
| --- |
|  |
| Tavsif |
| Uzunligi | 2 170 |
| Suv sarfi | 13 000 m³/s |
| Joylashuvi |
|  |
| Davlat | Myanma |
| Iravadi |

**Iravadi**, Irravadi — Myanmadagi eng katta dare. Uzunligi 2150 km, havzasining mayd. 430 ming km2. Himolay togʻlarining sharqiy tarmoqlaridan (Xitoyda) boshlanib, asosan, shim.dan jan.gatomon oqadi. I.ningyuqori qismi va irmoqlari tor daralardan oʻtadi, bu qismida ostona koʻp. Shan togʻlaridan oʻtgan joylarida oʻzani tor (100–50 m). Oʻrta va quyi oqimi Iravadi tekisligidan oqadi. Quyilish yeridan 300 km yuqorida botqoq va chan-galzor deltasi (mayd. 30 ming km2) boshlanadi. I.ning ikkita yirik tar-mogʻida kema qatnaydi. Daryo suvi An-daman dengiziga yiliga 250 mln. t oqiziq keltiradi. I.ningrejimi mussonli, aprel—avg .da toʻlib oqadi, suv sathi bu vaqtda 8–11 m gacha koʻtariladi. Tez-tez suv toshqinlari boʻlib turadi. Suv sarfi quyi qismida 13—14 ming m3/sek, baʼzida 20 ming m3/sek ga yetadi. Quyilish yeridan 1100 km ma-sofada (yozda 1440 km gacha) kema qatnaydi. I.dan yogʻoch oqizishda, oʻrta va quyi qismida sugʻorishda foydalaniladi. I. boʻyida Mandalay, Yangon sh.lari bor.

## Manbalar
# Britaniya Kameruni

|  |
| --- |
| **Britaniya Kameruniinglizcha: *British Cameroons Buyuk Britaniya mandati |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←  | 1916 — 1961

  |  →    → |

 |
|

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
|  | Bayroq | Gerb |  |

 |
| **Madhiya** God Save the King (1916–1952) God Save the Queen (1952–1961) Duration: 1 minute and 4 seconds.1:04 |
|  |
| **Poytaxti** | Buea |
| **Til(lar)i** | Ingliz tili (rasmiy) Duala, oroko, grassfilds, fula, kanuri keng tarqalgan |
| **Dini** | Xristianlik (janubiy hudud) Islom (shimoliy hudud) |
| **Pul birligi** | Britaniya Gʻarbiy Afrikasi funti |
| **Tarixiy era** | Birinchi jahon urushi |
| **Maydoni** | 89,526 km² |
| **Komissar** |
|  - 1916–1917 | Kennet Elfinstoun |
|  - 1956–1961 | Jon Osbaldiston |
| **Tarix** |
|  -  1916-yil 20-iyul |   Kamerunning boʻlinishi |
|  -  1961-yil 1-oktyabr | Nigeriya va Kamerunga integratsiya |
|  |

**Britaniya Kameruni** (inglizcha: *British Cameroons*) — Gʻarbiy Afrikadagi Britaniya mandati, hozir Nigeriya va Kamerun oʻrtasida boʻlingan.

## Tarixi

Zamonaviy Kamerun hududi “Afrika uchun kurash” davrida Germaniya protektorati deb e’lon qilingan. Birinchi jahon urushi chog‘ida ingliz, fransuz va belgiya qo‘shinlari tomonidan bosib olindi va 1922-yilda Millatlar ligasi qaroriga muvofiq Buyuk Britaniya hamda Fransiya mandati ostiga o‘tkazildi. Britaniya qismi Nigeriya va Kamerun chegaralari tutashgan joy bilan ajratilgan, bir-biriga tutashmagan ikki hududdan iborat edi.

Fransuz Kameruni 1960-yil yanvar oyida mustaqillikka erishdi va Nigeriya oʻsha yili biroz keyinroq mustaqillikka erishdi. Britaniya hududi taqdiri masalasi ko‘tarildi va bir necha muhokamalar hamda 1961-yil fevralida o‘tkazilgan referendumdan so‘ng qaror qabul qilindi. Asosan musulmonlardan iborat shimoliy qismi Nigeriyaga, janubiy qismi esa Kamerunga qo‘shib berildi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Engelbert Mveng: *Histoire du Cameroun*. Présence africaine, Paris 1963
* Victor Julius Ngoh: *Cameroun 1884—1985. Cent ans d’histoire.* CEPER, Yaoundé 1990
* Mark D. DeLancey, Rebecca Neh Mbuh (Hrsg.): Historical Dictionary of Cameroon (= African Historical Dictionaries. Band 113). 4. Auflage. Scarecrow Press, Lanham 2010, ISBN 978-0-8108-5824-4

## Havolalar

* Kamerunning unitar davlatga aylanish yo‘li (1959–1972)(ingl.)
* Milliy xizmat xotiralari: Britaniya Kamerunida fransuz Kameruni yoki Nigeriya bilan qo‘shilish bo‘yicha ovoz berish davrida xizmat qilgan milliy xizmatchi esdaliklari (Wayback Machine saytida 2016-03-04 sanasida arxivlangan)
# Bali Nyonga

**Bali Nyonga** – Kamerunning shimoli-gʻarbiy mintaqasida, Afrika qitʼasining gʻarbiy chegarasida joylashgan shaharcha. Bu yerga Chamba Lekgo oilasiga mansub Bali Nyonganing uyi – Chambadan 1600 nafar atrofida oilalar koʻchib kelgan. Shahar aholisining tili mungaka deb nomlanadi.

## Tashqi havolalar

* Bali madaniyat uyushmasi
* Etnolog
* (Wayback Machine saytida 2021-03-04 sanasida arxivlangan)

## Manbalar
# Kamerunda COVID-19 pandemiyasi

| Kamerunda COVID-19 pandemiyasi |
| --- |
|  |
| Kasallik |
COVID-19 |
| Virus shtammlari |
SARS-CoV-2 |
| Joylashuv |
Kamerun |
| Aniqlangan sanasi |
6-mart 2020-yil |
| Tasdiqlangan holatlar |
1,017 |
| Tuzalish |
305 |
| Oʻlimlar |
42 |
| Rasmiy vebsayt |
| coronavirus.gov |

COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Kamerunda ilk bor 2020-yil 6-mart kunida tarqaldi.

## Epidemiyadan oldingi holat

2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sogʻliqni Saqlash Tashkilotiga nomaʼlum sabablarga koʻra pnevmoniya holatlari toʻgʻrisida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasida, Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi boʻlganligini tasdiqladi.

COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.

## Vaqt jadvali

## Manbalar
# Oʻgʻrilik

Paul-Charles Chocarne-Moreau, *The Cunning Thief*, 1931
**Oʻgʻirlik** — jinoyat huquqida oʻzganing molmulkini yashirin ravishda talontoroj qilish. Oʻzbekiston Respublikasi JKda Oʻ. qanday sodir etilganligi (kissavurlik, bir guruh shaxslar tomonidan oldindan til biriktirib yoki takroran yoki xavfli retsidivist tomonidan, yo boʻlmasa koʻp miqsordagi molmulkning oʻgʻirlanishi, uyushgan guruh tomonidan sodir etilishi va boshqalar)ga qarab jazo belgilangan (JK, 169-modda). Eshushi joyida boʻlgan va 14 yoshga toʻlgan shaxs Oʻ. shaklidagi oʻzgalar mulkini talontoroj qilishning subʼyekti boʻlishi mumkin.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Mercy Corps

Mercy Corps (Mehribonlik korpusi)|  |
| Turi |
Notijorat tashkiloti  |
| Ishga tushgan sanasi |
1979 (1979) (Qochqinlar jamgʻarmasi sifatida) |
| Joylashuvi |
Portland, Oregon, AQSh |
| Asoschi(lar)i |
Dan OʻNeill Ellsworth Culver |
| Xoʻjayinlar |
Tjada D’Oyen McKenna |
| Aylanma daromad |
436,623,000 AQSh dollari (2016) |
| Vebsayti |
www.mercycorps.org |

**Mercy Corps** — iqtisodiy, ekologik, ijtimoiy va siyosiy beqarorlikning turli shakllarini boshdan kechirgan yoki boshdan kechirayotgan o‘tish davri sharoitlarida faoliyat olib yboruvchi global nodavlat, gumanitar yordam tashkiloti. Ushbu tashkilot 220 milliondan ortiq kishiga gumanitar mojarolardan omon qolishlari, turmush sharoitlarini yaxshilashlari va jamoalarining barqaror rivojlanishga erishlari uchun koʻmaklashganini daʼvo qilib keladi.

Mercy Corps „odamlarga xavfsiz, ishonchli va adolatli jamiyat qurishda yordam berish orqali qashshoqlik va zulmni yengillashtirish“ni oʻzining missiyasi deb biladi. 2021-yilning avgust holatiga ko‘ra, tashkilot 38 mamlakatda, shu jumladan, Afg‘oniston, Markaziy Afrika Respublikasi, Myanma va Yamanda faoliyat yuritib keladi. Uning dasturlari mojarolarni boshqarish, voyaga yetmaganlardan tortib qishloq xo‘jaligi va oziq-ovqat xavfsizligigacha bo‘lgan bir qator gumanitar sektorlarga qaratilgan.

## Manbalar

## Havolalar
# Salmon Rushdiy

| Salmon Rushdiy |
| --- |
| अहमद सलमान रुशदी |
|  |
| Tavalludi |
1947-yil 19-iyun (1947-06-19) Bombey, Hindiston |
| Fuqaroligi | Birlashgan Qirollik, AQSh va Hindiston |
| Otasi | Anis Ahmed Rushdie |

**Ahmad Salmon Rushdiy** (kashm. अहमद सलमान रुशदी, ingl. Ahmed Salman Rushdie; t. 19-iyun 1947) britan-hind yozuvchidir. Uning ikkinchi romani, *Midnight's Children* ("Yarimkecha bolalari"; 1981), 1981-yili Booker mukofotini oldi. Koʻp asarlarida voqealar Hindiston yarim orolida boʻlib oʻtadi. Roman va esselari sehrli realizm va tarixiy janrlarda yozilgan; asarlari Sharq va Gʻarb orasidagi aloqalarga bagʻishlangan.

Uning toʻrtinchi romani, *The Satanic Verses* ("Shayton oyatlari"; 1988), islom dunyosida janjalga sabab boʻlib, musulmonlar eʼtirozini keltirib chiqardi. 1989-yil 14-fevralida Eron oyatullohi Ruhulloh Xomeyniy Rushdiyni oʻldirishga chaqiruvchi fatvo chiqardi.

Rushdiyga 1999-yil yanvarida Fransiyaning Sanʼat va adabiyot ordeni berildi. 2007-yil iyunida Qirolicha Elizabeth II Rushdiyni adabiyotdagi xizmatlari uchun ritsar-bakalavr unvoniga koʻtardi. 2008-yili *The Times* uni ellik eng buyuk britan yozuvchilari roʻyxatida oʻn uchinchi oʻringa qoʻydi.

2000-yildan beri Rushdiy Qoʻshma Shtatlarda yashab, u yerdagi Emory universitetida ishlab kelmoqda.

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy sayti
# Abbat

**Abbat** (lotincha abbas, oromiy tilida abo – ota) – 1) katolik monastiri – abbatlik boshligʻi. 2) Fransuz katolik ruhoniysi unvoni.

## Manbalar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
# Maurizio Mariani

Maurizio Mariani| Mariani 2016-yilda |
| Toʻliq ismi |
Maurizio Mariani |
| Tavallud sanasi |
1982-yil 25-fevral (1982-02-25). |
| Tavallud joyi |
Rim, Italiya |

**Maurizio Mariani** (1982-yil 25-fevralda tugʻilgan) — italiyalik futbol hakami, u A Seriyada oʻyinlarni boshqaradi. U 2019-yildan beri FIFA roʻyxatidagi hakam, 2024-yildan esa UEFA elita toifasi hakami hisoblanadi.

## Faoliyati

Maurizio Mariani Rimda tugʻilgan. Mariani 16 yoshida, Venetsiyadagi Francesco Morosini dengiz akademiyasida oʻqib yurgan paytida hakamlik faoliyatini tanlashga qaror qilgan. 18 yoshidan boshlab Maurizio Mariani dastlab darvozabon sifatida oʻynagan, lekin keyinchalik oʻzini hakamlikda sinab koʻrishga qaror qilgan.

2000-yil oktabr oyida Mariani yoshlar toifasida hakam sifatida debyut qilgan. Keyin u Latsioga koʻchib oʻtib, 2007-yilda D Seriyaga yetib bordi va ikki yillik tanaffusdan soʻng 2009-yilda C Seriyada ishlay boshladi.

C Seriyada yana ikki yil oʻtkazgach, u Italiya milliy hakamlar uyushmasiga koʻtarildi. 2011-yilda Mariani B Seriyaga, 2013-yilda esa A Seriyaga koʻtarildi va 2015-yilda u yerda rasmiy hakam sifatida tasdiqlandi.

2020-yil oktabr oyida Mariani ilk bor Derbi della Madonnina — Inter Milan va Milan oʻrtasidagi uchrashuvni boshqardi.

2019-yilda FIFA uni FIFA roʻyxatidagi hakam sifatida eʼlon qildi va 2021-yilda Mariani FIFA tomonidan video yordamchi hakam sifatida kiritildi.

Mariani 2023-yilgi UEFA 21 yoshgacha boʻlganlar Yevropa chempionatida VAR rasmiysi sifatida tayinlandi. Boshqa oʻyinlar qatori, Mariani Angliya va Portugaliya oʻrtasidagi chorak final uchrashuvi hamda Angliya va Isroil oʻrtasidagi yarim final uchrashuviga ham bosh hakam etib tayinlandi.

2023–2024-yilgi A Seriya yakuniga kelib, u mazkur toifada 151 ta uchrashuvni boshqargan edi.

2024-yil may oyida CONMEBOL UEFA bilan hamkorlik kelishuvi doirasidagi almashinuv dasturi doirasida Marianini 2024-yilgi Amerika kubogi uchun tanladi, 2024-yil dekabrida esa UEFA uni Elita toifasiga koʻtardi.

2025-yilda Mariani Milan va Bolonya oʻrtasidagi Italiya kubogi finalini boshqardi, shuningdek, Chilida oʻtkazilgan 2025-yilgi FIFA U-20 jahon chempionatida Argentina va Marokash oʻrtasidagi final uchrashuvini boshqarish uchun tayinlandi.

2026-yil 11-may kuni UEFA Mariani 27-may kuni boʻlib oʻtadigan 2026-yilgi UEFA Konferensiya ligasi finalida „Kristal Pelas“ va „Rayo Valyekano“ jamoalari oʻrtasidagi uchrashuvni boshqarishini eʼlon qildi.

## Shaxsiy hayoti

Maurizio Mariani oila qurgan.

## Manbalar